T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/275 Esas
KARAR NO: 2021/282
DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 09/05/2019
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
Mahkememizde görülen Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davalı kiracı ... A.Ş. ve ... A.Ş. arasında; 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 22. maddesi gereği 05.05.2016 tarih ve ... tescil no.lu ve 03.06.2015 tarih ve ... tescil no.lu Finansal Kiralama Sözleşmelerinin imzalandığını, Sözleşmeler gereğince; 4 adet Rafine Nötralizyon Reaktör Ünitesi, 1 adet Vakum Ünitesi (Marka: Gücüm, Model: ... Busteri Seri No: ... ; Model ... Vakum Pompası Seri No: ... Model ... Vakum Pompası Seri No: ... Tip Beheri 4.000.000 KCAL/H Kapasiteli Doğalgaz Yakıtlı Kızgın Yağ Kazanları (Marka: Pentiz Model Yılı: 2016 Seri No: 2016/04-05) kiracıya teslim edildiğini, Davalı borçlu ... A.Ş.'ye ... Noterliği’nin 30.10.2018 tarih ... ve ... no.lu ihtarnameleri gönderilerek, kira bedellerinin 60 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde Finansal Kiralama Sözleşmesi ve yasa hükümleri uyarınca başkaca bir ihbar ve ihtara gerek olmaksızın bu ihtarname ile sözleşmenin fesih olacağının ve Finansal Kiralama Kanununun 32. Ve 33. Maddesi gereğince tüm borçların muaccel olacağının ihtar edildiğini,
6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31, 32, 33’üncü maddesi ve sözleşmenin ilgili maddeleri gereğince davalı kiracının finansal kiralamadan doğan muaccel ve fesihle birlikte muaccel kılınan ileriye yönelik finansal kira, sigorta ve temerrüt faizi borçlarını ödemediğini belirtilerek; alacaklara ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malların müvekkil şirkete ait olması sebebiyle, Sözleşmenin 42/b maddesi gereğince yukarıda belirtilen finansal kiralamaya konu mallar için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, malların aynen iadesine ve iadesinin mümkün olmaması halinde değerinin ödenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirket tesislerinde 22.05.2017 tarihide oldukça büyük çapta bir yangın yaşandığını ve oldukça büyük hasar meydana geldiğini, müvekkil şirketin yangın sonrasında fabrikayı yeniden inşa etmek durumunda kaldığını, bunun neticesinde müvekkil şirketin ... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne konkordato başvurusunda bulunduğunu, Mahkeme’nin 2018/ ... Esas sayılı dosyasından müvekkil şirket lehine geçici mühlet verildiğini ve sonrasında müvekkil şirket lehine 1 yıl süreyle kesin mühlet verilmesine ve tüm tedbirlerin devamına karar verildiğini,
Davacı ...Ş.’nin alacağının, konkordato kapsamında bir alacak olduğunu, ancak konkordato projesinin tasdikinin ardından proje kapsamında ödenebileceğini, müvekkil şirketin geçici mühlet ve kesin mühlet tarihinden bu yana, haciz ve tedbir baskısından kurtulması ve fabrikanın da işleme sokulmasının ardından üretim faaliyetini hız kesmeden sürdürmekte olduğunu,
Müvekkil şirket tarafından davacıya sıra senetler teslim edildiğini, finansal kiralama sözleşmesi gereği senetler düzenli olarak ödenmekte iken müvekkil şirketin nakit akışının bozulması sonrasında, icrai haciz ve tedbir kararlarına karşı korunması için konkordato başvurusunda bulunulduğunu ve senetlerin mühlet süresi içinde ödenmediğini,
Kiralamaya konu ekipmanın, müvekkil şirket tesislerinde yaşanmış olan yangında pert olduğunu, nitekim ... Sulh Mahkemesi’nin 2017/ ... D. İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi heyet raporunda, malların pert olduğunun tespit edildiğini belirterek;
öncelikle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davacı tarafından haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddine, sayın Mahkeme aksi kanaatte ise ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen 2018/... Esas sayılı konkordatonun tasdiki talepli davanın bekletici mesele yapılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkindir.
Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi mahkememizce değerlendirilmiş; 13/05/2019 tarihli tensip ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş, ancak uygulanmadığı için kalkmış, davacının sonraki talepleri 26/08/2019 ve 21/10/2020 tarihli ara kararlar ile kiralamaya konu malların hangilerinin davalı elinde olduğu tespit edilemediğinden reddedilmiştir.
Taraflarca delil olarak gösterile finansal kiralama sözleşmesi, teslim tesellüm belgeleri, ihtarnameler, vs deliller dosya içine alınmıştır.
Mahkememizce, davalı şirketin konkordato sürecine dair ... Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2018/ ... Esas sayılı dosyası alınmış, bu dosya kapsamında görevlendirilen konkordato komiser heyetinden 08/04/2021 tarihli bilgi beyanı alınmıştır. Bilirkişi ... , ... ve ... 'ın 14/02/2020 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan rapor denetlemeye elverişli bulunmuş hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre;
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 18.maddesine göre finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 23.maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan yasanın 24.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. Yine aynı yasanın 30.maddesine göre sözleşmenin sona ermesi ve 31.maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 32 ve 33.maddeleri gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Somut olayda;
Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 22. maddesi gereği 05.05.2016 tarih ve ... tescil no.lu ve 03.06.2015 tarih ve ... tescil no.lu Finansal Kiralama Sözleşmelerinin akdedildiği ve sözleşme uyarınca dava konusu malların davalıya kiralanarak teslim edildiği hususlarında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı ...Ş. İle davalı kiracı ... A.Ş. Arasındaki sözleşme 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 22.maddesi hükmüne uygun olarak yazılı şekilde yapılmıştır. 4 Adet Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi ve 1 Adet Vakum Ünitesi’nin satın alımı ve kiralanması için 10.06.2015 tarihinde 1.190.500,00 TL; 2 Adet Kızgın Yağ Kazanın alımı ve kiralanması için 17.10.2016 tarihinde 950.500,00 TL finansman sağlanmıştır.
Sözleşmede yazılı taşınır mallar davacı tarafından sunulan belgelere göre kiralayan- davacı tarafından kiracı- davalıya teslim edilmiştir.
Davalı şirket tarafından, ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 27.12.2018 tarihinde açılan konkordato talepli, 2018/ ... Esas sayılı dosya ile davalı şirket için, 30.05.2019 tarihinden itibaren bir yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiği dava dosyası kayıtları ile tespit edilmiştir.
T.C. ... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan 2017/ ... D. İş sayılı hasar tespit davası kapsamında adı geçen Mahkeme Hakiminin başkanlığında, mahkemece görevlendirilen yangın bilirkişisi, makine mühendisi, elektrik mühendisi, inşaat mühendisi, kimya mühendisi ve mali müşavirden oluşan bilirkişi heyeti ile yerinde inceleme yapıldığı ve düzenlenen 10.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda; gerçekleşen yangın hadisesi sonucu hasar gören makineler arasında, 03.06.2015 tarih ve ... no.lu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile finanse edilen, 4 adet Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi ve 1 adet Vakum Ünitesi’nin mevcut olduğu ve belirtilen makinaların hasar oranının % 100 pert olarak tespit edildiği, yangında hasar gördüğü anlaşılan finansal kiralamaya konu makinelerin ... Sigorta A.Ş.’den sigortalı oldukları ve adı geçen sigorta şirketi tarafından, 4 adet Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi için 840.000,00 TL ve 1 adet Vakum Ünitesi için 280.000,00 TL olmak üzere toplam 1.120.000,00 TL üzerinden davalı şirkete hasar ödemesi yapıldığı belirlenmiştir.
Davalı şirkette mahkememiz bilirkişi heyetince yerinde yapılan incelemede; şirket yetkililerince ... no.lu sözleşmeye konu makinaların yangın hadisesinde pert oldukları ve bu nedenle gösterilecek bir makinenin mevcut olmadığının beyan edildiği; 05.05.2016 tarih ve ... no.lu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile finanse edilen 2 adet Kızgın Yağ Kazanının ise halihazırda çalışır vaziyette olduğu ve davalı şirket tarafından kullanılmaya devam edildiği, kazanların seri no ve model yıllarının, sözleşme ekinde yer alan faturadaki ... seri no ve 2016 model yılı ile aynı olduğunun tarafımızca tespit edildiği, bu durumda dava konusu makinelerden sadece 3017 no.lu finansal kiralama sözleşmesine konu 2 adet Kızgın Yağ Kazanının iadesinin mümkün olabileceği, Yapılan piyasa araştırmasında, bu kazanlarının ikinci el değerinin 650.000 TL olmak üzere, 2 adet için toplam 1.300.000 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davalı kiracıya gönderilen ihtarnamelerde gecikmiş kira bedellerinin 60 gün içinde ödenmemesi halinde, sözleşmelerin feshedilmiş olacağının ihtar edildiği, ancak ihtarnameler 31.10.2018 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen, ihtarnamelerde verilen 60 günlük süre içinde borç ödenmediğinden, 31.12.2018 tarihi itibariyle sözleşmelerin fesih şartının oluştuğu sabit bulunmuştur.
Dava tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda;
2735 no.lu Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında davalıya kiralanan ve 22.05.2017 tarihinde meydana gelen yangın hadisesinde % 100 pert oldukları ve bu sebeple sigorta şirketi tarafından hasar bedellerinin ödendiği anlaşılan, 4 adet Rafine Nötralizasyon Reaktör Ünitesi ve 1 adet Vakum Ünitesi nedeniyle davacının toplam 732.759,08 TL alacak tutarının bulunduğu,
3017 no.lu Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında kiralanan ve halen çalışır vaziyette davalı tarafından kullanılmaya devam edildiği tespit edilen, 2 adet Kızgın Yağ Kazanı nedeniyle davacının toplam 459.712,29 TL alacak tutarının bulunduğu belirlenmiştir.
Davalı kiracının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelini ödemekte temerrüde düşerek Finansal Kiralama Sözleşmesini ihlal ettiği, davacı kiralayanın sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği saptanmıştır.
Belirlenen bu hukuksal duruma göre; davalı ihtarnamesinin davalı tarafa tebliğ olunduğu, 60 günlük ve devamında 5 günlük bekleme süresinden sonra davanın süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.Mahkememizce davacının ispat edilen iddiaları dikkate alınarak;
05.05.2016 tarihli ... tescil numaralı, 3017 Finansal Kiralama Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu 2 adet wtö 4040 yatay tip beheri 4,000,000 kcal/h kapasiteli doğalgaz yakıtlı kızgın yağ kazanları (marka:petniz model yılı:2016 seri no:2016/04 -05) malının aynen iadesine
İadesi mümkün olmayan 03.06.2015 tarihli ... tescil numaralı 2735 Finansal Kiralama Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu 4 Adet rafine nötralizyon reaktör ünitesi, 1 adet vakum ünitesi ( marka:gücüm model : ... vakum busteri seri no: ... model ... vakum pompası seri no: ... model:gmp 230/160 vakum pompası seri no: ... ) bedeli 732.759,08 TL nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-İadesi mümkün olmayan 03.06.2015 tarihli ... tescil numaralı 2735 Finansal Kiralama Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu 4 Adet rafine nötralizyon reaktör ünitesi, 1 adet vakum ünitesi ( marka:gücüm model:.../260 vakum busteri seri no: ... model ... vakum pompası seri no: ... model:gmp 230/160 vakum pompası seri no: ... ) bedeli 732.759,08 TL nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine
05.05.2016 tarihli ... tescil numaralı, 3017 Finansal Kiralama Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu 2 adet wtö 4040 yatay tip beheri 4,000,000 kcal/h kapasiteli doğalgaz yakıtlı kızgın yağ kazanları (marka:petniz model yılı:2016 seri no:2016/04 -05) malın aynen iadesine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 75.141-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 18.785,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 56.355,75-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 71.300-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 18.829,65-TL ilk gider, 3.000-TL bilirkişi, 231,40-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 22.061,05-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Davacı vekili Av. ... Davalı vekili Av. ... 'ın yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
08/04/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır