T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/432 Esas
KARAR NO: 2022/986
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2021
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/...E 2022/67K
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 05/10/2021
KARAR TARİHİ: 20/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davalı ile müvekkili arasında 04.10.2018 tarihli teklif akabinde 22.01.2019 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmede tanımlı ... Taşıyıcı Robotlu Kaynak sistemi satın alınma karşılığı 150.000,00 Euro bedel ödeneceğinin taahhüt edildiğini (%40 Sipariş+%40 Sevk öncesi Deneme +20 Kurulum Onay sonrası), ön kabul ve final kabul şartlarının, teknik sözleşmenin 3. maddesinde düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşmede belirtilen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalı tarafından 05.12.2019 tarihinde düzenlenen Makine Kabul Formunda, diğer kontrollerle birlikte, 41 parça kaynak yapıldığının ve çatlak kontrolünde çatlak görülmediğinin tespit edilerek ön kabulün tamamlandığını, kaynak denemesi sonrası diğer %40’lık bedelin 30.12.2019 tarihinde ödendiğini, davalının kendi sahasındaki yer hazırlığının bitmemesi ve müvekkilinin sahasında üretilen parçaların şartnameye uygunluğunun test ve sonuçlarını çok geç iletebildikleri için, müvekkilinin ekipmanları sahasında beklettiğini, sonrasında kaynak sisteminin davalı şirketin sahasına sevk edildiğini ve sistemin faturasının 06.01.2020’de düzenlendiğini, davalının kaynak sistemini sattığı ... firmasının müvekkili ile birlikte davalı ekibine gönderilen elektronik postalar yoluyla, kaynak yapılan parçalardan bir tanesinin Almanya’da sorun çıkardığını öğrendiğini, davalının kendi müşterisi olan ...’un sahasındaki prosedür ve testlerin ne olduğunu ve kabul şartlarının müvekkili satıcının bilgisi dışında olduğunu, bu konuda bilgi verilmediği için, defalarca açıklama istemesine rağmen müvekkilinin bu testlere dahil edilmediğini, müşteri memnuniyeti amacıyla uzman ekibi ile davalının sahasına gidilerek değerlendirme yapıldığını, davalının müşterisi ...un bir çok kere başlangıçta gönderdiği parça geometrilerini değiştirmiş olmasına rağmen işi iyi niyetle çözmek için ek çalışma ile ek parça imal ederek sistemi istenen şekilde tekrar teslim ettiğini, davalı tarafın kaynak kalitesinin uygunluğunun, herhangi bir çukur veya çatlak gözlemlenmediğinin elektronik postalarla teyit ettiğini, müvekkilinin kesin kabulü beklerken davalının sözlü olarak kesin kabulü kendi müşterisi ...’un testlerine göre vereceklerini ilettiğini, davalının kendi müşterisi ile ilişkisi nedeniyle müvekkili satıcının kesin kabulünü gerçekleştirmemesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, zira müvekkili davacının haklarının, davalı ...’un ilişkisinden bağımsız olduğunu, müvekkilinin iyi niyetle görüşmelerine devam ederken davalının bakiye %20 için 28.12.2020 tarihli iade faturası düzenlediğini, bu faturanın noter ihtarnamesi ile reddedildiğini ve iade edildiğini, davalının tebliğ tarihinden beri de borcunu ödemediğini, bunun üzerine 19.02.2021 tarihli olarak ... İcra Müdürlüğünün 2021/... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibine geçildiğini, davalı Satın Alma Sözleşmesinin 11. maddesi uyarınca yarısını ödemekle yükümlü olduğu damga vergisini de ödemediğini, bu nedenle de 25.02.2019 tarih ve 4.303,69 TL bedelli faturanın da takip talebine konu edildiğini belirterek davalının takibe haksız itirazının iptali ile takibin devamına ve takip tarihinden itibaren fiilen ödeme tarihine kadar TL borcun yasal faizi ile yabancı para borcunun Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi le birlikte tahsilin, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı şirket ile müvekkili arasında 02.01.2019 tarihinde Satın Alma Sözleşmesi "Sözleşme" imzalandığını, yine tarafların işbu sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak da 22.01.2019 tarihinde Teknik Sözleşme imzaladıklarını, işbu sözleşmenin konusunun ... Taşıyıcı Robotlu Kaynak Sistemi'nin üretimi ve çalışır vaziyette kurulumu olduğunu, sözleşmenin 5. maddesinde ise açıkça ödemelerin nasıl yapılacağının belirtildiğini, ancak davalı şirketin müvekkili firmanın onayı olmadan sözleşmeye aykırı olarak final kabulü yapılmışçasına müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak doğrudan takip başlatıldığını, sözleşmenin 10. maddesinde ise tarafların delil sözleşmesi imzaladıklarını, buna göre müvekkilinin ticari defter belge kayıtları kesin delil teşkil edecğinden öncelikle müvekkilinin ticari defterlerinin incelenerek, müvekkilinin davacıya borçlu olup olmadığının tespitini talep etiklerini, davalı tarafın bu sebeple takip başlatmakta haksız olduğunu, sözleşmeye aykırılık sebebiyle dava açması gerekirken, alacaklı imiş gibi takip başlatması sebebiyle de davanın reddi gerektiğini, bunun yanında, dava konusu kaynak makinasının da ayıplı olduğunu, bu sebeplerle de davacı tarafa müvekkili tarafından 25.06.2021 tarihinde ... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarname keşide edildiğini, işbu ihtarnamede makinanın ayıplarının tek tek izah edildiğini, ayrıca müvekkili tarafından ilgili kaynak makinası için uzman raporu alındığını, işbu uzman raporunda da makinanın ayıplarının ayrıca tespit edildiğini, ayrıca taraflar arasında imzalanan teknik sözleşme de makinanın tam standartlarının tek tek belirtildiğini, ancak makina satın alma sözleşmesi ve teknik sözleşmeye aykırı olarak müvekkiline teslim edildiğini, bu ayıpların giderilmesinin defaten davalıya bildirildiğini, hatta davalı yanın müvekkili şirkete gelerek incelemeler yaptığını ancak sözleşmeye uygun hale getirmediğini, tüm bu sebeplerle, satın alma ve teknik sözleşme şartlarını taşımayan makina için final kabulü yapılmadığını, davacının müvekkilinden herhangi bir alacağı bulunmadığını belirterek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları ve zararlarına ilişkin tüm talep ve dava açma hakkı saklı kalmak suretiyle, cevap dilekçesinde belirli tüm iddiaların ve delillerinin kabulü ile; haksız ve kötü niyetli davanın reddine, davacının haksız ve kötü niyetli takibi sebebiyle %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/02/2022 tarih 2021/... esas 2022/... karar sayılı birleştirme kararı ile dosya mahkememizin işbu dosyası ile birleştirilmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan " ... TAŞIYICI ROBOTLU KAYNAK SİSTEMİ" projesi kapsamında; taraflar arasında imzalanan 02.01.2019 tarihli Satın Alma Sözleşmesi "Ticari Sözleşme" nin 7. Maddesi uyarınca sözleşmenin feshine, sözleşme kapsamında teslim alınan kaynak makinasının davalıya iadesini, taraflarınca hiç kullanılmayan makina için 10.01.2019 tarihinde ödemiş olduğumuz 60.000,00 EURO'nun ve 30.12.2019 tarihinde ödemiş olduğumuz 60.000,00 EURO'nun fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 Euro'sunun fiili ödeme günündeki TL karşılığı ve bugüne kadar işlemiş dövize uygulanan en yüksek mevduat faizleri ile birlikte müvekkile iadesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; satım sözleşmesinin feshine dayanak olabilecek maddi ve yasal koşullar bulunmadığından, sözleşmenin feshi ve yapılan ödemelerin iadesi talebinin reddini, dayanaksız faiz talebinin reddini talep etmiştir.
İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce bilirkişiden alınan 06/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ''davaya konu Davacı Kaynak Tekniği - Davalı ... arasında 22.01.2019 tarihinde sözleşme gereği hazırlanan “... Taşıyıcı Robotlu Kaynak Sistemi” ayıplı bir ürün değildir. Ancak davalı ..., kullandığı ... çelik malzemesi göz önüne alındığında, uygun bir sistem tercih etmemiştir nitekim bu malzemenin çatlak olmaksızın kaynağı yönünden “Elektron Işın Kaynağı”na (ön tavlama ve soğutma hızının parametre olmadığı) yönelinmiştir. Mali yönden ise detayı rapor içerisinde açıklandığı üzere; davacının davalıya keşide ettiği iade faturasının davalıya olan borcundan tenzilata konu olamayacağı, davacının bakiye 316.267,69 TL tutarındaki alacağının KAYDİ anlamda mevcut olduğu, davacının davalı yanı takiple temerrüde düşürdüğü anlaşıldığından, faizin infaz anında icra müdürlüğünce hesaplanacağı, davacının talep ettiği icra inkar tazminatı hakkında takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Asıl davada uyuşmazlığın konusunun Taraflar arasında mevcut 02/01/2019 tarihli satın alma sözleşmesi ve 22/01/2019 tarihli teknik sözleşme kapsamında ... Taşıyıcı Robotlu Kaynak sistemini davalı 150.000 Euro karşılığı davacıdan satın aldığı %40 peşin ve %40 oranında bedelinde 30/12/2019 tarihinde teknik sözleşme 5 madde uyarınca ödendiği ve 06/01/2020 tarihli faturanın kesilmesi sonrasında davalının kaynak sistemini sattığı ve montajının davalı hakimiyetinde davacı yokluğunda yapıldığı ve parçalardan birinin ayıplı olduğundan bahisle %20 bakiye bedel için davalının 28/12/2020 tarihli iade faturası düzenlediği, davacı tarafça ise ... Noterliğinin 30/12/2020 tarih ... yevmiye ile fatura iade edilerek bakiye bedel için ... İcra Müdürlüğünün 2021/... E sayılı dosyası ile başlatılan takip nedeniyle davalının davacıya borçlu olup olmadığı, ürünün ayıplı olup olmadığı sorunun montaj kaynaklı olup olmadığı bu hali ile kabul edip etmediği gizli olup olmadığı noktasında toplandığı görüldü.
Birleşen davada uyuşmazlığın konusunun eser sözleşmesinin feshi ve sözleşme kapsamında ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında mevcut 02/01/2019 tarihli satın alma sözleşmesi ve 22/01/2019 tarihli teknik sözleşme kapsamında ... Taşıyıcı Robotlu Kaynak sistemini davalı 150.000 Euro karşılığı davacıdan satın aldığı %40 peşin ve %40 oranında bedelinde 30/12/2019 tarihinde teknik sözleşme 5 madde uyarınca ödendiği ve 06/01/2020 tarihli faturanın kesilmesi sonrasında davalının kaynak sistemini sattığı ve montajının davalı hakimiyetinde davacı yokluğunda yapıldığı, mahkememizce alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, alınan raporda davacı tarafça üretilen ve satılan robotlu kaynak sisteminin ayıplı olmadığı, sistemin kullanılabilir olduğu, davalı tarafın iddia ettiği dikişte görülen hataların robotik sistemden değil makine üzerinde yapılması gereken ayarlamalarla ilgili olduğu hususlarının bilirkişiler tarafından denetime elverişli hazırlanan rapor ile ortaya konulduğu ,itirazın iptali davasının konusu olan alacak kalemleri, 30.000 Euro bakiye fatura bedeli ile 4.303,69 TL damga vergisi bedeli ile bu alacakların yasal faizine ilişkin olduğu, Nitekim, dava dilekçesinde, “takibe haksız itirazının iptali ile takibin devamına ve takip tarihinden itibaren fiilen ödeme tarihine kadar TL borcun yasal faizi ile, yabancı para borcunun Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte tahsiline,” karar verilmesinin talep edildiği, anlaşmanın da yabancı paraya ilişkin yapıldığı, bilirkişi raporunda mali yönden yapılan incelemede, Davacının bakiye alacağının kaydi olarak mevcut olduğu teyit edilmiş, ancak alacak miktarı 316.267,69 TL olarak belirtilmiş olup bu miktarın, dava dilekçesi tarihindeki kura göre belirlenmiş olan harca esas değer olduğu, takip konusu 30.000 EURO alacağın yabancı para borcu içermesi sebebi ile bakiye kalan ödenmeyen 30.000 EURO alacaktan davalının sorumlu olduğu ve yine satın alma sözleşmesi gereği davalının yarısını ödemekle yükümlü damga vergisini de ödemediği ödemek ile yükümlü tutarın ise 4.303,69 TL olduğu, bu durumda takip tarihi itibari ile davalı ... şirketinin 30.000 EURO yabancı para borcu, 4.303,69 TL ise Türk lirası cinsinden borcu bulunduğu, takibin de bu miktarlar üzerinden açıldığı anlaşılmakla, Asıl davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, alacağın tespiti ve tayini yargılama gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddi ile
-4.303,69-TL asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
-30.000 Euro asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-A md. gereğince Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına devlet bankalarınca ödenen en yüksek faiz uygulanmak suretiyle fiili ödeme tarihindeki TCMB nin efektif döviz satış kurundan hesaplanan TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.
Davalı borçlu/ birleşen davada davacı tarafından bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde; “Davadaki uyuşmazlık konusu malın ayıplı olup olmadığı değil, sözleşmeye uygun olup olmadığı konusudur.” şeklinde bir beyan da bulunmuş ise de, gerek cevap dilekçesi ve birleşen dava dilekçesinde iddiasının, makinanın ayıplı olması olduğu, nitekim birleşen dava dilekçesi 7. Maddesinde de “Makinadaki ayıplar şu şekildedir:” ibaresinin mevcut olduğu davalı yanca ayıp olarak nitelendirilen hususların her birisi teknik bilirkişi tarafından incelenmiş ve bunların sistemden değil kaynak metodu ve ayarlamalardan kaynaklandığı belirlenmiş olup, davalı tarafın bizzat dilekçelerinde ayıp olarak nitelendirdiği hususların sistemden kaynaklanmadığı teknik olarak tespit edilmiş olup, mahkememin ön inceleme aşamasında tespitini yaptığı uyuşmazlık özetinde de " Taraflar arasında mevcut 02/01/2019 tarihli satın alma sözleşmesi ve 22/01/2019 tarihli teknik sözleşme kapsamında ... sistemini davalı 150.000 Euro karşılığı davacıdan satın aldığı %40 peşin ve %40 oranında bedelinde 30/12/2019 tarihinde teknik sözleşme 5 madde uyarınca ödendiği ve 06/01/2020 tarihli faturanın kesilmesi sonrasında davalının kaynak sistemini sattığı ve montajının davalı hakimiyetinde davacı yokluğunda yapıldığı ve parçalardan birinin ayıplı olduğundan bahisle %20 bakiye bedel için davalının 28/12/2020 tarihli iade faturası düzenlediği, davacı tarafça ise ... Noterliğinin 30/12/2020 tarih ... yevmiye ile fatura iade edilerek bakiye bedel için ... İcra Müdürlüğünün 2021/... E sayılı dosyası ile başlatılan takip nedeniyle davalının davacıya borçlu olup olmadığı, ürünün ayıplı olup olmadığı sorunun montaj kaynaklı olup olmadığı bu hali ile kabul edip etmediği gizli olup olmadığı noktasında toplandığı görüldü." vurgulanmış olup, davalı ... şirketi uyuşmazlığa katıldığını beyan etmiş, uyuşmazlık konusuna itirazda bulunmamıştır. İş bu sebeple davalının bu yöndeki itirazları yerinde bulunmamış, anılan sebeplerle söz konusu ürünün ayıplı olmaması sistemin kullanılabilir olması, davalı tarafın iddia ettiği dikişte görülen hataların robotik sistemden değil makine üzerinde yapılması gereken ayarlamalarla ilgili olması sebebi ile davalı şirketin açmış olduğu birleşen davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki hali ile hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın kabulü ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
-4.303,69-TL asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
-30.000 Euro asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-A md. gereğince Euro cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına devlet bankalarınca ödenen en yüksek faiz uygulanmak suretiyle fiili ödeme tarihindeki TCMB nin efektif döviz satış kurundan hesaplanan TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Asıl dava yönünden talep edilen icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Birleşen ....ATM'nin 2021/...E sayılı davanın reddine,
4-ASIL DAVADA;
a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 21.604,25-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 4.106,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 17.498-TL nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
b-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 47.277,48-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan ilk gider, bilirkişi ücreti ve tebligat, posta gideri olmak üzere toplam 7.555,45-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
5-BİRLEŞEN DAVADA;
a)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarifeye göre belirlenen 16.405-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
b)Alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.753,86-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 1.673,16-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
c)Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
d)HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
e)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*