T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/49 Esas
KARAR NO: 2021/821
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/01/2020
KARAR TARİHİ: 27/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili şirketin davalı bankanın müşterisi olduğu ve ...'a ait 15.02.2019 tarihli ve ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş 20.000,- USD.lık çeki davalı bankaya teslim ettiği ve çekin davalı uhdesinde kaybolduğuna dair davalı banka Merter Şubesince 28.02.2019 tarihli tutanak düzenlendiğini, bunun üzerine davalı bankanın çekin iptali için İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile açtığı davada çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilerek kesinleştiğini, müvekkili tarafından davalı bankaya Büyükçekmece ... Noterliğinin 22.05.2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtar gönderilerek kayıp çek zararının karşılanması için 7 gün süre verildiğini ve 24.05.2019 tarihinde tebliği üzerine davalı bankanın da Bakırköy ... Noterliğinin 29.05.2019 tarih ve... yevmiye numaralı ihtara cevabında çek bedelinin ödeme yükümlüsünün kendilerinin olmadığını bildirdiğini, halbuki davalının kendisine tahsil için verilen çeki kaybederek müvekkilinin zararına uğramasına neden olduğu, çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiş olmakla da çekin teşhis fonksiyonunun kalmadığından bankanın çekin kaybından kusurlu olduğunun kabulünün gerektiğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, haksız fiilden kaynaklanan zarardan davalı bankanın sorumluluğunun bulunduğunu belirterek çek bedeli olan 20.000 USD'nin davalının temerrüte düşürüldüğü, ihtarnamenin tebliğinden itibaren kendisine verilen yedi günlük sürenin sonu olan 01/06/2019 tarihinden itibarken işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafı yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle;Davacı şirket tarafından tahsil için ... A.Ş. Haliç Şubesine ait ...seri numaralı 15.02.2019 keşide tarihli 20.000,-USD bedelli ve ...Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş çekin müvekkili bankanın Merter Şubesine teslim edildiği ve çekin muhatap bankaya ibrazı ile... A.Ş. Tarafından 15.02.2019 tarihinde karşılıksız işlemi yapıldığını, bu arada Merter Şubesinin taşınması esnasında kaybı üzerine çekin iptali için İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve ...K. sayılı dosyası ile açılan davada çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilerek kesinleştiğini, çek incelendiğinde de görüleceği üzere müvekkilinin çekte keşideci ya da ciranta olmadığından, söz konusu çekin borçlusu olmadığını, davacının davanın bir tazminat davası olduğunu belirtmiş olsa da keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti. hakkında hiç bir yasal yola başvurmadan doğrudan müvekkiline yönelmesinin hukuki temeli bulunmadığını, Yargıtay içtihatlarının da bunu desteklediğinden davanın reddinin gerektiğini, yine Yargıtay içtihatlarına göre çek kaybedilmemiş olsa dahi zaten tahsil edilemeyecek durumda ise bankaya husumet yöneltilemeyeceği belirtilmekte olup somut olayda da çek takas odası üzerinden işleme konularak 15.02.2019 tarihinde karşılıksız işlemi gördüğünü, davacı her ne kadar Büyükçekmece ... Noterliğinin 22.05.2019 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarı ile ödeme talep etmiş ise de müvekkili tarafından da Bakırköy ... Noterliğinin 29.05.2019 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarı ile çekin ödeme yükümlülüğünün müvekkili bankaya ait olmadığının ihtar edildiğini belirterek hukuki temelden yoksun davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi olarak görevlendirilen Emekli Banka Müdürü ... tarafından 16/09/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle; "Davacı şirketin dava konusu çek bedelini davalı bankadan isteyip isteyemeyeceğine dair hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, bu nedenle; mahkemece yapılacak hukuki değerlendirme sonucunda davacının çek bedelini talep hakkının bulunduğu kanaatine varılması halinde; davacı yanın talebi mümkün alacak tutarı ve istenebilecek faiz oranına ilişkin değerlendirmelerin aşağıdaki gibi olduğu, davacı yanın dava dilekçesinde; USD cinsinden olan alacağını dava tarihinde Türk Lirasına çevirerek, bu TL. bedele avans faizi talep ettiği, buna karşın TL. avans faizinin başlangıç tarihi olarak ihtar tebliği ile verilen sürenin sonu olan temerrüt tarihini göstermesine rağmen, USD cinsinden alacağını dava tarihindeki kurdan TL. sına çevirmek suretiyle; TL. faizini temerrütten itibaren isterken, kuru dava tarihinden itibaren uyguladığı, bunun mümkün olmadığı, davacı alacağını 03.06.2019 temerrüt tarihindeki kur üzerinden talep ediyor ise; asıl alacağını 117.436,- TL. ya indirmesi, ya da dava tarihindeki kurdan TL. istiyor ise; temerrüt ile dava tarihi arasındaki döneme ait faizi 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca USD (yani yabancı para) üzerinden ileri sürmesi gerektiği, tarafların, masraf, tazminat, ücreti vekalet ve benzeri talepleri ile hukuki mahiyetteki beyan ve itirazlarının mahkemenin takdirleri içinde kaldığı," kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, davalı banka uhdesinde kaybolan çekin bedelinin davalı bankadan tahsili istemine ilişkindir.
İzmir BAM. 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/1406 Esas sayılı kararında da belirtildiği üzere; davacı tarafından, dava konusu çekin tahsil edilmek üzere davalı bankaya verilmesi nedeniyle davacı ile davalı banka arasındaki hukuki ilişki vekalet akdidir. Bu itibarla davalı bankanın sorumluluğuna hükmedilebilmesi için öncelikle davacının zarara uğraması ve bu zarar ile davalı bankanın eylemi arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Davacı tarafından tahsil edilmek üzere davalı bankaya verilen dava konusu çekin bankanın operasyon işlemleri esnasında kaybolduğu, çekin kaybolması üzerine zayi nedeniyle çekin iptaline ilişkin başvuru nedeniyle İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas... Karar sayılı ilamı ile çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, davacının çek bedelinin tahsili için öncelikle çek borçlularına başvurmadan doğrudan bu bedelin davalı bankadan tahsilini talep edemeyeceği, davacının asıl borçlu keşideci hakkında çek bedelinin tahsili için icra takibi yapmadığı veya dava açmadığı, henüz asıl borçlu keşideciye karşı başvuru yolları tüketilmediğinden, davalı bankadan talepte bulunulamayacağı anlaşıldığından, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 2.006,88-TL'nin 59,30-TL nispi karar harcından mahsubu ile kalan 1.947,58-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 15.114,02-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesinden sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır