T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/443
KARAR NO: 2022/531
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/07/2019
KARAR TARİHİ: 28/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ticari uyuşmazlıklardan dava şartı arabuluculuk olmasına karşın huzurdaki uyuşmazlığa KKTC hukukunun uygulanacağını ve bu hukuk sisteminde arabuluculuğun dava şartı olmadığını, taraflar arasında 16.09.2016 tarihli ve 3 yıl süreli, ... Gayrimenkul Franchise Alt Lisans Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme gereğince müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalı tarafların bayilik faaliyetlerine başladığını, ancak bir süre sonra davalıların aylık 236,00$ olan aylık aidat ödemelerini yapmadığını, bunun üzerine müvekkilinin 20.12.2017 tarihinde sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldığını, 16.04.2017-16.12.2017 tarihleri arasında 8 aylık aidat borcunun ödenmediğini, taraflar arasındaki sözleşme m. 8.2 uyarınca 1.888,00$'ın vade tarihiyle birlikte toplam 2.225,00$ alacağın talep zarureti olduğunu, 16.09.2019 tarihli sözleşme kapsamında "Bu sözleşmenin geçerliliği ve yorumlanması, görevlerin yerine getirilmesi ve sözleşme ile ilgili olarak ortaya çıkan tüm uyuşmazlıkların çözümlenmesinde KKTC kanunları geçerli olup bu sözleşmede yer almayan konularda ve bu sözlşmeden doğacak ihtilaflarda İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir. Bu sözleşmede yer almayan konularda TTK'mn ilgili geçerli olacaktır. Bu sözleşmenin geçerliliği ve yorumlanması, görevlerin yerine getirilmesi ve sözleşme ile ilgili olarak ortaya çıkan tüm uyuşmazlıkların çözümlenmesinde KKTC kanunları geçerli olup bu sözleşmede yer almayan konularda ve bu sözlşmeden doğacak ihtilaflarda İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir. Bu sözleşmede yer almayan konularda TTK'nın ilgili geçerli olacaktır." hükmünün yer aldığını, dolayısıyla İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu beyanla davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aidat borçları toplamı 1.888-$'ın vade tarihlerinden itibaren faizi ile birlikte 2.225,48$'ın davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılar cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmalara da katılmamışlardır.
GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında mevcut Frenchise sözleşmesinden kaynaklanan aidat borcuna istinaden oluşan alacak istemine ilişkindir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na (HUAK) "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin 2. fıkrasında; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.
Bu yasal düzenlemeler gereğince 01/01/2019 tarihinden sonra konusu bir miktar paranın ödenmesi talebi ile açılan ticari davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir. Dava şartı olan zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanabilmesi için taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava olması gerekir. Ticari dava ile ilgili düzenleme TTK'nun 4. maddesinde yapılmıştır. TTK'nun 4/1 maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan, ticari dava niteliğindeki alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Davanın konusu (müddeabih), dava dilekçesindeki talep sonucu, yani neticei talep esas alınarak belirlenir. Neticei talebin bir para alacağının tahsili veya tazminata ilişkin olduğu durumlarda, arabulucuya başvuru yapılmış olması dava şartıdır. Ancak, öncelikle hangi dava şartının inceleneceğinin ortaya konulması gerekir.
Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasındaki uyuşmazlığın konusunun 16.09.2016 tarihli ve 3 yıl süreli, ... Gayrimenkul Franchise Alt Lisans Sözleşmesine bağlı bir miktar para alacağına ilişkin olduğu, TTK'nın 4/1.maddesi uyarınca nispi ticari dava olduğu, davanın 11/07/2019 tarihinde açıldığı, dava dilekçesi ve dosya içeriğinden davacının, davalı bakımından arabulucuya başvurmaksızın dava açtığı anlaşılmaktadır.
6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurup anlaşamama tutanağının aslının veya onaylı örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olduğu halde davanın arabulucuya başvuru yapılmadan doğrudan açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Davalılar KKTC uyruklu olup, taraflar arasındaki 16.09.2016 tarihli ve 3 yıl süreli, ... Gayrimenkul... Alt Lisans Sözleşmesi 16. Madde ile yetkili mahkeme olarak İstanbul Mahkemeleri belirlenip uygulanacak hukukun ise KKTC Kanunları olarak seçildiği tarafların tacir olup yapılan sözleşme şartlarının tarafları bağladığı, huzurdaki uyuşmazlık bağlamında arabuluculuğa başvurulmadığı ve anlaşmama yönünde son tutanağın dosyaya sunulmadığı tespit edilmiş olup, davanın TTK m. 5/A yürürlüğe girdikten sonra açıldığı, yabancı hukukta ilgili uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuğa tabi tutulmamış veya tutulamayacak olmasının, ... olan Türk hukukundaki usul kuralları ile dava şartlarını bertaraf etmeyeceği, bu bağlamda Türkiye'de temsilcisi olmayan yabancı şirkete karşı açılacak davalarda da, Türk hukukundaki dava şartlarına riayet edilmesi gerektiği anlaşılmakla davalılar yönünden zorunlu dava şartı arabuluculuk koşulu yerine getirilmediğinden ve 6325 sayılı Kanun'un ek 18/A/2. fıkrası gereğince arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşıldığından, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 218,49-TL den 80,70-TL. nispi karar harcının mahsubu ile kalan 137,79-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/06/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır