T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/421 Esas
KARAR NO: 2020/70
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/05/2018
KARAR TARİHİ: 28/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkilinin Güngören/İstanbul adresindeki işyerinden 04/02/2018 tarihinde hırsızlık eylemi sonucu kıymetli evrakını sakladığı kasasının çalındığını, kasada ...TAŞ.... Şubesine ait lehtarı... olan 30/06/2018 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli,... Bankası AŞ...Şubesine ait lehtarı müvekkili olan 31/03/2019 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli ve 31/04/2019 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli, ...Bankası AŞ....Şubesine ait lehtarı müvekkili olan 30/08/2018 keşide tarihli 6.000,00-TL bedelli toplamda 4 adet çekin de çalındığını, ödeme yasağı talepli olarak Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından çek iptal davası açtıklarını ve çeklere ödeme yasağı aldıklarını, 31/03/2019 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çek üzerinde oynanarak 2019 yılı 2018 olarak değiştirildiğini, bu çekle ilgili olarak...AŞ.tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, çekin nama yazılı bir çek olduğunu, müvekkilinin çekin arkasını ciro etmediğini, cirodaki imzanın sahte olduğunu ve tüm bu nedenlerle ... Bankası AŞ....Merkezi Şubesine ait ... seri numaralı keşidecisi... Ürünleri San.Tic.Ltd.Şti.olan 31/03/2018 (aslı 31/03/2019) keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli bir adet çekin davalıdan istirdatı ile çekin müvekkile teslimine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davaya konu çekin ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkile geçtiğini ve alacaklı müvekkilin yetkili son hamil olduğunu, çekin yasa gereği emre yazılı kıymetli evraklar arasında yer aldığından bir çekin nama yazılı düzenlenmesi için sadece lehtarının belirtilmesi yeterli olmayıp, belirli bir kimse lehine olan çekin "emre" olmadığının da ayrıca belirtilmesi gerektiğini, davaya konu çek incelendiğinde böyle bir ifade ya da ibarenin olmadığı açıkça görüleceğini, çekin nama yazılı olmadığını ve davacı tarafın yer vermiş olduğu ifadelerin mesnetsiz olduğunu, yine dava dışı üçüncü şahıs konumundaki ... Ltd. Şti. kaşesinde ticaret sicil numarasının yazılı olmaması ise çekte yer alan ciro silsilesini etkileyecek ya da bozacak bir noksanlık olmadığı gibi davalı müvekkilin bu husus nedeniyle ağır kusurlu olduğu hususunu doğurmayacağını, müvekkilini iyi niyetli olup ve çek iktisabında ağır kusuru bulunmadığını, hamil müvekkilin, haklı hamil olması gerekmediği, yetkili ve meşru hamil olmasının yeterli olduğunu, müvekkili ile davaya konu çek cirantası konumundaki dava dışı üçüncü şahıs konumundaki ...Ltd. Şti. arasında Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, müvekkil söz konusu davaya konu çeki sözleşmenin teminatı olarak aldığını ve faktoring şirketlerinin kuruluş ve çalışma esasları yönetmeliğine uygun davrandığını ve tüm bu nedenlerle davanın reddine, haksız olan davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekilinin cevap dilekçesi özetle; Müvekkil şirketin de çek koçanlarının daha önce çalındığını ve bu konuda mağduriyet yaşadıklarını, bununla ilgili müvekkil şirket tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu ve yargılamanın devam ettiğini, işbu çekin arkasında yazılı olan ve ciranta olarak gösterilen ...Ltd.Şti.nin bu çekin cirantası olmamakla birlikte, çek üzerinde yazılı olan keşideci de dahil hiçbir ciranta ile ticari faaliyeti bulunmadığını, çekin arkasında yer alan müvekkil şirket ...Ltd.Şti.'ye ait kaşe ve imzalar sahte olduğunu, müvekkil şirketin imza sirkülerinden de açıkça anlaşılacağı üzere, müşterek imza ile temsil edilmesine rağmen söz konusu çek ...AŞ. tarafından yeterli inceleme yapılmaksızın alındığını, davaya konu çekin arkasında bulunan imzanın müvekkil şirket yetkililerine ait olduğunu kabul etmedikleri gibi müvekkil şirkete ait olduğu iddia edilen imzaya itiraz ettiklerini, müvekkil şirketin çek üzerinde adı geçen keşideci dahil hiçbir ciranta ile ilgisinin bulunmadığını, müvekkil şirketin ticari defterleri ve diğer cirantaların ticari defterleri incelendiğinde de anlaşılacağını, çek üzerindeki kaşe müvekkil şirkete ait olmadığı gibi imza da müvekkil şirket yetkililerine ait olmadığını, ... tarafından İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla müvekkil şirket hakkında icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin tebliği üzerine söz konusu çekteki imzanın müvekkil şirkete ait olmamasından bahisle İstanbul ...İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibinin iptali için başvuru yapıldığını, müvekkil şirketin söz konusu sahte çekle ilgili hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını beyan etmiştir.
Dava, davacının çek istirdadı ile çekin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak; banka kayıtları, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası, ...Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma sayılı dosyası faktoring sözleşmesi, fatura, imza sirküleri, bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Mahkememizce dava dosyası, icra dosyası ve ilgili kayıtları üzerinde inceleme yapılarak dava konusu çekin defter kaydına işlenip işlenmediği davacı firma ile ...Limited Şirketi arasında ticari ilişkin bulunup bulunmadığı dava konusu çekin bu ilişki sonucu davacı firmaya verilip verilmediği ile davalı tarafça çekin usulüne uygun alınıp alınmadığı hususlarında bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği, bilirkişi Mali Müşavir ...tarafından sunulan 13/03/2019 tarihli raporu özetle; ''Davacının sunulan defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dava konusu edilen ...Bankası AŞ. ... Şubesine ait 31/03/2019 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli...nolu çekin, davacının dava dışı ... Tic.Ltd.Şti.ile aralarındaki ticari ilişkiye bağlı olarak alındığı ve ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı ... şirketinin çek ile ilgili olarak ait olduğu banka şubesi nezdinde sorgulama yapmış olsa dahi, işlemin yapıldığı tarih ile (07/02/2018) Bakırköy ... Sliye Ticaret Mahkemesi'nin muhatap bankaya yapmış olduğu bildirim tarihleri (08/02/2018) dikkate alındığında, sorgulama tarihi itibariyle bankanın ödeme yasağından haberdar olmamış olabileceği, diğer yandan davacı yanın ifade ettiği şekli ile Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 8.maddesinde yer alan düzenlemeye göre, davaya konu faktoring işleminde teminat olarak alınan davaya konu kambiyo senedinin ciro silsilesinde, kuruluşa kambiyo senedini ciro edip veren kişinin (dava dışı ...Ltd.Şti.) devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi olduğu, bu kişiden bir önceki cirantanın da faturadaki borçlu ile aynı kişi (dava dışı ...Ltd.Şti.) olup olmadığı hususunun, çekin arka yüzünün fotokopisi dava dosyasında yer olmadığından değerlendirilemediği, buna ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğu'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
Mahkememizce ihbar olunan ...Tic.Ltd.Şti.nin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi Mali Müşavir ...tarafından sunulan 10/06/2019 tarihli raporu özetle; ''Davaya konu çeki arka yüzünde sırasıyla ..., ihbar olunan ...Ltd.Şti. Ve en son dava dışı ...Ltd. Şti.nin cirantalarının yer aldığı, ...AŞ.cirantası ile tahsil / karşılıksız işlemin yapılmasının talep edildiği görülmekle, ... AŞ.tarafından Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/02/2018 tarihli ödeme yasağı kararı bulunduğundan çek üzerinden işlem yapılamaz şerhi ile 02/04/2018 tarihli kaşenin mevcut olduğu, ihbar olunan şirketin ticari defter kayıtlarına göre, ne davacı ... ne de kendinden sonraki ciranta sahibi dava dışı ...Tic.Ltd. Şti.ile ticari bir ilişkinin olmadığı, ayrıca... Tic.Ltd.Şti.nin ihbar olunan sıfatıyla 06/02/2019 tarihli cevabi yazısında; ifadelerine yer verildiği de dikkate alındığında, faktoring kuruluşuna kambiyo senedini ciro edip veren kuruluştan (dava dışı ...Tic.Ltd. Şti.) bir önceki cirantanın, faturadaki borçlu ile aynı kişi (dava dışı...Tic.Ltd.Şti.) olmasının sahte işlem olarak değerlendirilebileceği'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda faktoring konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi Bankası ve Faktoring Uzmanı ...tarafından sunulan 16/12/2019 tarihli raporu özetle; ''Davalı ... şirketi çekteki temel ilişkinin dışında kalmış olması nedeniyle, keşideci, lehtar ciranta ve ara ciranta arasındaki ilişkileri takip ve koordine etme yükümlülüğü bulunmadığı, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Şirketleri ve Finansman Şirketleri Kanunun 9.maddesinin ç-2 fıkrası ile BDDK-Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumunun uygulamaya yönelik 08/07/2010 tarih ve 134-2 sayılı genelgesinin g fıkrasının 2.bendi uyarınca faturanın sahteliğini araştırma ve tespiti görevi davalı ... şirketine verildiği, tüm bu saiklerden hareket edilerek temlik alınan faturanın mevcut delil durumuna göre gerçekliği (sahte olup olmadığı) tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre tespit edilmesinin yegane tek bir ölçü olmadığının düşünüldüğü, çünkü olası kayıt dışı ticaret nedeniyle temlik alınan faturanın mal alıcısının (...Deri) ticari defterlerine kaydedilmeme olasılığı da bulunduğu düşünülebileceği, neticeden faturanın sahte mi yoksa gerçek mi olduğu hususu tam olarak tespit edilemediği, neticeden başta yeni TTK.nun 687, 710, 790 ve 792 maddeleri hükmü ile yerleşik Yargıtay kararları uyarınca dava konusu çeki davalı ... şirketinin geri verme yada istirdat yükümlülüğünün bulunmadığı söylenebileceği, çünkü çekteki keşideci imzasının sahte olduğu kanıtlanmadığı sürece (ki, bu yönde bir iddiada mevcut değildir) ciro imzalarından birisinin sahte olması halinde bile, ciro zincirinde kopukluk olduğu anlamını taşımayacağı düşünüldüğü, bu nedenle davalı ... şirketinin yetkili meşru hamil sıfatı bulunduğu kanısı edildiği, davacının diğer temel iddialarının ise mahkemenin takdirinde olduğu'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
GEREKÇE :
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ile dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf çalındığını iddia ettiği çekin davalı tarafın ağır kusuru sonucu eline geçtiğini iddia ettiği, davalı taraf faktoring şirketi olup yasal mevzuat çerçevesinde hareket ettiği, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu davalı tarafın iş ve işlemlerinin mevzuata uygun olduğu, kötü niyetle hareket ettiğinin ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 54,40-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 512,33-TL harçtan mahsubu ile bakiye 457,93-TL harcının kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesinden sonra talepleri halinde taraflara iadesine,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/01/2020
Katip ...
☪e~imzalıdır.☪
Hakim ...
☪e~imzalıdır.☪