T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/624 Esas
KARAR NO: 2022/23
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/11/2020
KARAR TARİHİ: 11/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkilinin hamili olduğu keşidecisi ... ..., lehtarı ... ..., muhatap bankası ... T.A.Ş. Merzifon Şubesine ait, 31.07.2020 keşide tarihli, ... çek seri nolu, ... Iban numaralı 10.000,00 TL tutarlı çekin kargoda çalındığını ve hırsızlık olayına ilişkin şikayetçi olduklarını, söz konusu zayi olan çekin iptaline ilişkin olarak ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosya ile zayi sebebi ile bu çek yanında 2 adet çeke ilişkin de dava açıldığını ve mahkemeden ödeme yasağı kararı verildiğini, müvekkilinin zayi ettiği çekin ilk cirantacısı ... ... ciro ve imzasından sonra müvekkilinin çeki zayi ettiğinden dolayı müvekkiline ait kaşe ve imza bulunmaksızın davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kaşe ve imzası akabinde ... San. Tic. Ltd. Şti. Kaşe ve imzası ile ... A.Ş.'ne çekin cirolandığını, davalı ... A.Ş. tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... D.İş sayılı dosya ile ihtiyati haciz kararı alınıp Amasya'da müvekkilinin müşterisinin işyerine 31.08.2020 tarihinde hacze gidildiğini, aynı gün müvekkil şirket tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyaya 15.183,73 TL teminat açıklamalı ... ...-... ... adına müvekkil teminat açıklaması ile havale yaptığını, müvekkilinin müşterisine hacze gidilmesinin davalı ... A.Ş. ile diğer davalılar arasında muvazaalı devirler yapıldığını gösterdiğini, tüm bu nedenlerle müvekkilinin hamili olduğu çekin müvekkiline iade ve istirdatına, .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 15.183,73 TL’nin ödeme tarihi olan 31.08.2020 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... AŞ.vekilinin cevap dilekçesi özetle; Müvekkilinin müşterisinin fatura ile tevsik ettiği alacağını temlik aldığını ve yasal mevzuata harfiyen uygun hareket ettiğini, davacının müvekkil şirketin hırsızlarla birlikte hareket ile çalıntı çekin paraya dönüştürülmesini sağladığını iddiasını kabul etmediklerini, müvekkil şirketin yasal mevzuat çerçevesinde çeki iktisap ettiğini, müvekkilinin dava konusu çeki müşterisi ... San. Tic. Ltd. Şti. ile aralarında aktedilmiş olan faktoring sözleşmesine binaen devir aldığını, çekin müvekkiline devir ve ciro edilmesini sağlayan faturaya bağlı alacak temliki işlemi 6361 sayılı kanunda belirtilen esaslara ve BDDK'nın belirlediği kriterlere uygun olarak eksiksiz yerine getirildiğini, müvekkilinin davacıya karşı iyi niyetli, meşru hamil sıfatını kazandığını, çekte mücerretlik ilkesi geçerli olup, kıymetli evrakın mücerretliği ilkesi gereğince davacı tarafın iddialarının senedin gerçerliliğini etkilemediğini, davacı tarafın müvekkil şirkete var olmayan sorumluluklar yükleyerek ispat külfetinden kurtulmaya çalıştığını, müvekkilinin ödeme yasağı kararını çeki bankaya ibraz ettiğinde öğrendiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve davalı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği ancak davanın esasına ilişkin olarak herhangi bir cevap vermedikleri ve duruşmalara katılmadıkları anlaşıldı.
Dava, davacının ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takibe konu olan çekin istirdadı ile tarafına iadesi ile icra dosyasına ödenen 15.183,73-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak; .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyası, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... D.İş sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/... sayılı soruşturma dosyası, müşteki ifade tutanağı, ödeme belgesi, ticaret sicil kayıtları, faktoring sözleşmesi, fatura, bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Dosyaya getirtilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı ... AŞ. tarafından borçlular ... ..., ... ...-... Çanta, ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine 13/08/2020 tarihinde 10.000,00 TL çek alacağı, 32,88 TL takip öncesi faiz, 1.000,00 TL %10 çek tazminatı, 30,00 TL %0,03 komisyon, 151,00 TL ihtiyati haciz masrafı ve 755,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 11.969,58 TL üzerinden 10 örnek nolu kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dava dosyası, icra dosyası ve davaya konu ilgili kayıtları üzerinde inceleme yapılarak tarafların taleplerine ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği, S.M.M.M. ve Emekli Banka Müdürü/Müfettişi bilirkişi ... tarafından sunulan 22/11/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle; ''Davalı faktoring şirketinin faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin 5.maddesindeki öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, sözleşme veya sipariş formunun ve taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ortaya koyacak olan belgeleri araştırmamış olduğu, fatura borçlusunun aranmadığı, borcun teyit edilmediği, müşteri beyanına istinaden işlem yapılmış olduğu, davalı faktoring şirketinin davaya konu çeki ciro yoluyla devir alırken çekin keşidecisine müracaat etmediği, çekin durumu hakkında bilgisine başvurmadığı ve dolayısıyla 24/03/2020 tarihinde teminata aldığı kayıp ve çalıntı çeki iktisap ettiği, çekin iktisabında gereken dikkat ve özeni göstermeyen bu konuda kusurlu olan davalı faktoring şirketinin davaya konu çeki aynen iade etmesi veya çek bedeli tahsil olunmuş ise tahsil olunan çek bedelinin davacı tarafından işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadını talep edebileceği, diğer davalı şirketlerin davaya cevap dahi vermedikleri, davaya konu çalıntı çeki nasıl ve hangi yollardan iktisap ettiklerini, aralarındaki ticari ilişkinin varlığını ispat edemedikleri görülmekle davaya konu kayıp ve çalıntı çekten dolayı sorumluluklarının mahkemenin takdirinde olduğu'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
GEREKÇE :
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf ticari ilişki sonucu kendisine gönderilen çekin kargoda çalındığını, müvekkilinin kaşe ve imzası bulunmaksızın davalılarca ciro edildiği ve davalı ... Faktoring Anonim Şirketi'ne çekin cirolandığını, davalıların çekte meşru hamil olmadığından çekin ve ödenen paranın taraflarına iadesini talep ettiği, davalılar ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Ticaret Limited Şirketi'ne ticari defterlerini sunmaları için ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş ancak sunmadıkları görülmüştür. Bunun üzerine mahkememizce davalı ... Faktoring Anonim Şirketi'nin dava konusu çeki usulüne uygun alıp almadığı yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan rapora göre, faktoring şirketinin çekin iktisabında gereken dikkat ve özeni göstermediği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Tüm bu sebeplerle davalıların iyiniyetli iktisap şartlarını yerine getirmiş sayılamayacakları kanaatine varılmıştır. 6102 sayılı ... Ticaret Kanunu'nun, Elden çıkan çek başlıklı 792'nci maddesinin "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmünü düzenlediği, davalıların yukarıda sayılan durumları göz önünde bulundurulduğunda çeki kötüniyetle iktisap etmiş oldukları veya iktisapta ağır bir kusuru bulundukları sonucunu doğuracağından davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile,
15.183,73 TL'nin 31/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 1.037,20-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 259,31-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 777,89-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Arabulucu Ücret Kararı gereği Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL'nin davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 259,31-TL peşin harç, 750,00-TL bilirkişi ücreti ve 367,25-TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplamı 1.430,96-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce davacıya iadesine,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne hitaben yazılacak dilekçeyle istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/01/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır