T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/245 Esas
KARAR NO: 2020/731
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/04/2019
KARAR TARİHİ: 18/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Keşidecisi... Ltd. Şti. (VKN...) olan; ... Bankası .../...l şubesine ait... seri numaralı 15/04/2019 vade tarihli ve 27.000,00 TL bedelli çekin müvekkili şirket tarafından işleme alındıktan sonra müvekkili şirketin İkitelli şube çalışanı ...'nın cüzdanını çaldırması sonucu kaybolduğunu, yapılan tüm arama ve araştırmalar sonucunda çeklerin bulunamadığını, müvekkili şirket çalışanının ... Polis Merkezi Amirliği'ne verdiği ifadesinin dilekçe ekinde sunulduğunu, müvekkili şirketi vekaleten dava konusu çek hakkında ...l 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında çek zayi nedeniyle iptal davası açılmış olduğunu; mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve tüm bankalara bu husus müzekkere ile bildirildiğini, iş bu davanın hala derdest olduğunu, müvekkili tarafından iş bu çekin davalı tarafından cirolanarak icra takibine konu edildiğinin öğrenildiğini, davalı tarafından zayi davasına konu kaybolan/çalıntı çekin ... 11. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında kambiyo takibine ilişkin icra takibine konu edildiğinin tespit edildiğini, alacaklı sıfatı ile davalı; keşideci ... Şti.'nin adresine ... 4. İcra ... Talimat sayılı dosyasından 25/04/2019 tarihinde hacze gittiğini, haciz esnasında borçlu ile anlaşılmış ve 27.000,00 TL borç ödemesi tahsil edildiğini, davalı tarafından, çek üzerinde muhatap banka tarafından zayi başvuruları ...l 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı şerh edilmiş olmasına rağmen kötü niyetli olarak icra takibinde bulunulduğunu ve çek bedelinin tahsil edildiğini, zira müvekkili şirketin Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğim 22/2 maddesi gereğince dava konusu çeke ilişkin alacağı temlik alırken fatura, alacak bildirim formu, ödeme talimat ve Faktoring Sözleşmesi düzenlediğini, TMK md ve md 3 gereğince hareket ederek çek zayi sebebiyle iptal davası açan müvekkiline karşı mahkemece verilmiş ödeme yasağının çek üzerine muhattap banka tarafından şerh edilmesine rağmen davalı ağır kusurlu ve kötü niyetli olarak çeki icra takibine konu ettiğini ve bedelini de tahsil ettiğini, TTK md 758 gereğince çeki elinde bulunduran kişinin bilinmesi halinde dava açma zorunluluğu getirildiğini beyanla, dava konusu çekin ve tahsil edilen bedelin taraflarına iadesine, davalı tarafın çekte ödeme yasağı kararı bulunmasına rağmen kötü niyetli olarak icra takibi başlatması sebebi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Müvekkilinin çekte yetkili hamil olup söz konusu çeke ilişkin olarak satışı yapılmış olan ürünlerin tamamının faturaları ve irsaliyeleri ile sabit olduğunu, müvekkilinin mezkur çeki iktisapta kötü niyetli olduğuna ve iktisapta ağır kusurlu olduğuna dair tek bir delil veya kayıt sunulmaksızın, davacı talebi ile verilmiş olan yasal dayanağı bulunmayan taleplere ilişkin olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesinin asla kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin çekte yetkili hamil olup, tamamı ile hukuka aykırı ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini, dava konusu çeke ilişkin ödeme yasağı karan verilmiş olmasının müvekkilinin yasal alacağını ulaşmak amacı ile iş bu çeki icra takibine konu etmesine engel teşkil etmeyeceği gibi borçlular adına icra takibi yapılmasının da herhangi bir hukuka aykırılığı bulunmadığını beyanla, davacının tüm taleplerinin reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesi uyarınca açılan çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde delil olarak; Faktoring Sözleşmesi, alacak bildirim formu, çek teslim bordrosu, faturalar, çek zayi sebebiyle iptal davası dava dilekçesi, ödeme yasağı kararı, bankalara gönderilen müzekkere suretleri, davaya konu çek sureti, çek bedelinin tahsil edildiğine dair haciz tutanağı, ...l 11. İcra Dairesi'nin...E. sayılı dosyası, çekin kaybolduğuna ilişkin polis merkezine verilmiş ifade tutanağı, bilirkişi, tanık, yemin ve her türlü yasal sair delil belirtilmiştir.
Dosyaya sunulan çek örneğinden dava konusu... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 15/04/2019 tarihli ve 27.000,00 TL bedelli çekin ... Ltd. Şti. tarafından... Ltd. Şti. adına keşide edildiği, çekin arkasında ... Ürünleri Dış. Tic. Ltd. Şti., ... A.Ş., ... ..., ... Ltd. Şti., ... cirosunun bulunduğu görülmüştür.
Dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerden davacı ...Ş. ile ... Moda arasında faktoring sözleşmesi yapıldığı, dava konusu çekin ödeme araçları tevdi bordrosunda belirtildiği, aynı zamanda ... Ürünleri Dış. Tic. Ltd. Şti. Tarafından ...Ltd. Şti.'ne düzenlenmiş fatura olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin ...E. Sayılı dosyasında açılan davada 15/03/2019 tarihli müzekkere ile ödeme yasağı kararı verildiği ilgili Banka Şubesine bildirilmiştir. Yapılan yargılama sonucunda 05/07/2019 tarih ve E.... K.2019/711 sayılı karar ile "...Davanın KABULÜ ile; ... Şubesi'ne ait, ...Ltd. Şti. Keşideli,... Ltd. Şti. lehtarlı,... seri numaralı 15/04/2019 vade tarihli ve 27.000,00 TL bedelli ve ...Şubesine ait, ...Ltd. Şti. Keşideli, ... Tic. A.Ş. Lehtarlı, ... seri numaralı, 17/06/2019 vade tarihli, 32.500,00 TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptaline..." karar verilmiştir.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'na yazılan müzekkere ile ... soruşturma sayılı dosyasında dava açılıp açılmadığı hususunda bilgi verilmesi istenilmiş ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı Faili Meçhul Suçlar ve Daimi Arama Bürosu'nun 06/11/2020 tarihli yazısında ... sayılı dosyada şüpheli tespit edilemediği, dosyanın daimi aramaya alınmış olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi olarak görevlendirilen... tarafından sunulan 14/07/2020 tarihli bilirkişi raporu özetle; Dava dışı dava konusu 15.04.2019 tarih ve 27.000.-TL bedelli ve...çeki tanzim eden ... Tic.Ltd.Şti'nin ticari defterlerinde çekin kayıtlı olduğu, lehtarı ...Tic. Ltd. Şti'nin ticari defteri ibraz edilmemiş olduğu dava dosyasında bulunan SMMM yazısı ekinde ibraz edilen belgede ise 20.04.2019 tarih ve ... nolu yevmiye nosu ile kayıtlı olduğu ve bu belgenin kabulünün Sayın Mahkemenin takdirlerinde bulunduğu, ... Ltd. Şti'nin almış olduğu dava konusu çeki davacı ...Ş. tevdi etmiş olduğu, Davacının ticari defterlerinde; çekin alındığı ve karşılığında ...Ticari Şb'den 25.284.-TL'sının... Tic.Ltd.Şti'ne ödenmiş olduğu, Dava konusu çekin; davalı ...'nun yetkili olduğu dava dışı ... Ltd.Şti, ticari defterlerinde girişi ile 22.04.2019 tarih ve ... nolu yevmiye kaydı ile şüpheli alacak kaydının ticari defterlerinde mevcut olduğu, davacı konusu 15.04.2019 tarih ve 27.000.-TL bedelli ve ...çekin 26.02.2019 tarihli şikâyetçi ifade tutanağı ile davacının çalışanı İlksen Karlı'nin ifadesinde cüzdanını çaldırdığı belirtilen ifade tutanağın bulunduğu bu hususta kararın Sayın Mahkemenin takdirlerinde bulunduğu, görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Türk Ticaret Kanunu'nun "Elden çıkan çek" başlıklı 792.maddesine, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir. Anılan hüküm gereği, davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu da ispat etmesi gereklidir.
Eldeki davada ispat yükü davacıda olup, davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.
Davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu hususu davacı tarafça ispatlanamamıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememizce verilen 06/05/2019 tarih ve ... E. sayılı ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 461,10-TL. nin 54,40-TL. nispi karar harcından mahsubu ile kalan 406,70-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 4.050-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ...l Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 18/11/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)