T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/461 Esas
KARAR NO: 2021/283
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2016
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
Davacı şirketin; ..., ..., ... gibi birçok hazır giyim perakende markasının Türkiye distribütörü olduğunu, ... markalı ürünlerin perakende satışını kiracısı olduğu ... mahallesi, ... caddesi, No: ... /Şişli, İstanbul adresindeki çok katlı mağazada da gerçekleştirdiğini, bahsi geçen taşınmazın İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... mahallesi, ... ada, 6 parselde kayıtlı olduğunu, davacı şirketin kiracısı olduğu ... nolu binada 09/06/2016 tarihinde 12:00 sularında ciddi bir yangın çıktığını, yangının çıkış sebebinin itfaiye müdürlüğü tarafından yan binadaki metal kesme ve kaynak çalışması olarak tespit edildiğini, sigorta şirketinin davacı şirketin ağır hasarlı ürünlerine ilişkin maliyet bedelinin karşılamayı kabul ettiğini, ancak davacı zararlarının bununla sınırlı olmayıp bakiye zararıda bulunduğunu, beyan ederek 100.000,00 TL reklam ve itibar kaybı için şimdilik 5.000,00 TL, manevi tazminat olarak da 50.000,00 TL olmak üzere toplam 155.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işletecek TCMB kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini ... Asliye Hukuk Mahkemesi nin 2016/ ... esas sayılı dava dosyasında talep ve dava etmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
09/06/2016 tarihli yangının yan parselde bulunan ve davalı şirket tarafından inşaatı yapılan 7 nolu parselde inşaat çalışmaları sırasında kaynak çalışmasından kaynaklandığını iddia ettiğini, bu durumun gerçeği yansıtmamakta ve haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı yan kendi kullanımlarındaki mağazada oluşan yangının çıkış sebebi olarak davalı şirketteki inşaat çalışmalarını gösterdiğini ancak davalı şirkete böyle bir iddia ve kusur yöneltilemeyeceğini, davacının yan parselde yapılan inşaat çalışmaları yüzünden zarar gördüğünün iddiadan öte objektif delillerle ispatlaması gerektiğini, davalı şirket tarafından komşu taşınmaza bir zarar verildiğinin açıkça ispatlanması gerektiğini, davacı yanın dava da delil olarak itfaiye raporunun mutlaklık içermediği gibi davacı şirketin beyanları doğrultusunda rapor tanzim edildiği açıkça ortada olduğunu, davalı tarafından kabul edilmediğini, 25/06/2016 tarihli ekspertiz raporunun da ... Sigorta A.Ş'den alındığını, ... Sigorta A.Ş'nin ... Grubu'nun bir şirketi olduğunu ve tarafsız bir rapor sunulmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi 23/05/2019 tarih 2016/... esas- 2019/ ... karar sayılı görevsizlik kararını vermiş,görevsizlik kararı istinaf edilmeksizin kesinleşmiş dava dosyası tevzien mahkememize gelmiştir.
Mahkememizce davanın taraflarının ticari şirket olması ve davacının ticari zararlarının tahsilini istediği gözetilerek (Örn ;Yargıtay 17 HD 2016/11481-8881 sy kararı Yargıtay 20 HD 2019/391-1391 sy kararı) mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır. Görevsiz mahkemede SMM bilirkişi ... ,... dan oluşan heyetten 28/02/2018 tarihli davacının zararına ilişkin 1.heyet raporu alınmıştır. Alınan raporun kusur raporundan önce olması ve denetlemeye elverişli bulunmaması nedeniyle hükme esas alınamayacağı kabul edilmiştir.
Bu rapordan sonra davacı vekili 21/05/2018 tarihli dekont ile eksik harcı tamamlamış, aynı tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 7.994.038,98 TL artırarak 8.149.038,98 TL nin dava tarihi olan 29/12/2019 tarihinden itibaren TCMB nin kısa vadeli kredilere uygulanan avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istediklerini açıklamıştır.
Görevsiz mahkemece yangındaki kusur oranına ilişkin ... öğretim elemanları Dr ... , Prof ... , İş güvenliği uzmanı ... dan oluşan heyetten 06/08/2018 tarihli kök rapor ile 12/02/2019 tarihli ek raporun alındığı görülmüştür.
Mahkememizce yangındaki kusur yönünden alınan 06/08/2018 tarihli kök rapor ile 12/02/2019 tarihli ek rapor denetlemeye elverişli bulunmuş, hükme esas alınmıştır. Bu rapora göre meydana gelen yangın haksız eyleminde davacı şirketin kusursuz, davalı şirketin tam (%100 ) oranında kusurlu olduğu kabul edilmiş, davalı tarafın itirazları kabul edilmemiştir.
Mahkememizce davacı şirketin dava dilekçesinde açıkladığı, 09/06/2016 ve 01/10/2016 tarihleri arasında kapalı kalması nedeniyle istediği kar kaybı-reklam ve itibar kaybı zararlarının belirlenmesi konusunda yangından önceki 2015-yangın yılı 2016- yangından sonra 2017-2018 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılarak bilirkişi YMM ... , ... ve Prof. Dr. ... ın düzenlediği 10/03/2021 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.Alınan rapor denetlemeye elverişli bulunmuş hükme esas alınmıştır.Raporda özetle;
"09.06.2016-10.10.2016 Tarihleri Arasında Kapalı Kalması Nedeniyle Mahrum Kaldığı Kar Payı Talebi ile İlgili İnceleme; Tarafımızca yapılan araştırma neticesinde, davacı tarafın yangın çıkan işyerinde ... marka ürünlerinin perakende satış işi ile iştigal ettiği tespit edilmiştir. Söz konusu sektörde satış cirosu ve kar marjı yılın bazı dönemlerinde farklılık arz edebilmektedir. Bu nedenle 2015,2016,2017 ve 2018 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin incelenmesinde yangın nedeniyle kapalıolunan Haziran-Eylül zaman dilimine ilişkin olarak raporlanan kâr durumu ve bu çerçevedeki karlılık oranı dikkate alınmıştır.mali tespitler dikkate alındığında; davacı şirketin genel faaliyetleri düzeyinde 2015, 2016 ve 2017 yıllarında raporlanan brüt satış kârlılık oranlarının %41,6 - %40,0 - %42,3 düzeylerinde olmak üzere istikrarlı bir seyir gösterdiği gözlenmektedir.
Huzurdaki dava tarihinin 29.12.2016 olduğu dikkate alındığında ise, dava konusu yangın döneminde mahrum kalınan satışlar ve genel kârlılık oranlarından hareketle brüt satış kârı düzeyindeki kâr kaybının tespit edilebileceği değerlendirilmiştir.
Davaya konu olan mağaza 2016 yılı Haziran-Eylül ayında Davacı şirket olan ... Perakende şirketinin Yıllık satışının % 0.11 cirosuna katkı yaptığı tespit edilmiştir. (Mağaza net satışı: 0.140 Milyon / Yıllık toplam net satışı: 130.1 Milyon / = % 0.11)
Davacı şirketin 2015 yılındaki toplam net satışları 111.9 milyon iken 2016 yılı net satışları 130.1 milyon TL’ ye çıkarak % 16,26 bir artış sağlamıştır.
Haziran - Eylül dönemleri karşılaştırıldığında ise davaya konu mağazanın bağımsız net satışları 2015 yılında 3.168.154,48 TL iken 2016 yılının aynı döneminde 140.264,43 TL olduğu görülmüştür.Davacı şirketin yıllık artış oranın ile dava konusun dönemdeki satışları ortalama aynı oranda artığı genel kabul edilecek olursa % 16.26 ortalama satış artışı ile aynı dönemde yaklaşık NET SATIŞLARInın 2015 yılı Haziran-Eyül satışı: (3.168.154.48 TL) + (%16,26 oranında satış artışı) ile 3.683.296,40 TL’ye ulaşma ihtimalinin bulunduğu sektörel olarak kabul edilebilir. Böylece muhtemel ciro kaybı da (3.683.296,40 - 140.264,43=) 3.543.031,97 TL olarak hesaplanabilecektir.
Aynı dönemde raporlandığı görülen %40 ortalama brüt satış karlılığından hareket edildiğinde ise, muhtemel brüt kâr kaybı (3.543.031,97 x 0,40=) 1.417.212.79 TL olarak hesaplanmış olacaktır.
Şüphesiz davacı şirketin, dava konusu dönemde mahrum kaldığı satış üzerinden ulaşabileceği muhtemel kâr tutarının hesabında, dönemin değişken nitelikteki diğer faaliyet giderlerinden makul bir payın da düşülmesi gerekmektedir. Bu bağlamda da dava tarihi ve dava konusu dönemin özellikleri dikkate alındığında, 2016 yılından bir önceki yılın ilk 8 aylık dönemine ilişkin ... Faaliyet Giderlerinin, ... Satışlarına oranı üzerinden hesaplanacak miktardaki gider payının düşülmesinin makul göründüğü değerlendirilmiştir.
Davacı şirketçe ibraz edilen ticari defter kayıtlarına göre, 2015 yılının Ocak - Ağustos dönemine ilişkin Faaliyet Giderleri ve ... Satışlar üzerinden oranı ile Faaliyet Kârlılığı oranı aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi tespit edilmiştir.analiz ve değerlendirmelerimiz bir bütün olarak dikkate alındığında, davacı şirketin mahrum kalman kâr tutarı 1.013.307,15 TL olarak hesaplanmışDavacı Tarafın Haziran-Eylül/2016 Dönemi Firmanın Kapalı Olması Nedeniyle Yaşadığı Reklam ve İtibar Kaybına İlişkin Tespitler
A. Reklam Giderleri;
Davacı şirketin dava konusu şubesinin 2015, 2016 ve 2017 yasal defter kayıtları ile muavin kayıtlarının tetkiki neticesinde reklam gideri altında katlanmış olduğu bedellere ilişkin yıllar itibarıyla finansal açıdan ciddi manada fark oluşturacak bir değişiklik yaşanmamıştır.
B-Tutundurma Giderleri;
Davacı şirketin dava konusu şubesinde çıkan yangın şüphesiz tüketici tercihlerini de olumsuz etkilemiştir. Bu durum söz konusu şubenin satış potansiyeline negatif bir etki bırakmıştır. Ancak söz konusu şubenin gerek yasal defter kayıtlarında gerekse de muavin kayıtlarında söz konusu giderlere ilişkin sayısal bir veri bulunmamaktadır. Bununla birlikte yangın neticesinde şubenin müşteri ve satış potansiyeli de etkilenmiştir. Bu noktada ki zararın tespitinde ise ilgili dönemde tespit edilen satış kaybının %5’i kadar bir tutar gerek finansal açıdan gerekse de sektörel açıdan kabul edilebilir bir durumdur. Raporumuzun önceki bölümlerinde davacı şirketin yangın nedeniyle mahrum kaldığı ciro tutarının yaklaşık 3.543.031,196 ... plduğu belirtilmiştir. Söz konusft tutarın %5’i 177.151,58 TL’dir. Bu tutar çıkan yangın nedeniyle müşteri portföyü ve potansiyelinde negatif değişim karşılığıdır. Söz konusu tutarın raporun önceki bölümlerinde yer verildiği üzere, tespit edilen karlılık oranı olan %40 ile çarpılması sonucu kayıp yaşanması muhtemel tutar da 70.860,63 TL kadardır."
Tüm dosya kapsamına göre;
Davacı şirketin kiracısı olduğu ... mahallesi, ... caddesi, No: ... ...-Şişli/ İstanbul adresindeki çok katlı mağazada ( İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... mahallesi, ... ada, 6 parselde kayıtlı taşınmaz) 09/06/2016 tarihinde 12:00 sularında gerçekleşen yangının çıkış sebebinin yan binadaki metal kesme ve kaynak çalışması olduğu, yangın haksız fiilinde 06/08/2018 tarihli kök rapor ile 12/02/2019 tarihli ek rapor tespitleri gereğince davacı şirketin kusursuz, davalı şirketin (metal kesme ve kaynak çalışmasını yaptıran -adam çalıştıran) tam (%100 ) oranında kusurlu olduğu sabit bulunmuştur.
Davacının incelenen 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının “mahrum kalınan kâr” zararı olarak 1.013.307,15 TL "tanıtım ve itibar kaybından kaynaklanan zarar " olarak 70.860,63 TL isteyebileceği 10/03/2021 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenmiştir.
Davacının Manevi tazminat talepleri yönünden; manevi zararı tazmin yükümlülüğünün koşulu, hukuka aykırılık oluşturan tecavüz fiilini işlemiş olmak veya o fiilden dolayı sorumluluğu gerektiren kusursuz sorumluluk halinin gerçeklemesidir. Davacıların kişilik haklarına tecavüz fiilinin varlığı, bundan doğan bir manevi zararın bulunması, fiil ile zarar arasında illiyet bağının kurulması aranacaktır.
Somut olayda, davalı şirketin adam çalıştırması nedeniyle kusursuz sorumluluğu gerçekleşmiştir. Davacıya zarar veren yangın nedeniyle, tapuda ve adliyede yaşadıkları sorunlar nedeniyle kişilik haklarına da bir saldırı olmuştur. Bu durumda BK 49 ve TMK 24 md düzenlenen yasal koşulların gerçekleştiği, manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacı için 50.000 TL manevi tazminat da kabul edilmiştir.
Mahkememizce 21/05/2018 tarihli ıslah dilekçesi kapsamındaki talepleri üzerinden 1.084.167,78 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren TCMB nin kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile ve 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi davalıdan alınıp davacıya verilmesine,fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Yukarıda Açıklanan nedenlerle;
HÜKÜM /
1-Davacı tarafın 21/05/2018 tarihli dilekçesi üzerindeki talepleri üzerinden 1.084.167,78 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren TCMB nin kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile ve 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Fazla istemin reddine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 77.475-TL Harçtan peşin alınan 2.868,82-TL. harcın mahsubu ile bakiye 74.606,18-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Maddi tazminat talebi yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 70.745,87-TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Maddi tazminat talebi yönünden, Red edilen kısıma yönelik avukatlık asgari ücret tarifesi 13. Madde 3. Fıkrası uyarınca ( Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.) 70.745,87-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Manevi tazminat talebi yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 7.300-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.898,02-TL ilk gider, 596,20-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 9.000-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.494,22-TL. yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 4.199,48-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 98,50-TL tebligat ve müzekkere gideri ve 3.300-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.398,50-TL'nin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 2.937,59-TL nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine.
8-HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
08/04/2021 08/04/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır