T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/275 Esas
KARAR NO: 2021/534
DAVA: Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 15/04/2021
KARAR TARİHİ: 05/07/2021
Mahkememizde görülen davanın yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
İstanbul İl Hal Hakem Heyetinin 16.03.2021 Tarih ve 2021/ ... Karar No’lu Kararının İptali Talep ettiklerini, cezalı hal rüsumuna ilişkin kararları inceleme ve iptaline karar verme yetkisinin hal hakem heyetine ait olmadığını,
Hal Müdürlüğü kayıtlarının tetkiki neticesinde, Hal Kayıt Sisteminde bildirimci işlemleri/künye (yol) kontrol ekranında 13.05.2020 tarih saat 16.51’de yapılan sorgulamada ... plakalı araçta bulunan ... a ilişkin bildirimin olmadığının tespit edildiğini, 5957 sayılı “Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkındaki” Kanunun uygulanmasına ilişkin 07.07.2012 tarih ve 28346 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük ve Ticaret Bakanlığının “Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin” 41. Maddesinde “(1) Bildirim; bildirim miktarı veya üzerindeki malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun şevkinden önce bildirimciler tarafından sisteme yapılan beyan işlemidir. (9) Bildirim miktarı veya üzerindeki mallar, üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun şevkinden önce sisteme bildirilmek zorundadır.” denildiğini,
Denetim ekiplerince, itiraz edenin söz konusu yönetmeliğin 47. Maddesinin 1/a bendi uyarınca “hal kayıt sistemine bildirmeden toptan mal alma satma” fiilini işlediğinin tespit edildiğini, 13.05.2020 tarih ve 5275 sayılı Cezalı Hal Rüsumu Tutanağı tanzim edildiğini,
Yönetmeliğin 48/4.maddesinde;“İdari para cezası uygulanmasına bu Yönetmeliğin 27nci maddesinde belirtilen ceza tutanağına istinaden ilgili belediye encümenince karar verilir. Kanunun 14 üncü maddesinin üçüncü : fıkrası hükmü saklıdır. Belediye encümenince verilen karar ile tahakkuk işlemi gerçekleşir." Şeklindeki yasal düzenleme gereği düzenlenen tutanağın ... Büyükşehir Belediyesi Encümenine havale edilldiğini. Encümenin 20.05.2020 Tarih ve 2691 Sayılı Kararı ile davalıya 5.000,00-TL Cezalı Rüsumu Para Cezası verilmesine karar verildiğini, tutanak düzenlenmesinden 15 dakika sonra davalı tarafından bildirimde bulunulduğunu, emsal nitelikteki ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... E.-2017/... K. Sayılı kararında bildirimin tutanak düzenlendikten sonra yapılmış olmasının herhangi bir bağlayıcılığının bulunmadığını belirterek ;
İstanbul İl Hal Hakem Heyetinin 16.03.2021 Tarih ve 2021/14 Karar Numaralı Kararının İptaline , yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkilinin İstanbul ... ilçesinde bulunan ... nin 27 Numaralı dükkan sahibi olduğunu, Kendisine davacı ... Belediyesi Başkanlığının İşletme ve İştirakler Dairesi Başkalığı tarafından 13/05/2020 tarihli ... sayılı Cezalı Hal Rüsum Tutanağı ile "Hal Kayıt Sistemine Bildirilmeden Toptan mal alma satma " eylemi iddiası ile 5.000TL lik Cezalı Hal Rüsumu Tutanağı düzenlendiğini,
Müvekkili tarafından ilgili para cezasının iptali için bağlı bulunduğu İstanbul Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti'ne 2020/52 dosya numarası ile itiraz edildiğini
13/05/2020 tarihinde Adana İli, Sarıçam İlçesi İlkem Tesisleri Park alanında zabıta ekiplerince yapılan kontrolde " Hal Hakem Sistemine Bildirilmeden toptan mal alma satma " gerekçesi ile 13/05/2020 tarih 05275 sayılı tutanak ile 20.000kg soğan (...) için 5.000,00TL Cezalı Hal Rüsumu Tutanağı düzenlendiği bu mal bildirimin ... nolu künye ile yapıldığı ancak bildirim yapılırken araç plakasının ... yerine sehven ... olarak harf hatası ile yazıldığını, denetim yapıldığında da bu karışıklılığın fark edilmesi üzerine hatalı harfin ... numaralı künye ile düzeltildiği doğru plaka için yeniden bildirim yapıldığını belirterek harf hatası nedeniyle kesilen cezanın iptal edilmesini talep ettiğini,
Müvekkilinin itirazının İstanbul Hal Hakem Heyeti tarafından değerlendirilmiş ve Hal Hakem Heyeti 16/03/20201 tarihinde 2021/14 Karar numarası ile müvekkilin 5.000TL lik Cezalı Hal Rüsumu Tutanağındaki cezanın iptaline oybirliği ile karar verildiğini belirterek ; haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı yana yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'da tahkim yargılamasında görevli mahkeme konusunda 410 ve 439. maddelerde düzenlemeler yer almakta iken 15.03.2018 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7101 sayılı Kanun 57. maddesiyle HMK 410. madde, 60. maddesiyle de HMK 439. Madde, 55. maddesiyle de 5235 sayılı Kanunun 5. maddesinde değişiklik yapılmıştır.
Yapılan değişiklikler sonucu yetkili mahkemenin ise davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesi olduğu (HMK 410/1), hakem kararına karşı yalnızca iptâl davası açılabileceği, iptal davasının, tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılacağı, öncelikle ve ivedilikle görüleceği (HMK 439/1) , iptâl davalarının asliye ticaret mahkemesinin göreceği davalar arasından çıkarıldığı belirlenmiştir.
7101 sayılı Kanun'un 60.maddesi ile yapılan değişiklik sonucu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 439. maddesi
"Hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabilir. İptal davası, tahkim yerindeki bölge adliye mahkemesinde açılır; öncelikle ve ivedilikle görülür." şeklindedir.
Yargıtay13. Hukuk Dairesi 2018/4034 - 2018/9707 sayılı ve 18/10 2018 tarihli kararında ve Yargıtay 5HD nin 2020/11687-2021/1066 sayılı ve 08/02/2021 tarihli kararında "... Sonuç olarak hakem kurulu kararının iptaline ilişkin eldeki davada görevli ve yetkili mahkeme Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi olduğu anlaşıldığından, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiştir.." gerekçesi açıklanmıştır.
HMK.nun 1. maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olarak ilk sırada incelenir.Bu husus, HMK.nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden de araştırılır.
Somut olay değerlendirildiğinde 6100 sayılı Kanunun 439. maddesine göre açılmış olan hakem kurulu kararının iptâl davasının bölge adliye mahkemesinde görülmesi zorunlu hale gelmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın HMK'nun 115/2. Maddesi uyarınca aynı kanunun 114/l-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulen reddine, mahkememizin görevsizliğine,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ne gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtaratına,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Tevzi Bürosu'na gönderilmesine,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtaratına,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara alınmasına,
Dair, taraf yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde Yargıtay da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 05/07/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır