T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/679 Esas
KARAR NO: 2022/913
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 28/07/2017
KARAR TARİHİ: 29/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirket yetkilisi ... A.Ş. ye AİT ... Iban nolu hesaba bağlı ... seri nolu 130.000,00 TL bedelli 31.07.2017 vade tarihli çekin ödeme gününün yaklaşması sebebiyle çekleri kontrol etmek isterken çekin muhasebe evraklarının içinde bulunmadığını farkettiğini, En son çeki başka bir ticari iş karşılığından ...’a vermek için ...’ın çeki incelediğini ve araştırdığını, şirket yetkilileri ile birlikte yemek yerken çeki masaya koyup resim çektiğini şirketin diğer yetkilisi ... ’den öğrendiğini, Bunun üzerine ...’a ulaşmaya çalışan müvekkil yetkili, ... ile yaptığı telefon konuşmasında çekin ... da olduğunu , kendisinin bu çeki çaldığını ...’ın bizzat kendisinden öğrendiğini, ... Bundan sonraki birkaç görüşmede sürekli çeki geri getireceğini söyleyerek müvekkili oyaladığını, Söz konusu kişi ile ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2017/... Sor.No ile soruşturma başlatıldığını, Söz konusu olaya şirket çalışanları ... , ... ..., ... tanıklık ettiklerini, ... tarafından çalındığı aşikar olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çalınan çekin 3.kişiler tarafından kullanılmasının önlenmesi amacıyla öncelikle tedbir konulmasını , ardından istirdatını ve eğer çek bulunamazsa iptalini sağlamak için işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ... Adana Şubesi’ne müzekkere yazılmasına ve ... A.Ş. ye AİT ... Iban nolu hesaba bağlı ... seri nolu 130.000,00 TL bedelli çekin 3.kişiler tarafından kullanılmasının önlenmesi amacıyla öncelikle tedbir konulmasına sonrasında çekin istirdatına , eğer çek bulunamazsa çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı taraf cevap dilekçesi adı altında bir dilekçe sunmamıştır.
GEREKÇE
Dava, rıza hilafı elden çıkan çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Dava konusu çek, dava dışı keşideci tarafından ... lehine keşide edilmiş ve sırasıyla davacı da dahil olmak üzere diğer cirantalar tarafından ciro edilerek dava dışı ... ... tarafından tahsil edilmiştir.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiş olup, bu madde uyarınca açılacak çek istirdatı davasının çek eline geçmiş bulunan yeni hamile yöneltilmesi gerektiği açıktır.
Somut olayda ... adana şubesi 130.000 TL bedelli ... seri nolu dava konusu çekin hamili ... ... olup bu şahıs tarafından çekin tahsil edilerek 02/08/2017 tarihinde de sunulan tahsilat makbuzu uyarınca çek bedelini alması karşısında çekin iş bu davalı elinde olmadığı ve hamili olmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. (İstanbul BAM 14 H.D. DOSYA NO: 2018/1931 , KARAR NO: 2020/284 sayılı ilamı)
HMK m.327/2 göre; "Bir kişi davada sıfatı olmadığı hâlde, davacıyı, davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi yanıltıp, kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verirse, davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddi hâlinde, davalı yararına yargılama giderlerine hükmedilemez."
Tüm dosya kapsamı birlikte değerledirildiğinde, çek istirdatı davasının son hamil olan kişiye karşı dava açması kural olmakla çekin dava dışı olan hamili ...'e verildiği hususunun davacı tarafından davadan önce öğrenildiğine ilişkin bir delil bulunmadığından davalının davanın kendisine karşı açılmasına sebebiyet verdiğininin kabulü gerekmekle HMK m.327/2 gereğince davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmeyerek davanın pasif husumet nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafından davalı adına aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeniyle REDDİNE,
2-Peşin alınan 222,01-TL harçtan, 80,70-TL ilam harcının mahsubu ile, bakiye 141,31-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/11/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*