T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/98
KARAR NO: 2019/307
DAVA: Menfi Tespit - İstirdat
DAVA TARİHİ: 01/02/2017
KARAR TARİHİ: 21/03/2019
Mahkememizde görülen Menfi Tespit - İstirdat davasının açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkili ... A.Ş.'nin diğer davacı ... A.Ş.'nin tüm hisselerine sahip hakim ortağı olduğunu, TTK 195.maddesi gereğince ... A.Ş.'nin yavru şirket olarak diğer davacının şirketler topluluğu üyesi olduğunu, TTK 203 gereğince yavru şirket olan ... A.Ş.nin hakim şirketten gelen talimatlara tamamıyla uygulamak zorunda bulunduğunu, TTK 155.maddesi gereğince yavru şirketin tüm hisselerinin hakim şirket tarafından satın alınmış olması halinde tek şirketten söz edileceğini, yalnızca muhasebesel bir ayrılık olacağını,
Davalı ... Ltd. Şti.'nin ortaklarının ..., ..., ..., ... olduğunu, ...'nun diğer davalı ... Ltd. Şti.nin de ortağı bulunduğunu, her iki şirket arasında organik bağ olduğunu, dava konusu
-Lehtarı ... A.Ş., muhatabı ... Şubesi, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL, keşide tarihi 10/12/2016, keşidecisi ... A.Ş.,
-Lehtarı ... A.Ş., muhatabı ... Şubesi, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL, keşide tarihi 10/01/2017, keşidecisi ... A.Ş.,
-Lehtarı ... A.Ş., muhatabı ... Şubesi, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL, keşide tarihi 10/02/2017, keşidecisi ... A.Ş., olan çeklerin düzenlenerek teslim edeceği ... isimli hammade karşılığında davalı ... Ltd. Şti.'ne verildiğini, ancak davalının 312.039,08 TL bedelli malı irsaliye keserek gönderdiğini, bakiye malı teslim etmediğini, bu arada vadesi gelen 10/12/2016 tarihli ve 10/01/2017 tarihli çeklerin toplam 487.960,92 TL olarak diğer davalı ...Ş.'ye ödendiğini,
Davalı ... Şti ile davalı son hamil ... Arasında yapılan faktoring sözleşmesi gereğince çeklerin bu davalı elinde bulunduğunu, müvekkilinin ... Ltd. Şti. Ve ... Ltd. Şti.ye karşı ileri sürebileceği tüm şahsi defileri alacağı temlik yolu ile devralan ...ye karşı da ileri sürebileceğini belirterek; davacı müvekkilleri tarafından ödenen 487.960,92 TL'nin ödeme günlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ödeme günü gelmeyen 10/02/2017 tarih ... çek numaralı 400.000,00 TL bedelli çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu çek bakımından davacı şirketlerin borçlu olmadığının tespitine, yargılamanın devamı sırasında çekin ödenmesi halinde ödeme gününden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalıların %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, 12/04/2018 tarihli celse de tüm çekler ödendiği için talebinin istirdat a dönüştüğünü açıklamıştır.
CEVAP /
Davalı ...Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirketin SPK ve BDDK denetiminde halka açık ve borsada faaliyet gösteren şirket olduğunu, dava konusu çeklerin ... firmasında teslim alınarak yetkili hamil olunduğunu, 6361 SY'nın 9/2 maddesi gereğince yapılan temlik işleminin faturaya dayandığını,
müvekkili şirket tarafından ... ile gerçek mal alım satımı konusunda telefonla teyit alındığını ve mevzuata uygun işlemlerle diğer davalılara fon tahsisi yapıldığını, faturaların ve çeklerin temlik alınması ilişkisinin müvekkil alt ilişkinin tarafı yapmadığını, şahsi defilerin müvekkiline krşı ileri sürülemeyeceğini belirterek, haksız ve usule aykırı davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış ancak davaya cevap vermemişler, duruşmalarada katılmamışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Dosya içine tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır.
İncelenen Agrega alım satım sözleşmesine göre ... Ltd. Şti.'nin ... A.Ş.'ye 1 nolu mıcır, 2 nolu mıcır ve taş tozu olarak açıklanan malzemeyi sattığı, sözleşmesinin süresinin imza tarihinden itibaren dört ay olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Sözleşmenin ... Noterliğinin 16/01/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiği görülmüştür.
Davacı vekili bu sözleşme gereğince verilen ve davaya konu olan çeklerin arkalı önlü fotokopilerini, davalı ... Ltd. Şti. Tarafından sözleşme gereğince düzenlenen irsaliyeli fatura fotokopilerini ve çeklerin ödendiğine ilişkin muhattap banka kayıtlarını, ... Ltd. Şti.'ne ... Noterliğinin 25/11/2016 tarih ve ... yevmiyesinde gönderilen ihtarname örneğini sunmuştur.
Davalı ... vekili faktoring sözleşmesinin çeklerin fotokopisini, alacağın temlikinin dayanağı olan faturaları, fatura teyidine ilişkin telefon görüşmeleri, CD kayıtlarını ibraz etmiştir.
Mahkememizce davalı ... Ltd. Şti. İle ... Ltd. Şti.'nin ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, ...'nun her iki şirkette de ortak ve imzaya yetkili temsilci olduğu tespit edilmiştir. Davacı şirketlerin ticaret sicil kayıtları alınmış, davacı ... A.Ş. Nin tüm hisselerinin diğer davacı ... A.Ş ye ait olduğu belirlenmiştir.
Davacı şirketler ile davalı ... Ltd. Şti. Ve ... Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi talimat yolu ile yaptırılmış, talimat bilirkişi raporları alınmıştır. Davalı ... şirketinin işlemlerinin 6361 SY'nın 6 ve 9 maddesine uygun olup olmadığı konusunda bilirkişi ...'in 06/02/2019 tarihli raporu alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre ;
Dava konusu;
-Lehtarı ... A.Ş., muhatabı ... Şubesi, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL, keşide tarihi 10/12/2016, keşidecisi ... A.Ş.,
-Lehtarı ... A.Ş., muhatabı ... Şubesi, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL, keşide tarihi 10/01/2017, keşidecisi ... A.Ş.,
-Lehtarı ... A.Ş., muhatabı ... Şubesi, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL, keşide tarihi 10/02/2017, keşidecisi ... A.Ş. Olan çeklerin davalı hamil ... Tarafından ... Ltd. Şti. İle yapılan 21/04/2016 tarih ve 5.000.000,00 TL limitli ... numaralı faktoring sözleşmesi gereğince temlik alındığı ve çeklerin davacı keşideci ... San. Tic. A.Ş. tarafından ödendiği tartışmasızdır.
Temlik sözleşmesinin davalı ... Ltd. Şti ile yine davalı ... Ltd. Şti. arasında düzenlenen 17 adet toplam 1.200.000,00 TL bedelli faturaya dayandığı, bilirkişi ...'in raporu ile tespit edilmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. ile davalı ... Ltd. Şti arasında temsile yetkili ortağın ... olması, incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre muhasebesel ayrılık dışında ortak hareket etmeleri, sözleşmeyi yapan ve çekleri ciranta olarak alan şirketin ... Ltd Şti olmasına rağmen,çeklerin bu şirketin ticari defterlerine işlenmediği, ancak çeklerin ... Ltd Şti nin ticari defterlerine işlenmiş olması nedeniyle,aralarında organik bağ olduğu, talimat bilirkişi raporları ile anlaşılmıştır.
Davalı ... Ltd. Şti'nin incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre davacı ... A.Ş.'ye 312.039,08 TL bedelli malı satıp teslim ettiği, dava konusu çeklerin davalı ... Ltd. Şti.nin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,
Davacı ... A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtlarına göre davalı ... Ltd. Şti.'nden 4 adet fatura karşılığı 312.039,92 TL bedelli malı teslim aldığı, davaya konu çekleri bu malın karşılığında verdiği ve bakiye 887.960,92 TL alacaklı olduğu,
Davacı ... A.ş.'nin ... A.Ş.'nin yavru şirketi olup tüm hisselerinin hakim ortak olan ... A.Ş.'ye ait bulunduğu (TTK 155,195 ve 203 koşullarının oluştuğu), davacı ... A.Ş.'nin incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre davaya konu çeklerin tümünü ödediği anlaşılmıştır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 188.maddesi (Eski 818 Sayılı BK.nun 167.maddesi) hükümleri gereğince "borçlu temlike vakıf olduğu zaman temlik edene karşı haiz olduğu defileri temlik edene karşı dahi dermeyan edebilir" hükmü mevcuttur. Alacağın temlikinde senet borçluları senet lehtarına karşı sahip oldukları kişisel defileri temlik alan alacaklıya karşı da ileri sürebilecektir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2015/1159-12752 Sayılı ilamında; Alacağı temlik alan faktoring şirketine karşı senet borçlusunun şahsi def ilerini ileri sürebileceği açıklanmıştır.
Davalı ... AŞ ibraz ettiği cd kaydı ile, çeklerin verilmesine neden olan fatura teyidini davacı ... A.Ş ile ... San. Tic. A.Ş den aldığını ve iyiniyetli hamil olduğunu savunmuştur.
Davalı ... Ltd. Şti.'ne karşı davacı ... A.Ş.'nin ileri sürebileceği malın teslim edilmemesi şahsi definin organik bağı bulunan ... Ltd. Şti ve onun alacağı temlik ettiği ... AŞ'ye karşı da ileri sürülebileceği, davalı ... AŞ nin iyiniyet iddiasının alacağın temliki hükümleri gereğince dinlenmeyeceği sabit bulunmuştur.
Malın teslim edilmemesi şahsi defisi gereğince dava konusu çekler nedeniyle davacı ... A.Ş.'nin teslim aldığı 312.039,08 TL'nin mahsubu ile bakiye (Davalı ...'ın ticari defter ve kayıtlarına göre) 887.960,92 TL üzerinden davacıların borçlu olmadığının tespitine ve istirdadına karar vermek gerekmiştir.
Davacı alacağı yargılamayı gerektirdiğinden kötü niyet taznminat talebi kabul edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
HÜKÜM /
1-Davacı ... A.Ş ile ... A.Ş.'nin açtığı davanın KABULÜ ile;
Muhatabı ... Şubesi, keşide tarihi 10/02/2017, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL olan çek ile muhatabı ... Şubesi, keşide tarihi 10/01/2017, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL olan çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, bu çekler nedeniyle yapılan toplam 800.000,00 TL ödemenin dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan istirdadına ve ödemeyi yapan ... A.Ş.'ye verilmesine,
2-Muhatabı ... Şubesi, keşide tarihi 10/12/2016, çek numarası ..., bedeli 400.000,00 TL olan çek nedeniyle davacıların 87.960,92 TL borçlu olmadığının tespitine, bu çek nedeniyle davacı tarafından yapılan 87.960,92 TL ödemenin dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalılardan tahsiline ve ödemeyi yapan ... San. Tic. A.Ş.'ye verilmesine,
3-Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 60.656,61 TL ilam harcından peşin alınan 15.164,16 TL harcın mahsup edilerek 45.492,45 TL bakiye ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan ve aşağıda dökümü yazılı olan 18.733,56 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı ...Ş.'nin yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacılar vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 49.468,44 TL nispi ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
7-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacılar vekili AV. ... ile davalı ... vekili AV. ...'ın yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 21/03/2019
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
HARÇ BEYANI YARGILAMA GİDERİ (DAVACI)
60.656,61 TL İLAM HARCI15.164,16 TL PEŞİN HARÇ
15.164,16 TL PEŞİN HARÇ31,40 TL BAŞVURU HARCI
45.492,45 TL BAKİYE İLAM HARCI788,00 TL TEB.MÜZ.POSTA.TAL.GİDERİ
2.750,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
18.733,56 TL TOPLAM GİDER