T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1199 Esas
KARAR NO: 2021/1033
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 14/12/2018
KARAR TARİHİ: 15/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili olan şirket tarafından ... numaralı başlangıç 01.01.2017 bitiş 01.01.2018 tarihli Nakliyat Aracısı / Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı ... A.Ş. taşıyıcı sıfatıyla gerçekleştireceği taşımalarda taşınan emtiaya gelebilecek her türlü hasar, zarar ve zarara karşı CMR konvansiyonundan kaynaklanan sorumlulukları teminat altına aldığını, Türkiye'de mukim bulunan ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından Romanya'da mukim bulunan .... ünvanlı şirkete ... numaralı ve 18.08.2017 tarihli mal faturası ile 24 palet ve 10.560 adet "plastik havalandırma kanalı" cinsi emtia satıldığını, satılan emtianın ... numaralı CMR belgesi tahtında ... plakalı araç ile Türkiye den Romanya ya taşınması işi, sigortalı ile 1 numaralı davalı ... Ltd. Şti. arasında akdedilen 18.08.2017 tarihli ve ... numaralı Alt Nakliye Taşıma Anlaşması doğrultusunda 1.davalı ... tarafından üstlenilmiş, taşıma 1 numaralı davalının yetkilendirilmesiyle 2 numaralı davalı ... ... tarafından gerçekleştirildiği, 2 numaralı davalı ... aynı zamanda taşımanın gerçekleştirildiği ... plakalı aracın ruhsat sahibi olduğunu, 3 numaralı davalı ... numaralı davalı ... nun sigortacısı olduğunu, ... sigortalısı ...'yu 18.07.2017- 17.10.2017 tarihleri arasında CMR Konvansiyonundan kaynaklanabilecek sorumluluklarına karşı teminat altına aldığını, emtia yüklü araç 22.08.2017 tarihinde Razgrad yakınlarında E70 anayolu üzerinde Razgrad-Rousse istikametinde seyir halinde iken araçta yangın çıktığını, emtianın kısmen hasara uğradığını, meydana gelen hasarın CMR belgesine not düşüldüğü hasarın yükün satıcısı tarafından sigortalıya yansıtıldığı ve fatura edildiğini, hasarlanan emtia üzerinde yapılan ekspertiz incelemesinde hasar bedeli toplam 20.924,02 Euro olarak tespit edildiğini, müvekkil tarafından 23.03.2018 tarihinde sigortalıya aynı tutarda ödeme yapıldığını, böylelikle müvekkilin sigortalısının haklarına halef olup ve TTK md 1472 uyarınca kanuni halef sıfatını kazandığını, müvekkil sigortalısından ayrıca dava konusu hasara ilişkin haklarını devreden bir temlikname aldığı bu suretle aynı zamanda akdi halef sıfatını kazandığını ifade ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.942,02 Euro tutarındaki alacağın ödeme tarihi olan 23.03.2018 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro cinsi dövize uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen talebi doğrultusunda tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Insurance.. vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davacı şirket sigortalısının uğramış olduğu zarara neden olan olayın tarihi 22.08.2017 olup davanın zaman aşımı yönünden reddi gerektiğini, müvekkili olan şirketin bu davada gerçekten davalı sıfatı taşımadığından davanın husumetten reddi gerektiğini, davacı toplam uğranılan zararın 20.942,02 Euro olduğunu belirtmiş ve bu miktar üzerinden talepte bulunmuş olsa da bu talep somut delile muhtaç durumda olup kusur oranında değerlendirildiğinde gerçeği yansıtmadığını, ... şirketi tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere, ... nolu ve 03.05.2017 tarihli motorlu araç teknik muayene belgesi itibarıyla ... plakalı dorsenin periyodik teknik bakım ve muayenesinden geçmiş olduğu belirtildiğini, bu kapsamda kusur olmadan mücbir olay neticesinde meydana gelmiş olan zarar talep edildiğini, tazminata ilişkin faiz sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren hesaplanması gerektiğini, söz konusu bildirimin müvekkili olan şirket sigortalısı ...'ya değil davacı şirket sigortalısının anlaşmış olduğu asıl nakliyat firmasına yapıldığını, aynı şekilde söz konusu zarardaki sorumluluk kapsamında sözleşmesel ilişki ve illi bağ asıl nakliyeci ... ile davacı şirket sigortalısı arasında olduğundan taleplerin davacı sigortalısı ... Lojistik ile hiçbir hukuksal bağlantısı olmayan müvekkil şirkete yöneltilmesinin hukuken yerinde olmadığından davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Nakliyat.. vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini, iddia edilen hasara ilişkin müvekkil şirkete ihbar yapılmadığını, zarar iddiası ve miktarın davacı tarafça ispat edilemediğini, iddia edilen hasar sebebiyle müvekkili olan şirkete husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zarar ile kusur arasında illiyet bağı bulunmadığından müvekkili olan şirketin tazmin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, ortaya çıkan yangının mücbir sebep niteliğinde olduğundan davacının ileri sürdüğü zarardan müvekkili olan şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, mücbir sebepten dolayı meydana gelen hasarın poliçe teminat kapsamında olup olmadığının mahkemece incelenmesi gerektiğini, müvekkili olan şirketin sorumlu olacağı düşünülse dahi talep edilen tazminat miktarının CMR konvansiyonu sınırlı sorumluluk hükümleri kapsamında bilirkişi aracılığıyla tespitinin gerektiğini, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, davacının faiz talebinin haksız olduğunu beyan ederek davanın reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretlerinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
28.09.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporu özetle; Davacının sigortalısı ... firmasının akdi taşıyıcı, 1. Davalı ... firmasının CMR taşıma senedi ile taşım süreci sorumlusu, 2. Davalı ... firmasının müteakip taşıyıcı, 3. Adavalı ... firmasının ise müteakip taşıyıcının (fiili taşıyıcı) sorumluluk sigortacısı olduğu taşıma sürecin yangın meydana geldiğini, parsiyel-grupaj yük taşıması sürecinde çıkan yangın sebebi ile davalı yanın kusursuzluğunun tespit edilemediğini, davacının akdi taşıyıcı sigortalısının yerine tazminatı karşıladığı gözetilerek davalılara TTK m1481 gereği rücu edilebileceğini, davalıların CMR m.39/4 kapsamında davacı ödemesinden itibaren zamanaşımı süresi içinde dava ve takip edilebileceğini, meydana gelen zararın 20.924,02 Euro hesaplandığını ve davacı ödemesinin de bu miktar üzerinden olduğunu, tamamını davalılara rücu edebileceğini, nihai sorumluluğun 2. Davalı ... firmasına ait olduğunu, onun adına da kendi aralarında sigorta sözleşmesi ve CMR sorumluluk poliçesi kapsamında 3. Davalının sorumluluğu taşıması gerektiğini, davacının ödeme tarihinden itibaren %5 oranında CMR m.27 gereği temerrüt faizi talep edebileceğini görüş ve beyan etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava, davacı taraf sigortalısı ... A.Ş. ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasındaki taşıma ilişkisine istinaden dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. ye ait malların Türkiye'den Romanya'ya taşıma faaliyetleri sırasında yangın çıkarak emtiaların hasarlandığından bahisle TTK 1472. maddesi kapsamında sigortalısının halefi sıfatıyla ödenen tutarın rücuen tazmini istemine yöneliktir.
Davacı, akdi taşıyıcı sıfatı ile taşıma sürecinde olan dava dışı ... firmasının sorumluluk sigortacısı olup, taşıyıcı adına yaptığı tazminat ödemesini, davalılar taşıyıcı ve son - fiili taşıyıcının sigortacısına yöneltmiştir. Davacının halefiyeti akdi taşıyıcı sorumluluk sigortasına dayanmakta olup; sigorta poliçesi ve ödemeye ilişkin kayıtlar, hasar dosyası dosyaya celp edilmiştir. Bu kapsamda TTK m.1481 kapsamında davacının yasal halefiyete dayanan rücuen tazmin talep hakkı doğacağı açıktır.
Hasar trafik seyri sırasında meydana gelen “yangın” kaynaklı olup, nihai sorumluluk fiili taşıyıcı üzerinde kalacaktır. Ancak yük ilgilisine karşı müteselsil sorumlu taşıyıcılar arasında CMR m.34 ve devamı hükümlerine göre rücu sorumluluğu ilişkisini irdelenmek gerekir. CMR m.34 gereği, taşıma sürecine giren tüm taşıyıcılar birlikte sorumlu olup; eğer sorumluluk riskleri sigorta edilmiş ise, sorumluluk riski sigorta edilen taşıyıcı ile onun sigortacısı aynı şekilde ve akdedilen sigorta poliçesi şartlarında sigortalısının sorumlu olduğu tazminatı karşılamak durumundadır.
Somut olayda, dava dışı sigortalı ..., akdi taşıyıcı ve davacı da onun sorumluluk sigortacısı olup; akdi sorumluluk gereği taşıtan-gönderene tazminat ödemesi yapmıştır. Bundan sonra, davacı sigortalısının yerine geçerek rücu haklarını kullanacaktır. CMRm.35/2 gereği taşıyıcılar arasında ilişkilerde CMR m.9 hükümleri aynen uygulanabilmektedir. CMR m.9 gereği “1. Sevk mektubu, taşıma mukavelesinin akdine, mukavelenin koşullarına ve yüklerin taşımacı tarafından kabulüne, karine teşkil eder. Sevk mektubunda, taşımacı tarafından beyan edilmiş çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılır.” Somut olayda, taşıma sürecine alınan yük davalı ... firmasının sorumluluğu sürecinde yangın sebebi ile hasara uğramıştır. Bu durumda, akdi taşıyıcılar tazminat ödeyecek bile olsalar tüm tazminattan fiili taşıyıcı-zarar meydana geldiği andaki taşıyıcı CMR m.37/1-a. hükmü gereği tüm tazminatı karşılamak durumunda olacaktır. Öte yandan, davalı ... firmasının da CMR taşıma senedi ayrıca mevcut olup; bu nedenle davacıya karşı her iki davalı taşıyıcının da müteselsilen sorumlu olacağı açıktır. Davacının, halefi olduğu akdi taşıyıcı ... firmasının rücu edebileceği tazminat sorumlusu esasen davalı ... firmasıdır. Rücu sorumluluğunu tek başına taşıması gerekir. Öte yandan, davalı ... de davalı ...'nun sorumluluk sigortacısı sıfatı ile TTK m.1478gereği birlikte müteselsilen sorumlu tutulabilecektir. Bu durumda, sorumluluk sigortacısı, sigortalısı ... firmasının CMR m.17 ve devamı ile m.23 ve devamı hükümlerine göre sorumlu olduğu tazminatı karşılamak durumunda olacaktır. CMR m.17/1 gereği taşıma sürecinde meydana gelen zarar olmakla, yangının ve yangın sebebi ile ortaya çıkan hasarın sebebinin kusursuzluğuna, dıştan gelen bir zorlayıcı sebebe dayandığını ispatlamadığı sürece meydana gelen zarardan sorumluluk taşıyıcılara ve nihai olarak fiili taşıyıcıya aittir. Yangında hasarlanan yükün miktarı ve ödenen tazminat miktarı, teknik bilirkişi marifetiyle hesaplanan zarar miktarı birlikte değerlendirildiğinde, CMR m.23hükmüne uygun miktarın 20.924,02 Euro olduğu, bilirkişi heyetince hesaplandığı; bu miktarın aynı zamanda CMRm.23/3 sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde olduğunun tespit edildiği, sonuç olarak davacının sigortalısı ... firmasının akdi taşıyıcı, davalı ... firmasının CMR taşıma senedi ile taşıma süreci sorumlusu, davalı ... firmasının müteakip taşıyıcı, davalı ... firmasının ise müteakip taşıyıcının (fiili taşıyıcı) sorumluluk sigortacısı olduğu taşıma sürecinde yangın meydana geldiği, parsiyel-grupaj yük taşıması sürecinde çıkan yangın sebebi ile davalı yanın kusursuzluğunu ispat edemediği, davacının akdi taşıyıcı sigortalısının yerine tazminatı karşıladığı, davalılara TTK m1481 gereği rücu edilebileceği, meydana gelen zararın bilirkişi heyetince 20.924,02 Euro hesaplandığı ve davacı ödemesinin de bu miktar üzerinden olduğu, bu miktarın tamamını davalılara rücu edebileceği anlaşıldığından, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile 20.924,02 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının 23.03.2018 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince Euro'nun mevduata devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 8.704,56-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 2.176,14-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 6.528,42-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 16.055,59-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.212,04-TL ilk gider, 4.700,00-TL bilirkişi ücreti ve 166,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 7.078,04-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ... BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı, davalı ... ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 15/12/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)