T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/787 Esas
KARAR NO: 2020/462
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 06/08/2018
KARAR TARİHİ: 16/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; 10/04/2018 günü saat 15.05 sıralarında müvekkilinin içinde bulunduğu, sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyonet ile Karlıova istikametinden Varto istikametine doğru seyri sırasında sürücünün hatalı sollaması nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana gelen tek araçlı araç kazasının müvekkilinin ağır yaralanmasına ve özürlü kalmasına sebep olduğunu, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, ...Hastanesi'nde tedavi ve bakımı yapılan müvekkilinin ... hastanesi Engelli Sağlık Kurulu tarafında yapılan tetkik ve inceleme ardından sağlık kurulundan %9 özürlü raporu aldığını, müvekkilinin kaza geçirdiği sırada kendi yaşantısını serbest biçimde idame ettirdiğini, çalışarak ailesine bakan müvekkilinin kaza nedeniyle vücudunda meydana gelen hasar nedeniyle çalışamadığı, çalışsa bile çok zorluk çektiğini, dava konusu kazada müvekkilinin içinde bulunduğu ve ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın... numaralı mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalandığını beyanla, müvekkilinin kaza nedeniyle uğradığı cismani zarar ve beden gücü 1.000,00-TL'sı asıl alacağın (6100 s. Kanun m.107) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı sigorta şirketinden tahsili ile müvekkiline ödenmesine, söz konusu asıl alacağa davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren bankalarca uygulanacak en yüksek işletme kredisi temerrüt faizinin uygunlanmasına, yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Dava dışı sigortalı ...'a ait ...plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde... Poliçe Numaralı Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından davacı tarafa 25.07.2018 tarihinde 30.827,22-TL’sı ödeme yapıldığını, davacı tarafın müvekkili şirkete başvurusu üzerine müvekkil şirket tarafından 4/1347482 sayılı hasar dosyası açıldığını, davacı tarafın yapmış olduğu ödemenin fahiş derecede yetersiz olmadığının tespiti ile davanın reddi gerektiğini, huzurda görülmekte olan davada yapılacak olan bilirkişi incelemesi ve aktüerya hesaplamasında müvekkili şirketin 25.07.2018 tarihinde yapmış olduğu 30.827,22-TL güncellenerek ve davacının maluliyet oranı dikkate alınarak tazminat hesap edilmesi gerektiğini, bu hesaplama yapılırken müvekkili şirket tarafından ödemenin yapıldığı tarihteki tazminat miktarı da hesaplanarak ödeme tarihinde zararın karşılanma oranının da mutlaka hesaplanması gerektiğini, ayrıca KTK md. 111 de "...Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." olduğunun hükme bağlandığı, iptal edilebilecek olan anlaşmaların "YETERSİZ YA DA FAHİŞ" olması şartının açıkca belirtildiğini, hatır taşıması olması nedeni ile tazminata hükmedilmesi halinde bu husus dikkate alınarak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, dava dilekçesinden ve dosya kapsamında bulunan belgelerden anlaşıldığı kadarı ile davacının tarafın kazaya sebebiyet veren araçta ücret mukabili olmadan hatıra binaen bulunduğunun anlaşıldığını beyanla, a) Müvekkili şirketin 25.07.2018 tarihinde yapmış olduğu 30.827,22-TL güncellenerek ve davacının maluliyet oranı, Hatır Taşıması indirimi de dikkate alınarak tazminat hesaplanmasına, b) Davanın açılmasına müvekkili şirket sebebiyet vermediğinden vekalet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin ve başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi taleplerinin reddine, c) Davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep edilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, 10/04/2018 günü saat 15:05 sıralarında ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza yapması sonucunda içinde bulunan davacının yaralandığı iddiasıyla maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde delil olarak; Kolluk tespit tutanağı, ifade tutanakları... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı soruşturma dosyası, hastane raporları, maluliyet raporu, aile nüfus tablosu, sigorta poliçesi,... hasar sayılı sigorta şirketine başvuru dosyası, bilirkişi incelemesi, tanık, keşif olarak belirtilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde delil olarak; ...Poliçe Numaralı Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, 4/1347482 Sayılı Hasar Dosyası ve içeriğinde mevcut evrak, 11.07.2018 tarihli aktüer raporu, 25.07.2018 Tarihli 30.827,22-TL bedelli ödeme dekontu, ibraname, Yargıtay kararları, yemin, keşif, bilirkişi incelemesi olarak belirtilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Kurulu'nun 27/11/2019 tarihli raporunda, "... 1. Kişinin tüm vücut engellilik oranının %15 (yüzdeonbeş) olduğu, 2. İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur" şeklinde kanaat belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi olarak görevlendirilen ... ile... tarafından sunulan 23/06/2020 tarihli tarihli bilirkişi heyeti raporunda; KUSUR DURUMU DEĞERLENDİRİLMESİ NETİCESİNDE; ...plakalı dava dışı kamyonet sürücüsü ...'in davacı mağdur yolcu...'ın yaralanması ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, ... plakalı dava dışı otomobil sürücüsü ...'ın olayda kusursuz olduğu, davacı mağdur yolcu ...'ın kendi yaralanması ile neticelenen dava konusu olayda kusursuz olduğu, AKTÜERYA YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME NETİCESİNDE; davacının hesaplanan geçici iş göremezlik zararının 9.779,04 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin güncellenerek zarardan indirildiği, davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik zararının 54.535,96 TL olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili 01/07/2020 tarihli ıslah dilekçesini sunmuştur.
... plakalı aracın ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile davalı... Sigorta A.Ş. nezdinde 15/02/2018-15/02/2019 tarihleri arasında sigortalanmış ve poliçe limiti 360.000,00-TL'sı olarak belirtilmiştir.
Davalı vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar..." hükmü düzenlenmiştir.
Davaya konu trafik kazasının 10/04/2018 tarihinde meydana geldiği, davanın 06/08/2018 tarihinde açıldığı görülmekle açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmakla davalının zamanaşımı def’inin reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili tarafından hatır taşıması olduğu iddiasıyla, tazminata hükmedilmesi halinde indirim yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden sorumluluk genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde müvekkilinin çalışmak üzere iş yerine gitmek üzere araca bindiğini belirtmiştir.
Davalı sigorta şirketi tarafından hatır taşıması indiriminde bulunulması gerektiği yönünde itirazda bulunulmuş ise de araçta olan kişinin sigortalı araçta hatır için taşındığına ilişkin savunmasını ispat yükü altında olan davalı sigorta şirketinin bu hususu ispatlayamadığı dikkate alınarak hatır taşıması indirimi uygulanmasının hukuken mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davalı vekili tarafından 25/07/2018 tarihinde ödeme yapıldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Davalı ... Sigorta tarafından davacıya, %9 maluliyet oranı üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle, 30.827,22-TL'sı ödeme yapılmıştır. Dosyaya sunulan ibraname başlıklı belgede davacı vekilinin "İş bu ibraname fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla imzalanmıştır" ibaresinin yer aldığı görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111.madesinde "Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir" hükmü yer almakta olup, anılan hükümde taraflar arasında yapılan yetersiz ve fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların iptal edileceği belirtilmekte olup, dosyada mevcut ibraname başlıklı belgenin bir uzlaşma ve anlaşma belgesi olmadığı aksine davacı vekilince fazlaya dair hakların saklı tutulduğu anlaşılmıştır. Diğer yandan mahkememizce yapılan yargılama sırasında Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Kurulu'nun 27/11/2019 tarihli raporunda kişinin tüm vücut engellilik oranının %15 (yüzdeonbeş) olduğunun belirtildiği, Davalı tarafça yapılan ödemeye dayanak aktüer hesaplamasında %9 maluliyet üzerinden hesaplama yapıldığı görülmektedir. Bu itibarla, davalı tarafça yapılan ödemenin güncellenerek hesaplanan tazminattan indirilmesi suretiyle davacının gerçek zararının hesaplanmasının uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava dilekçesinde temerrüt tarihinden itibaren bankalarca uygulanacak en yüksek işletme kredisi temerrüt faizinin uygunlanması talep edilmiş ise de zarara neden olan araca ait ruhsat üzerinde kullanım amacının "yük nakli hususi" olduğu belirtildiğinden aracın kullanım amacı hususi olup ticari araç değildir. Bu nedenle, yasal faize hükmedilmesine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi ve ayrıca yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda; 10/04/2018 günü saat 15:05 sıralarında...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza yapması sonucunda içinde bulunan davacının yaralandığı, ... plakalı araç sürücüsü ...'in % 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu, ... plakalı dava dışı otomobil sürücüsü ...'ın olayda kusursuz olduğu, davacı ...'ın dava konusu olayda kusursuz olduğu, davacının hesaplanan geçici iş göremezlik zararının 9.779,04 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin güncellenerek hesaplanan tazminattan indirilmesi ile davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik zararının 54.535,96 TL olduğu görülmekle, davanın kabulü ile 9.779,04-TL geçici iş göremezliğinin ve 54.535,96-TL sürekli iş göremezliğin temerrüt tarihi olan 10/07/2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
9.779,04-TL geçici iş göremezliğinin ve 54.535,96-TL sürekli iş göremezliğin temerrüt tarihi olan 10/07/2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 4.393,36-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 252,90-TL harçtan (peşin harç + ıslah harcı) mahsubu ile eksik kalan 4.140,46-TL harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.160,95-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 288,80-İlk gider, 1.500-TL bilirkişi ücreti ve 636,60-TL posta gideri ve olmak üzere toplam 2.425,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK 333 (1) maddesi uyarınca davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce davacı tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair, tarafların yokluğunda yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.16/09/2020
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)