T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1164 Esas
KARAR NO: 2020/620
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle)
DAVA TARİHİ: 07/12/2018
KARAR TARİHİ: 15/10/2020
Mahkememizde görülen Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davalı ... ve Turizm İşletmesi Aş tarafından işletilen, davalı
... yönetimindeki ... plakalı şehirlerarası yolcu otobüsünün 08.09.2018 tarihinde seyir halindeyken, şoförün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak toprak zeminde sağ yan tarafına devrilip sulama kanalı betonuna çarptıktan sonra sürüklenerek durduğunu,meydana gelen kazada yolcu otobüsünde davacı anne ... ile birlikte yolculuk yapmakta olan 8 yaşındaki ...'ın vefat ettiğini,
Polisin tuttuğu kaza tespit tutanağında; “..kazanın oluşumunda kaza yerinde yapılan araştırma, inceleme, ölçüm ile sürücü, yolcu ve görgü tanıkları beyanına göre; ... plakalı otobüs sürücüsü ... un 2918 sayılı K.T.K.’da yer alan diğer sürücü kusurlarından 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır.” ibaresinin yer aldığını, davalı sürücü ... hakkında Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2018/11695 numarası ile soruşturma yürütüldüğünü,
Küçük ... ın davacı anne ... ve kardeşi ... ile birlikte yaşadığını, trafik kazası ile küçüğün ölümü sonucu birlikte yaşadığı anne ... ın kızının maddi ve manevi desteğinden yoksun kaldığını , kazada yaralanan davacı kardeş ...'ın da kaza nedeniyle tarifi imkansız bir acı yaşadığını,çöküntü içine girdiğini,
Davalı ... A.Ş.ne ait ... plakalı araç için 16/04/2018 - 16/04/2019 tarihleri arasını kapsar ... numaralı ZMMS poliçesinin davalı ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlendiğini, sigorta şirketine yapılan yazılı başvurunun 23/10/2018 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına karşın yasal süre içinde cevap verilmediğini, belirterek ;
Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 6100 Sayılı H.M.K. md.107/1 uyarınca belirsiz alacak olarak şimdilik, davacı anne ... için, 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, sürücü ve araç sahibi yönünden kaza tarihinden itibaren, sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı anne ...’a ödetilmesine,
Davacı anne ... için 175.000,00-TL, davacı kardeş ... için 125.000,00-TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı sürücü ... ve davalı araç sahibi/işleten ... ve Turizm İşletmeleri A.Ş.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /
Davalı ... sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'un direksiyon hakimiyetini kaybederek tek taraflı, ölümlü, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 08.09.2018 tarihli ... 'in müşteki ifade tutanağından, 08.09.2018 tarihli ...'ün müşteki ifade tutanağından ve 08.09.2018 tarihli ...'un şüpheli ifade tutanağından anlaşılacağı üzere plakası ve özellikleri henüz tespit edilmemiş bir tırın ... plaka sayılı sigortalı aracı sıkıştırdığını, Sigortalı araç sürücüsünün tırla çarpışıp kazaya sebebiyet vermemek için aracı yolun sağ tarafına doğru ilerletmesi ile kazanın meydana geldiğini, Kazanın gerçekleşmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusur tespitinin yapılması gerektiğini,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ‘na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitine kadar temin olacağını , hatır taşımasının varlığı halinde hesaplanacak tazminatta indirime gidilmesi gerektiğini, ayrıca, müteveffanın kendi can güvenliği nedeniyle gerekli güvenlik tedbirlerini alıp almadığı ve müterafik kusur durumunun tespiti bakımından yargıtay denetimine elverişli rapor alınmasını belirterek ;
Davanın reddine, aksi taktirde davanın zamanaşımı, husumet yönünden reddine, aksi taktirde, tüm delillerin toplanması ve bunu takiben “ Adli Tıp Kurumu ve Trafik İhtisas Dairesi ’’ tarafından kusur tespitinin yapılamasından sonra müvekkil şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması durumunda; yine “ Aktüer” sıfatına sahip bir bilirkişi kanalı ile tazminatın hesaplanmasına, müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması durumunda; sorumluluğunun azami limit ile sınırlı olacağına, müvekkilinin temerrüde düşmediğinden dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, Müvekkil şirket dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İşletmeleri AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle ;
Otobüs şoförünün kusuru bakımından ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/... esas sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiğini ve henüz dosyada bir kusur raporu bulunmadığını, otobüs şoförü ile yapılan görüşmede kaza anında rahatsızlık geçirdiğini, tansiyon problemi yaşadığını, gözlerinin karardığını, her türlü hız ve şoför değiştirme kurallarına uyduğunu, kazadan sonra cezaevi sürecinde de rahatsızlığının devam ettiğini ve tedavisinin sürdüğünü, önceye dayalı herhangi bir rahatsızlığı bulunmadığını beyan ettiğini, ... CBS nin araç üzerinde yapılan tespitlerinde;Otobüsün fren tesisatlarında herhangi bir problem olmadığı, frenlerin çalıştığı ,otobüs lastiklerinin incelenmesinde olumsuz bulguya rastlanılmadığını,
Şehirlerarası otobüs yolculuklarında yolcuların kemer takmasının zorunlu olduğunu, otobüs firmasının bu konuda gerekli uyarıları yolculuk sürecinde yaptığını, yolcuların bu durumdan dolayı kişisel sorumluluklarının bulunduğunu
Dava dosyasının ihtiyari mali mesuliyet poliçesi kapsamında ... AŞ 'ye ihbarını,davanın reddini, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. İhbar edilen tebligata rağmen beyanda bulunmamıştır.
Davalı ... usulüne uygun olarak dava dilekçesi, duruşma günü ve bilirkişi raporu tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumu aracılığıyla tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve manevi tazminatın araç sürücüsü, araç işleteni ve ZMM sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmıştır.
Davacı ... ın kazada vefat eden küçük ... ın birlikte yaşadığı velayet kendisinde bulunan mirasçısı ve annesi olduğu, diğer davacı ... ın ise birlikte yaşadığı kardeşi olduğu alınan nüfus kaydı, kayda işlenen boşanma ve velayet açıklaması, ... noterliğinin 25/09/2018 tarih ve ... yevmiyeli mirasçılık belgesinden anlaşılmış davacı sıfatları bulunduğu tespit edilmiştir.
Alınan 08/09/2018 tarihli kaza tespit tutanağı, araç trafik tescil kaydı, sigorta hasar dosyasından; ... plakalı aracın kazaya karıştığı, davalı ... Aş nin aracın maliki/işleteni, davalı ... Sigorta Aş nin aracın ZMM sigortacısı, davalı ... un kaza sırasında araç sürücüsü olduğu , davalı sıfatları bulunduğu, anlaşılmış, davalı ... Sigorta Aş nin husumet itirazı kabul edilmemiştir.
Dosya içine ... Ağır Ceza Mahkemesi nin 2019/... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden alınmıştır. Davanın kaza tarihi 08/09/2018 den sonra ceza zamanaşımı süresi içinde açıldığı anlaşılmış, davalı ... Sigorta Aş nin zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.
Alınan ceza dosyası içindeki 08/05/2019 tarihli ATK Kusur raporu incelenmiştir. Raporda araç sürücüsü davalı ... un tam ve asli kusurlu olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce Kusur bilirkişisi İsmet Akıl ın 12/02/2020 tarihli rapor alınmış, bu rapordaki tespitler ile ceza dosyası tespitlerinin uyumlu olduğu, davalı sürücünün kazada %100 oranında tam kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Davalı ... Sigorta Aş nin ... plakalı araç için düzenlediği ... poliçe numaralı ZMM sigorta poliçesi incelenmiş; poliçe süresinin 16/04/2018 - 16/04/2019 tarihleri arasını kapsadığı, kaza tarihini kapsadığı, sigorta teminatının kişi başı ölüm sakatlık limitinin 360.000,00 TL olduğu sigortalının ... Aş olduğu, anlaşılmıştır.
Küçük ... ın kaza tarihinde 8 yaşında olduğu, öğrenci olması nedeniyle küçüğün gelirinin Yargıtay 17 HD nin 2016/13167 -2017/10739 sayılı içtihadı gereğince ".. küçüğün 4 yaşında olduğu,18 yaşında gelir elde etmeye başlayacağı, gelirinin asgari ücret üzerinden kabul edilerek.. " asgari ücret üzerinden kabul edildiği,
Yargıtay 17 HD nin 2014/12775-2016/11835 sayılı içtihadı gereğince ". mahkemece davacı annenin çalışıp çalışmadığı, gelirinin bulunup bulunmadığı araştırılarak, gelirinin ve çalışmasının bulunmaması halinde yetiştirme giderlerinin davacı baba tarafından karşılandığı kabul edilerek davacı anne için hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından yetiştirme gideri indirimi yapılmadan..." küçük ... nın velayetinin davacı anne ... a verildiği, bakımının davacı anne tarafından üstlenildiği, yapılan emniyet araştırmasına göre hemşire olarak çalışan davacı annenin geliri bulunduğu, desteğin yetişme giderlerini üstlendiği bu nedenle de bilirkişi raporunda yetiştirme giderinin düşülerek hesap yapıldığı görülmüştür. Aktüer bilirkişi ... in 12/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
" ..Müteveffanın bakiye 70 yıllık yaşamı döneminde 14 yıllık dönemde yetiştirilme dönemi harcaması yapılarak, sonrasında ise annesine destek olabilecek, anne ...'a 43-14=29 yıl içerisinde vereceği destek paylaşımla sınırlı olmak üzere hak sahiplerinin yararlanacağı, müteveffa ...'dan başka 2006 doğumlu ... isimli abisinin de bulunmasıyla annenin bu çocukdan alabileceği destek , hesapta dikkate alınmıştır. 08.09.2018 kaza tarihinden 08.09.2034 tarihine kadar geçmiş olan yaklaşık 14 yıl bilinen sürede asgari ücret miktarına göre ...'ın asgari ücret geçim indirimi dahil olarak Yargıtay içtihat ve örnek kararlarında belirtildiği üzere ölüm tarihinden bu güne kadar geçmiş zaman içerisinde bilinen ve sonrasında bilinmeyen dönemin peşin sermaye değeri olarak ortaya konulmasıyla; (yasal kesintilerden sonra AGİ dahil net) İşlemiş dönem / Bilinen dönem:
08.09.2018- 01.01.20191.603,00 x 5 ay = 8.015,00
01.01.2019- 01.01.20202.020,00 xl2ay = 24.240,00
01.01.2020- 01.02.20202.324,00 x 1 ay = 2.324,00
1,5 yıl bilinen süre için işlemiş dönem ücretler toplamı 34.579,00 TL
34.579,0 x % 10 = 3.457,00 TL Yetiştirilme dönem 1,5 yıllık harcaması
İşleyecek dönem / Bilinmeyen dönem:
Müteveffanın üretken dönemde annesine verebileceği desteğin bu süre içerisinde değişen oranlara göre destek gelirinin (yıllık geliri) 2.324,00 x 12 = 27.888,00 TL olacağı
Cİ xn; Nx-Nx / Dx 1,8 teknik faize ve komitasyon /Sabit Rant uygulamasıyla
Nx - Nx+n+m/ Dx * 27.888,00 x 12,4983 x % 10 x % 100 Kusursuz = 34.855,00 TL
3.457,0+ 34.855,00 = 38.312,00 TL Yetiştirilme dönem harcaması olacaktır.
Yargıtay örnek kararları ve yasal değişiklik doğrultusunda komütasyon/anüite matematiği, THR 2010 Yaşam tablosu verilerine ve 1,8 teknik faize göre peşin sermaye değeri ise; 16.434,0+ 13.451,00 + 12.860,00 + 17.469,00 = 60.214,00 TL olacağı,
Sonuçta; Müteveffanın yetiştirilme dönemi sonrasında annesine verebileceği destek miktarından, annenin yetiştirilme döneminde kızına yapacağı harcamanın bu destek miktarından tenzili sonunda 60.214,00 - 38.312,00 Yetiştirilme Harcaması = 21.902,00 TL olacağı" bildirilmiştir.
Davacı ... ın isteyebileceği destekten yoksun kalma tazminat miktarı 21.902,00 TL olarak belirlenmiş olup tazminat hesabı denetlenebilir ve Yargıtay 17 HD nin kararlarına uygun bulunmuş hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili HMK 107 maddesi gereğince 08/07/2020 tarihli artırım dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 21.902,00 TL ye artırdıklarını bildirmiş, eksik nisbi harcı tamamlamıştır.
Mahkememizce 21.902 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı ZMM sigortacısı ... Sigorta Aş den dava tarihinden itibaren (sigorta limiti ve kusur ile sınırlı olmak üzere) diğer davalılardan kaza tarihi olan 08/09/2018 den itibaren taleple bağlı olarak yasal faiziyle alınarak davacı ... a verilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili davadan önce sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu açıklamış isede incelenen hasar dosyasında başvurunun dava dışı baba adına yapıldığı davacı anne ... ın başvurusunun olmadığı tespit edilmiştir. Davacı anne ... yönünden sigorta şirketinin temerrüdü dava tarihinde başlamıştır.
Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden ise;
Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda; Ülkenin ekonomik koşulları, tarafların dosya içine alınan sosyal ve ekonomik durum araştırma sonuçlarına göre davacı ... ın hemşire olarak çalışıp aylık 3.000 TL gelirinin bulunması, müteveffa nın kaza sırasında 8 yaşında olması ,davacı küçük ... ın da kazada yaralanması, her iki davacının müteveffanın ölümüne sebep olan kazaya bizzat şahit olmaları, kazanın profesyonel olarak taşıma işi yapan yolcu otobüsünde ve tek taraflı şoför hatası sonucu , geceleyin yolcular uyurken şoförün %100 kusuruyla gerçekleşmesi, davalı taşıma şirketinin 2012 yılına ait bilançosunda 2 milyon TL üzerinde yıllık geliri bulunması, olay tarihi gibi özellikler göz önünde tutulmuştur. Davacıların manevi tazminat istemi kısmen kabul edilmiştir.Aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1- 21.902 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı ZMM sigortacısı ... Sigorta Aş den dava tarihinden itibaren (sigorta limiti ve kusur ile sınırlı olmak üzere) diğer davalılardan kaza tarihi olan 08/09/2018 den itibaren yasal faiziyle alınarak davacı ... a verilmesine
2-... için 100.000 TL davacı ... için 50.000.00 Tl manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/09/2018 den itibaren yasal faiziyle araç maliki davalı ... ve tur işl Aş ile sürücü davalı ... dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine
3-Maddi tazminat yönünden
A- HARÇ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.496,13-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 1.385,07-TL harçtan mahsubu ile eksik 111,06 TL harcının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
B- VEKALET ÜCRETİ; Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 3.400,00TL nispi vekalet ücretinin tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
C-YARGILAMA GİDERİ; Davacı tarafından yapılan 1.420,97-TL ilk gider, 2.318,65-TL tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ve diğer giderler olmak üzere toplam 3.739,62-TL yargılama giderinin kabul nispetine göre 2.659,17 TL sinin tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4- Kabul edilen manevi tazminat yönünden
A-HARÇ; Manevi tazminat talebi yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 10.246,50-TL harcın Davalılar ... ve ... ve Turizm İşletmeleri AŞ 'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
B-VEKALET ÜCRETİ;
Davacı ... kendini vekil ile temsil ettiğinden Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 13.450,00-TL. nispi vekalet ücretinin davalılar Davalılar ... ve ... ve Turizm İşletmeleri AŞ 'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı ... kendini vekil ile temsil ettiğinden Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 7.300,00-TL. nispi vekalet ücretinin davalılar Davalılar ... ve ... ve Turizm İşletmeleri AŞ 'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Reddedilen manevi tazminat yönünden vekalet ücreti
Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 10.550,00- TL. nispi vekalet ücretinin davacı ...'tan tahsili ile davalılar ... Akıncı ve ... Karadeniz'e ödenmesine,
Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi madde 10/2 uyarınca 7.300,00- TL. nispi vekalet ücretinin davacı ...' dan tahsili ile Davalılar ... ve ... ve Turizm İşletmeleri AŞ'e ödenmesine,
6-HMK. 333. md. Uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleştikten sonra talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekili Av. ... Davalı eski ... sigorta yeni ... vekili Av. ... yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/10/2020
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır