T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/745 Esas
KARAR NO:2020/264
DAVA:Alacak (Finansal Kiralamadan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/08/2018
KARAR TARİHİ:19/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Finansal Kiralamadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili ... ile ... arasında, ... tarihinde ... sözleşme numarası ile Finansal Kurumlar Birliği tarafından ... tescil numarası ile tescil edilen Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini ve ... MODEL ... ŞASE NOLU ... MOTOR NOLU ... APP NOLU ... (...)'nın sözleşme tarihinde yürürlülükte bulunan finansal kiralama kanunu hükümleri çerçevesinde kiralanması hususunda anlaşıldığını, sözleşmeye konu makinenin müvekkili şirketçe satın alınarak kiracıya teslim edildiğini, finansal kiracının kira sözleşmesi gereği ödemesi gereken kira bedelleri ile sigorta borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü, kiracıya Finansal Kiralama Kanununun 31.maddesi hükümlerine uygun olarak ödemesi gereken kira bedelini ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 gün içinde ödemesi, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve kiralanan malların iadesinin ve temerrüde düşülen meblağ ile birlikte vadesi gelmemiş kira bedellerinin tahsili için yasal yollara başvurulacağını içeren ... Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, anılan ihtarın borçluya tebliğini müteakip 60 günden fazla bir süre geçmiş olmasına rağmen borcun ödenmediği, finansal kiralamaya konu malların müvekkili şirkete iade ve teslim olunmadığını, bunun üzerine .... Noterliği ... tarih ... yevmiye numarası ile keşide edilen ihbarname ile sözleşmenin feshedildiğinin karşı tarafa bildirildiğini beyanla, davalı ile müvekkili şirket arasında akdedilen ... tarihinde ... sözleşme numarası ile Finansal Kurumlar Birliği tarafından ... tescil numarası ile tescil edilen Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesh olunduğunun tesbitine, taraflar arasında akdedilen ... tarihinde ... sözleşme numarası ile Finansal Kurumlar Birliği tarafından ... tescil numarası ile tescil edilen Finansal Kiralama Sözleşmesine konu ... MODEL ... ŞASE NOLU ... MOTOR NOLU ... APP NOLU ... (...) malların taraflarına teslimine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davalının cevap dilekçesi özetle; Davanın konusunun finansal kiralanan malların davacıya teslimi için ihtiyati haciz kararı ve sözleşmenin fesholunduğunun tespiti olduğunu, kiralama konusu malların tarafınca 12.000-TL değerinde eklenen bir parça ile davacı tarafından alındığını ve satıldığını, harca esas değerin 50.000-TL yazıldığını ancak kiralama konusu malların toplam değerinin 130.000-TL olduğunu ve harcın buna göre tamamlanmadığını, harcın kalan borcu olarak yazılmış olması durumunda borcunun daha az olup 7.000-TL olduğunu, sözleşme konusu taşınır malların takside bağlı ödemelerinin 2.700-TL aylık ödemesinin davacının ...Bankası ve ... A.Ş'nin verilen ibanlarına yatırmış olduğunu ve dekontlarını mahkemeye sunduğunu, eksik kalan dekontların ... Şube ve ... Bankası ... Kurumsal Şubesinden bildirmiş olduğu hesaplarından öğrenilmesi için müzekkere yazılmasını talep ettiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere bilirkişi tarafından malların ayrı ayrı belirlenecek değerine göre kalan borcuna uygun parçanın davacı yana tesliminin uygun olacağını beyanla haksız ve dayanaksız davanın reddi ile elkonulmuş malların taraflarına iadesine eğer satılmışlarsa bedelinin taraflarına ödenmesine ve tarafınca eklenen 12.000,00-TL değerinde eklenmiş olan parçanın da iadesine, iadesinin imkansız olması halinde bedelinin tarafına iadesine, yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkindir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 18.maddesine göre finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.
Buna göre; taraflar arasında tanzim olunan Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 13/08/... tarih ve ... numara ile tescilli, 10/08/... tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 22.maddesi hükümüne uygun olarak yazılı şeklinde yapılmıştır. Sözleşmede yazılı taşınır mallar davacı tarafından sunulan belgelere göre kiralayan-davacı tarafından kiracı-davalıya teslim edilmiştir.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 23.maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan yasanın 24.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. Yine aynı yasanın 30.maddesine göre sözleşmenin sona ermesi ve 31.maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 32 ve 33. maddeleri gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... tarafından sunulan 05/07/2019 tarihli rapor özetle; Taraflar arasında imzalanan ... tarihinde sözleşme numarası ... olan Finansal Kiralama Sözleşmesi ... tescil numarası ile ... tarihinde saat 16:47'de 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun 22. maddesi gereğince Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği tarafından tescil edildiği, Finansal Kiralama Sözleşmesini ... kiracı/asıl borçlu sıfatıyla imzaladığı, kiralanan malların davalıya teslim edilmesiyle taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu, davalının sözleşmelerden kaynaklanan finansal kira borçlarını ödemede temerrüde düşmesiyle, davacı tarafından davalıya ihtarname keşide edilerek; FKK nun 23. maddesi gereği "...borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı..."nın ihtar edildiği, davacının ibraz etmiş olduğu muavin kayıtları ve Cari Hesap ekstrelerinin tetkikinden; ihtarnamenin tebliğ tarihi 14.05.2018 den 60 günlük sürenin dolduğu 16.07.2018 tarihine kadar davalı tarafından herhangi bir ödemede bulunulmadığı, ihtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun ödenmemesi ile temerrüt tarihi 16.07.2018 itibariyle, FKK madde 23 kapsamında, Dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshedilmiş olduğu, finansal kiralama sözleşmesinin feshiyle birlikte; FKK nun 25 ve sözleşmenin 12. ve 13 maddeleri gereğince; Finansal Kiralamaya konu malların iade koşullarının oluştuğu, temerrüt tarihinden en geç 3 gün sonrası 19.07.2018 tarihi itibariyle Finansal Kiralamaya konu malların davacıya aynen iadesinin gerektiği, kiralanan malların, mal sahibi Finansal Kiralama Şirketine aynen iadesinin mümkün olmaması halinde; İİK nun 24 maddesi gereğince malların bedellerinin tahsilinin sağlanması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan 07/08/2019 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde özetle; dava konusu makinaların rayiç bedeline göre eksik harç ve teminat bedelinin ikmal edilmesi gerektiği, sözleşmenin feshine ilişkin ihtarnamenin tebliğinin usulsüz olduğu, ihtarnamenin tebliğ edilen ...'in şirket yetkilisi, temsilcisi, çalışanı veya müstahdemi olmadığı belirtilmiştir.
Davacı vekili 08/03/2019 havale tarihli dilekçesinde dava açılırken 50.000,00-TL'sı olarak gösterilen dava değerini 37.000,00-TL'sı olarak ıslah ettiğini belirtmiştir. Davacı vekili tarafından 23/10/2019 tarihli dilekçe ile finansal kiralama sözleşmesine konu malın satış faturası Mahkememize sunulmuş ve faturada 37.000,00 TL'sı bedel yazıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda 50.000,00-TL'sı üzerinden açılan davada alınan harcın eksik olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce 22/01/2020 tarihli duruşmada alınan ara kararı ile davacı vekiline davalı tarafa gönderdiği ihtarnamelerde yer alan adreslere ilişkin olarak bilgi ve belgeleri sunması için süre verilmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan 05/02/2020 tarihli dilekçede, "... Mah. ... Sok. ... No ... K:... .../..." adresinin davalının mali müşavirinin adresi olduğu, taraflarına ilgili tebligatların yapılması için kendisi tarafından verildiği, mali müşavirin taraflarına sundukları hesap özetinde "Serbest Mali Müşavir" olarak imzası bulunan ... olduğu, adı geçen kişinin imzasının bulunduğu kaşede bu adresin yazdığı, davalının Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde bu adresi gösterdiği belirtilmiştir.
Davalıya, .... Noterliği kanalı ile ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilmiştir.
... Noterliği kanalı ile Davalıya gönderilen ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamede "... mah. ... Sokak ... Kat. ... No:... .../..." adresi belirtildiği ve ihtarnamenin arkasında "Aynı adreste birlikte çalışan... ... tebliğ edilmiştir" ifadesinin yer aldığı görülmüştür.
Davalının Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde adresini "... Mah. ... Sok. ... K:... No: ... .../..." olarak belirttiği, dilekçesi ekinde sunulan faturalarda "... Mah. ... Sok. ... K:.. No:..8 .../..." adresinin yer aldığı görülmüştür.
Sözleşmenin “Kiracı’nın Tebligat Tarzına Uyma Yükümlülüğü” başlıklı 33.maddesinde; "Kiracı ve kefiller, iş bu sözleşmede yer alan hususların yerine getirilmesi ve Kiralayan tarafından kendilerine gerekli tebligatın yapılabilmesi için bu sözleşmede isim ve unvanları yanında belirtilmiş adresleri kanuni yerleşim ittihaz ettiklerini, belirtilen yerde adres yazmaması halinde Ticaret Sicil Dosyalarındaki son adreslerinin veya Kiralayan tarafından son adres olarak herhangi bir bildirim gönderilen adreslerinin, muhtarlıkta kayıtları bulunmasa bile yasal yerleşim yerleri olduğunu, ileride diğer bir mahalli kanuni yerleşim yeri ittihaz edecek olurlarsa, bu yeni adresi derhal noter aracılığı ile Kiralayana bildirmeyi, bildirmedikleri takdirde bu sözleşmede yazılı ya da yukarıda yer alan adreslerine ya da kayıtlı elektronik posta adreslerine 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7a, 10. ve devamı hükümlerinde yer alan usule göre gönderilecek her türlü tebligatın tebliğ edilmiş sayılacağını kabul ve taahhüt ederler..." düzenlemesi yer almaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde, davalıya mahkememizce gönderilen tebligatın yine "... Mah. ... Sok. ... K:...No: ... .../..." adresine... adına yapılmış olduğu, davalının mahkememize cevap dilekçesi sunduğu ve davalı tarafından cevap dilekçesinde yine aynı adresi belirttiği, davalının sunduğu faturalarda aynı adresin yer aldığı görülmekle taraflar arasında imzalanan 10/08/... tarihinde sözleşme numarası ... olan Finansal Kiralama Sözleşmesi 33.maddesi uyarınca davalıya yapılan tebligatın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun yapıldığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan deliller değerlendirildiğinde; davalı kiracının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelini ödemekte temerrüde düşerek Finansal Kiralama Sözleşmesini ihlal ettiği, davacı kiralayanın sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği saptanmıştır.
Belirlenen bu hukuksal duruma göre; davalı ihtarnamesinin davalı tarafa gönderildiği, 60 günlük ve devamında 3 günlük bekleme süresinden sonra davanın süresinde açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce davacının ispat edilen iddiaları dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili 08/03/2019 havale tarihli dilekçesinde, 50.000,00-TL'sı üzerinden açılan davada, dava değerini 37.000,00-TL'sı olarak ıslah ettiğini belirtmiştir. Davacının dava değerini azalttığı dikkate alınarak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin belirlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Nitekim, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/02/... tarih ve E.2013/14949, K..../3163 sayılı kararında "...davacının talep sonucunu azaltması daraltması davayı değiştirme sayılmaz. Bu nedenle davacı, talep sonucunu kısmi feragat yolu ile daraltabilir. Müddeabihin azaltılması ıslah kavramı kapsamında değil, davadan feragat müessesesi içinde mütalaa edilebilir. Bu durumda talep sonucunun azaltılan kısmı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine ve reddedilen kısım üzerinden davalı taraf yararına vekalet ücretine karar verilmesi, ayrıca yargılama giderlerinin kabul-ret oranına göre taraflar arasında paylaştırılması..." gerekeceği belirtilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesine Konu "... MODEL ... ŞASE NOLU ... MOTOR NOLU ... APP NOLU ... (...)" Malın davacıya Aynen İadesine,
2-Dava konusu Finansal Kiralama Sözlemesinin fesih edildiğinin tespitine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.527,47-TL Harçtan peşin alınan 853,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.673,59-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 5.550-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı vekili 08/03/2019 havale tarihli dilekçesi ile dava değerini 37.000,00-TL'sına azaltması nedeniyle, (50,000,00-37.000,00=13.000,00) avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 3.400-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 889,78-TL ilk gider, 198,50-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 700-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.788,28-TL yargılama giderinin (08/03/2019 tarihli ıslah dilekçesi dikkate alınarak) 1.554,67-TL'sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
7-HMK 333 maddesi uyarınca davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce davacı tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/06/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)