T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/791
KARAR NO: 2021/807
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2020
KARAR TARİHİ: 22/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... ...’nun müvekkili şirket bünyesinde davalı alt işveren nezdinde temizlik personeli olarak istihdam edildiğini, iş sözleşmesinin son alt işveren davalı Pertem tarafından feshedildiğini, dava dışı işçi ... ... tarafından kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarına ilişkin olarak .... İş Mahkemesi 2016/... E sayılı dosyası ile dava açtığını, yapılan yargılama sonucunda 2018/... K. Sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul edildiğini, istinaf ile kesinleştiğini, ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine başlatılan ilamlı icra takibi nedeniyle Müvekkil şirketin 24.203,22 TL tutarındaki alacağın tamamını 15.01.2020 tarihinde ödemek zorunda kaldığını, söz konusu tutarın davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının asıl işveren sıfatı ile tüm hak ve ücretlerinden sorumlu olduğunu, müvekkili şirket ile asıl işveren davacı arasında yapılan sözleşme çerçevesinde çalışanın tüm hak ve ücretlerinin tam ve zamanında ödendiğini, Teknik Şartnamenin 10.1 maddesinde kıdem tazminatına karşılık her ay istihkaktan kesinti yapılacağının düzenlendiğini ve kesintilerin yapıldığını, kıdem tazminatı talep edilmeden ödeme yapılmadığı için yargılama giderlerine sebebiyet verildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere sorumluluğun dava dışı işçinin çalıştırıldığı süre ile sınırlı olduğunu, 6552 sayılı Kanunla sorumluluğun asıl işverende olduğunun düzenlendiğini beyanla; haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Davacının üst işveren davalının alt işveren olduğu ve işçilik alacağı kesinleşen işçi alacağının 15/01/2020 tarihinde ödeyen davacının taraflar arasında mevcut temizlik hizmeti alım sözleşmesi uyarınca son alt işveren davalıdan rücuen tazminine ilişkindir.
Mahkememizce, Dosyanın bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunması, dosyaya sunulan deliller ile taraflar arasındaki sözleşme üzerinden inceleme yapılarak davacının alacak hakkı olup olmadığı varsa miktarının belirlenmesinin istenilmesine karar verildiği, İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Bilirkişi ... tarafından sunulan 15/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı Kurum’un dava dışı işçiden dolayı 15.01.2020 tarihinde ödemiş olduğu toplam 24.203,00 TL’den davalı alt işverenlerden sorumlulukları nispetinde tahsili talebine ilişkin olarak; Dosya içeriği belgelerin incelenmesi ve hizmet alım sözleşme hükümleri çerçevesinde davalı ... Ltd. Şti firma sorumluluğunun 9.139,07 TL olduğu kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Dava dışı işçi ... ...’nun davacı şirket bünyesinde davalı alt işveren nezdinde 04.01.2007-30.06.2014 tarihleri arasında temizlik personeli olarak çalışmış olup iş sözleşmesi son alt işveren davalı ... tarafından feshedilmesi üzerine, dava dışı işçi ... ... tarafından kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarına ilişkin olarak .... İş Mahkemesi 2016/... E sayılı dosyası ile açmış olduğu dava sonunda ile davanın kısmen kabul edildiği, ... İcra Müdürlüğünün 2018/ ... E sayılı dosyası ile başlatılan ilamlı icra takibi nedeniyle davacı şirketin 24.203,22 TL tutarındaki alacağın tamamını 15.01.2020 tarihinde ödeyerek iş bu davada alt iş veren davalıya rücuen talep ettiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi ... ...’nun .... İş Mahkemesinin 2016/... E sayılı dosyasındaki işçilik alacaklarına konu hizmet süresi 04.01.2007-30.06.2014 tarihleri arasında olup 4857 sayılı Kanunun 2. Maddesi “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinden aldığı işte çalıştıran diğer işverenle ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmünü içermekte olup,
Asıl işveren- alt işveren ilişkisinin mevcut olduğu durumlarda; asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. İç ilişkide ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler.
Taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmenin “3-Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı” maddesinde; Sözleşmenin konusunun temizlik hizmeti alımı olduğu,
Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 5.1.11 maddesinde; “Kendi tarafından görevlendirlecek Personel ...ye verilecek Hizmetler için çalışmaya devam ederken işyeri çalışma koşulları ve can güvenliği hariç her türlü kanuni alacak ve haklarının eksiksiz yerine getirilmesine ilişkin işlemler ile ... Bakanlığı, ... Müdürlükleri nezdindeki vergi, sigorta ve benzeri tüm mükellefiyetleri,
5.1.22 maddesinde; “Çalıştırdığı Personelin ücretlerini ve varsa diğer haklarını yasalara uygun olarak, eksiksiz, tam olarak ve zamanında ödemekle ve çalıştırdığı işçilerin iş sözleşmeleri, İş Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinden Sözleşme’nin imzalanmasından sonra doğan ücret ve diğer yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmekle, gelir vergisi, sosyal sigorta primi, işsizlik sigortası gibi kesintileri ilgili Kurumlara zamanında yatırmakla yükümlüdür.
7.2.3 maddesinde; “Yapılan işin niteliği veya ihtiyaca göre, özel günler (Milli ve Dini Bayramlar, Kutlama ve Kuruluş Günleri vb) ve ...’nin düzenleyeceği her türlü organizasyon ve etkinlikler ile sosyal tesislerde ihtiyaç duyulacak zamanlarda Görevli Personel’e fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda, iş mevzuatında belirtilen şekilde ödeme yapılır.
14.1.5 maddesinde; “Bağımsız ve tek işveren sıfatıyla Personel’in mevzuattan doğacak ücret, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, prim ve vergi borçları gibi hak, borç ve mükellefiyetleri ile Personel’in ve/veya alt yüklenicinin ve/veya üçüncü bir şahsın uğrayabileceği kaza, yaralanma, mesleki hastalık, maluliyet ve benzeri durumlardan veya bunun neticesi olarak ortaya çıkan zarar ziyandan veya Persone’in ... Personeli’ne, ...’ye ve/veya üçüncü şahıslara verebilecekleri zarar ziyandan veya kanunen ödenmesi gereken tazminat ve masraflar ile Bölge Çalışma Müdürlüğü, SGK, Sağlık Bakanlığı Teşkilatı ve sair yetkili kuruluşlara olan ilişkilerinden ve Uygulanacak Yasalar’dan kaynaklanan hukuki, cezai ve mali yükümlülüklerini münhasıran yerine getirmeyi, ...’nin tabi halinde ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiğini belgelemeyi, ...’den bu madde kapsamına giren bir talepte bulunması halinde, ... tarafından ödenen tutarları ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte aynı para cinsinden nakden ve defaten ilk talebi üzerine darhal ...’ye ödeyeceğini,”
14.4 maddesinde; “Sözleşme süresi içerisinde, kıdem tazminatı hakkı doğacak şekilde iş sözleşmesi sona eren ... ’in tazminat tutarları Şirket tarafından yasal süresi içerisinde ödenecektir. Ödenen kıdem tazminatları ile ilgili belgeler ...’ye ibraz edilecektir. ..., ödemesi belgelenmiş kıdem tazminatlarını hakkediş ödemelerine ilave olarak Şirket’e ödeyecektir. Sözleşme sonunda (3. Yılın sonunda) kıdem tazminatı hak eden Görevli Persone’in işten ayrılış evraklarının ...’ye teslim edilmesiyle kıdem tazminatı ödenecek tutarlarda mutabık kalınarak kıdem tazminatları doğrudan Görevli Personelin hesabına ... tarafından ödenecektir. " hükümleri bulunmaktadır.
Yukarıdaki hükümlere göre davalı alt işverenin kıdem tazminatı hariç tüm tutarlardan sorumlu olduğu düzenlenmiş olup dava dışı işçi ... ...’nun .... İş Mahkemesinin 2016/... E sayılı dosyasındaki işçilik alacaklarının kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai ücretine ilişkin olduğu görülmüş olup, davanın dava dışı ... Firmasına yöneltilmemesi ve davalı ... Firmasının son alt işveren olması hasebiyle yıllık izin ücretinden sorumlu olduğu dikkate alınarak ibraz edilen ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda ; davacı Kurum’un dava dışı işçiden dolayı 15.01.2020 tarihinde ödemiş olduğu toplam 24.203,00 TL’den davalı alt işverenlerden sorumlulukları nispetinde tahsili talebine ilişkin olarak; ihbar tazminatı 2.786,33 TL, fazla mesai ücreti 4.899,34 TL olmak üzere toplam 7.685,36 TL işçilik alacağı ve yargılama gideri 1.453,71 TL olmak üzere hizmet alım sözleşme hükümleri çerçevesinde davalı ... Ltd. Şti firma sorumluluğunun toplam 9.139,07 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 9.139,07-TL'nin ödeme tarihi olan 15/01/2020 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 624,29-TL Harçtan peşin alınan 413,34-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,95-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "... Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 4.080-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 4.080-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 467,74-TL ilk gider, 46,50-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 850-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.364,24-TL. yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 806,26-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
7-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğnuda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır