T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/623 Esas
KARAR NO: 2021/377
DAVA: Ticari Şirket (Fesih İstemli)
DAVA TARİHİ: 03/11/2020
KARAR TARİHİ: 27/05/2021
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davalı ...'nin 30.04.2014 tarihinde Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde TTK ya uygun olarak tescil edildiğini, kuruluş aşamasında ... ..., ... ve ... ’in kurucu ortak olduğunu, şirketin kuruluş sermayesinin her biri 25.00 Türk lirası değerinde 2000 paya ayrılmış 50.000,00 TL olarak belirlendiğini,
Değişik tarihlerde gerçekleştirilen hisse devirlerinden sonra dava tarihinde şirket ortaklarının; ... pay karşılığı 37.475,00.-TL ... ..., 500 paya karşılığı 12.500,00.-TL ... , 1 pay karşılığı 25,00.-TL ... şeklinde olduğunu,
Davalı şirket müdürünün TTK 625 ve 626. Maddedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, kuruluşundan bugüne dek genel kurulu toplantıya çağırmadığını, fınansal tabloları düzenlemediğini, bilanço oluşturulmadığı için şirketin kar edip etmediğinin belirlenemediğini, kuruluş gayesi olan kar sağlama ve dağıtma amacının gerçekleştirilemediğini, ,şirketin uzun süredir aktif şekilde faaliyette bulunmaması sebebiyle kamu alacağı ve diğer alacaklılar tarafından takibe uğrayacağının açık olmasından dolayı borca batık olduğunu, ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sarsılması nedeniyle ortaklığın devamının çekilmez hale geldiğini, belirterek ;davalı limited şirketin TTK 636/3 maddesi uyarınca feshine, aksi halde TTK madde 638/2 maddesi uyarınca haklı sebeple ortaklıktan çıkarılmasına ve şirket borçlarından dolayı müvekkilinin payına düşen miktara haciz konulması riski bulunduğundan yine aynı madde gereğince payına ilişkin icra takibi, kamu alacağının tahsili için geçilecek takiplerin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/04/2021 tarihli dilekçe ile, fesih kararı verilmesi halinde tasfiye giderlerini müvekkilinin karşılamaya gücü yetmeyeceğini, şirket ortaklığından çıkmaya karar verilmesini istediklerini, çıkma payı istemediklerini , çıkma payı ödenmeksizin müvekkilinin şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP / Davalı tarafa dava dilekçesi , tensip tutanağı, duruşma gününün usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, dosyaya sunulan bir cevap dilekçesi bulunmadığı gibi duruşmalara da katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Limited Şirketin TTK 636/3 gereğince haklı sebeplerle feshi, bu kabul edilmez ise TTK 638/2 gereğince davacı şirket ortağı ... nin haklı sebeple şirket ortaklığından çıkması istemine ilişkindir.
6102 sy TTK 636 md; (1) Limited şirket aşağıdaki hâllerde sona erer:
a) Şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesiyle.
b) Genel kurul kararı ile.
c) İflasın açılması ile.
d) Kanunda öngörülen diğer sona erme hâllerinde.
(2) Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, ortaklardan veya şirket alacaklılarından birinin şirketin feshini istemesi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, müdürleri dinleyerek şirketin, durumunu Kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler, buna rağmen durum düzeltilmezse, şirketin feshine karar verir.
(3) Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir.
(4) Fesih davası açıldığında mahkeme taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabilir.
(5) Sona ermenin sonuçlarına ano nim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır.
6102 sy TTK 638 md; (1) Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir.
(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir.
Limited şirketin sona erme sebeplerinden biri olan haklı sebeple fesih, Türk Ticaret Kanunu’nun 636. maddesinin III. fıkrasında düzenlenmektedir. Haklı sebeple şirketin feshini talep hakkı, limited şirket ortaklarına aittir. Diğer bir söyleyişle, davacı sıfatı limited şirket ortaklarınındır. Şirketin feshini isteyen ortak, dava süresince ortak sıfatını taşımaya devam etmelidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde her bir ortağın mahkemeye başvurarak şirketin sona erdirilmesini talep hakkı vardır. Ancak fesih sebebini meydana getiren kusurlu şirket ortağının, bu davayı açma hakkı yoktur. Ortağın açacağı davada husumet şirkete yönlendirilir.Haklı sebeple şirketin feshi talebi davasının açılabilmesi için belli bir süre yoktur. Haklı sebep devam ettiği sürece fesih davası açılabilir.
TTK 636/3 fıkra nın gerekçesini yasa koyucu “ Şirketin kişisel niteliği gözönünde tutularak ve 639 uncu maddenin birinci fıkrası da dikkate alınarak her ortağa haklı sebeplerle şirketin feshini isteme hakkı tanınmıştır. İsviçre ’nin öntasarısında da yer alan bu hak ortağın çoğunluğa karşı konumunu kuvvetlendirecektir. Ortağa tanınan bu hak anonim şirketlerdeki 531 inci maddede yer alan hükme paralel olarak düzenlenmiş ve yargıca şirketin yararına geniş müdahale hakkı tanınmıştır.” Olarak açıklamaktadır.
Haklı sebep, ortaklık işlerinden doğmuş olabileceği gibi, ortaklık ilişkisi dışında kişisel ilişkiden de doğmuş olabilir. Önemli olan husus; böyle bir olayın ortaya çıkması durumunda ortaklık ilişkisinin devamının objektif olarak çekilmez bir hal almasıdır. Şirketten çıkacak ortağın haklı sebebin meydana gelmesinde kusurlu olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır.
Davacı pay sahiplerinden şirketin devamı -objektif olarak- beklenemez bir hal aldığı bir durumda haklı sebeplerin mevcut olduğu kabul edilebilir. Ayrıca haklı sebebin gerçekleştiği hususunun kabulünde davacı pay sahipleri dışında kalan diğer menfaat sahiplerinin (şirket, diğer pay sahipleri, çalışanlar) haklarının da dikkate alınması gerekmektedir. Dolayısıyla haklı sebep ve bunun devamında fesih, ancak bu kimselerin menfaatlerinin haleldar edilmemesi kaydı ile ve son çare (ultima ratio) olarak kabul edilebilir.
Yargıtay kararları çerçevesinde, şirketin feshi için ileri sürülen ve kabul gören haklı sebepler;
-Şirketin kötü yönetilmesi (ÖRN;Yargıtay 11.HD 03.03.2016 tarih ve 2015/9088 E-2016/2352 K , 30.05.2017 tarih ve 2016/4639E- 2017/3180K sayılı kararı)
-Genel kurul toplantılarının yapılmaması, toplantıya katılım olmamasına rağmen imzaların şüpheli şekilde tamamlanması, şirket fiilen iflas etmiş ve borca batık bir durumda olmasına rağmen, Kanunun ilgili maddeleri ısrarla tatbik edilmeyerek bu konuda genel kurulun olağanüstü toplantıya çağırılmaması şeklinde gerçekleşen genel kurul toplantılarındaki usulsüzlükler(ÖRN;Yargıtay 11. HD 23.12.2015 tarih ve 2015/5994 E- 2015/13820K sayılı kararı; 11.10.2017tarih ve 2016/2552E- 2017/5272 K )
-Şirketin bireysel çıkarlara yönelmesi suretiyle ortaklık amacından uzaklaşması, şirket yönetim kurulu üyelerinin şirketin amacını gerçekleştirme doğrultusunda faaliyetlerde bulunmaması, şirketin amacını gerçekleştirmede kullanılan tüm tesis ve teçhizatların satılması nedenleriyle artık amacın gerçekleştirilmesinin mümkün olmaması(ÖRN;Yargıtay 11. HD 23.12.2015 tarih ve 2015/5994 E- 2015/13820K sayılı kararı; 11.10.2017tarih ve 2016/2552E- 2017/5272 K )
-Paydaşlara ihtara rağmen şirketin mali durumu hakkında bilgi verilmemesi, şirketin gelir ve giderlerinin incelenmesine izin verilmemesi, ortakların şirketin yönetimi, malvarlığı ve kâr-zarar durumu hakkında bilgilendirilmemesi, ortakların denetim ve bilgi edinme haklarının engellenmesi suretiyle bilgi alma ve inceleme haklarının kısıtlanması(ÖRN;Yargıtay 11. HD 16.03.2015tarih ve 2015/2197-2015/3596; 11.06.2015tarih ve 2015/2255- 2015/8166; 23.12.2015tarih ve 2015/5994-2015/13820 ; 11.10.2017 tarih ve 2016/2552- 2017/5272 sayılı karar)
-Uzun süre pay sahiplerine kâr payının dağıtılmaması, paydaşların kâr payı alma hakkının engellenmesi, şirketin yüksek kârlılığa rağmen paydaşlara kâr payı dağıtılmaması(ÖRN;Yargıtay 11. HD 23.12.2015 tarih ve 2015/5994 E- 2015/13820K sayılı kararı; 11.10.2017tarih ve 2016/2552E- 2017/5272 K )
-Ortaklar arasında güven ilişkisinin kalmaması, ortağın bakiye borcunu ödemede temerrüdü, ortaklar arasında ciddi anlaşmazlıkların olması ve bunların yargıya intikal etmesi, davacı ile şirketin diğer ortakları olan kardeşleri arasındaki ilişkilerin tamamen bozulmasının aile şirketi niteliğindeki şirketin işleyişine de yansıması suretiyle ortaklar arasında giderilemeyecek ölçüde güvensizlik ve anlaşmazlığın ortaya çıkmasıdır. (ÖRN;Yargıtay 11. HD 23.12.2015 tarih ve 2015/5994 E- 2015/13820K sayılı kararı; 11.10.2017tarih ve 2016/2552E- 2017/5272 K )
Somut olayda:
Davacı tarafın bildirdiği deliller davalı şirket İto dosyası, YMM Dr. ... , sektör bilirkişi ... , Emekli Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanı ... 'ın 19/03/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan bilirkişi raporu denetlemeye elverişli bulunmuş hükme esas alınmıştır.Bu delillerden;
Davalı ... nin 30/04/2014 tarihinde kurulduğu, ... sicil müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı olduğu, şirketin iş konusunun "Kadınlar için kuaför işletmelerinin faaliyetleri" olduğu
Davalı şirketin 2000 paya isabet eden 50.000 TL hisse dağılımının dava tarihi itibariyle;
... - 37.475,00.TL - ... adet hisse
...- 12.500,00.TL - 500 adet hisse
...- 25,00 TL - 1 adet hisse şeklinde olduğu
GİB İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesinin 05.03.2021 tarihli Mükellefiyet Yazısında "İlgili tarih ve sayılı yazınızda belirtilen Dairemizin ... vergi numarasında kayıtlı ... San ve TİC.Ltd.Şti'nin bilgisayar kayıtlarımızın tetkikinde 477501- Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda kozmetik ve kişisel bakım malzemelerinin perakende ticaret işinden dolayı ... Mah. ... Sok.No:... adresinde 30.04.2014 tarihinde işe başladığı ve dairemizce adresinde bulunmadığından 31.12.2016 tarih itibariyle resen terk işlemi yapılmıştır" açıklamasının yapıldığı
Davalı şirketin 31.12.2015 tarihlî bilançosuna göre; öz sermayesi nin 134.620,01.-TL olup, ödenmemiş sermayesinin 25.000 TL olduğu, ödenmemiş borçlar toplamının 228.769,69 TL olduğu, bu borç miktarına göre davalı şirketin öz sermayesini tüketmiş durumda olduğu, adresinde bulunmaması sebebiyle vergi dairesi tarafından resen terk işlemi yapıldığı ve 2015 yılı bilançosu itibariyle borca batık durumda olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.
Öğretide ve Yargıtay kararlarında;“...Şirketin uzun yıllar ciddi bir faaliyeti olmamışsa, fesih için yasal haklı nedenler oluşmuştur... ” Yargıtay 11. HD. E. 1995/2880, K. 1995/ 3952, T. 1.5.1995. “...şirketin faaliyete geçemeyip atıl durumda kaldığı, şirket giderlerini ortaklardan aldığı borçlarla kapatmaya çalıştığı, bu borçlara ilişkin icra takiplerine uğradığı ...O halde...feshi için kanuni haklı nedenlerin oluştuğu kabul edilmelidir... ” Yargıtay 11 HD. E. 2000/55, K. 2000/1242, T.21.2.2000.“uzun yıllar ciddi bir faaliyetinin olmaması ”nın, "şirketin sürekli zarar etmesinin" haklı sebepler arasında kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Davalı şirketin borca batık ve adresini terk etmiş durumda olduğu fesih ve ortaklıktan çıkma için haklı sebep bulunduğu sabit olmuştur.
Davacı vekili 08/04/2021 tarihli dilekçe ile, şirket ortaklığından çıkmaya karar verilmesini istediklerini, çıkma payı istemediklerini , çıkma payı ödenmeksizin müvekkilinin şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkememizce davacı talebi gereğince davacı ortak ... nin TTK.638/2 gereğince davalı şirket ortaklığından çıkmasına karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M / .
1-921113 sicil numaralı ... Sanayi Ticaret Ltd Şti ortaklığından davacı ortak ... ( TC no: ... ) nin TTK.638/2 gereğince ÇIKMASINA,
Davacının talebi olmadığından bu şirkette sahip olduğu 1 adet hisse karşılığı çıkma payı ödenmemesine
921113 sicil numaralı ... Ltd Şti nin feshi talebinin ve tüm şirket borçlarının takip edilmesinin dondurulması taleplerinin REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 59,30-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 54,40-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 4,9-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 7.792,3 TL yargılama giderinin(7.683,50 TL posta, bilirkişi ücreti, 54,40 Tl başvuru harcı, 54,40 Peşin harç ) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
27/05/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır