T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/306
KARAR NO: 2019/436
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/08/2015
KARAR TARİHİ: 16/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin gıda alım satımı yapan iş hacmi cirosu yüksek olan bir firma olduğunu, bayisi olduğu ve ürünlerini sattığı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye olan borcun ödenmesi için şirketin ... / İstanbul adresine ... Kargo aracılığıyla toplam 53 adet ve 1.200.112,00-TL bedelli çekleri gönderdiğini, varış yerinin ... Kargo ... Şubesi olduğunu, ... Şubesinin dağıtım aracında kargo dağıtımı sırasında araç içinden yapılan hırsızlık sebebiyle bahsedilen kargonun çalındığını, davaya konu çekin bu çeklerden biri olduğunu, bunun üzerine çalınan tüm çekler için ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, 81.000,00-TL teminat yatırılıp söz konusu çeklerle ilgili ödeme yasağı kararı verildiğini, ödeme yasağının tüm bankalara gönderildiğini, ayrıca suça konu olayla ilgili olarak müvekkili şirket yetkilisi ...'in ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma numaralı dosyası ile şikayette bulunduğunu, soruşturmanın devam ettiğini, davalı şirketin davaya konu iki çekin kendilerinde olduğunu 16.02.2015 tarihli dilekçesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına bildirdiklerini, müvekkili ile davaya konu ... Tic. Ltd. Şti. Olan ... Şubesine ait 31.05.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.332,00-TL bedelli çek ile davaya konu diğer çek olan keşidecisi ... San ve Tic. Ltd. Şti. Olan ... A.Ş ... / İzmir Şubesine ait, 18.07.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.000,00-TL bedelli çekte cirosu olan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... San. Ve Tic. Ltdi. Şti. İsimli şirketlere arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, müvekkili firma ile çek keşidecileri olan ... Tic. Ltd. Şti. Ve ... San ve Tic. Ltd. Şti.arasında ticari bir ilişki bulunup bu ilişkiden dolayı müvekkili firmadan çeki aldıklarını, davalı şirketin gerekli özeni ve basireti sergilemeyip özensiz davranıp davaya konu çekleri aldığını, davalının çeki ödeme yasağı kararı verildikten sonra teslim aldığını ve iyi niyetli olmadığını, davaya konu çeklerle ilgili verilen 21.01.2015 tarihli ödeme yasağı kararının çek muhatabı ... Şubesine ve ... A.Ş ... / İzmir Şubesine bildirildiğini, çeklerin çalıntı olduğu ve ödeme yasağı kararının davalı şirkete 22.01.2015 tarihinde e-mail yoluyla ve telefonla bildirildiğini, ancak davalı şirketin tedbir kararını hiçe sayıp çalıntı çekleri kabul ettiği için kusurlu olup iyi niyetli olmadığını, davaya konu ... Tic. Ltd. Şti. Olan ... Şubesine ait 31.05.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.332,00-TL bedelli çek ile diğer çek olan keşidecisi ... San ve Tic. Ltd. Şti. Olan ... A.Ş ... / İzmir Şubesine ait, 18.07.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.000,00-TL bedelli çekin istirdatı ile müvekkilinin keşidecilerden sonraki haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tek davalı konumunda olup merkez adresinin ... Şişli İstanbul olduğunu, müvekkilinin merkez adresinin İstanbul olması ve başkaca davalı bulunmadığından HMK yetki kuralları çerçevesinde davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, müvekkili şirket ile ... San. Ve Tic. Ltdi. Şti. Arasında factoring sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşmeden dolayı ... Şubesine ait 31.05.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.332,00-TL bedelli çek ile ... A.Ş ... İzmir Şubesine ait, 18.07.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.000,00-TL bedelli çekin temlik alınan faturanın ödeme aracı olarak müşteri ... San. Ve Tic. Ltdi. Şti.nden alındığını, davacı tarafın çeklerin ... Kargo yeddinde iken çalındığını iddia ettiğini ,ambar teslim tesellüm fişi incelendiğinde dava konusu
çeklere ait bilgiye rastlanmadığını, çekin davacının elinden rızası hilafında çıktığının davacı yanca kanıtlanmak zorunda olduğunu, kargo şirketine kıymetli evrakın varlığının beyan edilmesi gerektiğini, beyan edilmemesi durumunda kargo şirketlerinin meydana gelen zararlardan sorumlu tutulamayacağını, çeklerin müvekkili factoring şirketine teslim tarihinin 16.01.2015 olduğunu, ödeme yasağı kararının ve Finansal Kurumlar Birliğine yapılan bildirinin tarihinin 21.01.2015 olduğunu, tedbir kararından haberdar olmalarının tarihlere bakıldığında mümkün olmadığının anlaşılacağını, ...nın ... seri numaralı çekinin davacı yanca ödendiğini ve teslim alındığını, ... seri numaralı çeke ilişkin olarak ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından davacı ve diğer çek borçluları aleyhine takip başlatıldığını ve bu çek bedelinin de icra kasasına davacı yanca ödendiğini, bu nedenlerle davanın reddini, davacı tarafın %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkumiyetini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; davacının rızası dışında elinden çıkan çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.
Dava konusu çekler ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan 31.05.2015 keşide tarihli çek ile ... A.Ş ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Ltd. Şti olan 18.07.2015 keşide tarihli çeklerdir.
Dosya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/06/2017 tarih ... esas ... karar sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Davacı şirketin 2015 yılı Ticari defter ve belgeleri üzerinde dava konusu çeklerin kayıtlı olup olmadığı hususunda ve yine dava dışı ... LTD ŞTİ ve çek keşidecileri ... LTD ŞTİ ve ... LTD ŞTİ ile ticari ilişkilerinin bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise çeklerin keşide tarihi itibariyle borç alacak durumunun ne olduğu hususularında SMM bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasına karar verildiği, S. M. Mali Müşavir tarafından sunulan 01/11/2016 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının dava konusu ettiği çeklerden 18.07.2015 vadeli 5.000 TL lik çeki ... Ltd.Şti.'den alacağına karşılık aldığına dair 27.10.2014 tarihinde ... yevmiye maddesi ile çek alışı olarak davacı yasal defterlerine kaydettiği, 31.05.2015 vadeli 5.332 TL lik çeki ... Ltd.Şti.'nden alacağına karşılık aldığına dair 31.12.2014 tarihinde ... yevmiye maddesi ile çek alışı olarak davacı yasal defterlerine kaydettiği ancak davacı yasal defterlerinde ... Ltd.Şti. ile ilgili herhangi bir kaydının olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Yine yetkisiz Mahkeme tarafından Dava dışı ... LTD ŞTİ ve ... LTD ŞTİ 'nin 2015 yılı Ticari defterleri üzerinde davacı ile ve yine adı geçen şirketlerin kendi aralarında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, dava konusu çeklerin kayıtlarda bulunup bulunmadığı hususlarında inceleme yapılması için İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tal. Sayılı dosyasında Bağımsız denetçi Mali Müşavir Mali Bilirkişi ... tarafından sunulan 27/03/2017 tarihli talimat raporunda; yapılan Mali incelemeler neticesinde; Davalı şirket ile ... SANAYİ İÇ VE DIŞ TİC. LTD. ŞTİ. arasında bir ticari ilişkinin mevcut olduğu, Dava konusu ... AŞ. ... Şubesine ait 31.05.2015 keşide tarihli 5.332,00 TL bedelli ... seri numaralı çek ile, ... A.Ş. .../İzmir Şubesine ait 18/07/2015 keşide tarihli, 5.000-TL bedelli ... seri numaralı çekin davalı tarafından alınarak ... SANAYİ İÇ VE DIŞ TİC. LTD. ŞTİ. ‘ne 16.01.2015 tarihinde 9.166,42 TL tutarlı ödeme yapıldığı, Davalı yanın incelenen 2015 yılı ticari defterlerinde ... SANAYİ İÇ VE DIŞ TİC. LTD. ŞTİ.'ne 2015 yılı sonu itibariyle cari hesap olarak borç ve alacağının bulunmadığı kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu, talimat raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; dava r
davalının hamili olduğu keşidecisi ... TİC. LTD. ŞTİ. ... AŞ. ... Şubesine ait 31.05.2015 keşide tarihli 5.332,00 TL bedelli ... seri numaralı çek ile, ... A.Ş. .../İzmir Şubesine ait 18/07/2015 keşide tarihli, 5.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin rızası dışında elinden çıktığından bahisle istirdatı istemidir.
Dava konusu çeklerle ilgili olarak ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile zayi nedeniyle iptal davası açıldığı, ancak davalı tarafça davaya konu çeklerle ilgili ... İcra Müdürlüğünün 2015/20690 sayılı dosyasından takip başlatıldığını bildirerek çekin istirdatını talep etmektedir.
Davalı şirket ile ... San. ve Tic. Ltdi. Şti. arasında factoring sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmeden dolayı ... Şubesine ait 31.05.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.332,00-TL bedelli çek ile ... A.Ş ... İzmir Şubesine ait, 18.07.2015 keşide tarihli, ... nolu, 5.000,00-TL bedelli çekin temlik alınan faturanın ödeme aracı olarak müşteri ... San. ve Tic. Ltdi. Şti.nden alındığı husus savunulmakta olup incelenen davalı ticari defterleri ile Davalı ... AŞ.’nin incelenen ticari defterlerinde ... Sanayi İç ve Dış tTc. Ltd. Şti. ile olan ticari ilişkisini ... no.lu hesap kodunda takip edilmekte olduğu ,dava konusu ... AŞ. ... Şubesine ait 31.05.2015 keşide tarihli 5.332,00 TL bedelli ... seri numaralı çek ile, ... A.Ş. .../İzmir Şubesine ait 18/07/2015 keşide tarihli 5.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin alınarak ... Sanayi İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ‘ne 16.01.2015 tarihinde 9.166,42 TL tutarlı ödeme yapılmış olduğu, davalının incelenen 2015 yılı ticari defterlerinde ... Sanayi İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne 2015 yılı sonu itibariyle cari hesap olarak borç ve alacağının bulunmadığı ibraz edilen muhasip raporu ile anlaşılmıştır.
Davacı ... Ltd. Şti.'nin bayisi olduğu ve ürünlerini sattığı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye olan borcun ödenmesi amacıyla anılan şirketin .../ Büyükçekmece - İstanbul adresine ... kargo aracılığı ile toplam 53 adet ve 1.200.112.000 TL bedelli çekleri gönderdiği, ... Kargo ... Şubesinin dağıtım aracında, kargo dağıtımı sırasında araç içinden yapılan hırsızlık sebebiyle anılan kargonun çalındığı, çalınan tüm çekler için zayi nedeniyle .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile iptal davası açılarak söz konusu çeklerle ilgili olarak ödeme yasağı kararı verildiği ve ödeme yasağının ilgili tüm bankalara bildirildiği, davalı şirketin davaya konusu iki çekin kendilerinde olduğunu 16/02/2015 havale tarihli dilekçeleri ile ... Asliye Ticaret Mah. ... Esas sayılı dosyasına bildirdikleri ayrıca suça konu olayla ilgili olarak davacı şirket yetkilisi ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na ... soruşturma numaralı dosyası ile şikayette bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Bilirkişi tarafından incelenen ticari defter ve kayıtları ile faktoring sözleşmesi, bu sözleşmeye göre yapılan işlemler ile çeklerin davalı factoring şirketine teslim tarihinin 16.01.2015 olduğu, ödeme yasağı kararının ve Finansal Kurumlar Birliğine yapılan bildirim tarihinin ise 21.01.2015 tarihi olup, tedbir kararından haberdar olmalarının faktoring işleminin 5 gün önce yapıldığı hususu nazara alındığında mümkün olmadığı bu itibarla 6361 sayılı faktoring kanunun 6 ve 9 . maddesine uygun olup, Bu halde davacı ancak faktoring şirketinin kötüniyetli olduğunu ispat ettiği takdirde istirdat isteminde bulunabilecektir. Davacı tarafça dosyaya sunulan delil ve belgeler ile de davalı ... AŞ nin kötü niyeti ispatlanamamıştır.
FFK'nın 9/3. maddesi uyarınca kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, (keşideci) faktoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini ispatlamadıkça, önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğinden davalının kötü niyetinden bahsedilemeyecektir. 6361 sayılı faktoring kanunun hükümleri dikkate alınarak kötüniyeti sabit olmayan davalı ... Aş hakkındaki davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 208,35-TL den 44,40-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 163,95-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 2.725-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/04/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır