T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/482 Esas
KARAR NO: 2022/761
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/07/2021
KARAR TARİHİ: 11/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; .... İcra Müdürlüğünün 2020/...E sayılı icra takip dosyasına konu olan, ... ... ve ... ... Ortaklığı tarafından keşide edilen ve ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından cirolanarak müvekkili şirkete verilen; ... Bankası A.Ş. Amasya Şubesi ... seri numaralı, 30.04.2020 keşide tarihli, Keşide yeri; Amasya olan 15.000,00 TL bedelli çekin, müvekkili şirket yetkilisi tarafından ciro edilerek ticari ilişki nedeni ile ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye gönderilmek üzere 14.01.2020 tarihinde ... Kargo .../... Şubesine ... gönderi takip numarası ile teslim edildiğini ve kargoda meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde icra takibine konu edilen çekin çalınmış olduğunu, dava konusu çekin kargo şirketinin uhdesindeyken çalınmasının ertesinde 22.01.2020 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası üzerinden çek zayi ve iptali davasının ikame edilmiş olduğunu ve çek hakkında ödeme yasağının konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, çekin müvekkili şirket ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmayan ve ne şekilde elde ettiğini bilemedikleri ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ele geçirildiğini ve sahte fatura düzenlenerek ciro yoluyla davalı ... A.Ş.'ye devredildiğini, ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin davacı adına düzenlemiş olduğu 20.12.2019 tarihli faturanın sahte olduğunu, bu hususta suç duyurunda bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/... Sor. Sayılı dosyasının ikame edildiğini, davalı Faktoring şirketinin irsaliyeli faturada bulunması gereken zorunlu unsurları taşımayan, bu nedenle de hiç düzenlenmemiş sayılan sahte faturaya dayalı olarak çalıntı çeki kötü niyetli ve ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ve .... İcra Müdürlüğünün 2020/... E sayılı dosyası ile müvekkili firma hakkında icra takibi başlatıldığını, söz konusu haksız icra takibine ve borca itiraz talibi ile ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. Sayılı dosyası ikama edilmiş ise de; yerel mahkemece, İİK'nın 169/a-1 maddesi kapsamında geçerli bir belge sunulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, ... A.Ş.'nin, faktoring mevzuatından kaynaklanan sorumluluklarını yerine getirmediğini ve davaya konu çekin devralınmasında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu, dava konusu çekin icra takibine konu edildiği ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasına konu borcun, cebri icra tehdidi altında ödendiğini belirterek müvekkil firmadan haksız olarak tahsil edilen 21.457,09 TL'nin 27.07.2020 tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan istirdadına, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; müvekkili şirket ile ... ...Limited Şirketi arasında 26.11.2019 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, Faktoring Müşterisinin bahse konu Faktoring Sözleşmesi uyarınca yapılan, 15.01.2020 tarihli Faktoring işlemi neticesinde, takibe dayanak olan, dava dışı ... ... ve ... ... Ortaklığı tarafından keşide edilmiş, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından verilen ... seri numaralı 30.04.2020 keşide 15.000,00 TL bedelli çeki müvekkiline ciro etmek sureti ile devir ettiğini, müvekkili şirketin Faktoring müşterisi ... Gıda ile yapılan bu faktoring işlemi neticesinde de müvekkilinin, ... Gıda'ya 14.157,38 TL finansman sağladığını ve faktoring müşterisinin hesabına müvekkili tarafından ödendiğini, bu sebeple davaya konu çek bakımından müvekkilinin iyi niyetli yasal hamil sıfatına haiz olduğunu, davacının ciranta olarak yer aldığı dava konusu çekin, müvekkili şirket tarafından yasal süresinde ibraz edilmek suretiyle tahsil edilmek istendiğini, ancak bahse konu çek tutarının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle tahsil edilemediğini ve bu hususun çekin arkasına şerh edildiğini, müvekkili firmanın takibe dayanak çekin bankaya ibrazı ertesinde çeki tahsil edemediğini ve her alacağını tahsil edemeyen alacaklı gibi, işbu çek bakımından doğan alacağını tüm ferileriyle birlikte tahsil etmek, herhangi bir hak kaybına uğramamak için çekin keşidecisi ve cirantaları aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas numaralı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibinin dosyasına konu borcun, davacı tarafından ödenmesi ertesinde kapatıldığını, davacının keşide etmiş olduğu çeki müşterisine gönderirken kargo yolunu kullandığını, bu durumda basiretli bir tacir gibi davranmadığını, çekin kargoyla gönderilmesi halinde kargonun kaybolabilme ihtimali olmasına rağmen önemsememiş olup çekin kaybolma ihtimalini bilerek çeki kargo yoluyla gönderdiğini, bu durumun Medeni Kanun 2.Madde de yer alan dürüstlük kuralıyla da uyuşmamakta olduğunu, müvekkili şirketin çekin iptaline karar verilen dosyanın tarafı olmadığı gibi tarafı olmadığı dosyadan verilmiş olan kararın müvekkili şirket bakımından da bir bağlayıcılığı bulunmadığını, zira çek iptaline ilişkin kararın yalnızca tespit hükmünde olduğunu, müvekkili şirketin yasal mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek haksız olarak ikame edilen işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce alınan 27/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ''Davacı tarafın tahsil edilen 21.457,09 TL’nin 27.07.2020 tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan istirdadına karar verilmesi isteminde bulunduğu, Sayın Mahkemeniz tarafından davacı talebinin yerinde görülmesi halinde davacının; 21.457,09 TL alacak ve 2.929,78 TL reeskont faizi talebinde bulunabileceği,
Sayın Mahkemenizce; davalı Faktoring şirketinin faktöring işlemine esas aldığı fatura ve fatura konusu işi araştırmadığı, denetlemediği, teyit ettirmediği, buna karşılık davacı şirketin de çeki özel bir kargo şirketi ile ve sigortasız olarak göndermesi nedenleriyle karşılıklı kusurlu bulunmaları ve kusur oranının % 50-% 50 olarak takdir edilmesi halinde ise, davacı şirketin; 21.457,09 TL’nin % 50’si olan 10.728,55 TL ile 1.464,88 TL reeskont faizi talebinde bulunabileceği,
Sayın Mahkemenizce, davacının keşide edilmiş bir çeki ciroladıktan sonra özel bir kargo firması ile mal aldığı firmaya göndermesinin ağır bir kusur olduğu ve bu nedenle de oluşan zarara katlanması yönünde bir kanaat edinilmesi halinde ise davacının herhangi bir alacak iddiasında bulunamayacağı,'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Uyuşmazlığın konusunun İstanbul 13. İcra müdürlüğüne dayanak olan davacının elinden rızası dışında çıkan çekin ödenen bedelin istirdatı talebi noktasında toplandığı görüldü.
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan tetkik ve incelemede; davalı şirket ile ... Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 26.11.2019 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığı Faktoring Müşterisinin bahse konu Faktoring Sözleşmesi uyarınca yapılan, 15.01.2020 tarihli Faktoring işlemi neticesinde, takibe dayanak olan, dava dışı ... ... ve ... ... Ortaklığı tarafından keşide edilmiş, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi tarafından verilen ... seri numaralı 30.04.2020 keşide 15.000,00 TL bedelli çeki davalı şirketi ciro etmek sureti ile devir ettiği, davalı şirketin Faktoring müşterisi ... Gıda ile yapılan bu faktoring işlemi neticesinde de davalı şirketin , ... Gıda'ya 14.157,38 TL finansman sağladığı ve faktoring müşterisinin hesabına davalı şirket tarafından ödendiği tespit edilmiş, yapılan değerlendirmede; davacı vekili .... İcra Müdürlüğünün 2020/...E sayılı icra takip dosyasına konu olan, ... ... ve ... ... Ortaklığı tarafından keşide edilen ve ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından cirolanarak davacı şirkete verilen; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı, 30.04.2020 keşide tarihli, Keşide yeri; ... olan 15.000,00 TL bedelli çekin, davacı şirket yetkilisi tarafından ciro edilerek ticari ilişki nedeni ile ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye gönderilmek üzere 14.01.2020 tarihinde ... Kargo .../... Şubesine ... gönderi takip numarası ile teslim edildiğini ve kargoda meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde icra takibine konu edilen çekin çalınmış olduğunu, dava konusu çekin kargo şirketinin uhdesindeyken çalınmasının ertesinde 22.01.2020 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/20 Esas sayılı dosyası üzerinden çek zayi ve iptali davasının ikame edilmiş olduğunu ve çek hakkında ödeme yasağının konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, çekin müvekkili şirket ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmayan ve ne şekilde elde ettiğini bilemedikleri ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ele geçirildiğini ve sahte fatura düzenlenerek ciro yoluyla davalı ... A.Ş.'ye devredildiğini, ... Ltd. Şti.'nin davacı adına düzenlemiş olduğu 20.12.2019 tarihli faturanın sahte olduğunu ifade etmiş, dosya üzerinde yapılan incelemede; faktoring işlemene esas faturada malın davacıya satıldığı yazılı ise de; teslim alan imzasının bulunmadığı salt bu fatura ile dava dışı şirket ile davacı şirket arasında ticari ilişkinin ispatının mümkün olmadığı, davalı Faktoring şirketinin faktöring işlemine esas aldığı fatura ve fatura konusu işi araştırmadığı, denetlemediği, teyit ettirmediği, buna karşılık davacı şirketin de çeki özel bir kargo şirketi ile ve sigortasız olarak göndermesi nedenleriyle karşılıklı kusurlu bulunmaları ve kusur oranının % 50-% 50 olarak takdiri mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunmuş, dosya kapsamına alının bilirkişi raporunda da alternatifli hesaplamalar ihtiva etmesi hasebiyle denetlenebilir görülmüş, anılan sebeple davacının icra baskısı altında 27/07/2020 tarihinde ödemiş olduğu 21.457,09 TL'nin yarsı olan 10.728,55 TL'den davalının sorumluluğu cihetine gidilmiş iş bu sebeple; açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 10.728,55-TL'nin 27/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine dair hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 10.728,55-TL'nin 27/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 732,87-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 366,44-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 366,44-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 425,74-TL ilk gider, 900-TL bilirkişi ücreti, 47-TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.372,74-TL giderin kabul nispetine göre 899,24-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranları nazara alınarak; 660-TL'sinin davalıdan, bakiye kısmın davacıdan alınarak Hazine adına gelir kaydına,
8-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 11/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*