T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/118 Esas
KARAR NO: 2022/1004
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/02/2020
KARAR TARİHİ: 22/12/2022
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirket ile davalı arasında “... Yapım İşinde Yapısal Çelik İmalatlarının Malzemeli ve İşçilikli Yapılması” İşine ilişkin 25/01/2018 tarihinde Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını,
Sözleşme uyarınca müvekkili şirket kendi edimlerini tam ve zamanında yerine getirmiş olmasına karşın, davalı şirket edimlerini ifada temerrüde düştüğünü, davalı şirkete, ... Noterliği’nin 6 Ağustos 2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide ve tebliğ edilerek sözleşmeye aykırı davranışlar tek tek sıralanarak ihtarnamenin tebliğinden itibaren 20 (yirmi) gün içerisinde, 25/01/2018 tarihli Yüklenici Sözleşmesi’nden doğan yükümlülükleri yerine getirmesi, aksi takdirde ortaya çıkan ve çıkabilecek zararların tazmini için yasal yollara müracaat edileceğinin bildirildiğini,
Davalıya yapılan ihtarnamede sıralanan aykırılıklar giderilmeyip kusurlu ve eksik işler tamamlanmadığını,
Davaya esas teşkil etmek ve davalının ilerde müvekkilinin haksız talepte bulunmaması ve sebepsiz zenginleşmesine yol açılmaması, halihazırda kalan işlerin süresi içerisinde tamamlanması zorunluluğu nedeni ile imalatın devam etmesi ve kaldı ki gerek sözleşme konusu taahhüt işlerinin süresinde tamamlanmadığının tespiti gerekse de eksik/kusurlu/ayıplı işlerin tespiti için HMK m. 400 hükmü gereğince, mahallinde,
- Muhatap tarafından yapılan imalatların/işlerin neler olduğu ve
- Sözleşmeye aykırı kusurlu ve eksik işlerin neler olduğu,
- Sözleşmeye aykırı kusurlu ve eksik işlerin giderilmesinin ne kadar bir bedele baliğ olacağı (malzeme ve işçilik),
- Sözleşmeye aykırı kusurlu ve eksik işlerin giderilmesinin ne kadar süreyi kapsayacağı,
-Sözleşmede taahhüt edilen işlerin süresinde tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmadıysa toplam gecikme süresinin ne olduğu hususlarının tespiti için ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... D. İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti dosyası ile bilirkişi raporu alındığını, bilirkişi raporunda; eksik ve kusurlu işlerin tamamlanma ve giderilmesinin tespit tarihi itibari ile malzeme ve işçilik olarak yaklaşık toplam maliyet bedelinin 811.350 TL. olduğu tespit edildiğini,
Yapım sözleşmesinde 1. Kısım olarak tanımlanan ziyaretçi merkezi ve yürüyüş yolları imalatları sözleşmede öngörüldüğü şekilde 30.04.2018 tarihinde, çelik üzeri corten kaplama imalatlarının da 30.06.2018 tarihinde tamamlanmamışyapım sözleşmesinde 2. Kısım olarak tanımlanan verici kulesi yapılması imalatlarına tespit tarihi itibari ile de başlanılmadığı, 30.12.2018 tarihi itibari ile de bitirilmesinin mümkün olamayacağının hasıl olduğu, Sözleşme’nin 7. Maddesinde Gecikme ve Cezalar düzenlenmesine göre Yüklenici işin tamamını sözleşmede belirtilen sürede veya sözleşmeye göre verilen süre uzatımı sonucunda tamamlayamaması durumunda her bir gecikme günü için 2.400 TL. tespit edildiğini,
Davalı şirket sözleşmeden doğan edimlerini ifada temerrüde düştüğünü ve müvekkili şirketin zararına uğramasına neden olduğunu, belirterek ;davanın kabulü ile fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere eksik ve kusurlu işlerin tamamlanma ve giderilmesinin karşılığı olarak 100.000,00 TL.’nin bilirkişi raporuyla tespit edildiği tarih olan 10.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, süresinde tamamlanmayan işlerden ötürü cezai şart alacaklarına karşılık fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL.’nin bilirkişi raporuyla tespit edildiği tarih olan 10.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 27/09/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile ;Eksik ve kusurlu işlerin tamamlanma ve giderilmesinin karşılığı olarak fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere bilirkişi raporu sonucunda tespit edilen toplam 710.870,40 TL.’nin bilirkişi raporuyla tespit edildiği tarih olan 10.12.2018 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
Süresinde tamamlanmayan işlerden ötürü cezai şart alacaklarına karşılık fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL.’nin bilirkişi raporuyla tespit edildiği tarih olan 10.12.2018 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini istemiş, talebini bu şekilde açıklamıştır.
CEVAP / Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi verilmemiştir.
Davalı adına 29/01/2021 tarihinde vekaletname ibraz edilmiş davalı adına 09/11/2021 tarihli celseye Av ... , 16/03/2022 tarihli celseye Av ... katılmış, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Taraflar arasında mevcut 25/01/2018 tarihli ... Yapılması işini yüklenen davalının, davacı tarafça gönderilen ihtarnameye rağmen işi gereği gibi ve süresinde yerine getirmemesi nedeniyle eksik ifaya bağlı cezai şart ve menfi zararların tazmini talebine ilişkindir.
Davacı tarafça 25/01/2018 tarihli Sözleşme ve Ekleri, ... Noterliği’nden keşide edilen 6 Ağustos 2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname, ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... D. İş sayılı dosyası ve bu dosyada düzenlenen bilirkişi raporu, Arabuluculuk Son Tutanağı, keşif,tarafların ticari defter ve kayıtları delilleri bildirilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... D. İş sayılı dosyası ve bu dosyada inşaat mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 29/11/2018 havale tarihli bilirkişi raporu dosya içine alınmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2021/... talimat sayılı dosyası ile davalı şirkete ait 2018 yılı ticari defterleri incelenmiş mali müşavir bilirkişi ... in 08/12/2021 tarihli raporu alınmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/... talimat sayılı dosyası üzerinden mahallinde keşif yapılarak; taraflar arasında mevcut sözleşme uyarınca davalı tarafça üstlenilen edimin yerine getirilip getirilmediği, eksik yerine getirilmiş olması halinde ne kadarının tamamlandığının belirlenmesi konusunda inşaat bilirkişisi ... nin düzenlediği 05/04/2021 tarihli bilirkişi rapor alınmıştır.
Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi, dosya içine alınan diğer bilirkişi raporlarının irdelenmesi, davacının alacağının varlığı ve varsa miktarının belirlenmesi bakımından bilirkişiler yüksek mimar ... ,inşaat mühendisi ... , Dr. Öğr.üyesi ..., SMMM ... , hukukçu ...'ın hazırladığı 19/09/2022 tarihli rapor dosya içerisine alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre ;
25.01.2018 tarihinde davanın tarafları arasında ... , ... Malzemeli Ve İşçilikli Yapılması işi sözleşmesinin imzalandığı
Sözleşme gereğince ;
A- Ziyaretçi merkezi ve yürüyüş yolları kısmındaki tüm çelik imalatların 30 Nisan 2018 tarihine kadar tamamlanması
B- Çelik üzeri Corten kaplama imalatlarının 30 Haziran 2018 tarihine kadar tamamlanması
C- Sözleşmenin 2.Kısım işi olan Corten Çelikten oluşan Anten Kulesinin tüm çelik
imalatlarının 31 Aralık 2018 tarihine kadar tamamlanmasının
Davalı şirket tarafından taahhüt edildiği ,
Dosya içine alınan ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... D. İş sayılı dosyasında 25/09/2018 tarihinde yapılan keşif sonunda alınan 29/11/2018 havale tarihli inşaat mühendisi bilirkişi ... ın raporunda; A- Ziyaretçi merkezi ve yürüyüş yolları kısmındaki tüm çelik imalatları işinin tamamlanmadığı, B- Çelik üzeri Corten kaplama imalatları ve C- Sözleşmenin 2.Kısım işi olan Corten Çelikten oluşan Anten Kulesinin tüm çelik
imalatları işine hiç başlanmadığı , imalatların verilen son süre 31/12/2018 itibariyle bitirilmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir.
Davacı tarafça A- Ziyaretçi merkezi ve yürüyüş yolları kısmındaki tüm çelik imalatların 30 Nisan 2018 tarihine kadar, B- Çelik üzeri Corten kaplama imalatlarının 30 Haziran 2018 tarihine kadar tamamlanmaması üzerine; ... 19. Noterliğinin 6 Ağustos 2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarın tebliğinden itibaren azami 20 gün içinde yükümlülüklerin tamamlanması davacı tarafça davalıya ihtar edilmiş,
25.01.2018 tarihli
Sözleşmenin 2. Bölüm – Gecikme ve Cezalar
7.3 md; "İşveren diğer şekillerdeki tahsil hakkı saklı kalmak kaydıyla gecikme cezalarını yüklenicinin
alacak ve istihkaklarından keserek tahsil edebilir
7.6 md; ‘İşin gecikmeye girmesi halinde
İşveren gerekli gördüğü durumda sözleşmeyi iptal etmeden ile kısmen veya tamamen el koyarak işi
yüklenici nam ve hesabına yürütebilir....."
Hükmü gereğince davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediği ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... D. İş sayılı tespit dosyası ile belirlendikten sonra işler bir başka yükleniciye davacı tarafça yaptırılmış,
Bu durum ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/ ... talimat sayılı dosyası üzerinden yapılan keşif ve alınan inşaat bilirkişisi ... nin 05/04/2021 tarihli raporu ile belirlenmiştir.
Davacının ve davalının incelenen 2018-2019-2020 ticari defter ve kayıtlarının birbiri ile örtüştüğü, buna göre; Davalı Firmanın sözleşme kapsamında Davacı Firmaya 4 adet fatura ile toplam 1.750.479,60 TL tutarında fatura düzenlediği, Davacı firmanın da bu fatura bedelleri karşılığı 1.650.000,00 TL yi davalıya ödediği, bakiye 100.479,60 TL davacı borcu bulunduğu belirlenmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... D. İş sayılı dosyasında 25/09/2018 tarihinde yapılan keşif ve alınan 29/11/2018 havale tarihli inşaat mühendisi bilirkişi ... ın raporu ile davalının sözleşme konusu işleri eksik ifa ettiği sabittir.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... Değişik İş sayılı dosyasında belirlenen eksik işler ve bedeli;
Ziyaretçi merkezi bölümüne ait kusurlu ve eksik iş ve imalatlar;
Uygulama projesinde sekiz adet taşıyıcı ana kolon gösterilmekte olduğu bu kolonların standart profillerden imal edilmesi yerine yerinde yapma kolon şeklinde olduğu ancak yerinde yapma kolanlarda ebatların projelerinde öngörüldüğü şekilde yapılmadığı tespit edilmiştir.Projesine göre yapılmayan çelik kolonların yeniden yapımının malzeme ve işçilik olarak toplam yaklaşık maliyeti :290.000.-TL dir.
-Uygulama projesinde öngörüldüğü şekilde olması gereken taşıyıcı rüzgar kolonlarının tabanına konulması gereken plakanın ebatları daha farklı olarak konulmuştur. Bu yapısal sorunun giderilmesinin yaklaşık maliyet bedeli: 1.150,-TL dir.
-
Uygulama projesinde öngörüldüğü şekilde taşıyıcı ana kolonların tabanına konulması gereken plakalar , belirtilen ebatlarda konmadığı tespit edilmiştir.Belirtilen yapısal sorunun giderilmesinin malzeme ve işçilik olarak yaklaşık toplam bedeli: 10,200.-TL dir.
-
Ziyaretçi Merkezine ait olan çelik birleşim yerlerinin kaynaklan büyük ölçüde kusurlu olarak gerçekleştirilmiştir. Detay birleşim yerlerinde cıvatalar eksik bırakılmıştır. Yukarda belirtilen eksik ve kusurlu imalatların işgücü ve malzeme , ekipman temin edilerek projesine uygun hale getirilmesinin yaklaşık toplam maliyeti: 145,000.-TL dir.
Bu tespitlere göre sözleşmeye konu olan yapım işinin Ziyaretçi Merkezi ile ilgili olarak eksik ve kusurlu işlerin giderilmesinin ve tamamlanmasının toplam yaklaşık maliyeti: 446.000 TL
Yürüme yollari ile ilgili kusurlu ve eksik iş ve imalatlar
-
... yürüme yollarında uygulama projesinde kullanılacak olan profillerin nitelikleri ve ebatları ayrıntıları ile belirtilmişken yerinde dikey kolon bağlantılarında ve çapraz bağlantılarında farklı çelik profiller kullanılmıştır.
B4 -B5 , B5-B6 ,B6-B7 yürüme yolları arasında uygulama projelerinde gösterilen profillerde; Dikmelerde farklı ebatlarda dikdörtgen profillerin kullanıldığı tespit edilmiştir.
-Ayrıca uygulama projesinde yürüyüş yolunda sürekli olarak kullanılacağı belirtilen L profil kullanılmamıştır.
-Alt başlık çabağlantılarmda uygulama projesinde gösterilen profilden farklı bir ebatta profil kullanılmıştır.
-Yürüyüş yollarının uygulama projesinde alt başlık kirişlerinde gösterilen profiller yerine farklı ebatlarda profiller kullanılmıştır.
-Yürüyüş yolunun B3-B3 bölümünde; Alt başlık çapraz bağlantılarında projesinde gösterilen ebatların dışında profil malzeme kullanılarak hatalı imalat yapılmıştır.
-
Yine yürüyüş yollarının bu bölümünde orta açıklıkta sürekli kullanılacağı belirtilen profil hiç kullanılmamıştır.
-Uygulama projelerinde alt başlık bağlantılarında kullanılması gereken profil dışında daha küçük ebatlarda profil kullanıldığı gözlemlenmiştir.
-Projede ana kirişlerle birlikte iki yanında sürekli olarak kullanılacak olan çelik plakalar hiç kullanılmamıştır.Projesinde ... tipi profil kullanılacağı belirtilmişken yerinde kendileri tarafından imal edilen yapma kiriş imalatı yapılmıştır.
B4-B5 yürüyüş yolu bölümünde;
Çapraz bağlar projesinde gösterilen farklı ve yetersiz ebatlardaki çelik profiller kullanılarak yapılmıştır.Yine ait başlık yatay kirişleri de uygulama projelerine uygun olarak yapılmadığı tespit edilmiştir.
maddeler halinde yürüme yollarında tespit olunan eksik ve kusurlu imalatların giderilmesi ve tamamlanması için malzeme , işçilik ve ekipman olarak yaklaşık toplam maliyet bedeli : 365.000.TL
olarak tespit edilmiştir. Bu eksik ve kusurlu işlerinin tamamlanmasının,giderilmesinin malzeme ve işçilik
olarak yaklaşık toplam maliyetinin 811.350,00TL olduğu tespit edilmiştir.
Bu bedelden davacının bakiye kalan 100.479,60 TL nin mahsubu ile 811.350,00TL - 100.479,60 TL = 710.870,40 TL davacı alacağı olabileceği
19/02/2022 tarihli bilirkişi raporu ile hesaplanmıştır.
25.01.2018 tarihli
Sözleşmenin 2. Bölüm – Gecikme ve Cezalar
7.6 md; "....Bu durumda yapılacak masraflar işveren tarafından
yüklenicinin istihkaklarından diğer alacaklarından, teminatlarından ve diğer yollardan tahsil edebileceği gibi, bunların yeterli olmaması ve/veya işverenin değerlendirmesi ve isteği
halinde derhal yüklenici tarafından işverene ödenecektir"
Hükmü gereğince 710.870,40 TL eksik ayıplı iş bedelinin davacı tarafça davalı yükleniciden istenebileceği sabit bulunmuştur.
25.01.2018 tarihli
Sözleşmenin 2. Bölüm – Gecikme ve Cezalar
7.1 md;" Yüklenici işin tamamını sözleşmede belirtilyen sürede veya sözleşmeye göre verilen süre uzatımı sonunda tamamlayamaması durumunda her bir gecikme günü için sözleşme verilerinde belirtilen miktarda gecikme cezası uygulayacaktır"
25.01.2018 tarihli
Sözleşmenin 3. Bölüm – Sözleşme Verileri
5. Md ; Gecikme cezası miktarı (günlük) (ref.SŞ md 7.1) 2.400 TL/GÜN
Hükümleri gereğince davacı tarafça 10.000 TL gecikme cezası istenmiştir.
10.000 TL/2.400 TL = yaklaşık 4 günlük gecikmeye isabet etmektedir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/... D. İş sayılı dosyasında 25/09/2018 tarihinde yapılan keşifte ; keşif tarihi itibariyle davalının yüklendiği
A- Ziyaretçi merkezi ve yürüyüş yolları kısmındaki tüm çelik imalatların 30 Nisan 2018 tarihine kadar tamamlanması işini tamamlamadığı
B- Çelik üzeri Corten kaplama imalatlarının 30 Haziran 2018 tarihine kadar tamamlanması işine hiç başlamadığı
C- Sözleşmenin 2.Kısım işi olan Corten Çelikten oluşan Anten Kulesinin tüm çelik
imalatlarının 31 Aralık 2018 tarihine kadar tamamlanması işine hiç başlamadığı
belirlenmiş olup, 30/04/2018 tarihinden keşif tarihi 25/09/2018 e kadar olan işin gecikme süresinin, istenen 4 günlük gecikme süresinden çok daha fazla olacağı görülmüş, davacının yaklaşık 4 gün için istediği 10.000 TL gecikme cezası talebi kabul edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile istediği 100.000 TL eksik ayıplı iş bedelini ve 10.000 TL gecikme bedelini 27/09/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 610.870,40 TL daha eksik ayıplı iş bedeline artırmıştır.
Davadan önce istenen tazminatlar bakımından davalının temerrüde düştüğünü gösterir ihtar ve tebliği sunulmadığından; mahkememizce dava tarihi ve ıslah tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü KÜ M /
1- Davanın kabulü ile 100.000 TL eksik ayıplı iş bedelinin ve 10.000 TL gecikme bedelinin 13/02/2020 dava tarihinden itibaren, ıslah ile artırılan 610.870,40 TL eksik ayıplı iş bedelinin ıslah tarihi 27/09/2022 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 49.242,66-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 12.310,67 -TL harcın(1.878,53 TL peşin harç+10.432,14 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 12.310,67 TL ) mahsubu ile bakiye 36.931,99 -TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "... Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 97.295,74-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 12.365,07-TL ilk gider,5.486,98 -TL bilirkişi, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 17.852,05-TL Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilin (e-duruşma ile) yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 22/12/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır