T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/492
KARAR NO: 2021/169
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/07/2019
KARAR TARİHİ: 02/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ...’nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olan tacir olduğunu, İşletme hakkının müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde, icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, Bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, Davalının ... plakalı aracı ile 05.09.2016-10.04.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yaptığını, Bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamı 3.969,70 TL olduğunu, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas Sayılı Dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve yasal ceza bedellerinin ödenmesinin sağlanması amacıyla icra takibine girişildiğini, davalının tarafınca ihlalli geçiş gerçekleştirilmediği gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, itirazın haksız olduğunu beyan ederek Davalının ....İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazların iptali ile takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın işletme hakkının sahibi olduğunu iddia ettiği ...'nden ve ... ’ndan, dava dilekçesinde iddia ettiği "05.09.2016 - 10.04.2017" tarihleri arasındaki gün ve saatlerde, müvekkiline ait aracın ücretsiz geçiş yaptığını kanıtlaması gerektiğini, Zira, öncelikle alacağı doğuran hukuki veya fiili durumun gerçekleşmesi gerektiğini, Bu konuda ispat yükünün ise alacağın varlığını iddia eden davacı yanda olduğunu, müvekkiline ait olduğu belirtilen (...) plakalı aracın bir dönem müvekkilinin mülkiyetinde bulunduğunu,... kararları ile, söz konusu aracın cinsi (otobüs) ve tabi olduğu araç sınıfı itibariyle, ... geçişlerinde ...'nü ve buna bağlı olarak ...’nu kullanması zorunlu tutulduğunu, müvekkilinin aracında otomatik ödeme sistemi olan ... sistemi kullanmakta olduğundan, geçiş ücretlerini bu sistem üzerinden otomatik şekilde ödediğini, söz konusu köprü ve otoyolda kullanılan ücret tahsilat sistemlerinin çalışma şekli ve tahsilat yöntemleri itibariyle, araçların ücret ödemeden geçiş yaptığını öncelikle davacı yanın kanıtlama yükü altında olduğunu, Zira, söz konusu köprünün ve otoyolun kullanılmasına imkan sağlayan yol girişlerinde ve ücret ödeme noktalarında serbest geçiş sistemi olmadığını, kontrollü bariyer sistemi olduğunu, bu nedenle işleticinin izin vermemesi halinde ücret ödenmeden geçiş yapılmasının mümkün olmadığını, ücret ödeme noktalarındaki işletici kontrolünde bulunan bariyerin açılması, ücretin ödendiğinin karinesi olduğunu, Davacı yanın tek taraflı olarak her zaman düzenleyebileceği "ihlalli geçiş bildirim tutanağı" düzenlemesinin ispat yükünü yerine getirmesi için yeterli olmadığını, bu bildirim tutanağının geçiş yapan araç sürücüsüne bildirildiğinin de yazılı delille kanıtlanması gerektiğini, Davalı müvekkilinin bir dönem kendisine ait olan ... plakalı araçta, kısaca "..." olarak adlandırılan "... " ve bu sisteme bağlı ücret ödeme yöntemini kullandığını, ... bakiyesinin yeterli olmaması halinde bariyerin açılmadığını ve aracın geçişi mümkün olmadığını, Araç geçişlerinde ... sisteminden ödemeler yapıldığını, bu kayıtların celbi ve incelenmesi gerektiğini, Davacı yanın kendi ihmali ve kusuru ile artmasına neden olduğu alacakları müvekkilinden talep edemeyeceğini, Davacı yanın ücret ödenmeden geçiş yapılmasına imkan verecek yöntemler uygulaması halinde, bunun sonucunu ve doğuracağı borç miktarını, usule uygun şekilde yazılı olarak muhatabına bildirmesi gerektiğini ve bildirdirdiğini yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, ücret ödenmeden geçiş yapıldığını iddia ettiği geçişler sırasında, ... bakiyesi yeterli değilse ve buna rağmen bariyer açılmış ise, araç sürücüsünün ücretin ... sisteminden tahsil edildiğini düşünmesi ve bariyerin açılmasını ücretin ödendiğinin karinesi olarak kabul etmesinin mümkün olduğunu, ... bakiyesi yeterli olmadığı halde bariyer açılmış ve geçiş yapılmış ise bu işleyişe imkan verenin işletici olduğunu, Bu durumda işleticinin sadece geçiş ücreti talep edebileceğini, Ücret ödemeden geçiş yapıldığı iddiasıyla geçiş ücretinin dışında ayrıca 4 kat para cezası talep etme hakkı olmadığını, hiç kimsenin kendi durumunu ağırlaştıran fiilinden kendi lehine faydalanamayacağını, müvekkilinin borçlu olup olmadığı ve varsa miktarı, ancak yargılama sonunda tespit edilebileceğini, Davalı müvekkilinin takibe itirazında kötüniyetli kabul edilemeyeceğini, İcra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, Davacı yanın icra takibi ile talep ettiği faiz miktarı ve faiz oranı hukuka aykırı olduğunu Takip öncesinde davalı müvekkili temerrüde düşürülmeden icra takibi ile faiz talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Davacı yanın icra takibinde, 6183 Sayılı A.A.T.U.H.K. gereğince 9,75 oranında işlemiş ve işleyecek faiz talep ettiğini, 6183 Sayılı Kanununa göre faiz, ancak kamu alacaklarının takibinde talep edilebileceğini, Davacı yanın kamu kurumu olmadığı gibi, takip konusu yaptığı alacağı da kamu alacağı niteliğinde olmadığını, Ayrıca takıp öncesinde müvekkilinin herhangi bir şekilde temerrüde düşürülmediğini, Bu nedenlerle davacı yanın faiz talebi ve talep ettiği faiz oranının hukuka aykırı olduğunu, davanın dayanağı olan 6001 sayılı kanunun 30. maddesinin 5. ve 7. fıkralarının anayasa'ya aykırı olduğunu ve ilgili kanun maddelerinin iptali için anayasa mahkemesi'ne müracaat edilmesi taleplerinin olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.
Dava, davalının davacıya ait otoyolu kullanıp ücretinin ödememesi üzerine oluşan bedelinin tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar ve kötüniyet tazminatı istemine ilişkindir.
Dosyaya getirtilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 9.940,50-TL asıl alacak, 745,36-TL faiz ve 134,16-KDV olmak üzere 10.820,03-TL alacağın tahsili amacıyla 17/11/2017 tarihinde 1 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, tebliğ edildiği, davalı borçlunun borca itiraz ettiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Davalı vekilinin Anayasaya aykırılık iddiasının davacı vekilince ibraz edilen AYM'nin 2017/166-2018/8 sayılı kararı ile incelenmiş olduğu görülmekle yeniden anayasaya aykırılık iddiası yönündeki talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce dosyanın taraf iddia ve savunmaları, bu kapsamda davacının davaya konu takip dosyası kapsamında davalıdan alacağı olup olmadığının ve varsa miktarının tespiti için bilirkişi incelemesine tevdine karar verildiği, Yeminli Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 24/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı aracın takip tarihi 17.11.2017 itibariyle 920,90 TL Geçiş ücreti, 3.441,60 TL İhlalli geçiş Cezası ve 70,28 TL Faiz olmak üzere toplam 4.432,78 TL borcu bulunduğu, ... plakalı aracın geçiş ihlali yaptığı tarihlerde, malikinin davalı ... olması halinde .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... E. sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmi iptali ile takibin 4.362,50 TL asıl alacak (Geçiş ücreti 920,90 + Ceza 3.441,60), 70,28 TL Faiz olmak üzere toplam 4.432,78 TL üzerinden devam etmesi gerektiği kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları nazara alınarak dosyanın rapor hazırlayan bilirkişiye tevdi ile itirazları karşılayan ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 23/11/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda; ... plakalı aracın takip tarihi 17.11.2017 itibariyle 920,90 TL Geçiş ücreti, 3.441,60 TL İhlalli geçiş Cezası ve 70,28 TL Laiz olmak üzere toplam 4.432,78 TL borcu bulunduğu, Davalı ...'ın .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmi iptali ile takibin 4.362,50 TL asıl alacak(Geçiş ücreti 920,90 + Ceza 3.441,60), 70,28 TL Laiz olmak üzere toplam 4.432,78 TL üzerinden devam etmesi gerektiği kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi rapor ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Davacı şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ...’nun işletme hakkı sahibi olup, köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde, icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığı 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere ceza uygulaması yapılmadığı bu kapsamda davalının ... plakalı aracı ile 05.09.2016-10.04.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yaptığı Bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamı 3.969,70 TL olup; geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas Sayılı Dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve yasal ceza bedellerinin ödenmesinin sağlanması amacıyla icra takibine girişildiği davalının tarafınca ihlalli geçiş gerçekleştirilmediği gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğu , davanın süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davaya konu .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... E. sayılı dosyası davacı ... A.Ş. tarafından 17.11.2017 tarihinde 9.940,50 TL asıl alacak(Geçiş Ücreti-Para Cezası), 745,36 TL Faiz(AATUHK %9,75 -Yıllık), 134,16 TL KDV olmak üzere toplam 10.820,03 TL üzerinden davalı ... aleyhine takip başlatıldığı, borcun sebebi olarak ihlalli geçiş listesi gösterildiği, dosyaya sunulu CD ile ... plakalı araca ait 124 adet ihlalli geçiş bildirimi yapıldığı ancak bilirkişi tarafından yapılan incelemede CD üzerindeki görüntülerin incelenmesi sonucu 124 adet ihlalli geçiş içerisindeki 9 adet ihlalli geçişe ait plaka tespitinin yapılamadığı, bu nedenle ... plakalı aracın takip tarihi 17.11.2017 itibariyle 920,90 TL Geçiş ücreti, 3.441,60 TL İhlalli geçiş Cezası ve 70,28 TL Laiz olmak üzere toplam 4.432,78 TL borcu bulunduğu,,belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında mahkememizin ceza miktarının hakkaniyetli olup olmadığı hususunda tartışma yetkisi bulunmadığı, Anılan durum karşısında takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğünün 2017/... e. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe itirazın iptali takibin 4.362,50-TL asıl alacak (geçiş ücreti 920,90+ceza 3.441,60) 70,28-TL faiz olmak üzere toplam 4.432,78-TL alacak üzerinden devamına,
Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla alacağın %20 si olan 886,60-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 302,80-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 258,40-TL harcının ve 1.096,27-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 88,80-TL ilk gider, 750-TL bilirkişi, 146,90-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 985,70-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/03/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır