T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1222
KARAR NO: 2019/778
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 14/05/2009
KARAR TARİHİ: 11/09/2019
Mahkememizden verilen 25/02/2015 tarihli ... Esas ... sayılı kararı vaki temyiz üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 08/06/2016 tarihli kararı ile bozulmasına karar verilerek mahkememize iade edilen bozma vaki karar düzeltme isteminin de reddine karar verilerek mahkememizin resen esasına kaydedilen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /
Davacı vekili müvekkili tarafından ... Finansal Kiralama A.Ş.'ye ait ... lazer kesim makinesinin “Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi” ile sigortalandığını, makinenin Almanya'dan Türkiye'ye karayolu ile nakliyesi işinin diğer davalılar tarafından yerine getirildiğini, ...'ın ... ve ... plaka sayılı araç ile emtiayı taşır iken emtianın zarara uğradığını, fatura ve yapılan tespitlere uyularak 72.075,18 TL'lik zararın müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini ve ibraname alındığını, sigortalıya halef olmaları nedeni ile davalı şirketlere başvuruda bulunulduğunu ancak sonuç alınamadığını, davalı ... şirketinin ise taşıma işinin ... sigortası kapsamında teminat altına alan sigorta firması olduğunu, bu firmanın da ödeme yapmadığını, ileri sürerek 72.075,18 TL tazminatın 26/11/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /
Davalı ... vekili; ... Logistik firmasının acentesi olmadıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Logistik vekili; makinenin Almanya Türkiye arasında taşınması işinin müvekkilince üstlenildiğini, hasarın gerçekleşmesinde ambalaj ve istif hatası olduğunu, malın teslimi esnasında hasarlı olduğuna ilişkin tutanak tutulmadığını, zararın CMR hükümleri kapsamında hesaplanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili; zamanaşımı definde bulunmuş, fiili taşımayı ...'ın gerçekleştirdiğini, zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, hasarlı teslime ilişkin tutanak da bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; müvekkilinin ...'ın CMR sorumluluk sigortacısı olduğunu, zararın ambalaj ve istif hatasından kaynaklandığını ve teminat dışı olduğunu, sorumluluğun CMR hükümlerine göre SDR kuru üzerinden hesaplanması gerektiğini, hasarlı makinenin tamir onarım masrafları haricindeki harcamaların rücu edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Dava, nakliyat sigorta emtia poliçesiyle sigortalanan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce bozma öncesi yapılan yargılama sonunda "...bilirkişilerden ... tarafından düzenlenen raporda; sigortalı ... Finansal Kiralama A.Ş. tarafından Almanya'da bulunan firmadan 230.000 Euro bedel ile ithal edilen lazer kesme makinası için ICC Şeraitli Abonman Poliçe kapsamında teminat verildiği, sigortalı emtianın İstanbul'a nakliyesinin ...'a ait ... ve ... plaka sayılı araç ile yapıldığı ve taşıma için 2.600 Euro navlun faturası ödendiğini, her hangi bir taşıma faturasının dosyaya sunulmadığını, davalı ... İsviçre'nin düzenlediği CMR Sigorta Poliçesi ile davalı sigortalısı ...'ın yapacağı taşımalara araç başına 1.000.000 Euro limitli sigorta yaptığını ve taşımanın 4 koli 5.600 Kg lik lazer kesme makinesi işi için yapıldığını, sigorta eksperine göre taşınan malın 22/05/2008 tarihinde ...'e teslim edildiğini, ancak hasar için tutanak düzenlenmediğini, 3 ünitede hasar tespit edildiğini, ... Leasing firmasının onayı ile makinenin yurt dışına gönderilerek 2 ay onarım gördüğünü ve bu onarımdan dolayı zararın 72.075,18 TL olup zararın yol koşullarına uygun olmayan şekilde sefere devam edilmesinden kaynaklandığının belirtilmesi üzerine hasarın dava dışı sigortalıya ödendiğini, konşimento üzerinde malın teslim alınması sırasında her hangi bir hasar olup olmadığı hususunda itirazi kayıt koyulmadığını, davalılardan ...'nın üst taşıyıcı, ...'un alt taşıyıcı, ...'ın ise alt ve fiili taşıyıcı olduğunu, emtianın 22/05/2008 tarihinde dava dışı firmaya teslim edildiğini, CMR de belirtilen 1 yıllık sürenin dolmadığını, konşimento üzerinde yük ile ilgili her hangi bir kayıt bulunmadığını, emtianın uygun ambalajlandığı halde nakliyat süreci içerisinde tespit civatasının kırılması sonucunda tezgahın kayarak zarar gördüğünü, ambalajlama ve istifleme ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağı bulunmadığını, alt taşıyıcı ...'ın sorumlu olduğunu, CMR 34 ve 36 maddesi kapsamında diğer taşıyıcılarında müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, hasar onarımı için toplam 72.075,18 TL masraf yapıldığını, CMR Konvansiyonu 23/3 maddesi gereğince ... SDR talep edilebileceğini, kura göre bu miktarın altında kalan davacı talebinin davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, CMR Sigortasını yapan ... İsviçre'nin ise sigorta poliçesi özel şartlar gereğince zararın 68.929,58 TL sinden sorumlu olacağını rapor etmiş, diğer bilirkişi ... ise davalılardan ...'nın üst taşımacı, ... firmasının alt taşımacı, ...'ın ise alt taşımacı ve fiilen taşıyan kişi olduğunu, CMR 36. maddesine göre 1. ve sonuncu taşımacının zarardan sorumlu olacağını, ...'un sorumlu olamayacağını, CMR 23/4 maddesine göre de gümrük resim, taşıma ücreti ve diğer ödemelerin karşılaşılan zarar oranında ödeneceğini, bu nedenle banka transferi komisyonu ile ekspertiz tutarının zarar kapsamında olamayacağını rapor etmiştir.
Bu rapora itiraz üzerine bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, düzenlenen ek raporda; ... Nakliyat hakkında izafeten dava açıldığını, bu nedenle kendisinden talepte bulunulamayacağını, zaman aşımı süresinin gerçekleşmediğini, zararın taşıma sırasında meydana gelmesi nedeni ile peş peşe taşıma yapan davalıların bu meydana gelen zarardan sorumlu olacağını, bilirkişi ... savunmuş, diğer bilirkişi ... ise ... firmasının alt taşıyıcı olup CMR hükümlerine göre sorumlu olmayacağını, mahkemece zararın emtianın yüklenme ve istiflenmesinden kaynaklı olarak zarara uğradığı kabul edilir ise ... Sigorta'nın sorumlu olmayacağını, yol şartlarına uygun taşımanın yapılmayarak emtianın savrulması sonucunda zarara uğradığı kabul edilir ise de ... İsviçre'nin bu zarardan sorumlu olacağını raporunda belirtmiştir.
Dosya içerisinde mevcut taraf beyanları, bilirkişi raporları, ekspertiz raporu, değişik iş tespit dosyası, hasar dosyası, poliçe ve yazışma örnekleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı ... Finansal Kiralama şirketi tarafından dava dışı kişi için satın alınarak Türkiye'ye ithal edilen ve dava dışı kişiye teslim edilen emtianın taşıma sırasında hasar gördüğü, davanın davalısının ... GMBH olduğu, ... Nakliyatın acente olarak davalı tarafından gösterildiği, ancak acente hakkında hüküm kurulamayacağı, emtianın 22/05/2008 tarihinde teslim edildiği ve CMR hükümlerine göre 1 yıllık süre içerisinde bu davanın açıldığı, bu nedenle zaman aşımının gerçekleşmediği, dava dışı ... Finansal'ın ithal ettiği cihazın davacı ... şirketi tarafından Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı ve taşıyıcı ... ile yapılan ancak yazılı olmayan sözleşme ile taşıma işinin üst taşıyıcı ... tarafından üstlenildiği, bu davalının da alt taşıma yolu ile taşıma işini ... Taşımacılığa yaptırdığı, ... Taşımacılığında fiili taşımacı olarak ...'ın kullanımındaki araçlar ile Türkiye'ye taşınması işini üstlendiği, taşıma yapıldıktan sonra 22/05/2008 tarihinde dava dışı ... 'e cihazın teslim edildiği, teslimden sonra ... 'ün cihazda hasar olduğunu ileri sürerek cihazın yurt dışına gitmesini ve tamir edilmesini sağlayarak cihazı yeniden aldığı, davacı ... şirketinin yurt dışında tamir için yapılan masrafları davalılardan talep ettiği anlaşılmaktadır.
Dava dışı mal sahibi taşınan malı davalı taşıyıcıdan ihtirazı kayıtsız teslim almış ise de, CMR 30. maddesinde yer alan ihbar mükellefiyeti dava hakkını düşürmeyip, hasarın taşıma sırasında meydana gelip gelmediğine ilişkin bir karineye işaret etmektedir. Gönderilen mal teslim alınırken ihtirazı kayıt konulması halinde malın taşıma sırasında hasara uğradığı, ihtirazı kayıtsız teslim alınması halinde ise maldaki hasarın taşıma sırasında oluşmadığı yönünde bir karine oluşur. Bu karinenin aksinin ispatı mümkündür (Yarg.11.HD.2013/10483 E. 2014/23 K.) Somut olayda eksper ve bilirkişi raporunda hasarın, cihazın tespit civatasının kırılması ile yerinden kayması ve yolculuk sırasında kamyon içerisinde çarpması neticesi oluştuğu ifade edildiğinden hasarın taşıma sırasında oluştuğu kabul edilmiştir.
Davalı ... GMBH 'ye izafeten husumet yöneltilen ... Ticaret A.Ş. ile zarar arasında bir illiyet bağı olmadığından taşıyıcı olarak husumet yöneltilemeyeceğinden, ve davalının ... GMBH'nin acentası olduğuna dair de herhangi bir belge sunulmadığından acenta sıfatı ile bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği kabul edilmiş bu davalı hakkındaki davanın pasif ehliyet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Sigortaya konu 5.600 kg ağırlığındaki laser kesme makinesinin taşınması için davalı ... GmbH Firması ile anlaşma yapıldığı, bu firmanın taşıma sorumluluğunu davalı ... firmasına aktardığı, bu firmanın da taşıma işlemini davalı ...'a devrederek fiili taşımanın bu davalı tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. CMR Konvansiyonu md. 34 ve 36 kapsamında dava dışı gönderici firma ... ile davalı ... firması arasında bir taşıma sözleşmesinin yapıldığı, gönderici tarafından söz konusu taşımaya ilişkin olarak TEK BİR CMR taşıma senedinin düzenlendiği, buna karşılık taşıma hizmetinin davalı ... firmasına devredildiği, konşimento üzerindeki bilgiden de davalı ... firmasının yükü ve taşıma senedini ikinci bir taşıyıcı olarak devir aldığı bu anlamda da davalı ... firmasının alt taşıyıcı değil konvansiyon hükümlerine göre MÜTEAKİP TAŞIYICI olarak taşıma hizmetini yine bir başka müteakip taşıyıcı olarak davalı ... a devir ettiği, davalı ... Kartalın da müteakip bir taşıyıcı olarak TEK BİR CMR taşıma senedine bağlı olarak sigortalı malları nihai alıcısına hasarlı olarak teslim ettiği analaşılmaktadır. Buna göre Davalı ... firması alt taşıyıcı değil müteakip taşıyıcı sıfatına haizdir. Alt taşıyıcı sıfatının olabilmesi için kendisine taşıma hizmetini veren davalı ... firması ile aralarında taşıma sözleşmesinin akdedilmesi zorunlululuğu bulunduğu gibi malların söz konusu sözleşmeye istinaden teslim alınması ile yeni bir CMR belgesinin de düzenlenmesi gerekirdi. Somut olayda ise ... firmasının tek konişmento üzerine kaşesini basmak sureti ile malları teslim aldığı ve ... ile herhangi bir sözleşmesel ilişki kurmadığı anlaşılmaktadır. Tek bir taşıma senedine bağlı yükü bir sözleşme olmadan kabul eden ...un CMR 34 ve 36 hükmü çerçevesinde o andan itibaren müteakip taşıyıcı sıfatını almış olduğu bu nedenle de taşımanın başlangıcından sonuna kadar her aşamasında müteselsil sorumluluğu kabul edilmiştir.
Dava konusu emtiada meydana gelen 72.075,18.TL lik hasarın ve masrafın CMR sigorta poliçesi özel ve genel şartları çerçevesinde 68.929,58.TL sinden davalı ... Sigorta A.Ş. nın sorumlu olduğu, diğer davalılar ... ve ... ın ise hasar ve masrafın tamamından sorumlu olduğu, dava öncesi davalıların temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davalıların dava tarihinden itibaren temerrüde düştükleri kabul edilmiş..." olduğu belirtilerek verilen 25/02/2016 tarih ve E.... K. ... sayılı karar davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin tarafından temyiz edilmiş ve sonucunda Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 08/06/2016 tarihli kararı ile karar verilirken, gerekçesi açıklanmaksızın davalı ... GMBH yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamı incelendiğinde, malı gönderen ... GMBH firması ile davalı ... GMBH arasında anlaşma yapıldığı, CMR taşıma senedinde de taşıyıcı olarak ... GMBH adının yer aldığı görülmektedir. Kaldı ki davalı ... GMBH da savunmasında husumet itirazında bulunmadığı gibi taşıma işini üstlendiğini kabul etmiştir. Davalıların sorumluluğunun tespiti amacıyla alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında da, taşıma ilişkisinde davalı ... GMBH'nın üst taşıyıcı olduğu davalı ... Org. A.Ş. ile birlikte meydana gelen hasardan CMR Konvansiyonu'nun 34. ve 36 maddeleri gereğince müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir. CMR Konvansiyonu'nun 34. maddesinde bu sorumluluk “tek bir mukaveleyle düzenlenen taşıma, karayolu taşımacıları tarafından ortaklaşa yapıldığında, tüm taşımanın yapılmasından her birinin sorumludur. İkinci taşımacı ile onu takip eden taşımacılar, malları ve sevk mektubunu kabul etmiş olmaları dolayısıyla ve sevk mektubundaki koşullar altında anlaşmaya katılmış olurlar” şeklinde ifade edilmiştir. Bu durumda davaya konu taşımada üst taşıyıcı olarak yer alan ... GMBH'nin de taşıma sırasında gerçekleşen hasardan sorumlu tutulması gerekirken, dosyadaki delillerin aksine ve gerekçesi açıklanmaksızın mümeyyiz davalı yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Ayrıca, davacı dilekçesinde husumet, ... GMBH'ye izafeten acentesi ... Nakliyat ve Tic. A.Ş'ne yöneltilmiş, ... Nakliyat'ın yetkili acente olmadığının anlaşılması üzerine asile tebligat yapılmış ve davaya ... GMBH davalı sıfatıyla devam etmiştir. ... Nakliyat'a doğrudan değil acente sıfatıyla izafeten dava yöneltilmiş olduğundan, ... Nakliyat'ın davada taraf sıfatı bulunmadığı ve bu sebeple hakkında hüküm de kurulamayacağı gibi lehine vekalet ücreti de takdir edilemeyeceği gözetilmeksizin, hakkında pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilerek lehine vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir...>>> gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiş, yine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 30/11/2018 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce re'sen esasa kaydedilen dava dosyasında Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 08/06/2016 tarihli E. ... K. ... sayılı kararına uyulmasına karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından 11/09/2019 tarihli duruşmada Davalı ... Sigorta yönünden kararın kesinleşmesi ve ödeme yapılması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar hakkında karar verilmesini talep edilmiştir. Tüm dosya kapsamı ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 08/06/2016 tarihli E. ... K. ... karar sayılı kararı gereğince; malı gönderen ... GMBH firması ile davalı ... GMBH arasında anlaşma yapıldığı, CMR taşıma senedinde de taşıyıcı olarak ... GMBH adının yer aldığı, ... GMBH da savunmasında husumet itirazında bulunmadığı ve taşıma işini üstlendiğini kabul ettiği, yargılama sırasında alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında da, taşıma ilişkisinde davalı ... GMBH'nın üst taşıyıcı olduğu davalı ... Org. A.Ş. ile birlikte meydana gelen hasardan CMR Konvansiyonu'nun 34. ve 36 maddeleri gereğince müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu yönünde kanaat bildirildiği, CMR Konvansiyonu'nun 34. maddesinde bu sorumluluğun “tek bir mukaveleyle düzenlenen taşıma, karayolu taşımacıları tarafından ortaklaşa yapıldığında, tüm taşımanın yapılmasından her biri sorumludur. İkinci taşımacı ile onu takip eden taşımacılar, malları ve sevk mektubunu kabul etmiş olmaları dolayısıyla ve sevk mektubundaki koşullar altında anlaşmaya katılmış olurlar” şeklinde ifade edildiği dikkate alındığında davaya konu taşımada üst taşıyıcı olarak yer alan ... GMBH'nin de taşıma sırasında gerçekleşen hasardan sorumlu tutulması gerektiğine, dava dilekçesinde ... GMBH'ye izafeten acentesi ... Tic. A.Ş'ne husumet yöneltilmiş ve ... Nakliyat'ın yetkili acente olmadığının anlaşılması üzerine asile tebligat yapılmış olup davaya ... GMBH davalı sıfatıyla devam etmesi dolayısıyla ... Nakliyat'a doğrudan değil acente sıfatıyla izafeten dava yöneltilmiş olduğundan ... Nakliyat'ın davada taraf sıfatı bulunmadığı ve bu sebeple hakkında hüküm de kurulamayacağı gibi lehine vekalet ücreti de takdir edilemeyeceğine, mahkememiz kararını temyiz de etmeyen davalı ...’ın hasarın bedelinden alt ve fiili taşıyıcı olarak sorumlu olduğuna, bu nedenlerle ... Org. Ltd. Şti., davalı ... ve Davalı ... GMBH aleyhine açılan davaların kabulü ile 72.075,18-TL'nin (tahsilde tekerrür olmamak üzere) bu davalılardan dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta A.Ş hakkında karar verilmesine yer olmadığına ancak davadan sonra ödeme yapması nedeniyle yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... Sigorta AŞ'ye karşı açılan dava hakkında davacı vekilinin beyanı dikkate alınarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2- Diğer davalılar ... Taşımacılık ve Org. Ltd. Şti., davalı ... ve Davalı ... GMBH aleyhine açılan davaların kabulü ile 72.075,18-TL'nin (tahsilde tekerrür olmamak üzere) bu davalılardan dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacının icranın geri bırakılması kararları gereği ... icra Müdürlüğünün ...E., .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına vermiş olduğunu belirttiği teminatların iadesine karar verilmesi talebi hususunda; icra takiplerine dayanak ilamlar hakkında verilen Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ilamları bildirilmek suretiyle ilgili icra müdürlüklerine müzekkere yazılmasına,
4-Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 4.923,45 TL harçtan peşin alınan 973,10 TL harcın mahsup edilerek 3.950,35 TL harcın davalılar ... Sigorta AŞ, ... Taşımacılık ve Org. Ltd. Şti., davalı ... ve Davalı ... GMBH'den alınarak (tahsilde tekerrür olmamak üzere) hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan bozma öncesi 957,70 TL ve 79,00 TL bozma sonrası yapılan yargılama gideri ile 973,10 TL peşin harç gideri ve 15,60 TL başvuru harcı gideri toplam 2.024,40 TL yargılama giderinin davalılar ... Taşımacılık ve Org. Ltd. Şti., davalı ... ve Davalı ... GMBH ve ... Sigorta AŞ'den (tahsilde tekerrür olmamak üzere) davacıya verilmesine,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 8.278,27 TL ücreti vekaletin davalılar ... Taşımacılık ve Org. Ltd. Şti., davalı ... ve Davalı ... GMBH'den ve hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilen ... Sigorta AŞ'den alınarak (tahsilde tekerrür olmamak üzere) davacıya verilmesine,
7-Davalılarca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Artan avansın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekili Av. ... ile davalı ... Şti. Vekili Av. ... ve davalı ... vekili Av. ...'ın yüzüne karşı, diğer davalılar vekillerinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde Yargıtay kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.11/09/2019
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza