T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/492 Esas
KARAR NO: 2023/196
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/05/2018
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
2018/...-... SAYILI DOSYASI
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/05/2018
KARAR TARİHİ: 23/02/2023
Mahkememizde görülen davaların yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkilinin alacağının sağlanması amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı icra dosyası ile 11.04.2018 tarihinde davalı aleyhine 874.451,82 TL asıl alacağın, takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık % 9.75 ticari faizi, icra harç ve giderleri ve vekâlet ücreti ile birlikte tahsilini talep ettiği,
Borçlu hakkında ilamsız icra yoluyla takip yapıldığı, müvekkili şirket tarafından, borçlu şirkete, alınan ürünler için cari hesap ekstresinde belirtilen faturalar düzenlenerek gönderildiği ve davalı tarafça söz konusu faturalar yasal defterlerine kaydedildiğini,
Borçlu şirket tarafından, takip tarihinde muaccel hale gelen 874.451,82.-TL cari hesap alacağı için ... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyadan icra takibi başlatılmış ise de Davalı tarafça 164.871,92.-TL'lik kısmına itiraz edildiğini,
Takipte istenen 709.579,90 TL'lik kısmının 242.041,56,-TL'lik kısmı müvekkilin banka hesabına, 467.538,34.-TL'lik kısmı icra dosyasma Ödendiğini, Borçlu tarafın söz konusu 164.871,92 TL'lik borca itirazı nedeniyle takibin durduğunu, Borçlunun itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, belirterek; itirazın iptaline takibin devamına, borçlunun % 20'dan aşağıda olmamak üzere tazminat ödemesine yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Davacı tarafından dava konusu varlığı iddia olunan cari hesap alacağına ilişkin olarak ... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasıyla takip başlatılmış olup süresi içerisinde 164.871,92-TL'lik tutara ilişkin takibe, borca ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini,
Müvekkili şirket kayıtlarında davacının alacağı bulunmadığını, davacı tarafından başlatılan ilamsız takibe konu olan alacak iddiasının gerçek dışı olduğunu kanıtlamak adına müvekkili şirkete ait ticari defter ve kayıtların incelenmesi gerektiğini, haklılıklarına ilişkin ortaya koyar nitelikte gerekli izahı ... Noterliğinin 16.03.2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile karşı tarafa yapıldığını, işbu husus karşısında mevcut olan durumun kabul edilmeyerek hukuk ve hakkaniyete aykırı icra takibine girişilmiş ve devamında mesnetsiz alacak talebinin konu edildiği huzurdaki dava ikame olunduğunu,
Yapılan ihtarnamede ,taraflar arasında 29.08.2017 tarihinde, müvekkile ait olan markalar adı altında fason üretim yapılması amacıyla Fason Üretim Anlaşması imzalan Davacı yan ... standartları sertifikası sahibi olması dolayısıyla ... tarafından denetimden muaf tutulduğunu, Taraflar arasındaki ticari ilişki devam ederken 11.03.2018 tarihinde Türkiye geneli yazılı ve görsel basında ... ... ürünlerinin üretimini gerçekleştiren davacı ... firmasına yapılan resmi denetimler sonucunda mevcut ürünlerin üretim şartlarından kaynaklı olarak uygunsuz ve insan sağlığma zararlı olduğunun tespiti ve nihayetinde yine resmi makamlar tarafından davacı yan üretim tesislerine mühürleme işlemi yapıldığı bilgisi temin edildiğini, Yazılı ve görsel basında yer alan haberlerin müvekkili şirket tarafından öğrenilmesi akabinde kamu sağlığı ve güvenliği açısından tehlike arz eden duruma ilişkin önlemler alınması gerektiğinden aynı gün içerisinde (11.03.2018) saat 16:07'de müvekkil şirket genel merkezinden tüm mağazalara davacı yan tarafından üretilen ürünlerin satışa kapatılarak toplatılmasına yönelik e-mail ile bilgilendirme yapıldığını, İşbu gönderilen e-mail üzerine aynı gün söz konusu ürünler tüm mağazalardan toplatılarak siparişlere kapatıldığını, Bu durum davacı yana ... standartları sertifikasını veren ... Ltd. Şti.'ye iletilerek anılan belgenin askıya alınması talep edildiğini, Taraflar arasında akdedilen Fason Üretim Anlaşmasının Ürün Şartnamesi başlıklı 5. maddesinde yer alan düzenlemeye göre ilgili ürünlerin şartnameler ile insan sağlığmına aykırı bir şekilde üretilmesi sonucunda müvekkili şirket 326.317,00-TL maddi zarar uğradığını,
Fason Üretim Anlaşmasının "Ürün Şartnamesi" başlıklı 5.1. maddesi; "Üretici, sipariş edilen ürünleri sadece kararlaştırılan ve/veya kararlaştırılacak nitelik ve özelliklere ve kararlaştırılan varış yerinde geçerli olan tüm yasal gerekliliklere uygun olarak üretmeyi ve teslim etmeyi taahhüt eder." içeriğine sahip olup işbu hususa ilişkin yapılacak incelemeler neticesinde davacı yanın akdedilen sözleşme gerekliliklerine uygun edimini ifa etmediği ortaya çıkacağını , Davacı yanın ilgili ürünleri belirlenen kalite standartlarına uygun üretmemesi sonucunda ilgili Fason Üretim Anlaşmasının 10. maddesi de ihlal edilmiş olup işbu madde uyarınca insan sağlığının daha fazla tehlikeye atılmaması adına anılan ürünler müvekkili firma tarafından imha edilmesine karar verildiğini, davacı yanın akdedilen sözleşme gerekliliklerine uygun edimini ifa etmediğini,
Sözleşmenin 11.2. maddesi uyarınca; "Üretici, ürün kusurları nedeniyle ...'nin maruz kaldığı tüm yükümlülük, zarar, ziyan, gider ve masraflar (Mahkeme masrafları ve avukatlık masrafları dahil) karşısında ...'yi tazmin etmeyi ve bunlardan zarar görmemesini sağlamayı taahhüt eder." düzenlemesi ile de davacı yanın yükümlülüğünü gereği gibi yerinde getirmediği her halde müvekkili zararını karşılamayı taahhüt ettiğini,
Davacı yanın akdedilen Fason Üretim Anlaşmasından doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi dolayısıyla "Ürün Sorumluluğu; Üçüncü Taraf Tazminat Talepleri" başlıklı 11. maddesi ile "Cezalar" başlıklı 17. maddesinin uygulama alanı bulacağı; bu hususa istinaden belirlenecek ceza ve tazminat bedelleri ile müvekkilin satış gerçekleştiremediği ürünler dolayısıyla uğradığı satış kayıplarının da gerekli araştırmalar neticesinde belirli bir bedel olarak, "fazlaya ilişkin talep haklar" saklı tutularak davacıdan temin edileceği kendilerine keşide edilen ihtarname ile bildirildiğini, bu ihtara karşı davacı yan tarafından keşide edilen ve müvekkilin 27.03.2018 tarihinde tebliğ aldığı Karşıyaka 5. Noterliğinin 23.03.2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilip müvekkilin mevcut haklı durumu kabul edilmemiş olup icra takibine girişilmişse de takibin itiraz sonucu durduğunu,belirterek ; haksız ve mesnetsiz İşbu davanın reddine, davacı aleyhine alacağm %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
2018/...-... SAYILI DOSYASI
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkilinin alacağının ödememesi sebebiyle, alacağın tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini, takibin durması sebebiyle itirazın iptali davası açtıklarını, daha önce aynı konuda açtıkları ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... E sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Müvekkil şirket ile davacı yan arasında süregelen ticari ilişki kapsamında davacı yanın başlattığı icra takibi ile işbu takibe yönelik haklı itirazları sonrasında ikame olunan dava ile ileri sürdüğü alacak iddiasının aksine, müvekkil şirket kayıtlarında davacının alacağı bulunmadığından, davacı tarafından başlatılan ilamsız takibe konu olan alacak iddiasının gerçek dışı olduğunu kanıtlamak adına müvekkil şirkete ait ticari defter ve kayıtların incelenmesini, ve haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkememiz 2018/... Esas sayılı dosyasında dava;
İİK 67 maddesi gereğince itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... icra 2018/... Esas sayılı dosyasında itirazın iptali konusunda olduğu , davacı alacağının dayanağının taraflar arasındaki 29/08/2017 tarihli fason üretim anlaşması gereğince cari hesap alacağına dayandığı , davalının icra takip dosyasında bakiye kalan ve davaya konu olan 164.871,92 TL davacı alacağını davacının ürettiği ürünlerin kalite güvencesine aykırı olarak üretilmesi savunmasına dayandığı olarak tespit edilmiştir.
... icra 2018/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı - takip alacaklısının 11.04.2018 tarihinde 874.451,82TL'si asıl alacağının icra gideri, vekâlet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %16,75 oranındaki günlük en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsilini .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/...E. sayılı dosyası ile talep etmiştir.
Takip borçlusu 24.04.2018 tarihli itiraz dilekçesinde, ödeme emri tebliğ edilmeden 242.041,56TL ödeme yapıldığını, borcun 467.538,34TL'lik kısmını kabul ettiklerini 164.871,92TL'lik kısmına itiraz ettiklerini, davacı takip alacaklısına borcu olmadığını ileri sürerek takip miktarına, işlemiş faize, faiz oranına, faiz türüne ve tüm fer'ilere itiraz etmiştir. Yapılan itiraz üzerine takip durmuştur.
Ödeme emri borçluya 16.04.2018 tarihinde tebliğ edilmekle yapılan itirazın süresinde olduğu görülmüştür.
Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasında dava;
İİK 67 maddesi gereğince itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Taraflar arasındaki ticari ilişkide cari hesaptan kaynaklı alacak nedeniyle yapılan icra takibine itirazın iptali olarak tespit edilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yapılan 28/12/2018 tarihli ön inceleme duruşmasında; usul ekonomisi açısından fiili ve hukuki irtibat bulunan dava dosyasının mahkememizin 2018/492 Esas sayılı dosyası üzerinde birleştirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz 18/02/2019 tarihli duruşma ara kararı ile; 2018/... esas sayılı dosyası ile birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... Esas sayılı dosya ile dava değeri bakımından heyete tevdi edilmiştir.
v İcra Müdürlüğü'nün 2018/...E. sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı - Takip alacaklısının 08.05.2018 tarihinde 592.375,76TL'si asıl alacağının icra gideri, vekâlet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık %16,75 oranındaki günlük en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş, takip borçlusunun 17.05.2018 tarihli itiraz dilekçesinde, davacı takip alacaklısına borcu olmadığını ileri sürerek yapılan takibe, borca, kalan bakiye miktarına, işlemiş faize, faiz oranına, faiz türüne ve tüm fer'ilere itiraz etmiştir. Yapılan itiraz üzerine takip durmuştur.
Ödeme emri borçluya 11.05.2018 tarihinde tebliğ edilmekle yapılan itirazın süresinde olduğu görülmüştür.
Tarafların bildirdiği deliller ; ....İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı İcra dosyası, ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/...E. sayılı dosyası, ... Noterliği'nin 16.03.2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, taraflar arasında imzalanan 29.08.2017 tarihli Fason Üretim Anlaşması, Davacı yanın ... tarafından onaylanan ... Sertifikası ile firmaya ait bir kısım belgeler, Davacı yanın insan sağlığına uygun olmayacak şekilde üretim yaptığına ilişkin basın-yayın organlarına yansıyan haberlerinden derlenen listeler, Davacı yan tarafından keşide edilen ... Noterliğinin 23.03.2018 tarih, ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi , ... Ltd. Şti tarafından düzenlenen denetim raporu, tercümesi alınmıştır.
Mahkememiz dosyasında bilirkişi ... dan oluşan heyetin hazırladığı 19/11/2019 tarihli rapor ve 11/10/2021 tarihli ek rapor alınmış rapor hüküm vermeye elverişli olmadığından 2. Bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmiş, bilirkişiler ... 'ün hazırladığı 09/09/2022 tarihli rapor ve 21/12/2022 tarihli ek rapor alınmıştır.2.bilirkişi heyeti rapor ve ek raporu hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arasında 29.08.2017 tarihinde, davalı ... şirketine ait olan ... ... vs markalar adı altında fason üretim yapılması amacıyla Fason Üretim Anlaşması imzalandığı, davacı tarafın ... standartları sertifikası sahibi olması dolayısıyla davalı ... şirketinin denetiminden muaf tutulduğu, taraflar arasındaki ticari ilişki devam ederken 11.03.2018 tarihinde Türkiye geneli yazılı ve görsel basında ... ... vs nin üretimini gerçekleştiren davacı ... firmasına yapılan resmi denetimler sonucunda davacı yan üretim tesislerine mühürleme işlemi yapıldığı bilgisinin davalı tarafça alındığı,
Davalının ... standartları sertifikasını veren ... Ltd. Şti. Mühürleme işlemini ileterek anılan belgenin askıya alınmasını talep ettiği,
11.03.2018 saat 16:07'de davalı şirket genel merkezinden tüm mağazalara davacı yan tarafından üretilen ürünlerin satışa kapatılarak toplatılması konusunda e-mail ile bilgilendirme yapıldığı, e-mail üzerine aynı gün söz konusu ürünlerin tüm mağazalardan Fason Üretim Anlaşmasının 10.6 mad gereği toplatılarak siparişlerin kapatıldığı
Fason Üretim Anlaşmasının 11.2. maddesi;
"ÜRETİCİ, ürün kusurları nedeniyle ...'nin maruz kaldığı tüm yükümlülük, zarar, ziyan, gider ve masraflar (Mahkeme masrafları ve avukatlık masrafları dahil) karşısında ...'yi tazmin etmeyi ve bunlardan zarar görmemesini sağlamayı taahhüt eder." hükmü gereğince
Davalı ... şirketinin ... Noterliği'nin 16.03.2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesini davacıya gönderdiği, Fason Üretim Anlaşmasının "Ürün Sorumluluğu; Üçüncü Taraf Tazminat Talepleri" başlıklı 11. maddesi ile "Cezalar" başlıklı 17. maddesinin uygulama alanı bulacağı; bu hususa istinaden belirlenecek ceza ve tazminat bedelleri ile müvekkilinin satış gerçekleştiremediği ürünler dolayısıyla uğradığı satış kayıplarının da gerekli araştırmalar neticesinde belirli bir bedel olarak, "fazlaya ilişkin talep haklar" saklı tutularak davacıdan temin edileceğini ihtar ettiği,
Davacı tarafın ... Noterliğinin 23.03.2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verdiği, davalı iddialarını kabul etmediği
Fason Üretim Anlaşmasının "Ürün Şartnamesi" başlıklı 5.1. maddesi;
"ÜRETİCİ, sipariş edilen ürünleri sadece kararlaştırılan ve/veya kararlaştırılacak nitelik ve özelliklere ve kararlaştırılan varış yerinde geçerli olan tüm yasal gerekliliklere uygun olarak üretmeyi ve teslim etmeyi taahhüt eder."
Fason Üretim Anlaşmasının "Kalite Güvence" başlıklı 10.6 maddesi;
"Raftaki ürünün yasal gerekliliklerine / ürün kimlik bilgilerine göre uygunsuzluğunun analiz sonucu ve/veya müşteri şikâyeti vb. yollarla tespiti durumunda sorunlu parti tüm mağaza raflarından toplatılarak üreticiye iade edilecektir, iade giderleri üreticiye aittir. Üreticinin ürünlerin iadesini kabul etmemesi durumunda ...'nin her türlü gideri üreticiye ait olmak üzere söz konusu ürünleri imha etme hakkı saklıdır. Üretici bu hususu peşinen kabul etmiştir" hükümlerine dayanarak
Dosyaya sunulu e-posta yazışmalarına göre; davacı tarafın 29.08.2017 tarihli Fason Üretim Sözleşmesinin 10.6. Maddesi hükmü gereği ürünlerin iadesini talep ettiği, ancak davalının toplattığı ürünleri üreticiye iade etmediği,
Dosyaya alınan tüm deliller kapsamında ;Ürünlere ilişkin olumsuz bir analiz raporu alınmadığı/olmadığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı denetim biriminin ürün toplatma kararının da olmadığı/bulunmadığı,
... Ltd. Şti den getirtilen kayıt ve belgelere göre; davalının ihbarı üzerine ... standartları sertifikasını veren ... Ltd. Şti nin davacı ya ait ... sertifikasını askıya aldığı, ancak iptal etmediği
Bu duruma rağmen davalı şirketin toplattığı ürünleri imha ettiği sabittir.
Davalı ... şirketinin; ... sertifikasının iptal edilmediği, ürünlere ilişkin analiz raporu bulunmadığı, yada Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı denetim biriminin ürün toplatma kararı olmadığını göz ardı ederek 29.08.2017 tarihli Fason Üretim Sözleşmesinin 10.6. Maddesi hükümlerine aykırı olarak imha işlemi uyguladığıanlaşılmıştır.
Davalı sözleşme hükümlerine aykırı davrandığından davacı üretici şirket ürün bedellerini istemekte haklı bulunmuştur.
Tarafların ibraz olunan ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz olduğu, ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu, davalının tek taraflı düzenlediği iade/tazmin faturalarının davalı aleyhine borç doğurmadığı,
Davacının ticari defterlerine göre; Asıl davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/...E. sayılı dosyasının 11.04.2018 takip tarihi itibariyle davalının 164.871,92TL davacıya borçlu olduğu, birleşen davaya konu ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/...E. sayılı dosyasının 08.05.2018 takip tarihi itibariyle davacının 592.375,76TL davalıdan alacaklı olduğu alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.
Tespit edilen ürün bedeli alacağı üzerinden asıl davanın ve birleşen davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı alacağı, davalıya tebliğ edilen faturalar nedeniyle likit ve belirlenebilir olduğundan; İİK 67 koşullarının oluştuğu anlaşılmış, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Asıl dava ...ATM nin 2018/... esas sayılı dosyası
.... İcra Müdürlüğü’nün 2018/...E. sayılı takip dosyasında;
164.871,92 TL üzerinden itirazın iptaline takibin devamına, 164.871,92 TL alacağa takip koşullarında faiz yürütülmesine,
Hüküm altına alınan 164.871,92 TL nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davacı lehine davalıdan tahsiline,
2- Birleşen dava ... ATM nin 2018/...-... esas sayılı dosyası
.... İcra Müdürlüğü’nün 2018/...E sayılı takip dosyasında;
592.375,76 TL üzerinden itirazın iptaline takibin devamına, 592.375,76 TL alacağa takip koşullarında faiz yürütülmesine
Hüküm altına alınan 592.375,76 TL nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davacı lehine davalıdan tahsiline,
3- Alınacak Harç
a-Asıl davada:Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 11.262,40 TL harcın peşin alınan 1.991,25 TL harçtan mahsubuna eksik 9.271,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına
b-Birleşen davada; Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 40.465,19 TL harçtan peşin alınan 7.154,42 TL harcın mahsup edilerek eksik 33.310,77 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Yargılama giderleri
a-Asıl davada;Davacı tarafından 2.027,15 TL ilk gider 11.415,00 TL bilirkişi ücreti , tebligat ve müzekkere gideri olan toplam 13.442,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Birleşen davada; Davacı tarafından yapılan 7.190,32 TL ilk giderin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Vekalet ücreti
a-Asıl davada;Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 25.730,79 TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Birleşen davada; Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 83.161,33 TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan avansın karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/02/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır