T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/112
KARAR NO: 2022/109
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/02/2020
KARAR TARİHİ: 15/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile aralarında 21.04.2018 tarihli ... ili ... ilçesi ... Oteli İ bloğu projesine ait doğalgaz tesisatı yapım işi konulu sözleşmenin imza altına alındığını, iş bedeli olarak 130.439,60 TL + KDV olarak belirlendiğini, başlangıçta davalıya sözleşme bedelinin %10’u kadar teminat mektubu verildiğini, ayrıca sözleşmenin yanı sıra davalıya 30.04.2018 tarih ... fatura numarası ile 8.143,40 TL tutarlı fatura ile ... hAVA PERDESİ satışı ve teslimi yapıldığını, sözleşme şartlarına uygun şekilde hak ediş bedelini alamadığını, kalan işleri tamamlamak için sahaya alınmadığını, ihtiyati tedbir kararı verilerek teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesini beyanla davanın kabulü ile fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak suretiyle şimdilik 10.000 TL temerrüt tarihinden itibaren ilerleyen ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ikame edilen davacının haksız ve hukuka aykırı olduğuna ilişkin açıklamaları aşağıda yer aldığını; dava ticari uyuşmazlığa ilişkin olmakla Arabuluculuğa başvurulmamış olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, Davacının işin %85’lik kısmının ifa edildiğini iddia etse de, davacının bu iddiasını kanıtlayarak herhangi bir delil sunmadığını, davacının sözleşmeyi üstlendiği işi ifa etmediğinden hak edişinde tanzim edilmediğini, işi ifa ettiği kabul edilirse dahi usulüne uygun olduğunu ispat edemediğini, teslim ettiğini iddia ettiği 8143.40TL ... Perdesinin teslim edilmediğini, verilen hizmetin ve malların eksiksiz ve ayıpsız verilmiş olduğunu ispat etmesi gerektiğini, söz konu projede davalı şirketin yüklenici konumunda olduğu, işin işveren sıfatına haiz ... San ve Tic. A.Ş’den alındığını ve davanın sonucunun ... San ve Tic. A.Ş’ye rücu edilebileceğinden huzurdaki davanın ilgili firmaya ihbar edilmesini talep ederek, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden esasa girilmesi halinde esastan reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Taraflar arasında mevcut 21/04/2018 tarihli doğalgaz tesisatı yapım işi konulu sözleşme gereği yüklenici konumundaki davacının 130.435,60-TL + KDV olarak kararlaştırılan sözleşme bedelinin % 10 nispetinde ... Bankasına ait 03/05/2018 tarihli 13.043,96-TL miktarlı 02/05/2019 tarihine kadar geçerli teminat mektubunun verildiğini, ayrıca 30/04/2019 tarihli ... fatura nolu 8.143,40-TL tutarlı fatura karşılığı Hava perdesinin satışı ve tesliminin yapıldığı sözleşme gereği edimini yerine getirdiği iddia olunan davacının davalıdan sözleşme şartlarına uygun hak edişlerini alamadığı, bu nedenle ihtar keşide edilerek sözleşmenin feshedildiğini iddiası ile davacının davalıdan alacak talebine ilişkindir.
..., Atm ye talimat yazılarak mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla davacıya ait 2018 - 2019 ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme günü verilerek inceleme yapılması ve mahalinde havalandırma sistemlerinden anlayan makina mühendisi bilirkişi marifetiyle keşif icrası ile sözleşme kapsamında davacı tarafından yapılan işlerin ne kadarının yapıldığının tespiti ile bu kapsamda davacının davalıdan alacağının varlığının ve miktarının tespitinin istenmesine karar verilmiş, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... talimat sayılı dosyasından Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 20/01/2021 tarihli talimat bilirkişi raporunda; Davacı tarafa ait 2018 ve 2019 yılı ticari ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun olarak açılış ve kapanış onayının kanuni süresi içerisinde usulüne uygun olarak yapıldığı, davacının bilanço esasına göre defter tasdik ettirdiği, ticari defterlere yapılan muhasebe kayıtlarının Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümlerine uygun olarak yapıldığı, Davacı tarafın incelenen ticari defterlerine göre, davacı tarafından davalı tarafa 30.04.2018 tarih ... nolu fatura ile 8.413,40 TL tutarlı ve 08.06.2018 tarih ... nolu fatura ile 68.681,90 TL tutarlı mal teslim edildiği, toplam teslim bedelinin 77.095,30 TL olduğu ve davalı tarafından ... nolu 74.185,00 TL tutarlı çek teslimi ile bakiye tutarın 2.910,30 TL olduğu belirlenerek, davacı tarafın davalı taraftan 2.910,30 TL alacaklı olduğu, çek bedelinin hangi faturaya istinaden düzenlendiği hususunda bilgi bulunmadığı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünden, davalı tarafın 2018/04 dönemine ait Ba ve Bs formlarının da dosya kapsamına dahil edilerek 30.04.2018 tarih ... nolu 8.413,40 TL tutarlı faturanın davalı taraf defter kayıtlarında alınıp alınmadığının tespit edilebileceği, bu eksikliğin mahkemece tamamlanabileceği, Fatura muhatabının ... A.Ş. olması nedeni ile taraflar arasındaki ticari uyuşmazlığın giderilebilmesi bakımından ... A.Ş.’nin 2018-2019 yılı ticari defterlerinin de incelenmesi gerektiği, Talimat mahkemesince yazılan talimatta havalandırma sisteminden anlayan makina mühendisi görevlendirildiği, mahkemece bu hususta incelemenin yaptırıldığı ancak taraflar arasında düzenlenen sözleşme konusunun doğalgaz tesisatı yapım işi olması nedeni ile yazılacak talimatla doğalgaz tesisat döşeme işi bakımından incelemenin yapılması gerektiği; davacı taraf alacaklarının esasen, sözleşme kapsamında teslim edildiği belirtilen ancak tesliminin fiziki inceleme ile tespit edilecek nitelikte işlerden olduğu bu sebeple, sözleşme kapsamında ne kadarlık mal teslim edildiği ve bu malların değerinin veya işin tamamlanma oranının ancak bu şekilde tespitinin mümkün olduğu kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları nazara alınarak yeniden ... ATM ye talimat yazılmak suretiyle refakata doğalgaz döşemesi sistemleri alanında uzman 2 kişilik makine mühendisi ve 1 mali Müşavir bilirkişi marifetiyle ve dosyada mevcut taraflar arasındaki sözleşme koşulları irdelenerek ve bir önceki talimata konu bilirkişi raporu ve buna ilişkin itirazlarında nazara alındığı rapor tanzimi ile davacı tarafından taraflar arasındaki sözleşme uyarınca taahhüt edilen işin yazılı şartlara uygun şekilde tamamlanıp tamamlandığı, eksik yapılmış olması halinde miktarının belirlenmesi ve bu kapsamda davacının davalıdan olan alacağının belirlenmesinin istenmesine karar verilmiş,
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... talimat sayılı dosyasından Mali Müşavir Bilirkişi ..., Makine Mühendisi Bilirkişi ... ve Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından sunulan 17/05/2021 tarihli talimat ek bilirkişi raporunda; Davacı ... ile ... AŞ. Arasındaki ticari ilişki olduğu, ... Projesi’nde “doğalgaz tesisatı çekilmesi, shutoff sistemi kurulması, malzeme tedarik ve montajı, as-build projelendirme ve ...’a onaylatılması” işinde, davacı ... Teknik Mühendislik’in ifa etmiş olduğu işin bedeli KDV Hariç 108.128,62TL olduğu, ... Mühendislik’in sözleşme konusu iş dışında, davalı işveren firmaya satışı ve teslimini yapmış olduğu ... KEH.38 (200cm) marka hava perdesinin fiyatı KDV Dahil 8.143,40-TL olduğu, Hak edişini düzenleyerek, faturasını ibraz ettiği iş bedelinden 2.910,30 TL davacının alacaklı olduğu, Yaptığı işin olurunu almadığı ve tanzim etmediği iş bedelinden 39.176,72 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında yapılan sözleşmelerin ödeme başlığı taşıyan 5. Maddesinde ürünlerin mad. 2,2’ye uygun olarak tesliminden sonra düzenlenecek faturaya istinaden ödeme yapılır hükmünün yer aldığının tespit edildiği kanaati bildirilmiştir.
Talimat raporu alındıktan sonra dosya davalının ticari defter ve kayıtlarının da incelenerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 08/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının ticari defter ibrazında bulunmadığı, Dava dosyasına sunulan deliller ve davalının ticari defterler incelemesi teknik inceleme sonucu tanzim olunan (... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/... Talimat sayılı dosyasından) bilirkişi raporu, birlikte değerlendirilerek davacının 108.128,62TL yaptığı iş bedeli ve 8.413,40TL sözleşme dışında davalıya teslimini sağladığı cihaz bedeli olmak üzere 116.272,02TL toplam alacağa mukabil 74.185,00TL ödeme alınmış olmakla bakiye (116.272,02TL - 74.185,00=) 42.087,02TL davacının ispatlanmış alacağı olduğu, rapor içeriğinde gerekçeleri arz ve izah edildiği üzere, davadan önce temerrüt oluşup oluşmadığı oluştu ise temerrüt tarihinin ne olduğu hususunda bir kanaat oluşturulamadığı, bu nedenle bu aşamada işlemiş faiz hesabına gidilemediği, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden, 11.02.2020 dava tarihi itibari ile avans faiz oranının %10 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %10 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili 13/01/2022 havale tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 32.087,02-TL arttırarak 42.087,02-TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Davalı şirketin yüklenici ,dava dışı ... San ve Tic. A.Ş’nin iş veren konumunda olduğu Davacı ...-... ile davalı ... A.Ş. Arasında doğalgaz tesisatı yapım işi konulu sözleşme gereği alt yüklenici konumundaki davacının İskenderun... Projesi’nde “doğalgaz tesisatı çekilmesi, shutoff sistemi kurulması hususunda malzeme tedarik ve montajı, as-build projelendirme ve ...’a onaylatılması” KDV hariç 108.128,62TL bedelle ve sözleşme konusu iş dışında, davalı işveren firmaya KDV dahil 8.143,40TL’bedelle ... (200cm) marka hava perdesi satışının davacı tarafça üstlenildiği ,
Taraflar arasındaki sözleşmenin “ÖDEME ŞEKLİ VE TEMİNATLAR" başlıklı Ek:1’inde taraflara arasındaki sözleşme konusu işin %100’nün 30.05.2018 tarihinde tamamlanacağı belirlenmiş olmasına rağmen davacının düzenlediği ilk hakkediş faturasının tarihi 08.06.2018 tarihli olup davacı tarafça 30.07.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile hak ediş bedelinin ödenmediği ve sahaya girişine izin verilmediği belirtilerek sözleşmenin tek taraflı feshedildiği anlaşılmıştır.
Davacı ödenmeyen iş ve hava perdesi bedeli ile davalıya sözleşme bedelinin %10 tutarı oranında 13.044,99 TLbedelli verdiği teminat mektubunun süresinin 02.05.2019 tarihinde doluyor olması sebebiyle, teminat mektubunun paraya çevrilmemesi için 2. defa teminat mektubunun süresini 01.06.2020 tarihine kadar uzatıldığını, davalı elinde bulunan 13.043,96 TL bedelli teminat mektubunun iptaline karar verilmesini talep etmektedir.
Mahallinde talimat mahkemesince yapılan keşif sonrası sunulan bilirkişi heyet raporu ile davaya konu Doğalgaz Tesisatına ait Projesinde Yüklenici ... Teknik Mühendislik ile ...San. ve Tic. A.Ş. arasında akdedilen sözleşmeye göre “ ... Çekilmesi” işinin sözleşme bedeli 130.439,60Tİ + KDV’ olup yüklenici firma tarafından montajı henüz tamamlanmamış Montajı yapılmamış işlerin bedeli KDV Hariç 22.31 l,98TL’,Yüklenici firma ... Teknik Mühendislik’in ifa etmiş olduğu tamamlanan İşin Bedelinin (130.439,60 -22.311,98) KDV Hariç 108.128,62TL olduğu bu kapsamda Sözleşme konusu, “doğalgaz tesisatı çekilmesi, shutoff sistemi kurulması, malzeme tedarik ve montajı, as-build projelendirme ve ...’a onaylatılması” işinin tamamlanma oranının %83 oranında olduğu belirlenmiştir.
... ’in sözleşme konusu iş dışında, davalı işveren firmaya satışı ve teslimini yapmış olduğu ... (200cm) marka hava perdesinin, keşif sahasındaki depo içerisinde bulunduğu ve ... ’in düzenlemiş olduğu irsaliydi faturada ... (200cm) marka hava perdesinin fiyatı KDV Dahil 8.143,40 TL’olduğu,
Davacının 08.06.2018 tarihli ... nolu 68.681,90 TL bedelli fatura ve 30.04.2018 tarihli ... nolu hava perdesi faturası düzenleyerek davalıya ibraz ettiği, davalı ... A.Ş nin 30.04.2018 tarihili ... nolu 74.185.,00- TL bedelli çek ile ödeme yaptığı, bu kapsamda davacının ( 68.681,90 TL + 8.413,40=77.095,30 TL) 77.095,30 TL faturalı iş bedeli olup 74.185.,00- TL bedelli çek ödemesi nazara alındığında 2.910 ,30 TL hakedişi düzenlenen iş bedeli alacağı olduğu,
Taraflar arasındaki Sözleşmenin 5.maddesi ile " ürünlerin mad.2.2’ye uygun olarak tesliminden sonra düzenlenecek fatura’ya istinaden Ek. l’de belirli koşullara uygun olarak yükleniciye ödemeler yapılır" düzenlemesi mevcut olup, yaptığı işin olurunu almadığı ve tanzim etmediği iş bedelinden 39.176,72TL alacaklı olduğu, davacının yapılan iş karşılığı bu bedelin faturasını düzenlemediği anlaşılmıştır.
Anılan durum karşısında Sözleşmede yazılı işlerin tamamının 130.439,60 TL olup, tamamlanmış işlerin 108.128,62 TL olduğu dolayısı ile toplam işlerin %82.89’luk kısmının tamamlandığı nazara alındığında 108.128,62 TL+ 8.413,40 TL) olmak üzere toplam 116.272.02TL yapılan hizmet ve gelen mal alacağı olup tahsil edilen 74.185 TL çek bedeli dışında Hak edişini düzenleyerek faturayı ibraz ettiği iş bedeli, bedelinden alacağı 2.910,30 TL olduğu, Yapılan işin olurunu almadığı ve faturasını tanzim etmediği iş bedelinin önceki iş alacağı ile birlikte 42.087.02TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalıya verilen ... Bankası 03.05.2018 tarihli davalıya sözleşme bedelinin %10 tutarı oranında 13.044,99 TL bedelli teminat mektubunun süresinin 01.06.2020 tarihine kadar uzatıldığı oysaki sözleşmenin davacı tarafça 30.07.2019 tarihinde fesih edildiği ve davacının %83 oranında yapmış olduğu iş karşılığında 42.087.02TL alacaklı olduğu nazara alındığında davalı elinde bulunan 13.043,96 TL bedelli teminat mektubunun iptali ile davacıya iadesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davanın kısmi olduğu nazara alınarak 10.000-TL'nin dava tarihi olan 11/02/2020 bakiye 32.087,02-TL'nin ıslah tarihi olan 13/01/2022 itibaren işleyen avans faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Albarakatürk Bankası 03/05/2018 tarihli 13.043,96-TL teminat mektubunun iptaline,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 2.874,96-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 941,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.933,18-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 6.271,31-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 996,18-TL ilk gider, 3.200-TL bilirkişi, 1.337,20-TL tebligat ve müzekkere gideri ile keşif masrafları olmak üzere toplam 5.533,38-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır