T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/191 Esas
KARAR NO: 2023/75
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2021
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Taraflar arasında mevcut 10/11/2017 tarih 01/12/2017 yürürlülük tarili 5 yıl süreli Franchise Sözleşmesi ve ek protokolden kaynaklı ödenmemiş fatura alacağının bulunduğunu ve yine sözleşme kapsamında ödenen görselleştirme ve demirbaş yatırım masraflarının yani entegrasyon yatırım destek bedelinin davalı tarafça yatırılması gerektiğini, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini beyan ederek; ödenmeyen 21.323,97 TL franchise ücreti fatura bedeli, 39.085,20 TL entegrasyon yatırım desteği bedeli ve 44.836,02 TL sözleşmenin feshi ile birlikte kalan sözleşme dönemine ilişkin talep edilen franchise bedeli olmak üzere toplam 105.245,19 TL alacağın davalılardan müştereken müteselsilen dava dilekçesinde belirtilen tarihlerden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, bildirilen tanıklar dinlenmiş, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.
Dosya kapsamı itibari ile alınında uzman bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor aldırılmış, taraflara tebliğ edilerek tarafların itiraz ve beyanları dosya kapsamına alınmıştır.
GEREKÇE:
Uyuşmazlığın konusunun Taraflar arasında mevcut 10/11/2017 tarih 01/12/2017 yürürlülük tarili 5 yıl süreli Franchise Sözleşmesi ve ek protokolden kaynaklı ödenmemiş fatura alacağı, entegrasyon yatırım destek bedelinin sözleşmenin süresinden evvel haklı fesih iddiasına dayalı olarak davacının davalıdan alacağı olup olmadığı, varsa miktarı noktasında toplandığı tespit edildi.
Davalı yan, taraflar arasında akdedilen franchise sözleşmesinin imza sahibi sıfatıyla dava dışı ... ... tarafından imzalandığını, davalılardan ...’nın ... Firmasını sözleşmenin akdedilmesinden sonra dava dışı ... ...’dan devir aldığını, Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri kapsamında eski paydaş ... ...’un davalı şirketin aktif ve pasiflerden devreden sıfatıyla 2 yıl sorumlu olacağını ve açıklanan sebeple davalı ... Arıcının işbu dava konusu talepler bakımından sorumluluğu bulunmadığı yönünde itirazda bulunmuştur.
Davalı ..., 25.01.2019 tarihinde imzaladığı Ek Protokol ile davalı şirketin sermayesini temsil eden payların tamamını devraldığını, “imza sahibi” sıfatıyla Euromaster Franchise Sözleşmesi’ne taraf olduğunu ve imza sahibi olarak işbu Sözleşmeden kaynaklanan tüm haklarla birlikte tüm borç, yükümlülük ve taahhütlerin de kendisine intikal ettiğini kabul, beyan ve taahhüt etmiştir. Bir başka ifadeyle, Franchise Sözleşmesi’ni “Franchise Alan” sıfatıyla imzalayan ... Ltd. Şti. ve “İmza Sahibi” sıfatına haiz ..., herhangi bir süre kısıtlamasına tabi olmaksızın birbirlerinin, Sözleşme tahtındaki yükümlülüklerini karşılıklı olarak garanti ettiklerini beyan ve taahhüt etmişlerdir. Dolayısıyla, davalılar ... Ltd. Şti. ve ..., gerek Franchise Sözleşmesi gerekse Ek Protokol nezdinde yer alan hükümler uyarınca davacı Şirket’e karşı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davaya konu sözleşmenin 19.1.1 nolu maddesi değerlendirildiğinde; taraflardan birinin yükümlülüklerinden herhangi birini ihlal ettiği takdirde diğer taraf yükümlülük ihlalini kaldırması için bildirimde bulunabilecek, 1 ay içinde ihlalin ortadan kaldırılmaması halinde sözleşmeyi derhal etki doğurmak üzere feshedebileceğinin yazılı olduğu, davacı tarafça franchise ücret alacakları vade farkı alacaklarını içeren gönderilen ihtarnamelere rağmen faturaların süresinde ödenmediği ve dolayısı ile borçlarını önemli derecede davalı tarafın ihlal ettiği, akdin bu hali ile devamının davacı yönünden çekilmez hale geldiği sabit olup anılan sebeplerle davacının sözleşmeyi feshetmesi haklı nedene dayanmakta olup, bu husus dosya kapsamına alınan kök ve ek raporlar ile de net bir şekilde saptanmıştır.
2019 ve 2020 yılına ait ödenmeyen franchise ücreti fatura bedelinin hesaplanması amacı ile alınan kök rapor ile davacıya ait 2018–2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerin sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğunun anlaşıldığı ardından bu defterler üzerinde yapılan detaylı incelemeler sonucu, taraflar arasındaki bütün alacakların/borçların dökümüne de Kök Raporda yer vererek “davacının davalıdan, sözleşmenin feshedildiği tarih itibariyle, toplam 20.786,24 TL tutarında ödenmemiş fatura alacağı bulunduğunun tespit edildiği taraflar arasında akdedilen 10.11.2017 imza tarihli Franchise Sözleşmesi’nin davalıların temerrüdü nedeniyle haklı nedenle feshedildiği ve davacının, davalılardan ödenmemiş fatura alacağı talebinin haklı ve hukuka uygun olduğunu tevsik edilmiş akabinde, davalılar tarafından sunulan Kök Bilirkişi Raporu’na itiraz dilekçesinde, ... Tic. Ltd. Şti.’ye (“...”) ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi talep edilerek, davacının fatura alacağı talebinin haksız olduğu iddiasında bulunulmuş, bu kapsamda, davalının ticari ve defter ve kayıtları incelenmiş davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda öncelikle davalının 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerin sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, ancak 2020 yılına ait ticari defterlerinin kapanış tasdiki yapılmadığı tespitine yer verilmiş ve akabinde davacı şirket kayıtları ile davalı şirket kayıtları üzerinden detaylı bir alacak/borç karşılaştırması yapılarak davalının 22.472,72-TL borcunun bulunduğunun görüldüğü ancak bununla birlikte davacı şirketin ticari defterlerine göre alacak tutarının 20.786,24 TL olarak belirlendiği, aradaki farkın ise tarafların muavin defterlerindeki dönem başı devirden kaynaklandığının tespit edildiği belirtilmiş bir diğer ifadeyle, davalı ...’un ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde davacı şirketin fatura alacağı talebinin kısmen haklı olduğu usul ve yasaya uygun denetime elverişli bilirkişi kök ve ek rapor ile tevsik edilmiş olup, anılan sebeplerle; 21.323,97 TL üzerinden ikame edilen franchise ücreti fatura bedeli talebinin kısmen kabulü kısmen reddi ile; 20.786,24 TL fatura alacağının
-9.071,92 TL olan kısmına 24.06.2020 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihinden 3 gün sonraki tarih olan 03.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-9.968,93 TL olan kısmına 02.11.2020 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihinden 3 gün sonraki tarih olan 08.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-1.745,39 TL olan kısmına dava tarihinden(16.03.2021) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.
Dosya kapsamı ve mali kayıtlar incelendiğinde, davacı Şirketin davalı şirket ile arasındaki Franchise Sözleşmesi’ni haklı sebeple feshettiği, bu sebeple entegrasyon yatırım desteği ödemesi ve sözleşmenin kalan dönemine ilişkin tutarın ödenmesi taleplerinde haklı olduğu bu hususun Kök ve ek Bilirkişi Raporu’nda açıkça tespit edilmiş, yapılan incelemede davacı yanın davalıya 5 yıllık sözleşme süresinde kdv dahil 94.400 TL ödeme yaptığı, bu durumda davacı yanın 80.000 TL'nin KDV'si olan 14.000 T'yi ilgili dönemde indirim konusu yaptığı tartışmasız olup, bu durumda destek ödemesinin KDV'ye ait kısmının talep edilmesi olanaklı olmayıp, bilirkişilerce yapılan kıstelyevm usulüne göre hesaplamada davacının hak sahibi olduğu entegrasyon yatırım desteği bedelinin 33.186,88 TL olduğu tespit edilmiş olup, anılan sebeplerle 39.085,20 TL üzerinden açılan entegrasyon yatırım desteği bedeli talebinin kısmen kabulü ile 33.186,88 TL entegrasyon yatırım desteği bedelinin 02.11.2020 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihinden 15 gün sonraki tarih olan 20.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.
Dosya kapsamı incelendiğinde, cevaba cevap dilekçesinin 6'ncı sayfasında franchise veren davacı şirket, "şirketin davalılarla akdetmiş olduğu sözleşmenin davalılar tarafından fiilen uygulanmaması sebebiyle Çanakkale ilinde başka bir servis noktasının da bulunmaması nedeniyle, dava dışı ... ile franchise sözleşmesi akdetmiştir." şeklinde beyanda bulunmuş, davacının bu beyanından, davacının, davalılar ile sözleşmesinin feshedilmeden önce davacı ile arasındaki sözleşmenin fiilen uygulanamaz hale gelmesi nedeniyle aynı bölgede başka bir franchise sözleşmesi akdettiği anlaşılmakla, davacının, davalılardan kar mahrumiyeti talep etme hakkının bu durumda oluşmadığı değerlendirilmiş, anılan sebeplerle; sözleşmenin feshi ile birlikte kalan sözleşme dönemine ilişkin toplam 44.836,02 TL üzerinden talep edilen franchise bedeline yönelik talebin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
a)21.323,97-TL üzerinden ikame edilen franchise ücreti fatura bedeli talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile; 20.786,24-TL fatura alacağının
-9.071,92-TL olan kısmına 24/06/2020 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihinden 3 gün sonraki tarih olan 03/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
-9.968,93-TL olan kısmına 02/11/2020 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihinden 3 gün sonraki tarih olan 08/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
-1.745,39-TL olan kısmına dava tarihi olan 16/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
b)39.085,20-TL üzerinden açılan entegrasyon yatırım desteği bedeli talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile;
-33.186,88-TL entegrasyon yatırım desteği bedelinin 02/11/2020 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihinden 15 gün sonraki tarih olan 20/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
c)Sözleşmenin feshi ile birlikte kalan sözleşme dönemine ilişkin toplam 44.836,02-TL üzerinden talep edilen franchise bedeline yönelik talebin reddine,
2-Davanın kabulüne konu miktar üzerinden hesaplanan ve davalılardan alınması gereken 3.686,90 TL karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin alınan 1.797,33 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.889,57 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, davacı tarafça yatırılan 1.797,33 TL peşin harç tutarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı, posta, müzekkere masrafları ve bilirkişi ücretinden oluşan 5.267-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak; 2.701,08 TL olan kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı şirket tarafından yapılan posta masraflarından oluşan 221,40 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak; 107,85 TL olan kısmının davacıdan tahsili ile davalı şirkete ödenmesine, bakiye kısmın davalı şirket üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabulü konu miktar üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan 9.200-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden redde konu miktar üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan 9.200-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile ret sebebinin aynı olması sebebi ile davalılara eşit olarak verilmesine(4.600'er TL)
7-1.360- TL zorunlu arabuluculuk ücreti giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak; 697,45 TL olan kısmının davalıdan, bakiye kalan kısmının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*