T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/262 Esas
KARAR NO: 2022/863
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/12/2013
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili ile davalı arasında İstanbul, Büyükçekme, ..., ... Mah. ... ada ... parselde bulunan taşınmazın satışına aracılık konusunda 02/04/2012 tarihli ve 31/12/2012 tarihine kadar geçerliliği bulunan gayrimenkul aracılık sözleşmesi akdedildiğini, iş bu sözleşme gereği satış bedelinin 3.500.000,00 USD + KDV olacağının kararlaştırıldığını, davalının aracılık sözleşmesinin yürürlükte olduğu 05/09/2012 tarihinde söz konusu taşınmazı müvekkiline haber vermeden ... Ltd. Şti.'ne satıldığını, davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, müvekkiline bildirmeden satışı yapılan taşınmaz için davalının sözleşmenin 5.8 ve 6.1 maddeleri uyarınca belirtilen ücretin tamanını ( 3.500.000,00 USD + KDV'nin %2+KDV'si olan %97.468 USD) ve ifaya ekli cezai şart olarak bu ücretin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, bu nedenle davalı hakkında .... İcra Dairesinin 2013/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının borca itiraz ettiğini,Şirket sahibi olan ... tarafından şirket kaşesi ile imzalanan sözleşmenin geçerli olduğunu beyanla; davalının .... İcra Dairesinin 2013/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Taraflar arasındaki sözleşmenin şirket temsilcisinin yetkisiz olması nedeniyle geçersiz olduğunu, davacı tarafından iddia edilen sözleşmenin müvekkili şirketin yetkililerinden biri olan ... tarafından imzalandığını, söz konusu şirket yetkilisinin şirketi tek başına temsil yetkisinin olmadığını, davacı şirketinde esasen bu nedenle huzurda görülen dava tarihine kadar sözleşmenin ifasına yönelik hiçbir davranışta bulunmadığını, sözleşmenin MK. 23/II maddesi hükümlerine aykırı olduğunu, sözleşmede davacı tarafın müvekkilinin durumunu ağırlaştırdığı ve müvekkilinin adeta davacı tarafça satılması hususunda mecbur kıldığı ve müvekkiline taşınmazı satmaktan vazgeçme opsiyonu dahi tanımadığının görüldüğünü, bu hususun müvekkilinin ticari özgürlüğünü sınırlamakta olduğunu beyanla davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatın hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıdan tahsilini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
.... İcra Dairesinin 2013/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; Mahkememiz dosyası davacısı tarafından yine mahkememiz dosyası davalısı aleyhine 02/04/2012 tarihli sözleşme gereği 179.380,00 TL ücret, 179.380,00 TL cezai şart olmak üzere toplam 358.760,00 TL alacak için ilamsız takip başlatıldığı,
Davalı vekili tarafından yasal süresi içinde vaki itirazda bulunulduğu,icra takibinin İİK.nun 62 maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; İstanbul, Büyükçekme, ..., ... Mah. ... ada ... parselde bulunan taşınmazın satışına aracılık konusunda 02/04/2012 tarihli ve 31/12/2012 tarihine kadar geçerliliği bulunan gayrimenkul aracılık sözleşmesine davalının aykırı hareket ettiği iddiasından kaynaklanmaktadır.
Mahkememizce 23/11/2017 tarih ve 2014/... Esas 2017/... Karar sayılı kararı ile ; taraflar arasında taşınmaz tellallığı sözleşmesi akdedildiği, sözleşme devam ederken taşınmazın davalı tarafça davacıya haber verilmeksizin dava dışı şirkete satıldığı, davalının bu şekilde sözleşmeye aykırı davrandığı ve cezai şart yükümüne katlanmak zorunda olduğu, hizmet bedelini ise hak etmediği, buna göre cezai şart olarak tellallık ücreti bedeli ve bu ücret kadar bedelin toplamını isteyebileceği, cezai şart tutarında ise %50 oranında indirim yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı davacı vekili tarafından İstinaf edilmiş ve ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 18/04/2019 tarih , 2018/... Esas 2019/... Karar sayılı ilamı ile "Dava dosyasının incelenmesinden, iş bu davada verilen hükmün istinafından sonra ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 17.10.2018 tarihli 2016/... E. 2018/... K. sayılı kararıyla davalı şirketin iflasına karar verildiği görülmüştür. Kural olarak, İİK.'nın 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflas ile kısıtlandığından, aynı Kanun’un 226. maddesinde de masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir. Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK.'nın m.191), müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflasın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine aittir. Adi tasfiyede İİK.'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK.'nın m. 218) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Müdürlüğüne (İflas Dairesine) aittir.
İflas idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davaları takip edip etmeyeceğini ) tespit edebilmek için, ilk önce iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflasın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir. (md. 194).
İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflasın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (md. 237) on gün sonraya kadar devam eder; ancak bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir. (md. 194/1)
Davaların durduğu bu süre içinde, iflas idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu davaların geleceği hakkında karar verir. Müflisin davalı olduğu davalarda, iflas idaresi davanın başarı şansı olduğu kanısına varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir; bu karar ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre geçince, bundan böyle davaya, davalı olarak iflas idaresine karşı devam edilir. İflas idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırlarsa, masanın davayı takip etmemesine karar verirler. Bu halde, o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir (md. 245). Hiçbir alacaklı, davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden doğar ve müflis iflasın kapanmasını beklemeden, davayı kendi adına devam ettirebilir.
Taraf ve dava ehliyeti İİK 114/1-d maddesi uyarınca dava şartı olduğundan resen gözetilmesi gerekmekte olup, yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne" karar verilmiş mahkememiz kararı kaldırılarak, dosya mahkememiz 2019/262 Esas sayılı dosyasına kayıt edilmiştir.
Dosyamız içine celp edilen B... Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... Esas 2018/... Karar sayılı dosyası ile;
Borca batık oldukları anlaşılan ... nün ... numarasına kayıtlı ... San. Tic. AŞ. ile ...nün ... numarasına kayıtlı ... San. Dış Tic.A.Ş.’nin 17/10/2018 günü saat 12:37 itibariyle İİK 179/b maddesi gereğince ayrı ayrı iflaslarına karar verilmiş , iş bu hüküm ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2019/... E- 2019/... K sayılı 19/12/2019 tarihli red karar, davacı vekili ile müdahil vekillerine tebliğ olunmuş Süresinde Temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2021/... E - 2021/... K sayılı 27/09/2021 tarihli Onama kararı üzerine hükmün, 27/09/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafa .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı takip dosyasında istenen ve mahkememiz dosyasında 358.760 TL dava değerli olarak istenen davacı alacağının davalı Müflis ... San ve Dış Ticaret AŞ nin ... İcra müdürlüğünün 2018/... iflas sayılı dosyasına kaydı konusunda başvuru yapılması için süre verilmiş, davacı 579.616,00 TL miktarlı olarak başvuruda bulunmuş, mahkememiz dosyasına konu alacak davalı iflas masası tarafından 359.729,46 TL olarak kesin kabul edilmiş, sıra cetveline 4.sıradan yazılmıştır. 219.886,54 TL ise ilk derece mahkemesinde dava konusu olduğu için reddedilmiştir.
Mahkememiz dosyasında dava değeri 359.729,46 TL olarak açıklanmış olup, 219.886,54 TL alacak ise davalının iflas tarihi olan 17/10/2018 e kadar işleyen faiz, vekalet ücreti ve yargılama gideridir. Bu miktarın ispatı ve belirlenmesi için mahkememizce bilirkişi incelemesi ara kararı oluşturulmuş ancak verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça bilirkişi ücreti yatırılmamış, hesaplama konusunda rapor alınamamıştır. Bu kısmın verilen kesin süre gereğince ispatlanamadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı takip dosyasında istenen ve mahkememiz dosyasında 358.760 TL dava değerli olarak istenen davacı alacağı, davalı Müflis ... San ve Dış Ticaret AŞ nin ... İcra müdürlüğünün 2018/... iflas sayılı dosyasında sıra cetveline 359.729,46 TL olarak kesin kabul edilmiş olmakla; konusu kalmayan asıl takip alacağı yönünden hüküm tesisine yer olmadığına
Davacının takip tarihinden iflasın açıldığı 17/10/2018 tarihine kadar işleyen faiz , icra ve yargılama giderleri vekalet ücreti harç masraf alacakları ispatlanamadığından reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-.... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı takip dosyasında istenen ve mahkememiz dosyasında 358.760 TL dava değerli olarak istenen davacı alacağı, davalı Müflis ... San ve Dış Ticaret AŞ nin ... İcra müdürlüğünün 2018/... iflas sayılı dosyasında sıra cetveline 359.729,46 TL olarak kesin kabul edilmiş olmakla; konusu kalmayan asıl takip alacağı yönünden hüküm tesisine yer olmadığına
Davacının takip tarihinden iflasın açıldığı 17/10/2018 tarihine kadar işleyen faiz , icra ve yargılama giderleri vekalet ücreti harç masraf alacakları ispatlanamadığından reddine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 80,70 -TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 4.333,05 -TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına
Bakiye kalan 4.252,35 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine ,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç, 24,30 TL başvurma harcı, 1.383,00 TL yargılama gideri (posta tebligat ücreti, müzekkere gideri ) olmak üzere toplam 1.488,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde taraflara iadesine,
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/11/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır