T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/210 Esas
KARAR NO: 2021/654
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 10/04/2020
KARAR TARİHİ: 09/09/2021
Mahkememizde görülen Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili ... Asliye Ticaret mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde ve özetle;
Davacı ...'nın 27/03/1985 tarihinde tescil edilen Davalı ... Anonim Şirketi'nde pay sahibi olduğunu,
Davalı Şirketin bir ‘aile şirketi’ olarak kurulmuş olup, hala faaliyet konusu kapsamında faaliyetlerini devam ettirdiğini, Müvekkillerden ...’nın söz konusu şirketteki pay sahipliğinin 1985 yılı itibariyle başladığını ve hali hazırda hala Davalı Şirkette pay sahibi olarak varlık gösterdiğini , davalı Şirket Müvekkil’in babası ... ve annesi ... tarafından kurulmuş olup Davalı Şirket’in hali hazırda Yönetim Kurulu Üye ve Başkanı Hakim Hissedar ... Müvekkil ...’nın erkek kardeşi, Müvekkil ...nın dayısı olduğunu,
Müvekkilleri ile Davalı Şirket arasında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasının engellenmesi, Şirket mali kayıtlarında şeffaflık olmaması ve Müvekkillerin şirketin iç yüzü hakkında yeterli derecede bilgi sahibi olamamaları kaynaklı olarak çeşitli ihtilaflar bulunduğu,
Müvekkillerden ... ile Davalı Şirket ve Hakim Hissedar ... arasında ise Müvekkilin paylarına haksız ve hukuka aykırı yapılmış müdahaleler nedeniyle pay kaydının düzeltilmesi, Müvekkil’in pay miktarının tespit edilmesi ve tescilin sağlanması talep konulu .... Asliye Ticaret Mahkemesinde 2019/... E. Sayısı dosyası ile görünen bir dava mevcut olduğunu, Müvekkilinin kardeşlik hukuku gereği güven duyduğu kardeşi Hakim Hissedar ... tarafından gerçekleştirildiği ile ilgili kuvvetli şüphelerin bulunduğu fiillerden haberdar olduğunu ve Şirket’in iç işleri hakkında bilgi edinmek istediğini, ancak söz konusu talepleri hakkında ya yanıt verilmediğini,
Davalı Şirket’in 2019 yılına ait yıllık Olağan Genel Kurul Toplantısı. 31/03/2020 tarihinde Şirket Merkezinde gerçekleşmiş olmakla bu hususta Davalı Şirket söz konusu toplantının akabinde 31.12.2020 tarihinde Şirket Ana Sözleşmesinin Sermaye başlıklı 1.Maddesinin tadil edilerek şirket sermayesinin 63.304.988.00 TL’den 116.695.021,00 TL artırılarak 180.000.000,00 TL’ye çıkarılması için Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı düzenlendiğini ,
Yönetim Kurulu tarafından yapılan Toplantı Davet İlanında yer alan toplantı gündemi ile de gayet açık olduğu üzere sermaye artırımının 87.957.421,42 TL lik kısmının iç kaynaklardan, geri kalan 33.737.590,58 TL lik kısmının ise nakit artırım suretiyle karşılanmak istendiği ve bu hususta Şirket Ana Sözleşmesinin Sermaye Başlıklı 6 Numaralı Maddesinin müzakere ve oylaması için Şirket Hissedarlarının toplantıya davet edildiğini Ancak bu hususta, Davalı Şirket dava konusu Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı öncesinde 19.10.2020 tarihinde bağlı şirketlerden ... A.Ş.’nin Şirket ile birleşmesine ilişkin başka bir Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı daha tertip etmiş olup söz konusu toplantı ile dava konusu 31.12.2020 tarihli toplantı arasında geçen iki (2) aylık süre içerisinde Şirket’in ne gibi zararlara maruz kaldığının bilinmediğini ,
Somut olayda gerçekleşen toplantıda Davalı Şirket bağımsız denetime tabi bir şirket olmasına ve bundan önceki yıllarda gerçekleşen her bir Olağan Genel Kurul Toplantısı yönünden gerekli olan bu şartı sağlamış olmasına rağmen huzurdaki davanın konusunu teşkil eden sermaye artırımına ilişkin genel kurul toplantısında bu şartın sağlanmadığını , 31.12.2020 Tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağı ile sermaye artırımına ilişkin belge eksikliği olduğunu ve sorulan sorulara cevap verilmediğini,
Şirket sırrı yahut şirket menfaatlerinin tehlikeye düştüğü bir durum mevzu bahis konusu olmadığından, 31/12/2020 tarihli Genel Kurul Toplantı sı’nda sorulmuş sorular hakkında herhangi bir cevap verilmemiş olması, keza bağımsız denetçi raporu düzenlenmemesi ile hissedarların davalı şirketi’in finansal ve mali durumunu geniş çaplı öğrenebilmesi ve gerçekten sermaye artırımına gerek olup olmadığını tespit etmelerinin önüne geçilmesi bilgi alma hakkının haksız ve hukuka aykırı olarak ihlalini oluşturduğunu,
Müvekkil’in Davalı Şirket bünyesinde paylarına müdahale edilerek Müvekkil’in Davalı Şirketteki payları, pay defterine yanlış şekilde kaydedilmek suretiyle kademeli olarak azaltıldığını, pay kaydının tespiti için .... Asliye Ticaret Mahkemesinde 2019/... E. sayılı dosya üzerinden dava ikame edildiğini,
Davalı Şirket’in, Müvekkil’in ve Hakim Hissedar ...’nin annesi ... ve babası ... tarafından kurulduğunu, Ancak bir süre sonra Müvekkil’in anne ve babası vefat ettiğini, söz konusu kişilerin Davalı Şirket bünyesindeki payları miras intikali ile diğer paydaşlara geçtiğini, Ancak Müvekkil’e anne ve babasından intikal etmesi gerekli payların Müvekkil’in kendisine intikal etmediği, aksine söz konusu payların pay defteri incelendiğinde Hakim Hissedar ...’ye intikal etmiş olduğu tespit edildiğini, Müvekkil söz konusu bilgiden yıllar boyu haberdar olmadan ve kardeşine duyduğu güven ile Şirket yönetimini tamamen ona bırakarak şirketteki pay sahipliğini sürdürmüş olup tüm bunlara ek olarak Davalı Şirkette herhangi bir kar dağıtım kararının alınmaması nedeniyle ise kar payı hakkından yoksun kaldığını,
Sermaye artırımının müvekkillerinin paylarını azaltmak üzere verilmiş bilinçli bir karar olduğunu, belirterek ;
Çoğunluk pay sahibinin, iş bu davayı ilgilendiren taraf olarak hukuk düzleminde var olan tüzel kişilik olarak ise davalı şirketin, vekiledeni şirketin bünyesinde haklarını kullanmasına engel olduğunu, şirketin tek bir kişi tarafından yönetildiğini, hatta son genel kurul toplantısı ile ise yönetim kurulu başkanı olarak söz konusu kişiye TTK 395 ve 396 md kapsamında yetki verilerek, gerek şirketle işlem yapma ve şirkete borçlanma yasağı, gerek ise rekabet yasağı bakımından muafiyet tanındığı, vekiledeninin bu davanın konusu bakımından en basit hakkı olan bilgi alma ve inceleme hakkını kullanamazken, şirket içinde ifade edilen hususlarda muafiyet tanınmasının ise eşit işlem yasağına aykırı olduğu açıkça ortada olduğundan, 31/03/2020 tarihli genel kurul kararının batıl olduğunun tespitini, solo mali tabloları ile şirket mizanı da dahil olmak üzere tüm ticari defter ve kayıtları üzerinde ise, TTK 437/4 md si uyarınca inceleme yetkisi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açmış olduğu ... esas sayılı dava dosyasının ... Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2020/... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini istemiştir.
CEVAP / Davalı vekili mahkememiz 2020/... Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ve özetle;
Usule ilişkin beyanında; Mahkememiz 2020/... Esas sayılı dosyası ile Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının 31/12/2020 tarihli olağanüstü genel kuruluna ilişkin olduğunu, tefrikine karar verilmesini talep etmiştir.
Esasa ilişkin beyanında ; 31.12.2020 tarihinde yapılan ve tek gündem maddesi sermaye artırımı olan olağanüstü genel kurul toplantısına yönelik gerekli her türlü belge ve bilgiler genel kurul toplantısı tarihinden 15 gün evvel şirket merkezinde hazır edilerek , davacılara ve vekillerine bildirildiğini, davacılar vekili aracılığıyla bu belgelerin bir örneği teslim alındığını, Bu belgeler genel kurul toplantısından evvel teslim alınmasına rağmen, toplantı gününe kadar yazılı veya şifahi olarak, şirkete ve şirket yönetim kuruluna ek açıklama yapılması, ek belge ve bilgi verilmesi veya sair şekilde bilgilendirilme amacıyla davacılar tarafından herhangi bir başvuru yapılmadığını,
Davacıların toplantı sırasında yöneltmiş oldukları detaylı sorulara toplantı sırasında cevap verilmesi fiilen olanaksız olduğunu, davacıların kötüniyetli olarak dava açma malzemesi oluşturmaya çalışıldığını, tüm bilgi ve belgeler toplantıdan 15 gün öncesinde şirket merkezinden hazır bulundurulup davacıların vekili tarafından teslim alındığı
31.12.2020 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının tek gündem maddesinin sermaye artışı olması nedeniyle, anılan olağanüstü genel kurul toplantısında şirketin finansal tablolarının müzakeresi yapılmadığından, TTK madde 437/1 kapsamında toplantı öncesinde şirketin 31.11.2020 Tarihli İşletme Ayrıntılı Bilançosu ile sermayenin ödendiğine ilişkin 08.12.2020 tarihli YMM Raporu hissedarların incelemesine ve talep halinde bir örneğini almalarına hazır edildiğini,
08.12.2020 tarihli YMM raporunda; şirket sermayesinin ödenip ödenmediğine ilişkin bilgilere yer verildiğini, TTK 376. Maddesi uyarınca sermayenin korunmasına yönelik incelemeler yapıldığını, YMM raporu davacılar tarafından toplantı öncesinde incelendiğini ve bilgi almaları sağlandığını, 31.12.2020 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısına davet tutanağı ve toplantı gündemi 14.12.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığını, İlan edilen toplantı gündeminde Sermaye artırım sebeplerine yer verildiğini
Müvekkili şirketin yönetim kurulu başkanı ...’nin sermaye artırımını gerektiren sebepleri detaylı bir şekilde açıklayan bir konuşmasının mevcut olduğunu ve detaylı bir bilgilendirme yapılarak tüm pay sahiplerine sermaye artırımı ihtiyacına giden süreç ayrıntılı şekilde izah edildiğini , davacıların 31.12.2020 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında sormuş oldukları sorulara cevaben Beşiktaş 27. Noterliği 02829 yevmiye numaralı 15.01.2021 tarihli ihtarname keşide edildiğini, belirterek ;
Mahkemeniz dosyasıyla birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası sermaye artırımına ilişkin 31.12.2020 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısına ilişkin olmakla bu dosyanın tefrikine, Haksız, mesnetsiz, kötüniyetli olarak açılan ve aydınlatma yükümlülüğü yerine getirildiği halde hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olan davanın reddine,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
... ATM nin ... esas sayılı dosyasında açılan davada , mahkemece 26/01/2021 tarih ve 2021/94 sayılı karar ile mahkememizin 2020/... esas sayılı dosyası ile birleştirme kararı verilmiştir.
Mahkememizin 2020/... esas sayılı dosyasında 31/03/2020 tarihli genel kurul için açılan bilgi alma ihlali istendiği, ... ATM nin 2021/... esas sayılı dosyasında ise 31/12/2020 tarihinde yapılan genel kurul için bilgi alma ihlali istendiği dikkate alınarak ; "farklı genel kurullar için aynı dava dosyasında yargılama yapılamayacağı " gözetilip 23/03/2021 tarihli tefrik ara kararı verilmiş, dava dosyası mahkememizin 2021/210 esasına kaydedilmiştir.
Dava; TTK 437/5 maddesi kapsamında davacı şirket ortağı ... nın davalı şirketin 31/12/2020 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısından önce ve genel kurul gündeminin görüşülmesi sırasında istediği bilgilerin reddedilmesi/ertelenmesi/bilgi alınamaması iddiası ile ( dava dilekçesinin 5.sayfasından itibaren sıralanan 14 adet soru ile 8.sayfasında denetçiye sorulan 4 adet soru) davalı şirkete ait solo mali tabloları, şirket mizanı dahil şirket defter ve kayıtları üzerinde TTK 437/4 gereğince inceleme yetkisi verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık mahkememizce 25/03/2021 tarihli ön inceleme duruşmasında bu şekilde tespit edilmiştir.
Tarafların delilleri toplanmış, davalı şirketin İTO dosyası, 31/12/2020 tarihinde yapılan 2019 yılına ait yıllık Olağan Genel Kurul Toplantı tutanağı, toplantıya ait hazirun cetveli, davacının genel kurul tutanağına geçirilen ve eklenen bilgi isteği, muhalefet şerhine dair tutanak ekleri, davalı şirketin genel kurul yapılmadan önce şirket ortaklarına genel kurul gündemi ile birlikte tebliğ ettiği finansal tablolara ilişkin rapor, bağımsız denetçi raporu vd alınmıştır.
TTK 437 nin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı, cevaplanması istenen sorular ve cevaplarının TTK 437/3 anlamında şirket sırrı olup olmadığı, davacının olağan genel kurul tutanağına geçen ve dava dilekçesinde 14 madde halinde açıkladığı bilgi edinme isteminin davalı şirket tarafından cevaplanıp cevaplanmadığı, cevaplanmış ise eksiklik olup olmadığı, verilen cevapların yeterli olup olmadığı konusunda Prof Dr ... ve Doç Dr ... ın 24/08/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan rapor hükme esas alınmıştır
6102 sayılı TTK.nun 437.maddesi
" (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir." Hükümlerini içermektedir.
Somut olayda;
... nün ... numarasında kayıtlı davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ nin olağanüstü genel kurul toplantısının 31/12/2020 tarihinde yapıldığı
Davalı şirketin 63.237.033 hisseye isabet eden 63.237.033 TL sermaye değerli olup, ortakları ve hisseleri aşağıda açıklanan şekildedir.
Ortak AdıHisse AdediHisse TutarıYüzdesi
... 39.644.08139.644.081,0062,69%
...10.946.82710.946.827,0017,31%
...7.661.6187.661.618,0012,12%
...968.910968.910,001,53%
...11,000,00%
... A.Ş.4.015.5964.015.596,006,35%
TOPLAM63.237.03363.237.033,00100,00%
Davacı ... ve davacı ... nın davalı şirketin azınlık pay sahibi ortağı olduğu ve davalı şirketin 31/12/2020 tarihinde yapılan olağanüstü genel kuruluna ... nın asaleten, ... nın vekaleten katıldığı
Genel kurul öncesinde kanunen gönderilmesi gereken bilgi ve belgelerin toplantı daveti ile birlikte şirket ortaklarına gönderildiği ve genel kurul tutanağına yazıldığı,
Davacı ortak ... vekilinin ve davacı ... nın genel kurulda yönetim kurulundan ve denetçiden TTK 437/2 mad gereğince bilgi istediği, istenen bilgilerin tutanağa yazıldığı, davacıların inceleme isteminin genel kurul tarafından reddedildiği toplantı tutanağından tespit edilmiştir. Davacı ortak ... vekili ile davacı ... bilgi istenen konularda yapılan oylamada muhalefet şerhi koymuş ve olumsuz oy kullanmıştır. Bu şekilde TTK 437 md aranan yasal ön koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Davacının genel kurul tutanağında yer alan 14 adet soru ve denetçiye sorulan 4 adet soru, davalı şirkete ait solo mali tablolar, şirket mizanı dahil şirket defter ve kayıtları ile bilirkişi heyeti tarafından incelenmiştir.
Davacıların olağan genel kurul tutanağına geçen ve dava dilekçesinde açıkladığı bilgi edinme isteminin davalı şirket tarafından genel kurul tutanağından ayrıntılı ve açık olarak cevaplandırıldığı, Prof Dr ... ve Doç Dr ... ın 24/08/2021 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. (Mahkememizce şirket kayıtlarının davanın tarafları olan şirket ortakları dışındakiler yönünden gizliliği dikkate alınarak gerekçeli kararda ayrıntılı olarak zikredilmemiştir)
Mahkememizce davacıların tüm sorularının cevaplandığı ve cevaplarda eksiklik olmadığı, verilen cevapların yeterli olduğu, soruların TTK m.437/3 uyarınca şirket sırrı kapsamında bulunmadığı ve TTK m.437/5 uyarınca davacının bilgi alamadığı sorusunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-Davanın Reddine
2-Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 59,30 TL harcın davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına
4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 4.080,00 TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
5-Artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
TTK 437 md gereğince kesin olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/09/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır