T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/43 Esas
KARAR NO: 2022/8
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/01/2019
KARAR TARİHİ: 07/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili şirkete borcundan dolayı davalı firma aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2018/... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatılmış ve borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı şirket ile müvekkili arasında çeşitli dönemlerde mal alım satımı nedeniyle ticari iş ilişkisi bulunduğunu, şirket muhasebe kayıtları ve taraflar arasında düzenlenen faturalar incelendiğinde, müvekkilinin alacaklı olduğunun görüleceğini, davalı şirket tarafından yapılan itirazın, haksız, mesnetsiz ve bütünüyle takibi sürüncemede bırakma amacına matuf ve kötü niyetli bir itiraz olduğunu, belirterek davalı borçlu şirketin ... İcra Müdürlüğü 2018/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, kötü niyetli ve haksız itirazı nedeniyle davalının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davacı şirket ile Müvekkili şirket arasında Distribütörlük ilişkisi bulunduğunu, davacı şirketin, müvekkili şirket tarafından üretimi ve satışı yapılan yumuşak şeker ürünlerinin distribütör olarak piyasada satışını yaptığını, davacı ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişkinin 2010 yılında başladığını, 2018 yılı Ağustos ayında sona erdiğini, Müvekkili şirketin tüm distribütörlerine liste fiyatı üzerinden %15 iskonto, %5 ciro primi uygulayarak 60 gün vade ile satış yaptığını, ayrıca bedelsiz ürün desteği, plasiveı masrafı, aktivite bedeli, yerel zincir market desteği, araç desteği, diğer muhtelif giderler başlığı altında destekler yapıldığım, bu desteklerin hepsinin bütün distribütörlere veya hepsi bir distribütöre yapılmayıp karşılıklı çalışma kapsamın hangi desteğin verileceği distribütör ile müvekkili şirket arasında zaman ve duruma göre kararlaştırıldığını, özel müşterilerde çalışma şekli olarak; her zaman olduğu gibi davacı şirkete satılan malların %100 üzerinden %15 fatura altı İskonto, iskontodan sonra kalan değer üzerinden ise yine %5 ciro primi olmak üzere toplamda % 19,25 üzerinden iskonto yapıldığını, müvekkili davalı şirket normal bayi ilişkisi içerisinde yapılan fatura altı iskonto dışında özel müşteriye yapılan iskontonun bir kısmına katıldığını, yapılan iskonto sonrası ortaya çıkan Toplam Net Satış Rakamı üzerinden her ay sonunda % 5 iskonto hesaplanarak Müvekkili davalı şirkete fatura edildiğini ve alacak borç mutabakatı yapıldığını, davacının satışın artırmak amacıyla özel müşterilere yapılan iskontonun tümüne Müvekkil Davalı şirketin katılması amaçlandığını, 2018 yılı başında özel müşteriye yapılan tüm iskonto tutarının Davalı Şirkete fatura edilmesi karşılığında Satış Toplam Bürüt fiyatın %5'ni katılım payı olarak Müvekkili Şirkete Davacı Şirketin fatura etmesinin istendiğini, davacı Şirket yetkililerine yeni sisteme geçme ile ilgili sözlü bilgilendirme yapıldığını, dönüş alınamayınca mail gönderildiğini, ancak Davalı Şirket tarafından ne sözlü bilgilendirmeye ne de gönderilen maile hiç bir şekilde dönüş yapılmadığını, davacı şirket müvekkili şirkete özel müşterilerde uygulanan iskonto oranları dahilinde fatura düzenleyerek göndermesi gerekirken 2018 yılı ocak ayından başlamak ve 5 Mayıs'ta sona ermek üzere yapılan 1.262.083,41 TL Satış Toplam Bürüt Fiyat Üzerinden özel müşteriye yapılan 133.417,3 TL iskonto düşüldükten sonra kalan 1.128,666,10 TL Toplam Net Fiyat üzerinden %5 katılım payı tutarı olan 56.433,30 TL + 4.514,66 TL KDV= 60.947,96 TL fatura düzenlemesi gerekirken özel müşteri katılım payı ofarak toplamda 150.067,70 TL + 12.005,41 TL KDV= 162,073,120 TL fatura düzenleyerek Müvekkili Şirkete gönderildiğini, Müvekkili şirketin, davacı Şirket çalışanları bu şekilde yanlış düzenlenen faturaların her iki sistem açısından da yanlış olduğunu anladığını ancak bu yanlışlığın ikinci sistem çerçevesinde davacı Şirkete fatura edilerek düzeltileceğini düşünerek iade etmediğini, daha sonra bu faturaların yanlış olduğunu mail yoluyla Davacı Şirkete bildirildiğini, davacı şirketin karşılıklı mutabakattan kaçınarak yanlış kesilen faturaları bir türlü düzeltme yoluna gitmediğini, müvekkili şirketin davacı şirket ile mutabakat yapmadan 28/08/2018 tarihli, 100.026,36 TL bedelli faturayı düzenleyerek davacı tarafa gönderdiğini, Davacı Şirketin anında sistem üzerinden faturayı reddettiğini, Davacı daha sonra Müvekkili Şirket aleyhine 03.10.2018 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2018/... Esas sayılı dosyasından teminat mektubunun iadesi talepli dava açtığını, bu dava ile birlikte Müvekkili Davalı Şirket çalışanları, Davacı Şirket yetkililerinin kötü niyetli olduğunu yanlış düzenlenen faturalardan alacaklı olmaya çalıştıklarını anladığını, akabinde ... Noterliği'nın 17.10.2018 tarihli ... yevmiye nolu İhtarnamesi ile 15.10,2018 tarihli 114.677,2911 bedelli fatura düzenleyerek tekrar Davacı Şirkete gönderildiğini, Davacı Şirket bu faturaya da itiraz ederek iade ettiğini, dava konusu edilen teminat mektubu Davacı Şirkete 16.10.2018 tarihinde iade edilmiş düzenlenen iade faturası sonrasında kalan bakiye borç tutarı 87.874.17 TL 17.10.2018 tarihinde Davacı Şirkete ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi olarak görevlendirilen Muhasebe Finans Uzmanı ... tarafından sunulan 19/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;İncelenen davacı şirkete ait 2017-2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik/beratlarının yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu,
Davacı yanın kendi ticari defter kayıtları ve cari hesap durumuna nazaran 20.12.2018 takip tarihi itibarıyla davalı yandan 114.676,71 TL alacaklı göründüğü,
İncelenen davalı şirkete ait 2016-2017-2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik/beratlarının yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu,
Davalı yanın kendi ticari defter kayıtları ve cari hesap durumuna nazaran 20.12.2018 takip tarihi itibarıyla davacı yana 114.677,29 TL borçlu göründüğü,
Davacı yanın takipte işleniş faiz talep ettiği görülmekle, dava dosyasında davacı yanın davalı muhatabını temerrüde düşürdüğünü gösteren her hangi bir ihtarnameye rastlanmadığından, takipte işlemiş faiz talep edemeyeceği,
Davalı yanın cevap dilekçesinde yer verdiği hususlar ve kendi ifadesi ile davacı Şirket yetkililerine yeni sisteme geçme ile ilgili olarak yaptıkları sözlü bilgilendirme ve mail yazışmalarına davacı yanca herhangi bir dönüş yapılmadığı, bir başka ifade ile değişikliğin davacı yan tarafından kabul edilip onaylanmadığı dikkate alındığında, davalı yanın cevap dilekçesinde yer verdiği itirazlarının yerinde olup olmadığı hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, belirtilmiştir.
Muhasebe Finans Uzmanı ... tarafından sunulan 19/11/2019 tarihli ek rapor özetle: kök raporda yer verilen tespit ve değerlendirmeler aynen muhafaza edildiği belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi olarak görevlendirilen Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... ile Ticaret Hukuk ABD Dr. Öğr. Üyesi ... tarafından sunulan 12/01/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle;
1.Gerek davacının gerekse de davalının ibraz olunan e-defter Beratlarının süresinde oluşturulduğu olduğu, tarafların 2017 - 2013 yılı ticari defterlerinin sahibî lehinde delil vasfına haiz olduğu,
2.Taraf ticari defterlerindeki kaydi verifere göre davacının takip ve dava tarihi itibariyle 114.676,71 TL davalıdan alacaklı göründüğü,
3.Davacının takibe konu alacağının aşağıdaki tabloda listelenen ''Destek" faturalarına dayandığı
Fatura Tarihi
Fatura No
Müşteri
Fatura Tutarı
12.03.2018
...
... Sanayi tic. Ltd. Şti.
10.285,92
12.03.2018
...
... Tic. Ltd.Şti.
70.472,11
09.04.2018
...
... Tic. Ltd.Şti
81.315,09
TOPLAM
162.073,12
4.Söz konusu faturalar davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmakla T.T.K 21/2 anlamrnda davalı aleyhine borç doğurduğu,
5.Sait, tarafların ticari defter kayıtları ve T.T.K 21/2 yönünden değerlendirildiğinde, dosyaya mübrez 17.08.2019 tarihli Bilirkişi raporu ve 19.11.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda elde edilen sonuçlarla aynı sonuçlara varılabileceği,
Ancak;
6.Davacının takibe konu atacağının dayanağı olan faturalar taraflar arasında sözleşme niteliğinde ofan "2017 YILI DİSTRİBÜTÖR ÇALIŞMA KOŞULLARI" başlıklı belgede yazılı olan koşullara uygun olarak düzenlenmediğinin gerek söz konusu belge gerekse de tarafların 2017 yılı ticari defter kayıtları ve dayanağı belgeleri ile 2018 yılı ticari defterlerin dayanağı belgelerin karşılaştırmalı kıyas incelemesi sonucu anlaşıldığı,
7.Davacının 2018 yılında, davacının müşterilerine düzenlediği %12,8 oranındaki iskonto sonrası net fatura tutarı 1128,666,10 TL olup, davacının bu tutarın %5'i oranında 56.433,31 TL + KDV destek faturası düzenlemesi gerekirken 150,067,79 TL + 12.005,42 TL KDV = 162.073,12 TL fatura düzenlediği, dolayısı ile davacının düzenlemesi gerekenden 101.125,15 TL fazladan fatura düzenlediği,
8.Bu itibarla davacının takip ve dava tarihi itibariyle 114.676,71 TL (taraf defterlerindeki kaydi alacak tutarı) - 101.125,15 TL (davacının fazladan düzenlediği fatura tutarı) 13,551,56 TL- davalıdan alacaklı olabileceği,
Esas ve Nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu gözetilerek Sayın Mahkemece Davacının Alacak talebi benimsense bile;
9.Takipten önce temerrüt oluşmadığından işlemiş faiz talebinin yersiz olduğu,
10.Davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden, 24,12.2018 takip tarihi itibari İle avans faizi oranının %19,50 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %19,50 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği, kanaati belirtilmiştir.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... ile Ticaret Hukuk ABD Dr. Öğr. Üyesi ... tarafından sunulan 04/05/2021 tarihli ek rapor özetle: Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde, tarafların itirazlarına ilişkin hususlara Kök Rapor’da değinildiği ve ek rapor aşamasında da davacının yeni bir bilgi ve belge sunmadığı gözetilerek, bu aşamada da, Kök Rapor’daki görüşün özünün muhafaza edildiği belirtilmiştir.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... ile Ticaret Hukuk ABD Dr. Öğr. Üyesi ... tarafından sunulan son ek raporda özetle:
"Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde, davacının itirazlarına ilişkin hususlara gerek Kök Rapor’da ve gerekse de ek raporda değinildiği ve ikinci ek rapor aşamasında da davacının yeni bir bilgi ve belge sunmadığı gözetilerek, bu aşamada da, aynı perspektif ile Kök Rapor’daki görüşün özünün muhafaza edildiği" belirtilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, .... İcra Dairesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyası üzerinden, davacı alacaklı şirket tarafından davalı borçlu şirket aleyhine 20/12/2018 tarihinde 114,676,71-TL Cari Hesap, 8.087,06 TL işlemiş faiz olmak üzere 122.763,77 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 28/12/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu şirketin 03/01/2019 tarihinde borcun tamamına, faize ve takibin bütün ferilerine, icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği, itirazın ve açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Davacının faturaya ve cari hesap ilişkisine dayandığı borcun götürülecek borç niteliğinde olduğu bu nedenle davacının adresinin bulunduğu İstanbul İcra Dairelerinin yetkili olduğu anlaşıldığından, davalının icra dairesinin yetkisine itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Alınan tüm bilirkişi kök ve ek raporları dosya kapsamıyla birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin "2017 yılı distribütör çalışma koşulları" başlıklı belgeye dayandığı, tarafların uzun yıllar birlikte üretici-bayi ilişkisi içinde çalıştıkları, gerek davacının gerekse de davalının ibraz olunan e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, tarafların 2017 - 2013 yılı ticari defterlerinin sahibî lehinde delil vasfına haiz olduğu, taraf ticari defterlerindeki kaydi verilere göre davacının takip ve dava tarihi itibariyle 114.676,71 TL davalıdan alacaklı göründüğü, davacının takibe konu alacağının ''Destek" faturalarına dayandığı, söz konusu faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmakla T.T.K 21/2 anlamrnda davalı aleyhine borç doğurduğu, ancak davacının takibe konu alacağının dayanağı olan faturaların taraflar arasında sözleşme niteliğinde olan "2017 yılı distribütör çalışma koşulları" başlıklı belgede yazılı olan koşullara uygun olarak düzenlenmediğinin gerek söz konusu belge gerekse de tarafların 2017 yılı ticari defter kayıtları ve dayanağı belgeleri ile 2018 yılı ticari defterlerin dayanağı belgelerin karşılaştırmalı kıyas incelemesi sonucu bilirkişi heyetince tespit edildiği, davacının 2018 yılında, davacının müşterilerine düzenlediği %12,8 oranındaki iskonto sonrası net fatura tutarı 1128,666,10 TL olduğu, davacının bu tutarın %5'i oranında 56.433,31 TL + KDV destek faturası düzenlemesi gerekirken 150,067,79 TL + 12.005,42 TL KDV = 162.073,12 TL fatura düzenlediği, dolayısı ile davacının düzenlemesi gerekenden 101.125,15 TL fazladan fatura düzenlediği, bu itibarla davacının takip ve dava tarihi itibariyle 114.676,71 TL (taraf defterlerindeki kaydi alacak tutarı) - 101.125,15 TL =13,551,56 TL davalıdan alacaklı olduğu, takipten önce temerrüt oluşmadığından işlemiş faiz talebinin yersiz olduğu anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü ile takibin 13.551,56 TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak miktarı bilirkişi incelemesi sonucu tespit edildiğinden icra inkar talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının ... İcra Dairesinin 20180... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 13.551,56 TL asıl alacak üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarla devamına,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-İcra inkar tazminat talebinin REDDİNE,
3-İcra dairesine yetkisine itirazın REDDİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 925,71-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 1.482,68-TL harçtan mahsubu ile 556,97-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iade edilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 5.100-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca. 13.556,89 -TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.527,08-TL ilk gider, 200-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.400-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.127,08-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 1.716,15-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan 4-TL tebligat ve müzekkere gideri ve 1.700-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.704-TL giderin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 1.502,64-TL nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine.
9-HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatırana iadesine,
Kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/01/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır