T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/326 Esas
KARAR NO: 2020/887
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 27/05/2019
KARAR TARİHİ: 29/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Muhatap ile müvekkili olan şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde ...'nde 19.07.2017 tarih, ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, davalı ve kefillere sözleşme borcu nedeniyle, ... Noterliği'nden düzenlenen 29.01.2019 tarihli, ... yevmiye no.lu ihtarname keşide edildiğini, keşide edilen ihtarnamede kiracı şirketin sözleşmeden kaynaklanan borçlarının 60 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, sözleşme borçlarının tamamen ödenmemesi halinde sözleşmenin bu ihtarname ile feshedilmiş olacağını, vadesi gelmemiş borçların muaccel hale geleceğini, kiralananın 3 gün içerisinde müvekkili şirkete iade ve teslim edilmesi gerektiğini, aksi halde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ihtarnamenin kiracı şirkete 01.02.2019 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen verilen süre içerisinde borçlar ödenmediği için sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin feshi sebebiyle 6361 sayılı yasa ve sözleşme hükümleri gereği kiralananın müvekkili şirkete iade yükümlülüğünün doğduğunu, sözleşmeye konu olan ve mülkiyeti müvekkili ... Finansal Kiralama Anonim Ortaklığı'na ait olan 1 ADET 2017 MODEL, ... SERİ NO.LU, ... %40 NEMLİ NİŞASTAYI KURUTMAK İÇİN 1000 KG SAAT KAPASİTELİ ... MALZEMELİ KURUTMA MAKİNE VE EKİPMANLARI ile 1 ADET 2017 MODEL, ... SERİ NO.LU, ... TOZUŞMAYI ENGELLEYEN MAKİNE'nin teslim edilmemesi üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini beyanla, sözlemeye konu "1 ADET 2017 MODEL, ... SERİ NO.LU, ... %40 NEMLİ NİŞASTAYI KURUTMAK İÇİN ... KG SAAT KAPASİTELİ ... MALZEMELİ KURUTMA MAKİNE VE EKİPMANLARI ile 1 ADET 2017 MODEL, ... SERİ NO.LU, ... TOZUŞMAYI ENGELLEYEN MAKİNE"nin taraflarına aynen iadesine, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, mahkeme masraf ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Dosyada yapılan incelemede davacının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
16/10/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında davalı vekili tarafından, "... davanın öncelikle arabuluculuk şartı yerine gelmemesi ve ayrıca tedbir kararının uygulanması aşamasında malları alabilecek iken müvekkilin kusuru ve engele olmaksızın malları teslim almayan davacının bu aşamada dava açmasında hukuki yarar yoktur, Davalı vekili tarafından ihtarname örneği sunuldu, harç ikmali için ayrıca müvekkil şirket hakkında izmir 3 atm nin 2018/... esas sayılı dosyasından 03/04/2019 tarihinden itibaren konkordato için kesin mühlet verilmiştir dava konusu mallar konkordato projesi içindedir bu nedenle davanın reddine karar verilsin..." beyanında bulunulmuştur.
GEREKÇE:
Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesinde “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır…” hükmü düzenlenmiştir.
Eldeki dava, davanın tarafları arasında yapılan sözlemeye konu malın iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir. Yukarıda belirtilen Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca, Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olduğundan, alacak davası niteliğinde değerlendirilemeyecek olan malın iadesi davasında davacı tarafın arabulucuya başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 18.maddesine göre finansal kiralama sözleşmesi; kiralayanın, kiracının talebi ve seçimi üzerine üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan satın aldığı veya başka suretle temin ettiği veya daha önce mülkiyetine geçirmiş bulunduğu bir malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören sözleşmedir.
Buna göre; taraflar arasında tanzim olunan ... nezdinde ... numara ile tescilli, 19/09/2017 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 22.maddesi hükümüne uygun olarak yazılı şeklinde yapılmıştır. Davacı tarafından sunulan belgelere göre, kiralananın davalıya kiralanarak teslim edildiği anlaşılmaktadır.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 23.maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Anılan yasanın 24.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. Yine aynı yasanın 30.maddesine göre sözleşmenin sona ermesi ve 31.maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 32 ve 33. maddeleri gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi ... tarafından sunulan 10/01/2020 tarihli bilirkişi raporu özetle; Davalı kiracının Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği ödemelerini yapmamak suretiyle temerrüde düştüğü, ihtarname gönderildiği, 60 günlük ödeme süresi tanındığı, verilen sürenin sonunda ödeme yapmadığı ve sözleşmenin fesih olduğu, fesih tarihi itibariyle tespit edilen toplam borcun 130.830,95 TL olduğu, ... numaralı Düzenleme Şeklinde Sözleşmesi'ne istinaden davalı şirkete kiralamaya verilen "1 ADET 2017 MODEL, ... SERİ NO.LU, ... %40 NEMLİ NİŞASTAYI KURUTMAK İÇİN 1000 KG SAAT KAPASİTELİ ... MALZEMELİ KURUTMA MAKİNE VE EKİPMANLARI ile 1 ADET 2017 MODEL, ... SERİ NO.LU, ... TOZUŞMAYI ENGELLEYEN MAKİNE"nin Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunumun 32. ve Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin 27. Maddeleri uyarınca davalıya İADE EDİLMESİ koşullarının oluştuğu, dolayısıyla bahse konu menkul malın davalı tarafından davacıya iade edilmesinde hukuki bir engelin kalmamış olduğunu görüş ve beyan etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne yazılan 18/10/2019 tarihli müzekkere ile mahkememiz dava dosyasına konu edilen "1 adet 2017 model, ... seri nolu, ... %40 nemli nişastayı kurtarmak için 1000 KG saat kapasiteli hardıks malzemeli kurutma makine ve ekipmanları ile 1 adet 2017 model, ... seri nolu, ... tozuşmayı engelleyen makine" ile ilgili ihtiyati tedbir kararı verilip verilmediği hususunda bilgi istenilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 27/11/2019 tarih ve 2018/... E. sayılı müzekkere cevabı ve eklerinin incelenmesi sonucunda, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/06/2019 tarih ve 2018/... E. Sayılı Ara Kararı ile "...Davacının talebine konu Finansal Kiralama Sözleşmeleri ile ilgili ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden, davacının talebi ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına..." karar verildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından 11/08/2020 tarihinde sunduğu ekspertiz raporunda dava konusu malların piyasa değerinin 37.000,00-TL belirtildiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan deliller değerlendirildiğinde; davalı kiracının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelini ödemekte temerrüde düşerek Finansal Kiralama Sözleşmesini ihlal ettiği, davacı kiralayanın sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği saptanmıştır.
Belirlenen bu hukuksal duruma göre; davalı ihtarnamesinin davalı tarafa gönderildiği, 60 günlük ve devamında 3 günlük bekleme süresinden sonra davanın süresinde açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce davacının ispat edilen iddiaları dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmektedir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile dava konusu Finansal Kiralama, Faktoring ve ... tarafından 19/07/2017 tarih ve ... numarası ile tescilli, 19/07/2016 tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Finansal Kiralama, Sözleşmesine konu olan "1 ADET 2017 MODEL , ... SERİ NO.LU ... %40 NEMLİ NİŞASTAYI KURUTMAK İÇİN 1000 KG SAAT KAPASİTELİ ... MALZEMELİ KURUTMA MAKİNE VE EKİPMANLARI İLE 1 ADET 2017 MODEL, ... SERİ NO.LU ... ENGELLEYEN MAKİNE” nin davacıya aynen İADESİNE,
2- ... ATM nin 2019/... D.İş sayılı dosyasında konulan ihtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 2.527,47-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 3.567,72-TL harçtan mahsubu ile fazla 1.040,25-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.550-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.571,87-TL ilk gider, 700,00-TL bilirkişi ücreti ve 142,40-TL posta gideri olmak üzere toplam 3.414,27-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda karar verildi. 29/12/2020
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)