T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/674 Esas
KARAR NO: 2020/741
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İptali ve İadesi
DAVA TARİHİ: 09/12/2019
KARAR TARİHİ: 19/11/2020
Mahkememizde görülen Banka Teminat Mektubunun İptali ve İadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davacı...Ltd Şti ile davalı ... Petrol Aş arasında, akaryakıt satışına ilişkin 31.12.2014 tarihli ve 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmeye istinaden davalı ... A.Ş. ye, müvekkil şirket tarafından ... (...) Bornova Şubesinden ... numara ve 20.08.2015 Tarihli 15.12.2019 Vadeli 700.000 TL bedelli Teminat Mektubu verildiğini
Taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin 14.06.2018 tarihinde davalı tarafından ...A.Ş ye temlik edildiğini, devir sözleşmesine göre, devir tarihi itibariyle davalı şirket de doğmuş/doğacak tüm borç ve alacakların devredilen (temlik edilen) ... Aş aktif ve pasifinde yer alacağını, davalı ile hukuki ilişkinin 14.06.2018 tarihinde son bulduğunu , ancak teminat mektubunun bugüne kadar iade edilmediğini,
Teminat mektubunun vadesinin 15.12.2019 olduğunu, teminat mektubunda temlik alan ...Aş nin sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirket ile davalı ... Aş arasındaki sözleşmenin temlik ile son bulduğunu, müvekkili ile temlik alan ... Aş arasındaki sözleşmenin 31.12.2019 tarihine kadar süreceğini, ... Aş nin elinde bulundurduğu teminat mektubunun taraflar arasındaki bayilik ilişkisindeki alacakları teminat altına aldığını, oysa ... Petrol Aş nin tüm hak ve alacaklarını ... A.Ş. ye devrettiğini bu sebeple bayilik ilisinden çıkan müvekkilinden hiç bir hak ve alacağı kalmadığını belirterek;
... Aş nin elinde sebepsiz olarak tuttuğu...Bankası (...) ...Şubesinden verilen... numara ve 20.08.2015 Tarihli 15.12.2019 Vadeli 700.000 TL bedelli Teminat Mektubu hakkında paraya çevrilmesinin önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesini, neticede mektubun iadesi ve iptali, eğer tedbir kararı verilmez ve mektup paraya çevrilirse en yüksek ticari faiziyle birlikte bedelinin iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Davacı ile müvekkili...Aş arasında ; ... Mahallesi...İzmir adresinde bulunan ve tapuda İzmir İli, Torbalı İlçesi, ...Köyü, Köyiçi Mevkii, ... parsel'de kayıtlı taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz istasyonu bulunan taşınmaza ilişkin olarak; 31.12.2014 tarihli Çerçeve Protokol, 31.12.2014 tarihli Standart Bayilik Sözleşmesi , 31.12.2014 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesi ,31.12.2014 tarihli...Belgesi nin imzalandığını
Davacı ile dava dışı ... Dağıtım A.Ş. arasında 14.06.2018 tarihli Devir Mutabakatı akdedildiğini, taahhütname ve ariyet demirbaş belgesinin davacının da onayıyla dava dışı ... Aş 'ne devredildiğini, devir ile birlikte imzalanan kefaletname ile müvekkili... Petrol Aş nin davacının... Aş nezdinde doğmuş ve doğacak borçlarının 700.000,00 TL'sine müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla kefil olduğunu , banka teminat mektubunun müvekkili açısından teminat vasfı taşıdığını,
Davanın ikame edildiği tarihte (09.12.2019) taraflar arasında akdedilmiş sözleşmelerin halen yürürlükte olduğunu, bu kapsamda davacının tarafar arasında akdedilen sözleşmeler halen yürülükte ve ifa edilirken ticari ilişki nedeniyle borcunun bulunmadığının tespitini ve buna bağlı olarak dava konusu teminat mektubunun geçersizliğine karar verilmesini talep etme hakkı bulunmadığını belirterek ; ikame edilen davanın erken açıldığından reddine,davacının hukuki ve maddi dayanaktan yoksun, usul ve yasaya aykırı davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; Bayilik sözleşmesinin teminatı olarak davalı şirkete verilen ve davalı elinde bulunan muhatabı ... Bornova şubesi olan ... numaralı 20/08/2015 düzenleme tarihli, 15/12/2019 vadeli 700.000 TL bedelli teminat mektubunun iadesi ve iptali, paraya çevirilmesi halinde bedelinin en yüksek ticari faiziyle tahsiline ilişkindir.
Mahkememizce teminat mektubunun muhatabı ... Şubesine yazılan müzekkere cevabında; teminat mektubunun nakde çevrilmediği, süresinin uzatılmadığı, davalının süresinde nakde çevirme başvurusunda bulunduğu bildirilmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller; teminat mektubu örneği, davanın tarafları arasında imzalanan 31.12.2014 tarihli Çerçeve Protokol, 31.12.2014 tarihli Standart Bayilik Sözleşmesi , 31.12.2014 tarihli Ürün Alım Taahhütnamesi ,31.12.2014 tarihli ... Belgesi , davacı, davalı ve dava dışı ...Aş arasında 14.06.2018 tarihinde imzalanan Devir Mutabakatı örneği, davacının lisasına ilişkin EPDK yazı cevapları, İstanbul ... ATM nin ... esas sayılı dosyası (uyap üzerinden) dosya içine alınmıştır.
İncelenen İstanbul ... ATM nin ... esas sayılı dosyasında davacının dava dışı ... Aş ye karşı açtığı menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacının ihtiyati tedbir talebi 16/12/2019 tarihli ara karar ile kabul edilmiş, davalının bu tedbir kararına karşı yaptığı istinaf başvurusu İstanbul BAM 12 HD nin 2020/629-595 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre;
Davacı... Ltd Şti ile davalı ... Aş arasında, akaryakıt satışına ilişkin 31.12.2014 tarihli ve 5 yıl süreli bayilik sözleşmesinin bağıtlandığı, ... Şubesinin ... numaralı ve 20.08.2015 tarihli 15.12.2019 Vadeli 700.000 TL bedelli teminat mektubu nun verildiği,
Bayilik sözleşmesinin süresinin 31/12/2019 tarihinde biteceği,
Davalı ... Aş ile dava dışı ...Aş arasında 14.06.2018 tarihli Devir Mutabakatının yapıldığı, mutabakatta davacı ...Ltd Şti nin de imzasının bulunduğu
Devir mutabakatı ile davacı ...Ltd Şti nin tüm borç ve alacaklarının dava dışı ... Aş ye temlik edildiği taraflar arasında tartışmasızdır.
14.06.2018 tarihli devir mutabakatı ile; davalı ... Aş nin tüm hak yükümlülükleri ve borçları ile birlikte dava dışı... Aş ye devir edildiği, bayilik sözleşmesinin süresinin sonuna kadar geçerliliğinin sürdürülmesine karar verildiği, davacının imzaladığı 31.12.2014 tarihli Çerçeve Protokol, Standart Bayilik Sözleşmesi ,Ürün Alım Taahhütnamesi, ... taahhütlerinin dava dışı ... Aş ye devir edildiği tespit edilmiştir.
Bu devir ile davacı davacı... Ltd Şti ile davalı ...Aş arasındaki sözleşme ilişkisi 14.06.2018 (devir sözleşme tarihi) ile sona ermiştir.Davacının sözleşme sorumluluğu dava dışı ...Aş ye karşı sözleşme süresinin bittiği 31/12/2019 tarihine kadar devam edecektir. 09/12/2019 dava tarihi itibariyle sözleşme davacı ile dava dışı ...Aş yönünden ayaktadır. Davalı yönünden ayakta olan bir sözleşme kalmamıştır. Davalının sözleşmenin halen ayakta ve yürürlükte olduğu , davanın erken açıldığı savunması bu nedenle kabul edilmemiştir.
Davacı...Ltd Şti nin davalı ... Aş nin lehine ve bayilik sözleşmesi gereğince verdiği teminat mektubu 14.06.2018 devir tarihinden sonra sözleşmenin temlik edildiği dava dışı ... Aş ye verilmemiştir. Davalı kendi yönünden sona eren sözleşmenin teminatı olan mektubu elinde tutmaya devam etmektedir. Davalı teminat mektubunu elinde tutmasının gerekçesi olarak dava dışı ... Aş ye verdiği 700.000 TL miktarlı kefalet olduğunu açıklamıştır. İncelenen kefalet beyanında davacının imzası yoktur. Davacı şirketin dava dışı ...Aş ye sözleşmenin bitiminde sözleşme nedeniyle borcu çıkarsa ve davacı bu borcu ödemezse; davalı bu borca kefil olmuştur. Davalının verdiği kefalet davalı ile dava dışı ...Aş arasındaki iç ilişkidir. Kefaletin icrası da dava tarihi itibariyle istenmemiştir.
Devir sözleşmesi yapılıp yürürlüğe girmekle davalı ...Aş nin davacı şirketten sözleşme nedeniyle doğrudan bir talepte bulunması hukuken mümkün değildir. Devir sonucu sözleşmeden doğan alacaklar ancak dava dışı ...Dağıtım Aş tarafından istenebilecektir. Davacı bu halde sözleşme alacakları nedeniyle hem teminat mektubu ile davalı ... Aş ye, hemde sözleşme nedeniyle dava dışı ...Aş ye ödeme yapmak durumunda kalacaktır. Davalının talep edemeyeceği sözleşme alacakları için teminat mektubunu elinde tutması,( teminat mektubunun vadesinin dolduğu 15/12/2019 da nakde çevirme talebinde bulunması) hukuken korunması gereken iyi niyetli davranış değildir.
Bu nedenlerle davanın kabulü ile ... şubesi olan ... numaralı 20/08/2015 düzenleme tarihli, 15/12/2019 vadeli 700.000 TL bedelli teminat mektubunun iptali ile davacıya aynen iadesine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın kabulü ile,
... şubesi olan ... numaralı 20/08/2015 düzenleme tarihli, 15/12/2019 vadeli 700.000 TL bedelli teminat mektubunun iptali ile davacıya aynen iadesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 47.817,00-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 11.954,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 35.862,75 TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 52.050,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 11.998,65 -TL ilk gider, 250,00 -TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 12.248,65 TL Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına
5-HMK. 333. md. Uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekili Av. ... , Davalı vekili Av....'ün huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/11/2020
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır