T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1038 Esas
KARAR NO: 2022/40
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2018
KARAR TARİHİ: 19/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili...'nun kendisine ait şahıs firması olan ... & İç Mimarlık firması ile mimarlık alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili ile davalı arasında 09.05.2016 tarihinde Proje Üzerinden Gayrimenkul Satış Vaadi ve Alacağın Temliki Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin mimarlık işlerini yürüten yüklenici firma konumunda olduğunu, sözleşme uyarınca karşılıklı edimlerin yer aldığını, sözleşmenin genel anlamda bir barter sözleşmesi olduğunu, sözleşme kapsamında müvekkilinin yükümlülüğünün sözleşmede belirtilen projenin lobi alanının tümü, zemin kat ortak mahal koridorlar, bina giriş bölgesi yan duvar, güvenlik kapısı mimari proje ve sözleşmenin keşif özeti başlıklı kısmı gereğince tamamlanması olduğunu, müvekkilinin projeden kaynaklı tüm edimlerini yerine getirdiğini, Mahkememizce yapılacak keşif esnasında bu durumun tespit edileceğini, sözleşmede taşınmaz devri için verilen ve sözleşme ekinde yer alan senetleri müvekkilinden alan davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, tapu devrini yapmaktan kaçındığını, davalının taahhüt ettiği gayrimenkulün de halen kendi üzerinde bulunduğunu, taşınmazların devrine ilişkin borcunu sözleşmeye uygun olarak ifa etmesinin mümkün olmadığını, tapu kaydı üzerinde haricen yapılan incelemede, davalının gerçek hak sahibi olmadığı yalnızca tapu tescilini elde bulundurduğunu taşınmaz üzerinde tasarruf yetkisini kullanarak ipotek tescil ettirdiğinin görüldüğünü, müvekkili aleyhine 30/06/2016 vade tarihli 50.000,00- TL, 30/08/2016 vade tarihli 50.000,00 TL ve 30/09/2016 vade tarihli 50.000,00- TL bedelli senetlere ilişin olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, müvekkilinin icra takibini şifahen öğrendiğini, takibe ilişkin olarak müvekkili tarafından yapılan şikayet İstanbul ... İcra Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasına kayıtlı ve istinafta olduğunu, müvekkilinin 100.000,00- TL peşinatı ödediğini ve...sözleşmesi kapsamındaki tüm edimlerini yerine getirdiğini, ödemenin banka dekontlarıyla ispatlanmakta olduğunu, davalının borca batık olduğunu, aleyhine pek çok icra takibi yapıldığını belirterek İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, takibin ve takibe konu senetlerin iptaline, işbu davanın kesinleşmesine kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesine, kötü niyetli yapılan takip nedeniyle davalının % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle;Müvekkili şirket aleyhine ikame edilen davanın asılsız iddialardan ibaret olduğunu, davanın İİK. 72. madde ve diğer ilgili maddelerin amir ve kesin hükümleri hilafına ikame edilmiş, kötü niyetli bir dava olduğunu, İİK. emredici hükümlerine aykırı olarak 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 06/11/2018 tarihinde dava açıldığını, dava dilekçesinde belirtilen takibe muttali olma sürecinin asılsız ve hukuken geçerli olmadığını, davacın mezkur sözleşme nedeniyle müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağı olmadığını, işbu sözleşmedeki faaliyetleri nedeniyle davacı yanın müvekkile...yoluyla ödeme yaptığından bahsedilemeyeceğini, davalı borçlunun defalarca yazılı ve sözlü olarak ihtar edildiğini, müvekkili şirketin projesini geciktirmesi ve yine müşterileri ve diğer taşeronları ile problem yaşamasına sebep olduğunu, bunun üzerine müvekkili şirketin Beşiktaş ... Noterliğinin 28/11/2016 tarih, ... yevmiye nolu ihtarname keşide ederek mezkur sözleşmeyi feshettiğini, davacının herhangi bir itirazda bulunmadığını, sözleşme nedeniyle davacının müvekkil şirketten alacağı olmadığı gibi barter yoluyla yapılan bir ödemeden bahsedilemeyeceğini, müvekkili şirketin bu sözleşme nedeniyle davacıdan alacıklı olduğunu, müvekkili şirkete eksik ve ayıplı imalat yapan davacının yüklendiği işleri sözleşme dışı üçüncü kişilere yaptırmak ve düzelttirmek zorunda kaldığını, ilk sözleşmenin feshini müteakiben 13/05/2016 tarihli ...No'lu Proje Üzerinden Gayrimenkul Satış Vaadi ve Alacağın Temliki sözleşmesindeki akdi sorumluluklarını yerine getirmeyen, ödeme yapmayan davacının sözleşmesinin Beşiktaş ... Noterliğinin...yevmiye sayılı 01/12/2016 tarihli ihtarname ile tek taraflı ve haklı olarak feshedildiğini, davacının bir itirazda bulunmadığını, işbu sözleşme nedeniyle kötü niyetli davacının müvekkili şirkete borçlu olduğunu, davacı aleyhine yapılmış olan takiplerde tamamen haklı olduklarını, alacaklarının tahsiline ilişkin olduğunu ve sözleşmelere, yasa ve usule uygun icra işlemleri olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz davanın, tüm ihtiyati tedbir talelerinin reddine, davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin tümüyle karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyaya getirtilen İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı ... A.Ş. vekilince borçlu ... hakkında 150.000,00-TL asıl alacak -senet 13.358,22 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 163.358,22 TL alacağın tahsili istemiyle 21/07/2017 tarihinde örnek 10 ödeme emri düzenlenmek suretiyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlunun mernis adresine 14/08/20217 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Davaya konu uyuşmazlık hakkında mahallinde keşif yapılmasına karar verilmiş olup, Bilirkişiler Y. Mimar Restorasyon Uzmanı ... ile Y. İnşaat Mühendisi İ.T.Ü İnş. Fak. Öğr. Üyesi ... tarafından sunulan 14/12/2020 tarihli bilirkişi raporu özetle;
"Taraflar arasında İmzalı Noterde düzenlenmemiş, 09.05.2016 tarihli "... PROJESİ" LOBİ VE BİNA GİRİŞ BÖLGESİ MİMARLIK VE DEKORASYON HİZMETLERİ SÖZLEŞMESİ" ve
Taraflar arasında imzalı Noterde düzenlenmemiş, 16.05.2016 tarihli "PROJE ÜZERİNDEN GAYRİMENKUL SATIŞ VAADİ VE ALACAĞIN TEMLİKİ SÖZLEŞMESİ* olduğu; yukarıdaki hizmet sözleşme bedelinden alacağına karşılık olarak taşınmazın satın alım anlaşmasının yapıldığı;
Davalı tarafından keşide edilen; Beşiktaş ... Noteriiği'nin 28.11.2016 Tarihli ... Yevmiye nolu İhtarnamesi ile;
"İstanbul İli, Kartal İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde kain, tapunun ...pafta ... ada, ...parselde kayıtlı "...Kule' Projesinin Lobi ve Bina Girişine ilişkin olarak, 'Lobi Projesi, zemin katta bulunan tüm koridorlar, güvenlik kulübesi ve girişte bulunan yan duvarda yapılacak sanatsal çalışma uygulamasının "mimari, avan, kesin, uygulama ve detay projelerinin ve 3D görsellerinin hazırlanması* ve Imalatlannın yapılması; yine projenin lobi bölümünde bulunan hareketli ve sabit mobilyaların tedariği hususlarında tarafınızla, 09/05/2016 tarihinde 'Lobi ve Bina Giriş Bölgesi Mimarlık ve Dekorasyon Hizmetleri Sözleşmesi'nin feshinin ihtar edildiği,Davalı tarafından keşide edilen; Beşiktaş ... Noteriiği'nin 01.12.2016 Tarihli ... Yevmiye nolu İhtarnamesi ile de;16/05/2016 tarihli "Proje Üzerinden Gayrimenkul Satış Vaadi ve Alacağın Temliki Sözleşmesiyle, "İstanbul İli, Kartal ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde kain, tapunun ...pafta ... ada. ... parselde kayıtlı "...Kule* Projesinin...no.lu bağımsız bölümünün, 1.078.600,00.-(birmilyonyetmişsekizbinaltıyüz)-TL satış bedeliyle satın alımının,
İşbu sözleşmeyle üstlenilen edimler yerine getirilmediğinden/sözleşme konusu bağımsız bölümün satış bedeline ilişkin yapılması gereken ödemeler yapılmadığından, sözleşme hükümleri gereğince sözleşmeyi tek taraflı olarak feshinin ihtar edildiği, Görüldüğü, Keşif günü olan 02.12.2019 tarihinde, Mahkeme heyeti ile birlikte davaya konu;
İstanbul İli, Kartal ilçesi, ... Mahallesi, ...Yolu Mevkii,... ada, ... parsel sayılı 5.171,16 m2 yüzölçümlü, Ana Taşınmaz Niteli "ARSA* olan kat irtifaklı taşınmazın yerine gidilerek, yerinde gerekli inceleme ve fotoğraflarla belgeleme çalışması yapıldığı,Keşif esnasında ... Kule isimli davaya konu yapıda, sözleşmeye konu inşai faaliyetin; giriş yan duvar sanatsal çalışma uygulaması hariç olmak üzere bitmiş ve kullanımda olduğu tespit edildiği,
Dava dilekçesi ekinde yer alan taraflarca İmzalı keşif özetinde; giriş yan duvar sanatsal çalışma uygulamasının 20.000,00-TL bedel + KDV olarak belirlendiği" belirtilmiştir.
11/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
Keşif günü mahkeme heyeti ile birlikte davaya konu yerdeki incelemelerde, keşif esnasında ... Kule isimli davaya konu yapıda, sözleşmeye konu inşai faaliyetin; giriş yan duvar sanatsal çalışma uygulaması hariç olmak üzere bitmiş ve kullanımda olduğu tespit edildiği,
Tespite istinaden, davacı tarafça işi tamamladıkları iddiasında bulunuyorsa da;
14/12/2020 tarihli kök raporda sadece; Keşif mahallinin keşif esnasındaki fiili durumu beyan edildiği, Bitmişliği ve kullanımda olup olmamasına ilişkin tespit yapıldığı, kimin ne zaman ve ne şekilde bitirmiş olabileceğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bu nedenle keşif esnasında bitmiş ve kullanımda olduğu tespit edilen işlerin, taraflar arasıdaki sözleşmeye göre; kimin ne zaman ve ne şekilde bitirmiş olabileceğine ilişkin değerlendirme yapılabilmesi için Taraflar arasında imzalı noterde düzenlenmemiş, 09/05/2016 tarihli "...KULE PROJESİ" LOBİ VE BİNA GİRİŞ GÖLGESİ MİMARLIK VE DEKORASYON HİZMETLERİ SÖZLEŞMESİ"nde Madde -5 SÖZLEŞMENİN KAPSAMI ... YÜKLENİCİ, dekorasyonu yapılacak alanlarda genel olarak kullanılacak malzemeleri belirleyerek özet malzeme listesini işveren'e sunacak ve onay alacaktır. Onaylanan malzemeler yerinde...'ın yapılarak tekrar İŞVEREN onayı alındıktan sonra imalat tamamlanacaktır." Denilerek
Madde-9) HAKEDİŞLER VE ÖDEMELER
Madde-13) KESİN HESAPLAR VE KESİN HAKEDİŞLER RAPORU
Madde-22) GEÇİCİ KABUL
Madde-23) KESİN KABUL
Başlıkları altında ayrı ayrı detaylı tanımlandığı iş için;
Madde 9-13-22 ve 23" esas tüm bilgi ve belgelerin dosyaya temini, bu bilgi ve belgelerin dosyaya temini ile, kesin hesap ve hakediş konularında uzman bir inşaat mühendisi bilirkişi tarafından incelenmesi ve yerinde yapılmış inşai imalat kalemleri ile karşılaştırılmak sureti ile işin hangi aşamalara getirildiği, hangilerinin onaylandığı noktasında değerlendirmeler yapılması gerektiği, ayrıca taraflar arasındaki ödemelere ilişkin hususlar da; nitelikli hesaplamalar uzmanı tarafından inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği, Davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesinde; "davalı tarafın sözleşmeyi feshettiği, davacı yanın ayıplı, eksik imalata, sözleşmeye aykırılık bildirimlerine ve feshi ihbara kaşı da herhangi bir itirazda o dönemde bulunmadığı, sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi olarak görevlendirilen Medenî ve Borçlar Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. ... tarafından sunulan 27/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Taşınmaz mülkiyetinin devri borcu doğuran taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin TBK m. 237/f.2 ve Noterlik Km m. 60/f.3 ile m. 89 gereği resmi şekil şartına tabi tutulduğu; fakat tarafların ilgili sözleşmeyi adi yazılı şekilde akdettikleri, Şekle uyulmadan yapılan sözleşmelerin TBK m. 12/f.2 kapsamında kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi olduğu ve bu nedenle taraflardan her ikisinin de karşı tarafa vermiş oldukları edimleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade ile yükümlü oldukları, 16.05.2016 tarihli Sözleşme kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi tutulacağından ve bu durumun iade yükümlülüğünü de beraberinde getireceğinden tarafların, herhangi borç yükümlülüğünün bulunmadığı," sonuç ve kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklanan menfi tespit davası olup, davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu bonoların, taraflar arasında yapılan 16.05.2016 tarihli “Gayrimenkul satış Vaadi ve Alacağın Temliki özleşmesinden” doğan bir yükümlülük olduğu, bu nedenle davanın konusunu 16.05.2016 tarihli sözleşmeden doğan karşılıklı edimlerin (hak ve borçların) oluşturduğu, tarafların akdettikleri sözleşmede davalının, ana gayrimenkul üzerinde bulunan 112 numaralı bağımsız bölümü davacıya devir yükümlülüğü altına girdiği, buna karşın davacının ise 1.078.600,00 TL olarak kararlaştırılan bedelin 100.000,00TL’sinin peşin, 728.600,00-TL’sinin barter yoluyla, bakiye 250.000,00-TL’nin ise ellişer bin TL’lik bonoların ödeme yükümlülüğünü üstlendiği, taşınmaz mülkiyetinin devri borcu doğuran taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin TBK madde 237/f.2 ve Noterlik Kanunu madde 60/f.3 ile madde 89 gereği resmi şekil şartına tabi tutulduğu, fakat tarafların ilgili sözleşmeyi adi yazılı şekilde akdettikleri, şekle uyulmadan yapılan sözleşmelerin TBK m. 12/f.2 kapsamında kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi olduğu ve bu nedenle taraflardan her ikisinin de karşı tarafa vermiş oldukları edimleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade ile yükümlü oldukları, 100.000,00-TL’lik peşinat ödeme yükümlülüğü karşısında dosyaya mübrez dekont suretlerinden davacının, 102.995,00-TL tutarında para transferi gerçekleştirildiği, öte yandan sunulan mesaj kayıtlarından peşinatın yatırılmış olduğunun anlaşıldığı, bu kapsamda davacı tarafından sözleşme ile üstlenilen “peşinat” başlığı altındaki ifa yükümlülüğünün yerine getirilmiş olduğu, gerek davalı tarafın kabulünde olduğu gerekse de dosyada sunulan belgelerden davacı tarafından 09.05.2016 tarihli “...Kule Projesi Lobi ve Bina Giriş Bölgesi Mimarlık ve Dekorasyon Hizmetleri Sözleşmesi” kapsamında ifada bulunulduğu, bu
nedenle davacının, 09.06.2016 tarihli taşeron sözleşmesindeki alacağa karşılık barter yoluyla üstlendiği edime yönelik ifada bulunduğu, davacı tarafından sözleşme ile üstlenilen “250.000,00-TL değerindeki bonolara” ilişkin başlık altındaki ifa yükümlülüğünün, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasına da konu edildiği üzere yerine getirilmemiş olduğu,
davalının üstlendiği karşı edimin “112 numaralı bağımsız bölümün devrine” ilişkin olması karşısında; ...Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü tarafından dosyaya celbi gerçekleşen tapu kaydına göre dava konusu 112 numaralı bağımsız bölümün hâlihazırda davalı şirket adına kayıtlı olduğu, dolayısıyla davalının 16.05.2016 tarihli sözleşme ile üstlendiği edimi ifa etmediği, bu nedenle davacı tarafından iadeye konu edilebilecek bir değerin bulunmadığı, tüm bu açıklamalardan sonuçla 16.05.2016 tarihli Sözleşme kesin hükümsüzlük yaptırımına tabitutulacağından ve bu durumun iade yükümlülüğünü de beraberinde getireceğinden tarafların, herhangi borç yükümlülüğünün bulunmadığı anlaşıldığından, davanın kabulü ile davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının takibi başlatmada kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından, tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Tazminat talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 11.160,37-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 2.790,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 8,370,27-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 19.470,93-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.826,00-TL ilk gider, 384,55-TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.200,00-TL bilirkişi ve 314,00-TL Keşif Harcı olmak üzere toplam 6.724,55-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatırana iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/01/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır