T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/613 Esas
KARAR NO: 2022/551
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/10/2020
KARAR TARİHİ: 30/06/2022
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davalı Leaseplan tarafından müvekkil ... ve dava dışı .... A.Ş. hakkında ... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi üzerine ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında itirazın iptaline ilişkin olarak yargılama devam ettiğini,
İşbu yargılama devam etmekte iken, davalı tarafça bu defa ... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına konu edinilen borç için, ... 13. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, İşbu icra takibine de imzaya itiraz ve takibe dayanak belgenin kambiyo senedi niteliğini haiz olmaması gerekçeleri ile şikayet yoluna başvurulmuşsa da, ... 6. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davanın ve şikayetin süre yönünden reddine karar verildiğini dosyanın istinafta olduğunu,
Müvekkilinin davalıya ve bono lehdarı Hydromx şirketine borcu olmadığını, bono lehdarının defterlerinin incelenmesi halinde bu hususun tespit edileceğini, senedin arkasında ciro bulunmadığını, müvekkilinin davalı ile ... şirketi arasındaki araç kiralama sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi kefil yada müteselsil borçlu sıfatıda bulunmadığını,
Davalının aynı borç nedeniyle mükerrer takip yaptığını, borca konu senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığını, düzenleme yeri yazılmadığını vade tarihinin boş bırakıldığını, senedin düzenlendikten sonra 1 yıl içinde ödemek üzere ibraz edilmediğini, imzanın kendisine ait olmadığını belirterek ;
Müvekkilin telafisi mümkün olmayan zararlara uğramasının engellenmesi için HMK uyarınca öncelikle ve ivedilikle teminatsız olarak ... 13. icra müdürlüğü’nün ...esas sayılı dosyası hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek haksız takibin yargılama sonuçlanıncaya kadar durdurulmasına,
Davalı aleyhine açtığımız menfi tespit davasının kabulü ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitine ve Mükerrer alacak talebine ilişkin ... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ve ... 13. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasındaki takiplerin iptaline,
Alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, Vekalet ücreti dahil olmak üzere yargılama giderlerinin davalıdan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Usule ilişkin beyanlarında ; 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4 gereğince huzurda görülmekte olan menfi tespit davasının Sulh Hukuk Mahkemeleri'nde açılması gerektiği açıkça görülmektedir. Davalı ile müvekkil şirket arasında taşınır kira sözleşmesinden kaynaklanan bir kira ilişkisi söz konusu olduğunu ve görevsizlik kararı verilmesini
Davacı ... ... 36. İcra Dairesi ... E. ve 25.01.2017 tarihli icra takibinden yaklaşık 3 yıl 10 ay , ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ...E. ve 03.02.2017 tarihli icra takibinden yaklaşık 3 yıl 9 ay ve ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesi ... E. ve 24.05.2018 tarihli itirazın iptali davasından yaklaşık 2 yıl 6 ay sonra huzurda görülmekte olan davayı ikame ettiğini, Menfi tespit davasının İİK m.72'de gösterilen sürelere riayet edilmediğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini
Vekil ile takip edilen işlerde vekile tebligat zorunluluğu bulunmasına rağmen huzurda görülmekte olan davada dava dilekçesi yalnızca müvekkil şirkete tebliğ edildiğini , HMK'nun 73, 81, 82, 83, Avukatlık Kanunu'nun 41., Tebligat Kanunu'nun 11. maddeleri gereğince vekille takip edilen işlerde vekile tebligat zorunlu olduğunu,
...'in de borçlu olarak bulunduğu ... 36. İcra dairesi ...esas sayılı icra takibine yapılan itiraz üzerine müvekkili tarafından ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesi ... E.sayılı dosyası nezdinde itirazın iptali davası açıldığını, borçlunun itirazından sonra açılmış olan itirazın iptali davası, borçlu tarafından açılan olumsuz tespit davasının (Menfi tespit) reddine neden olacağını,
Esasa ilişkin beyanlarında ;Müvekkili şirket ile dava dışı ...Tic A.Ş. Arasında 06.01.2016 tarihinde Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi tanzim edildiğini, Sözleşmenin tanzim edildiği tarihte keşidecisi ..., lehdarı ... Tic A.Ş. olan 55.677,00 euro tutarlı emre yazılı senet müvekkili ...Ticaret AŞ ciro edildiğini, bu operasyonel kiralama doğrultusunda ..., ..., ... ve ... plaka sayılı araçlar müteselsil kefil ve müşterek borçlu ... ile dava dışı ... Tic A.Ş.' ne kiraya verildiğini, Müvekkili şirketin alacaklı olduğu kira ve operasyonel hizmet bedeli alacakları borçlular tarafından ödenmediğini, bunun üzerine davacıya 20.12.2016 tarihinde ... 43.Noterliği aracılığıyla ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiği,
Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi'nin feshedilmesi üzerine müvekkili şirket lehine dava dışı ... A.Ş. ve davacı ... aleyhine ... 36. İcra Dairesi ...Esas ile 25.01.2017 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket lehine keşidecisi ... olan 06.01.2016 Düzenleme tarihli ve 55.677,00 euro tutarlı senede istinaden 03.02.2017 tarihinde ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyası ile tahsilde mükerrer olmamak kaydıyla Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla icra takibi başlatıldığını,
Müvekkili şirket lehine ... 36. İcra Dairesi ...Esas ile başlatılan ilamsız icra takibine davacı tarafından haksız ve mesnetsiz yere itiraz edilmesi üzerine müvekkili şirket lehine ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosya ile itirazın iptali davası açıldığını, Bu dosya henüz derdest olduğunu,
Müvekkil şirket lehine başlatılan ... 13. İcra Dairesi ... Esas ile başlatılan senet takibinde ise davacı tarafından haksız ve mesnetsiz yere ... 9. İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde ... E. Sayılı dosya ile şikayette bulunulduğunu, Davacının şikayeti ... 9. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E... K. ve 06.10.2020 tarihli kararı ile reddedildiğini belirterek ;
Huzurda görülmekte olan haksız ve mesnetsiz davanın reddine,tedbir talebinin reddine, takibin devamına ,alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ,vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK 72 gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan 23/03/2021 tarihli duruşma da taraflar arasındaki uyuşmazlık ... 36. İcra Müdürlüğüne ait ...ve ... 13. İcra Müdürlüğüne ait ... e. olmak üzere mükerrer takip başlatıldığından bahisle davacının davalıya borçlu olup olmadığı ve borçlu olması halinde miktarı noktasında toplandığı şeklinde tespit edilmiştir.
Davalı tarafın arabuluculuk dava şartı itirazı 23/03/2021 tarihli ön inceleme duruşmasında menfi tespit davasında arabuluculuk zorunluluğu bulunmadığından reddedilmiştir.Davacının ihtiyati tedbir istemi İİK 72/4 gereğince kabul edilmiş ve 03/06/2021 tarihli ara karar verilmiştir.
Mahkememizce 23/09/2021 tarihli duruşmasında Davalı tarafın görev, derdestlik ve zamanaşımı itirazları değerlendirilmiş;
Görev itirazının ... 13 İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası yönünden; davacı takibe bononun kira sözleşmesi nedeniyle verildiğini bu dosyada ve SHM dosyasında kabul etmediğinden ve kira sözleşmesinin tarafı olmadığından reddine
Derdestlik itirazının her iki takip dosyasının dayanakları farklı olduğundan reddine
Davalının Zamanaşımı itirazının Yargıtay 11 HD nin 2006/2037-2007/5448 sy ilamı dikkate alınarak yasal süre dolmadığından reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafın görev itirazının ... 36 icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası yönünden değerlendirilmesi bakımından tefrik kararı verilmiş, 2021/606 esasına kaydedilen davada; takibin dayanağının taraflar arasında bağıtlanan taşınır kira sözleşmesi olduğundan 2021/705 karar sayılı ve 23/09/2021 tarihli görevsizlik kararı verilmiş, dava dosyası İstanbul Sulh Hukuk mahkemelerine gönderilmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış ,... 9 Sulh hukuk mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... 36 İcra dairesinin ... Esas sayılı dosyası , ... 13 İcra dairesinin... sayılı icra dosyası dosyamız içine alınmıştır. Davacının bildirdiği 6 İTHM nin 2017/100 esas sayılı dosyanın mahkememiz dosyası tarafları ile ilgisinin bulunmadığı getirtilen dosya ve uyap kayıtları ile tespit edilmiştir. Davacının İstanbul 9 İTM nin 2017/101 esas sayılı dosyasında dava açtığı dosyanın istinafta bulunduğu tespit edilmiştir.
İncelenen ... 13 İcra dairesinin ... sayılı takip dosyasında keşidecisi davacı ...düzenleme tarihi 06.01.2016 miktarı 55.677,00 Euro lehdarı dava dışı ...Tic A.Ş, son hamili ve cirantası davalı ...Tic. AŞ olan bonoya dayanarak kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığı tespit edilmiştir.
İİK madde 72 gereğince borçlu tarafından açılan menfi tespit davasında genel olarak ispat külfeti alacaklı olduğunu iddia eden taraftadır. Ancak davalı alacaklının elinde alacağı gösteren yazılı belge var ise ispat külfeti davacı borçlu üzerindedir.
Dosya içine icra takibinin dayanağı bono alınmış arkasında "... AŞ ye ödeyiniz" cirosu bulunduğu, bononun TTK 776 vd sayılan zorunlu yasal unsurları taşıdığı, düzenleme yeri ve vade nin bononun geçerliliği için zorunlu yasal unsur olmadığı tespit edilmiştir.
Davalı alacaklı ...Tic. AŞ alacağını 06.01.2016 keşide tarihli bonoya dayandırmaktadır. Davalının incelenen ticari defter ve kayıtları sonucu alınan bilirkişi Yalçın Zıplar ın 11/04/2022 tarihli raporunda davalının bono lehdarı Hydromx şirketinden 31/12/2016 tarihi itibariyle 22.911,24 Tl alacaklı olduğu, aralarında ticari ilişki bulunduğu, araç kiralama sözleşmesi şeklindeki bu ticari ilişki nedeniyle ... 9 SHM nin ... esas sayılı dosyasında açılan davanın devam ettiği belirlenmiştir.
Davacı ... davalı ... AŞ ile dava dışı Hydromx şirketi arasında düzenlenen kira sözleşmesinin tarafı olmadığını, hatta bu sözleşmelerde müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatının da bulunmadığını iddia etmiştir.İncelenen 9 SHM dosyasına sunulan kira sözleşmesi, tefrik edilen mahkememizin 2021/705 esas sayılı dosyası içindeki ... 36 icra müdürlüğü dosyası belgelerinden davacının sözleşmenin tarafı/kefili olmadığı olduğu sabit bulunmuştur.
Davacı ...dava dışı ... şirketine borcu olmadığını, bu nedenle davalı ... AŞ ye de borcu olmadığını ileri sürmektedir. Ancak davacı bono keşidecisi ... in bono lehdarı ... şirketine karşı mahkememiz dosyasında açtığı bir menfi tespit davası yoktur. Kaldı ki bono ön yüzündeki tarafların ( keşideci ve lehdar) birbirlerine karşı ileri sürebilecekleri def i leri bono arkasındaki ciro ile son hamil olan davalıya karşı ileri sürmeleri TTK 779 gereğince yasal olarak mümkün değildir. Bu nedenle davacı keşidecinin bono lehdarı ... e borçlu olmadığı savunması kabul edilmemiştir.Lehdar ... in davalı ciranta ... a borçlu olması yeterlidir. Davacı keşideci bonodaki imzası nedeniyle borçtan sorumludur.
Mahkememizce davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının talebi ile ihtiyati tedbir uygulanmakla davalı alacaklı alacağına geç kavuşacağından davalının kötü niyet tazminat talebinin yasal koşulları oluşmakla kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davacı ... in borçlu olmadığının tespiti ve ... 13. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasındaki takibin iptali isteminin sabit olmadığından reddine
Mahkememiz dosyasında İİK 72/3 gereğince tedbir kararı verilip uygulandığı gözetilerek davalının kötü niyet tazminat talebinin kabulü ile dava değeri 55.677 euro=536.119,40 TL nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davalı lehine davacıdan tahsiline
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 54,40 TL peşin harç, 8.879,00 TL tamamlama harcı olmak üzere 8.933,40 TL harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına bakiye 8.852,70 -TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan ve hesap olunan AAÜT gereğince hesap olunan 43.855,97 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilemesine
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına
5-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde mahkememizce yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/06/2022
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır