T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/615
KARAR NO: 2020/628
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 24/06/2013
KARAR TARİHİ: 20/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ESAS DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, keşidecisinin, hakkında açılan iflas davası derdest olan dava dışı... Ltd Şti olan lehtarının davalı ...Ltd Şti bulunan çeklerde müvekkillerinin ciranta sıfatıyla yer aldığını, her bir çekin meblağının 24.000 TL miktarında bulunduğunu, bu çeklerden 31.01.2006 keşide tarihli olanın İstanbul ... icra müdürlüğünün ... esas, 14.02.2006 keşide tarihli olanın ise aynı icra müdürlüğünün...esas sayılı dosyaları ile davalı ...Ltd Şti tarafından , keşide tarihi 28.02.2006 tarihli olan çekin ise, davalı şirket temsilcisi diğer davalı ... tarafından İstanbul ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini,davalı ... ın takibe koyduğu çeke ... Bankası ... şubesine ibraz edildikten sonra ismini yazarak kötü niyetle hareket ettiğini, davalı ...Ltd Şti’nin dava konusu çeklerin son hamili olmakla birlikte aynı zamanda lehtar ve ilk ciranta konumunda bulunduğunu, bu sebeple müvekkillerine müracaat edilmesinin söz konusu olamayacağını zira geriye ciro ile senedi iktisap eden bir kimsenin kural olarak kendisinden önce gelen müteselsil borçlulara müracaat edebilme imkanı olsa da ,bunlardan birinin kendisine daha sonra müracaat hakkı olması halinde bu kimseye başvurmasının MK. 2 maddesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek İstanbul ... icra müdürlüğünün...,...,2006/3235 esas sayılı icra dosyalarından dolayı borçlu olmadığının tespitine ve alacağın %40'ı oranındaki kötü niyet tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA/
Davalılar vekili cevabında, davaya konu 3 icra takibinden ikisinin müvekkili şirket tarafından yapıldığını, diğer davalı ... ın başlattığı icra takibinin ayrı olduğunu, müvekkili şirketin temsilcisi olmasına rağmen ... ın ayrı bir kişiliğe sahip olması, çeklerin ciro yoluyla müvekkiline dönüşünün ticari hayatta mümkün bulunduğunu, geriye cironun söz konusu olmadığın gerçekte çekte cirosu bulunan kişilerin keşideci asıl borçlu dava dışı...Ltd Şti’nin ortakları olduğunu, keşideci şirketin borcunu ödeyeceği konusunda kefil ve garantör olmak maksadıyla cirolarının bulunduğunu, çeklerde lehtar olan müvekkil şirketten sonra gelen ilk cironun keşideci şirketin yetkili temsilcisi dava dışı ...’e ait olmasının bu ticari ilişkiyi kanıtladığını, davacıların bu durumu bildiklerini , imzalarını inkar etmediklerini borçtan kurtulmaya çalışmalarının MK.2 ye ayıkırı olduğunu, bu şekildeki ciro ile verilen başka çekler olup davacıların bu icra dosyalarını itiraz etmediklerini belirterek haksız davanın reddine ve alacağın %40 oranındaki kötü niyet tazminatının davacılardan tahsilini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 18. ATM' NİN 2013/192 E. SAYILI DOSYASINDA
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ve bir kısım borçlular hakkında İstanbul ... İcra müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasında 28/02/2006 tarihli 24.000,00 TL bedelli çeke istinaden icra takibi yapıldığını, müvekkili tarafından icra dosyasına 38.970,00 TL ödendiğini ve ödenen bu bedelin takibe esas çek üzerindeki ciro silsilesine göre diğer borçlulardan talep edilmek üzere Ankara ... İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz ettiğini, bu nedenle takibin durdurulduğunu, takip konusu çekin keşide yeri Ankara olduğu gibi, davalı dışındaki tüm borçluların kurulu olduğu adresinde de Ankara olup, İİK 50. Maddesi yollaması ile HMK 7/1.maddesi uyarınca Ankara icra dairelerinin yetkili bulunduğunu, icra dosyasına ödenen bedelin çekteki diğer cirantalardan istenebileceğini belirterek, anılan icra dosyasındaki davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 4. ATM DOSYASINDA
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında, dava dışı ... ve bir kısım borçlular hakkında 28/02/2006 tarihli 24.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak icra takibi yapıldığını, takibin kesinleşmesi üzerine müvekkilinin 23/03/2006 tarihli haciz sırasında dosya borçlusu ...' a icra kefili olduğunu ve icra kefili sıfatıyla dosyaya 26.916,99 TL ödeme yaptığını, takibe dayanak çekteki ciro silsilesinde bulunanlardan yaptığı ödemeyi tahsil amacıyla Ankara ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine ve borca itirazı üzerinde takibin durdurulduğunu, İİK 50. Maddesi yollaması ile HMK 7. Maddesi gereğince Ankara icra dairesinin yetkili olduğunu, borca itirazında haksız bulunduğunu belirterek anılan icra dosyasında davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %20' si icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVALARDA
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; İstanbul icra daireleri yetkili olup, Ankara icra dairelerinin yetkisiz bulunduğunu, icra dosyasındaki borçlular arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğunu, müvekkili şirketin kurulu olduğu adresin İstanbul olup, diğer borçluların Ankara' da ikamet etmelerinin müvekkili bakımından icra dairesini yetkili hale getirmeyeceğini, takibe esas belgenin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasında alınan rücu belgesi olduğunu ve bu belgede müvekkili şirketin bulunmadığını, dolayısıyla müvekkilinin borçlu sıfatında olamayacağını, davacının bu davadan önce aynı icra takibi için Ankara ... İcra Hukuk Mahkemesinde ... E. Sayılı dosyada itirazın kaldırılması davacı açtığı, mahkemece davanın reddine karar verildiğini, buna göre davacı tarafın rücu belgesi nedeniyle var olduğunu iddia ettiği alacağını kanıtlaması gerektiğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğünde takibe dayanak olan çekin zamanaşımına uğradığını, bu çeke dayalı olarak takip yapılamayacağını, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, ayrıca İstanbul ... İcra Müdürlüğündeki takipten dolayı İstanbul ... ATM' nin... E. Sayılı dosyasında görülen menfi tespit davasının red ile sonuçlanıp yargıtayda olduğunu belirterek, davanın öncelikle yetkisizlik ve zamanaşımı yönüden reddine, olmadığı taktirde esastan reddine ve alacağın %20 oranındaki kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Asıl dava, İİK 72. Maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.
Birleşen davalar ise, esas davada davacıların davalı ...' a karşı açtığı menfi tespit davasına konu olan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasındaki borcun, dosya borçlusu ... ve bu borçluya icra kefili olan ...' ın icra dosyasına ödeme yaptıkları gerekçesi ile yapılan bu ödemenin takibe dayanak çekteki ciro silsilesinde yer alan diğer cirantalardan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takiplerine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asıl dava bakımından, İstanbul Kapatılan ... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda ... E, 2009/781 K sayılı, 02/12/2009 tarihli karar ile davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı ...Basım.. Ltd. Şti. hakkındaki davanın da kabulüne karar verildiği, kararın temyiz incelemesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 02/02/2012 tarihli kararı ile bozularak gönderildiği, İstanbul Kapatılan 25. Asliye Ticaret Mahkemesi bozma kararına uyularak yargılamaya devam etmiştir.
Yargılamaya devam edilirken Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve bu dosya ile birleşen Ankara ... ATM' nin ... E. Sayılı dosyalarında görülen itirazın iptali davaları iş bu dosyası ile birleştirilmiştir.
Mahkememizce 24/12/2014 tarih ... esas ... karar sayılı kararı ile; "
Esas davada;
Davacıların davalı ...Ltd.Şti.' ye karşı açtığı davada verilen önceki karar kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
Davacıların davalı ...' a karşı açtığı davanın KABULÜ ile,
Davacıların İstanbul ... İcra müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasından ve takibe dayanak çekten davalı ...' a BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE,
Birleşen Ankara ... ATM' nin... E. Sayılı ve birleşen Ankara ...ATM' nin ... E. Sayılı dosyalarında; davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına," dair karar verilmiştir.
Mahkememiz kararının temyizi üzerine dosya temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderilmiş, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12/10/2017 tarih 2016/3388 esas 2017/6900 karar sayılı ilamında; "Davacılar vekili (asıl davada), müvekkilleri ile alacaklı/davalının her biri 24.000,00 TL bedelli, keşidecisi dava dışı ... Yayın …Ltd. Şti., lehtar ve ilk cirantası davalılardan ...Ltd. Şti., diğer cirantaları davacılar ile dava dışı şahıslar olan çeklerle ticari ilişkiye girdiklerini, davalı şirketin 31.01.2006 ve 14.02.2006 keşide tarihli çeklerle 28.02.2016 keşide tarihli çekle ise diğer davalı ...’ın (davalı şirket yetkilisi) aleyhe takibe başladıklarını, davalı ...’ın çekin bankaya ibrazından sonra, takip aşamasında şirket adına imzaladığı çeke ismini yazarak kötüniyetle hareket ettiğini, bankaya ibrazda alınan çek örneğinden ve çekin son hamili ...A.Ş.’nin ticari kayıtlarından çekin kimin cirosu ile alındığının anlaşılacağını, geriye ciro ile çeki iktisap edenin kendisinden önce gelenlere kural olarak müracaat edebileceği halde, bunlardan birisinin sonradan kendisine müracaat hakkının mevcut olması halinde bu kişiden senet bedelini isteyemeyeceği, bu nedenle de davalı şirket son hamil olmakla birlikte dava konusu çeklerin tamamında lehtar ve ilk ciranta olmakla geri verilmesi gereken şeyi talep edemeyeceğini belirterek, davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, haksız ve kötüniyetli takipler nedeniyle tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Yayın…Ltd. Şti. vekili, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili, davanın reddi ile tazminat istemiştir.
Mahkemece 08.10.2012 tarihinde, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...ve ... esas sayılı takip dosyalarına konu 31.01.2006 ve 14.02.2006 keşide tarihli çekler bakımından davacıların davalı ...Yayın..Ltd. Şti.’ne borçlu olmadıklarının tespitine, davacıların tazminat isteminin reddine, davacıların İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı takip dosyası ile takibe konu edilen 28.02.2006 keşide tarihli çek bakımından davalı ... aleyhine açtıkları menfi tespit davasının ve davalı ...’ın tazminat isteminin reddine karar verilmiş, iş bu hükmün davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 20.06.2013 gün,... E.-2013/11489 K. sayılı ilamının (1) nolu bendi ile davacılar vekilinin sair temyiz istemlerinin reddine karar verilmiş, (2) nolu bendde belirtilen gerekçelerle hükmün temyiz eden davacılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.
Asıl davaya ilişkin verilen hükmün Dairemizin 20.06.2013 gün, ... E.-... K. sayılı ilamı ile bozulmasından sonra Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...esas sayılı dava dosyası ile Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi... esas sayılı dava dosyasının asıl dava ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili (birleşen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2013/430 esas sayılı dava dosyasında), İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyasında dava dışı ... ve bir kısım borçlular hakkında 28.02.2006 tarihli 24.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak icra takibi yapıldığını, takibin kesinleşmesi üzerine müvekkili ...’ın 23.03.2006 tarihli haciz sırasında dosya borçlusu ...’a icra kefili olduğunu ve icra kefili olması dolayısıyla dosyaya 26.916,99 TL ödeme yaptığını, takibe dayanak çekteki ciro silsilesinde bulunanlardan yaptığı ödemeyi tahsil amacıyla Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı borçlu ... Basın Yayın…Ltd. Şti.’nin icra dairesinin yetkisine ve borca itirazı üzerine takibin durdurulduğunu iddia ederek itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili (birleşen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2013/430 esas sayılı dava dosyasında), davanın reddi ile % 20 oranında kötü niyet tazminatı istemiştir.
Davacı vekili (birleşen Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2013/192 esas sayılı dava dosyasında), İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün... esas sayılı dosyasında müvekkili ... ve bir kısım borçlular hakkında 28.02.2006 tarihli 24.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak icra takibi yapıldığını, takibin kesinleşmesi üzerine müvekkilinin dosyaya 38.970,00 TL ödeme yaptığını, takibe dayanak çekteki ciro silsilesinde bulunanlardan yaptığı ödemeyi tahsil amacıyla Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı borçlu...Basın Yayın…Ltd. Şti.’nin icra dairesinin yetkisine ve borca itirazı üzerine takibin durdurulduğunu iddia ederek itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili (birleşen Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2013/192 esas sayılı dava dosyasında), davanın reddi ile % 20 oranında kötü niyet tazminatı istemiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, esas davada Yargıtay bozma kararına uyulmuş olmakla, bozma kararı doğrultusunda davacıların davalı ...’a karşı açtığı davanın da kabulüne ve davacıların İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasındaki takipten dolayı davalı ...’a borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi gerektiği, ancak yargılama aşamasında icra dosyasına davacılardan ... tarafından ödeme yapılarak dosya infaz edildiğinden davanın yasa gereği istirdada dönüştüğü anlaşılmakla, davaya esas İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyasından gelen yazı cevabında davacı ...’ın 13.02.2013 tarihinde 38.790,00 TL ödeme yaptığı belirtildiğinden bu miktarın ödeme tarihi olan 13.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle istirdaden davalı ...’tan alınarak davacı ...’a verilmesi gerektiği, esas davada davacıların diğer davalı ... Yayın…Ltd. Şti.’ne karşı açtıkları davada verilen 08.10.2012 tarihli kararın kesinleşmiş olduğu, bu sebeple bu davalı hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığı, birleşen davalarda ise davacıların İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyasında yaptıkları ödemelerin rücuen tahsili için ilamsız icra takibi başlattıkları, iş bu takiplere davalı ... Basın Yayın…Ltd. Şti’nin itiraz etmesi üzerine birleşen itirazın iptali davalarının açıldığı, asıl davada davacı ...’ın İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyasından dolayı davalı ...’a borçlu olmadığının tespitine karar verilerek ödenen bedelin istirdaden davalı ...’tan alınarak davacı ...’a verilmesine karar verildiği, bu şekilde bir hüküm kurulması ile davacı ... ’ın Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... esas sayılı dosyasında açtığı itirazın iptali davasının konusunun kalmadığı, yine icra kefili ... tarafından Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esas sayılı dava dosyasında açılan itirazın iptali davasının da konusunun kalmadığı, zira icra kefili olan davacı .’ın icra kefili olarak yaptığı ödemeyi İİK. m. 361 uyarınca geri alabileceği gerekçesiyle davacıların davalı ...Basın Yayın…Ltd. Şti.aleyhine açtığı davada verilen önceki karar kesinleştiğinden bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacıların davalı ... aleyhine açtığı davanın kabulü ile, davacıların İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyasından ve takibe dayanak çekten dolayı davalı ...’a borçlu olmadıklarının tespitine, davacı ... tarafından icra dosyasına ödenen 38.790,00 TL’nin ödeme tarihi olan 13.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalı ...’tan istirdaden alınarak davacı ...’a verilmesine, birleşen Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2013/192 esas sayılı ve birleşen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...esas sayılı dosyalarında davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm birleşen davada davacılar ve asıl davada davalılar vekilince temyiz edilmiştir.
(1) Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, asıl davada davalı... Basın Yayın …Ltd. Şti. vekilinin asıl davaya yönelik tüm, asıl davada davalı ...’ın asıl davaya yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
(2) Asıl davada her ne kadar davalı ...’tan istirdadına karar verilen 38.790,00 TL’ye ödeme tarihi olan 13.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine karar verilmiş ise de, davacı ...’ın veya vekilinin bu miktar alacağa faiz yürütülmesini talep eden bir istemine dosya içinde rastlanılmamış olmakla, talep olmadıkça HMK.'nın 26. maddesine aykırı olarak faiz yürütülemeyeceği gözetilmeden hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
(3) Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle birleşen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... esas sayılı dava dosyasının karar başlığında davacı isminin yanlış yazılmasının mahallinde düzeltilebilecek maddi hata olmasına göre, birleşen davacılar vekilinin birleşen davalara yönelik yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. " gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiş ,Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilerek bozma ilamı doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davada;
Davacıların...Ltd. Şti'ne karşı açtığı davada verilen önceki karar kesinleştiğinden YENİDEN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Davacıların davalı ...'a açtığı davanın KABULÜ ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... e. Sayılı dosyasına dayanak çekten dolayı davalı ...'a borçlu olmadıklarının tespitine,
İcra dosyasına ...tarafından yapılan 38.790-TL'nin davalı ...'tan istirdatı ile davacı ...'a verilmesine,
2-Birleşen Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/192 e. Ve Birleşen ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/430 e. Sayılı dosyalarının bozma kapsamı dışında bırakıldığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
3-Mahkemenin 2014/566 e-2014/479 sayılı kararında birleşen Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2013/192 e. Sayılı dosyasında davacı ismi ... olmasına rağmen Sehven ... olarak yazıldığı görülmekle davacı isminin karar başlığında ...olarak düzeltilmesine,
4- harçlar yasası uyarınca belirlenen ve alınması gerekli 4.918,32 TL karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 972,00 TL harcın mahsubuna ve bakiye 3.946,32 TL karar harcının davalı ...' tan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacılar yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca tayin ve taktir edilen 10.160-TL vekalet ücreti ile 1.041,80-TL yargılama giderinin davalı ...'tan alınarak davacılara verilmesine,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/10/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır