T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/705 Esas
KARAR NO: 2021/291
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2013
KARAR TARİHİ: 13/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; müvekkili şirketin spor ayakkabı tasarımı, imalatı, satışı ve dağıtımı işiyle iştigal ettiğini, davalılar tarafından müvekkilinin ayakkabılarının taklit edildiği duyumunun alındığını ve davalı... Ltd. Şti. tarafından müvekkili ürünlerinin piyasaya sunulduğunun tespit edildiğini beyanla, öncelikle taklit spor ayakkabıların bulundukları yerde el konulması ve toplanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, haksız rekabetin tespiti ve durdurulmasını ve haksız rekabet sonucu meydana gelen durumun ortadan kaldırılmasını, her bir davalıdan 1.000,00 er TL maddi ve 5.000,00 er TL manevi tazminatın tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı... Ltd. Şti. ve... Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesi özetle; davacının aynı alacak için müvekkil şirketlere karşı İstanbul ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, tarafları ve konusu aynı olan dava için derdestlik itirazları olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen ayakkabı kodları farklı ise de davaya konu edilen tasarınların ..., ... ve ... sayılı endüstriyel tasarımlar olup, bu tasarımlar için açılan davada verilen bilirkişi raporunda davacı tarafa ait olduğu iddia edilen ...sayılı endüstriyel tasarım ... nin resmi web sitesinde iptal edilmiş ve diğer tasarımlar ile ilgili olarak da tasarımlar arasında benzerlik olmadığı belirtildiğini, müvekkil şirketlerin marka ve model taklidine ihtiyaç duymayan 25 yıllık saygın ve tanınmış şirketler olduğunu, davacı tarafın davaya konu ettiği modellerin taklit olmayıp tamamen müvekkil şirketlerin markasıyla tabanını başka firmalarda yaptırıp, tasarımını ise yurtdışında yaptırdığı modeller olduğunu, ayakkabı gibi boyutu küçük bir eşya üzerinde bu tür benzerliklerin kaçınılmaz olduğunu, endüstriyel tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin şartlarının oluşmadığını ve tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, TTK 56 ve devamı maddelerine dayalı haksız rekabetin tespiti, men'i, maddi ve manevi tazminat ile haksız rekabet işlenmesine etkili olan taklit ürünlerin toplatılması ve imhasına ilişkindir.
Taraflarca delil olarak; marka tescil belgesi, İstanbul... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, her türlü bilgi belgeler ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.
Taraflarca gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda ...Esas -...Karar sayılı 06/01/2014 tarihli karar ile; görevsizlik nedeni sebebiyle davanın reddi ile görevli mahkemenin İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri olduğuna ilişkin karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2014/10388 Esas - 2014/13493 Karar sayılı 10/09/2014 tarihli kararı ile; ''Mahkemece, uyuşmazlığın 5846 sayılı FSEK'nin 83 ve 76. maddelerinden kaynakladığından bahisle fikri sınai haklar hukuk mahkemesinin görevine girdiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş ise de; FSEK'nin 83. maddesinin somut uyuşmazlıkta uygulama yeri olmadığı gibi, davacı tarafça da bu kanuna dayalı bir talepte bulunulmamıştır. Öte yandan dava dilekçesinde, davacı adına tescilli tasarımların bulunduğu ileri sürülmüş ancak ürünlerin birebir taklidinden kaynaklanan davalı eylemleri ile meydana gelen haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yönelik olarak 6102 sayılı TTK'nın 54 vd maddelerine dayalı talepte bulunulduğu açıkça zikredilmek suretiyle işbu davanın açıldığı belirtilmiştir. Bu durumda, uyuşmazlık TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gözetildiğinde ticaret mahkemesinin görevi kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle mahkemece yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş ve ve dosya yeni bir esas almıştır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda teknik açıdan bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup konusunda uzman Hukukçu Yrd.Doç.Dr..., Tekstil Tasarım Uzmanı Yrd.Doç.Dr.... ve Tekstil Mühendisi... tarafından hazırlanan 30/06/2016 tarihli bilirkişi heyet raporu özetle; ''Söz konusu ürünlerin daha önce Lescon markası altında piyasada satışta olduğu tespit edildiği, şuan piyasada olup olmadığı ile ilgili bilgi edinilemediği, tasarıma ilişkin ayakkabıların tasarımının aynılık içerdiği, malzemden kaynaklı küçük renk farkları olduğu fakat bu farklar da iki renk kullanılan alanlarda ortaya çıkartılan kontrastlarla minimum seviyede tutulduğu, tüketicinin dikkatini çekmeyecek düzeye çekildiği, taban modellerindeki küçük farklarda tüketicinin dikkatini çekme açısından yeterli olmadığı'' kanaatiyle rapor tanzim etmişlerdir.
Mahkememizce iddia ve savunmaları doğrultusunda hesap raporu alınmasına karar verilmiş olup konusunda uzman Mali Müşavir ...tarafından hazırlanan 14/02/2018 tarihli kök rapor, 03/01/2019 tarihli ek rapor ve 16/04/2019 tarihli ek rapor özetle; ''Davacı şirketin davaya konu ürün satışlarında 2012 yılına göre 2013 yılında toplamda %95,92 oranında azalış olduğu, davacı şirketin dava dışı ürün net satışlarında ise 2012 yılına göre 2013 yılında toplamda %12,45 oranında bir azalış olduğu, davalılardan ...Ltd.Şti.nin net satışlarında 2012 yılına göre 2013 yılında 8.178.737,89-TL tutarında artış olduğu, faaliyet karında ise 2012 yılına göre 2013 yılında 189.267,73-TL azalış olduğu, davalılardan...Ltd.Şti.nin net satışlarında 2012 yılına göre 2013 yılında 1.451.697,75-TL tutarında artış olduğu, faaliyet karında ise 2012 yılına göre 2013 yılında 31.268,15-TL artış olduğu, davalılardan...Ltd.Şti.nde tespit edilen 5 model için toplam satış tutarı 433.813,40-TL işbu dava için emsal alındığında iş bu davaya konu 6 modelle ilgili toplam satış tutarının 520.576,08-TL olabileceği ve elde etmiş olduğu menfaat tutarının 12.858,23-TL olabilceği, davalılardan ...Ltd.Şti.nin 2013 yılında 6.226,16-TL faaliyet zararı elde ettiği için davalılardan ...Ltd.Şti.nin elde etmiş olduğu menfaat hususunda maddi tazminmat hesap edilemediği, davalılardan...Ltd.Şti.nin üretim ve satış yaptığı, diğer davalı ...Ltd.Şti.nin ise yalnızca ticari mal satışı yaptığının tespit edildiği, davacı vekilinin TTK.nun 56/1 d ve c bendleri gereğince davalılardan ayrı ayrı tazminat talebi hususunda davalı şirketlerin davacı şirketin davaya konu ürünlerine ne miktar / tutarda tecavüz ettiğinin tam olarak tespit edilememesi nedeniyle mahkemece TBK.nın 49.ve diğer hükümlerine karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda ... Esas - ...Karar sayılı 25/06/2019 tarihli karar ile; 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı... Ticaret Limited Şirketinden 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, 10.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... Ltd. Şti.'den 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın manevi tazminat talebinin reddine, Haksız rekabetin tespitine, bilirkişiler Yrd. Doc. Dr. ...,Yrd. Doc. Dr. ...ve ...'ın bila tarihli 11 sayfadan oluşan raporunda taklit edildiği bildirilen ayakkabıların piyasada bulunması halinde TTK 56/1 (c) maddesi gereğince toplanması ve imhası ile karar kesinleştikten sonra mahkeme kararının masraf davalılardan karşılanmak suretiyle ilgililere tebliğ edilmesi ve trajı 50.000 üzerinde olan ulusal gazetede ilanına, şeklinde davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin karar verilmiş, karar davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2019/5136 Esas - 2020/3737 Karar sayılı 01/10/2020 tarihli kararı ile; ''Davacı, maddi tazminatın haksız rekabette bulunularak elde edilen menfaate göre hesaplanmasını istemiştir. Hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda da taraf defter ve belgeleri ile iş yerinde yapılan incelemeye dayalı olarak ve talebe uygun şekilde hesaplama yapılmış olup, raporda ayrıca 554 sayılı KHK 48. maddesinin belirtilmiş olmasının sonuca etkili olmadığı dikkate alınarak davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dosya kapsamındaki iddia, savunma ve olgular ile davaya konu taklit ürünlerin bilirkişi raporuyla tespit edilen satış miktarı dikkate alındığında TBK 49. madde şartlarının somut olayda gerçekleştiği gözetilerek davacı yararına uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca, davacının aynı davalıya karşı ileri sürebileceği farklı istemlerini tek bir davada isteyebilmesi mümkün olup, bu duruma objektif dava birleşmesi denilmektedir. Temyize konu davada da haksız rekabetin tespiti, men'i ile maddi ve manevi tazminat olmak üzere üç ayrı dava açılmıştır. Mahkemece haksız rekabetin tespiti yönünden ayrı hüküm kurulmuş olup, bu talep yönünden davacı yararına ayrıca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş ve ve dosya yeni bir esas almıştır.
Bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
GEREKÇE :
Tarafların iddia ve savunmalar ile tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve usulüne uygun olarak alınan bilirkişi raporları ile Yargıtay ilamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, TTK 56 ve devamı maddelerine dayalı haksız rekabetin tespiti, men'i, maddi ve manevi tazminat ile haksız rekabet işlenmesine etkili olan taklit ürünlerin toplatılması ve imhasına ilişkindir. Davacı tarafın tasarımını yaptığı bir kısım ayakkabıların davalılar tarafından taklit edilip satışının yapıldığı, bu durumun bilirkişiler Yrd. Doc. Dr. ..., Yrd. Doc. Dr. ... ve ...'ın bila tarihli 11 sayfadan oluşan raporuyla sabit olduğu, bu suretle davalıların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ncü maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı davranışta bulunmak suretiyle haksız rekabet yaptıklarının tespitine, haksız rekabet sonucu davalıların elde ettiği menfaat net bir şekilde tespit edilememekle birlikte bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucu davalı ... Ltd. Şti.'nin 12.858,23-TL menfaat etmiş olabileceği değerlendirildiğinden taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL maddi tazminatın davalı... Ltd. Şti.'den 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, bilirkişinin davalı ... Limited Şirketi'nin 2013 yılında faaliyet zararı elde ettiği için onun hakkında hesaplama yapmadığı ancak haksız rekabet sabit olduğundan ve başka bir faaliyetinden dolayı da zarar etmiş olabileceğinden işbu davalı yönünden talep edilen 1.000,00-TL maddi tazminat talebi makul görüldüğünden 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı... Limited Şirketinden 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, dosya kapsamındaki iddia, savunma ve olgular ile davaya konu taklit ürünlerin bilirkişi raporuyla tespit edilen satış miktarı dikkate alındığında TBK 49. Maddesinde yer alan kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür şartlarının somut olayda gerçekleştiği gözetilerek davacı tarafın manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri ve diğer ekonomik menfaatleri zarar gören davacının talebi bulunduğundan bilirkişiler Yrd. Doc. Dr. ..., Yrd. Doc. Dr. ...ve ...'ın bila tarihli 11 sayfadan oluşan raporunda taklit edildiği bildirilen ayakkabıların piyasada bulunması halinde TTK 56/1 (c) maddesi gereğince toplanması ve imhası ile gideri haksız çıkan taraftan alınmak üzere, hükmün kesinleşmesinden sonra ilan edilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1.000,00 TL maddi tazminatın davalı ...Limited Şirketinden 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine,
10.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... Ltd. Şti.'den 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-3.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...Şirketinden 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-3.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...Ltd. Şti.'den 31/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Haksız rekabetin TESPİTİNE,
5-Bilirkişiler Yrd. Doc. Dr. ...,Yrd. Doc. Dr. ... ve ...'ın bila tarihli 11 sayfadan oluşan raporunda taklit edildiği bildirilen ayakkabıların piyasada bulunması halinde TTK 56/1 (c) maddesi gereğince TOPLANMASI VE İMHASINA,
6-Karar kesinleştikten sonra mahkeme kararının masraf davalılardan karşılanmak suretiyle ilgililere tebliğ edilmesi ve trajı 50.000 üzerinde olan ulusal gazetede ilanına,
7-Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 1.161,27-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 204,95-TL peşin harç ve 155,00-TL ıslah harcı toplamı 359,95-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 801,32-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan 204,95-TL peşin harç ve 155,00-TL ıslah harcı toplamı 359,95-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
12-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
13-Haksız rekabet yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
14-Davacı tarafından yapılan 4.099,65-TL bilirkişi ücreti ve 494,65-TL posta gideri olmak üzere toplam 4.594,30-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre yüzde 81'i olan 3.719,20-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
15-Davalılar tarafından yapılan toplam 21,80-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre yüzde 19'u olan 4,14-TL'nin davacı taraftan alınarak davalılara verilmesine, bakiyesinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
16-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce taraflara iadesine,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde YARGITAY'a hitaben yazılacak dilekçeyle TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/04/2021
Katip
☪e~imzalıdır.☪
Hakim
☪e~imzalıdır.☪