T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/505 Esas
KARAR NO:2023/628
DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/08/2021
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/08/2021
KARAR TARİHİ:22/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ :14/07/2023
Mahkememizde görülen asıl dava ve birleşen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2021/505 ESAS VE 2023/628 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davalı satıcı ... Sanayi Ve Ticaret AŞ ile müvekkili Davacı alıcı ... San Ve Tic AŞ arasında 09.06.2020 tarihinde Satın Alma Sözleşmesi akdedildiğini, işbu Sözleşme kapsamında "... tipi tam otomatik zincirli vakumlu termoform ambalaj makinası" nın müvekkili şirket tarafından 4,5 aylık raf ömrü olan Dayanıklı Tost Ekmeği ürününün paketlenmesinde kullanılmak amacıyla bu niteliği sağlayabiliyor olması sebebiyle satın alındığını, bu makine ... (...) tekniği ile paketleme yapıyor olması sebebiyle, bir başka deyişle ürünün 4,5 aylık raf ömrünün olmasının bu ambalajlama tekniği ile sağlayabiliyor olması sebebiyle müvekkili şirket tarafından özellikle tercih edildiğini, makinenin bu özelliği sebebiyle diğer paketleme makinelerinden daha özellikli ve pahalı olduğunu,
Sözleşmenin 4.2inci maddesinde yer alan;
"SATICI, ALICInın adresinde montajı yapılarak full (tam) kapasite çalıştığını gösteren ve ALICInın imzalamış olduğu Performans Formunun ibrazı ile Teslimi sağlamış ve iş bu sözleşme ile kabul ve taahhüt ettiği edimini yerine getirmiş sayılacaktır" hükmünde, performans formunun ibrazı ile teslimin sağlanmış olacağı kararlaştırılmışsa da dava konusu makineye ilişkin herhangi bir performans formu düzenlenmediği gibi herhangi bir performans testi de yapılmadığından Sözleşme uyarınca belirlenen hususlar sağlanarak usulüne uygun resmi teslim işleminin gerçekleştirilemediğini, müvekkili şirket personellerinden ... ... karşı taraf yetkililerine göndermiş olduğu 02.11.2020 tarihli e-mailde de makinenin teslim alınmadığının yani kesin kabulün yapılmamış olduğunun açıkça belirtildiğini,
Müvekkili şirketçe satın alınan makinenin devam eden süreçte bıçak ağızlarında yamulma meydana geldiğini, bıçaklara tahrik veren bağlantının piminin koptuğunu, yeni bıçak sistemindeki contaların aşındığını, şekillendirme resistans kablolarının koptuğunu ve son olarak bu sayılan ve sair problemler dışında ambalajlama yapan makinenin paketleme esnasında kılcal delikler bıraktığını, bu delikler sebebiyle de müvekkili şirket tarafından bayisi ... Gıda İnş. Otomotiv Ve Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.ye sevkiyatı yapılan ürünlerin son kullanma tarihi olan 4,5 aylık süreden önce küflendiğinin tespit edildiğini, müvekkilinin iade edilen ürünler sebebiyle oldukça ciddi miktarda zararı doğduğunu
Davalı tarafın sattığı makineye güvenerek 4,5 ay raf ömrü vaadiyle sattığı ürünlerin raf ömrü dolmadan küflenmiş olması sebebiyle ticari itibarının zedelendiğini, bunun üzerine davalı şirkete hitaben ... 17. Noterliğinin 22.01.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini ve bu ihtarnamenin 26.01.2021 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, makinenin eksik ve ayıplı olduğunun ikrarı anlamına gelecek mahiyette davalı şirket tarafından makineye bir kısım müdahalelerde bulunulmuşsa da makinedeki ayıbın giderilmediğini, ayrıca ayıbın sürdüğü süre zarfında Müvekkilinin uğramış olduğu zararların da karşılanmadığını beyanla;
Dava konusu makinedeki eksiklik ve ayıp oranında makine bedeli üzerinde indirim yapılmasına, yapılan indirim neticesinde fazladan yapılan bir ödeme olması halinde bu fazla meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, aksi kanaatte olması halinde makinenin ayıpsız misli ile değiştirilmesine,
Fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak ve ileride ıslah yoluyla arttırılmak kaydıyla, şimdilik, müvekkili şirketin uğramış olduğu zarar ve yapmış olduğu sair tüm masraflara karşılık 100.000-TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 29.01.2021 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte; ve yine 20.000,00.-TL tutarındaki cezai şartında 29.01.2021 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikle davalı şirketten tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 13/02/2023 havale tarihli ıslah dilekçesinde özetle:
Davaya konu makinenin ayıpsız misli ile değiştirilmesine, müvekkili şirketin uğradığı zarar ve yapmış olduğu sair tüm masraflara karşılık 364.059,00 TL maddi tazminatın ve yine 20.000,00.-TL tutarındaki cezai şartın da temerrüt tarihi olan 29.01.2021 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikle Davalı Şirket'ten tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP/Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Dava konusu makinenin, müvekkili şirket tarafından kusursuz şekilde imal edildiğini, ayıptan ari, tam ve eksiksiz şekilde davacıya teslim edildiğini, üretimi tamamlanan makinenin, müvekkili şirket fabrikasından çıkmadan önce kalite kontrolleri yapıdığını, performans testi için teknisyenler tarafından deneyleri yapılarak uygunluk raporu hazırlandığını,
Makinenin sorunsuz çalışır durumda davacıya teslim edildiğini, teknik servis tarafından işletmeye alınması için davacının hazır olması ve müvekkilinden servis talebinde bulunmasının beklenildiğini, bunun yerine davacının, teknik servis yardımı ve uzmanlığı olmadan, müvekkilinden habersiz şekilde, makineyi söküp İstanbul'a taşıdığının öğrenildiğini, müvekkilinden teknik servis hizmeti talep etmek yerine işlemi kendi kendine tamamlamaya çalıştığını ve sonuç olarak makineye zarar verdiğini,
22 Eylül 2020 tarihinde makinenin İstanbul Dudullu'daki fabrikaya kurulumu için davacının Servis Talebinde bulunduğunu, bunun üzerine müvekkili şirket teknisyenlerinin makineyi bir kez daha kurduklarını, ikinci kez kurulum ve teslimatın tamamlandığını, makinenin davacıya sorunsuz çalışır vaziyette teslim edildiğini, davacının, bu usulsüz söküm, kurulum, taşıma ve montaj işlemleri sırasında makineye zarar verdiğini, küflendiği iddia edilen ekmeklerde, küflenmeye neyin sebep olduğu konusunda bir inceleme veya raporun olmadığını, sadece davacının iddialarının olduğunu,davacının oluştuğunu iddia ettiği zararla, makinede bulunduğu iddia edilen kusurlar arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili firma ile davalı alıcı ... San Ve Tic AŞ arasında 09.06.2020 tarihli alım satım sözleşmesi imzalandığını, davalıya fatura düzenlendiğini, devamında davalı talebi doğrultusunda mal ve hizmetler sunulduğunu ve bunların da fatura edildiğini, davalı firmanın kendisine fatura edilen tutarlara, fatura içeriğine itirazda bulunmadığı gibi bu faturaları muhasebeleştirerek kayıtlarına aldığını, davalının taraflar arasındaki bu ilişki nedeni ile müvekkiline bir kısım ödemede de bulunduğunu, ancak davalının, müvekkilinden satın almış olduğu mal ve hizmetlerin ayıplı bulunduğu gerekçesi ile sonrasında ödeme yapmaktan kaçındığını, sözlü ve yazılı taleplere rağmen bakiye borcunu ödemediği için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalının, haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz neticelendiğini, bu nedenlerle .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den az olmayacak oranda İcra İnkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 06/04/2023 havale tarihli ıslah dilekçesinde özetle:
Birleşen davaya konu ettiği 285.918,48 TL alacak talebi yönünden, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafça yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den az olmayacak oranda icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
Bilirkişi raporu ile tespit edilen bakiye alacak olan 357.585,44 TL yönünden eda davası olarak alacağın davalıdan tahsiline,
Birleşen dava dosyasında ikame ettikleri davanın, bilirkişi raporu ile tespit edilen ve ıslah ile arttırılan toplam 643.503,92 TL miktar üzerinden kabulü ile birleşen davanın kabulüne, asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP/Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Taraflar arasında imzalanan Satın Alma Sözleşmesinin
6.12inci maddesi;"Sözleşmenin mevcudiyeti, geçerliliği veya sona erdirilmesi (fesih) de dahil olmak üzere, işbu Sözleşmeden kaynaklanan ve/veya bu Sözleşmeye bağlı olarak ortaya çıkan her türlü uyuşmazlığın çözümünde münhasıran İstanbul (Merkez) Çağlayan mahkemeleri ve icra daireleri yetkili olacaktır"
Hükmü kapsamında taraflar arasında yetkili mahkeme ve icra dairelerinin İstanbul Çağlayan Adliyesi olarak belirlendiğini, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesini, müvekkili şirketin herhangi bir şekilde davacı şirkete borcu bulunmadığını, sözleşme konusu makinenin ayıplı olması sebebiyle müvekkili şirketin uğradığı zararların tahsili için İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi nde maddi tazminat ve cezai şart talepli dava ikame edildiğini
Gönderilen ihtarname ve açılan dava kapsamında takas hakkının kullanıldığını, takas defini ileri sürdüklerini, davacı tarafın icra inkâr tazminatı hususundaki taleplerinin dayanaktan yoksun olduğunu, taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek;
Yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesine, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2021/505 e. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, her halükarda davanın reddine, masraf, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine buna ek olarak davacı aleyhine %20 'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlık; "davalı tarafça satımı gerçekleştirilen ambalaj makinesinin eksik ve ayıplı olduğu iddiasıyla bedelden indirim olmadığı takdirde makinenin ayıpsız misliyle değiştirilmesi ayrıca zarar ve yapılan masrafların tahsili ile cezai şart istemi" olarak tespit edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde terditli olarak istediği seçimlik haklardan makinenin ayıpsız misli ile değişimi hakkını kullandığını 21/04/2022 tarihli dilekçesi ile açıklamıştır.
Birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlık;"taraflar arasında imzalanan 09/06/2020 tarihli alım - satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen ilâmsız icra takibine vâki itirazın iptali istemi" olarak tespit edilmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmenin konusu makina üzerinde, bulunduğu ... Mah ... Sk No:5 .../... adresinde ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyasında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 02/12/2022 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Somut olayda;
Asıl dava dosyasında;
Davacı alıcı ... San Ve Tic AŞ ile davalı satıcı ... Sanayi Ve Ticaret AŞ arasında 09.06.2020 tarihli Satın Alma Sözleşmesi akdedildiğini, Sözleşme kapsamında "... tipi tam otomatik zincirli vakumlu termoform ambalaj makinası" nın alıcıya teslim edilerek kurulumunun yapıldığı taraflar arasında tartışmasızdır.
Davacı sözleşme alıcısı ... San Ve Tic AŞ "... tipi tam otomatik zincirli vakumlu termoform ambalaj makinası" nın gizli ayıplı olduğunu iddia etmektedir. Dinlenen davacı tanıklarının beyanlarında;
... ; " ben davacı şirkette yatırımlar ve teknik işler direktörüyüm 8 yıldır çalışıyorum, 2014 den beri çalışırım , paketleme makinasının sözleşmesini ben hazırladım, makineyi alma sebebimiz dayanaklı tost ekmeği üretebilmekti, normal paketleme makinelerinde raf ömrü 10 -12 gün arasıdır bu tarz makinelerde 4 buçuk aya çıkmaktadır, bu taahütle bu makineyi aldık , makina ... da bulunan şirketin fabrikasına kuruldu, makinanın blok halinde taşınma işi davacı firmaya aitti, montaj işi ise davalıya aitti, sözleşmede öngörülen sürede makine teslim edildi, montajda süresinde yapıldı, bu makinelerdeki özellik şudur, paketlemeden sonra ölçüm yapılır paket içindeki oksijen 1000 de 5 in altında olmak zorundadır aksi halde erken küflenme başlar ilk ölçümde 1000 de 5 olarak değeri gördük ürünü sevk ettik,müşteriden yaklaşık 1 ay 1 buçuk ay sonra ürünlerin küflendiği ve ürünlerin alınması şikayetini gördük, sebebini araştırdık, paketlemede gözle görülmeyen bizi ilk etapta yanıltan kılcal delikler olduğu anlaşıldı, küflü ürünlerde ölçüm yaptık oksijen değer %15 olduğunu gördük, davalı firma ile görüştük , firma geldi inceleme yaptı , bu anlattığım ilk üretimden 1 ay 1 buçuk ay sonra oldu, Ekim 2020 tarihinde ilk üretim yapmıştık, biz su testi uygulamaya başladık, paketlenen ürünü suyun içine bastırıp kılcal çatlakları tespit ettik, bu oran %20 civarındaydı ve bize işçilik maliyeti ve ambalaj maliyeti olarak zarar verdi , ambalajı ... ambalajdan alıyorduk, küflenme ve oksijen almanın ambalajdan kaynaklanmadığı konusunda da ilk aşamada mutabık kaldık, araştırma yaptık, bu arıza nedeniyle ihaleyi alamadık, makine şimdi boş duruyor , ancak makinenin performans haline dönmesi durumunda ikinci ihaleyi alma durumumuz var, davalı şirket şekil istasyonu tabaklarını değiştirdikten sonra problemin büyük bir kısmı çözüldü, tabak degiştirme işlemi davadan önce yani 06/08/2021 tarihinden önce yapıldı, makinedaki ayıbın taşımadan kaynaklanması mümkün değil,makina 11- 12 vuruşu yerine getirmiyor performans testi yapılmadı,davalı firmanın Almanya dan getirdiği evok bariyerli olduğunu söylediği ürünlerde de aynı delik yapısı gözlendi, önceki kullandığımız ambalajda da evok bariyeri vardı, ilk üretimi ... da yaptık, Ankaradan sonra makine İstanbula taşındı, bu taşınma üretimden sonra oldu, makine İstanbul da 2 veya 3 hafta kaldı, şimdi makine ... da , taşımaları biz yaptık, devreye almayı davalı firma yaptı, Ankaradan İstanbul a getirdiğimizde davalı nezaretinde 2 hafta çalıştırdık, İstanbul dan Ankaraya götürdüğümüzde yaklaşık 3 ay makine çalıştı, sadece ürünleri iade eden firmaya ürün yapıyoruz başka bir firmaya ürün vermiyoruz, ürünlerin imhasına ilişkin tutulmuş tutanak olup olmadığına dair bir bilgim yok , makinenin kendisi 4 buçuk aylık raf ömrünü sağlamak zorundadır 1000 de 5 oksijen taahhüdü altında, makineyi blok halinde taşıdık, davalının taşımadan haberi yoktu devreye alma sırasında destek istedik, su testini davalılar ile birlikte yaptık sonuçta kaçaklar çıktı"
... beyanında; " ben davacı şirkette 2008 den beri çalışıyorum, 2014 yılından bu yana da grup endüstriyel direktör sıfatıyla çalışıyorum bütün fabrikaların müdürüyüm, yatırımlardan da sorumluyum, makine ... ile görüşüp yaptırdığımız bir makinadır, uzun raf ömürlü ekmek paketleme makinasıdır, makinanın çalışma prensibi içinde oksijen bırakmayarak ambalajlama yapmasıdır, raf ömrünü 4 aya kadar çıkarmasıdır, biz makinayı kapasite artırmak için aldık, elimizde kullandığımız makina vardı,davalı taraf makinayı ... kurdu tarihi tam hatırlamıyorum makina normalde sözleşme gereğince 11 vuruş yapmalıydı kurduklarında 7 vuruş yaptı, bu çalışmaya engel değildi , biz bunun 11 e çıkarılmasını istedik, davalı taraf vakum pompaları ile ilgili çalışma yapacaklarını söyledi, biz bu arada makinayı kullanmaya başladık, paketleme yaptık, 400.000 adet ürün paketleme yaptık, ilk paketleme yaptığımızda davalı taraftan yanımızda eleman yoktu , problem 15 gün sonra ortaya çıktı, ekmeklerde küflenme ortaya çıktı, paketleme yaptığımız ürünleri dağıtım yapmıştık, dağıtımı ve nakliyeyi çalıştığımız lojistik firması...ile sağladık, dağıtım ve nakliye ... içi ve Ankaranın doğusuna yapıldı, sonra bu ürünleri şikayet başlayınca 2 ay içinde geri topladık, toplama için kendi elemanlarımızı gönderdik Netlokun araçlarına yükledik, davalı firmadan ... bey geldi, ambalajlarımız da sorun olduğunu söyledi, birgün boyunca birlikteydik,kendi getirdiği ambalajlar ile çalıştık, sonuçta kendi getirdiği ambalajlarda da delik oldu, makina kalıplarında problem olduğuna karar verdik, kendisi bu problemin çözümü için haber vereceğini söyledi bu arada covid geçirmiş 3 ay boyunca ulaşamadık, zararın bir kısmını karşılayalım şeklinde beyanı oldu , makinayı İstanbula getirdik elimizdeki makina ile performansını görmek istedik, aynı ambalaj malzemesi ile ...'ın makinasında delikleri gördük, su testi ile bu delikleri tespit ettik, makinanın asıl çalışma yeri ... idi, ... bey bizdeki problemsiz makinayı problemden bir ay sonra gelip inceledi, "biz peynir sektöründe de bu problem ile karşılaştık bu tabakları değiştirelim dedi. " bu dava açılmadan önce davalı taraf tabakları değiştirdi, tabaklar değiştikten sonra delik problemi 1000 de 5 e kadar düştü, 11 vuruşa kadar makine hiçbir zaman çıkmadı, bu problem yüzünden 11 vuruşu konuşacak zaman olmadı, bu makine halen ..., müşteriyi de kaybettik makinayı çok az kullanıyoruz, Makine sökülerek taşınmıyor, çokta büyük değil kamyona forklift ile konuyor ve indiriliyor, delik problemi tamamen kalıplar ile ilgili, evok bariyerli ambalaj kullanmak şart, ... dan aldığımız ambalajları kullanıyoruz yurt dışında tahlilini yaptırdık, ... bey ambalajda kusur var diyerek getirdiği kendi ambalajıda delindi, İlk kuruluş da ordaydım, yeterli vuruş sayısına ulaşılmadığı konusunda tutanak tuttuğumuzu hatırlamıyorum, 400.000 adet ürünü distribütör üzerinden sattık ve yine aynı yol ile iade aldık"
Şeklinde gizli ayıbın tanımlandığı, buna göre; makine ile paketlenen ekmeklerin 4 buçuk aylık raf ömrünü sağlaması için paket içinde 1000 de 5 oksijen taahhüdü altında olduğu, ancak yapılan su testine göre makinenin taahhüdü yerine getirmediği açıklanmıştır.
Dinlenen davalı tanıkları ;
... ... beyanında; "davalı şirket ortağıyım ve ARGE 'nin başında görev alıyorum,halen davalı şirkette çalışıyorum ancak imza ve temsil yetkim yok, Davacı şirkete satılan paketleme makinesinin tasarımı ve yazılımı benim kontrolümde yapılmıştır, bu makinalar termoform özellikli ambalaj makinesi olarak geçer, bu makinenin görevi düz plastik giriyor ısıtıyor, ürünün konulacağı yuvayı hazırlıyor, unlu mamüllerde ürün yuvaya el ile konulur, yapıştırma ünitesinde vakumla yapılarak paketin içindeki oksijen oranı 1000 de 5 in altına düşülüyor dolgu malzemesi olarak gaz veriliyor ve yapıştırma işlemi gerçekleşiyor daha sonra ürün çıktığında ölçüm yapılıyor, makineden çıktığında 1000 de 5i sağlamak makinenin görevi , makine önce Ankaraya gitti kuruldu, ... da seri üretim yapılmadı, davacı makineyi İstanbul a getirdiklerini söyledi ve seri üretim davetini İstanbul da yaptı, bu bizim kontrolümüz dışındaydı, biz ... da sökülmesi ve taşınması konusunda müdahale etmedik yardımda etmedik, makineyi İstanbul da iken servis talebi oldu , servis makinenin kurulumunu gerçekleştirdi makine burdada çok kalmadı tekrar ... ya gitti, Ankaraya gittiğinde bizi kuruluma çağırmadılar kendileri kurdular, bu makine çok komplike bir makine, çatlakları su testi ile belirlemeleri çok zor ancak patlat olması halinde tespit edilebilir, arkadaşlarım ambalaj malzemesini Almanya ya teste gönderdiler ambalaj malzemesinin yeterli kalitede olmadığı tespit edildi, paketleme folyosunu müşteri tedarik ediyor,buna benzer şikayetler dönem dönem oluyor, buda %99 folyodan kaynaklı olduğu ortaya çıkıyor, makineden çıktığında 1000 de 5 ve altı ölçüm degeri görülmez ise zaten sıkıntı makinedan demektir, bu durumda bizden servis isteniyor yada müşteri kendi gideriyor, ... da seri üretim yapılmamasının sebebi hattın hazır olmaması olarak bize söylendi, ... ambalaj ile bu konuda görüşmüş olabiliriz net bilmiyorum, ... daki makineyi davacı tarafın talebi üzerine inceledim, sadece nezaketen baktım,başka bir makineyi gösterdiler, makinenin tekniğini değiştirecek bir müdahale yapılmadı"
... beyanında;"davalı ... firmasında teknik servis ekibinde bulunuyorum, ... firmasında 10 yıldır çalışırım, ... firmasının imalatını gerçekleştiriği makinalardan birisi olan ambalaj makinasının davacının satın aldığını bilirim , makinada şekil verme ile alakalı bir problem olduğu bana söylendi bu nedenle ... ya gittim, makinayı inceledim, makine çalışır vaziyetteydi, ekmeklerin paketlenmesi için makinede kullanılan filim ekmegin formuna göre makina ona şekil yapıyor, buna göre müşteri ekmeği koyarak , paketliyor, şekil alırken o kısımla alakalı problem olduğunu benim firmam bildirdi, ben makinada kullanılan filmin kalitesinin uygun olmadığını ordaki yetkililere bildirdim, kullanılan filim ... markaydı, biz filmi ana terim olarak bildiririz, geri kalan kısmı müşteri karar verir maliyet açısından, ... filminde bildiğim kadarıyla TSE standartı var, hatanın makine kaynaklı olmadığını , filim kaynaklı olduğunu tespit edip bildirdim, ben tespit ettiğimde tabaklar kare şeklindeydi, sonra değişen tabaklardan bilgim yok , O esnada yanımda farklı film yoktu, bu nedenle farklı filimle deneme yapmadım, Aksaray Untad firmasına bu makinadan satıldı halen çalışıyor, birebir ölçüler aynı, görsel ... ın ürünü davacınınkiyle aynı, müşteri kendi servis bölümümüze arıza bildirimi yapıyor, o anki müsait olan personel arıza için gidiyor, Sözleşmelerimizde makina da şu şu özellikler de filim kullanılması gerektiği yazıyor ve söyleniyor,filmin teknik olarak test etme imkanımız yok ancak görsel olarak yaptığımız muayene sonucunda tespit ettiğimiz arızayı müşteriye bildiriyoruz"
Davacının bildiriminden sonra verilen servis hizmetlerini açıklamıştır. Bu hizmetlere göre davalı satıcının makinedeki ayıbı tespit edip kabul ettiği, gidermeye çalıştığı anlaşılmıştır.
Belirlenen bu ayıbın kabule icbar edilemeyecek ve eserin reddini gerektirecek derecede olup olmadığı, makinenin ayıpsız misli ile değişiminin istenip istenemeyeceği,misli ile değişim olursa makinanın dava tarihi itibariyle değeri, bedel indirimini gerektirip gerektirmediği konusunda bilirkişilerce inceleme yapılmıştır.
Bilirkişi raporunda; makinenin, satış sözleşmesinin makine özellikleri bölümünde yer alan kapasite/ 11-12 vuruş/dak performans kriterini karşılamadığı ancak makinanın kabulünün tespit edilen performans koşullarında davacı tarafından tutanak karşılığı alındığı ve kullanıldığı, satış sözleşmesinin 3 üncü ve 5.4 üncü maddelerinde belirtilen tam kapasite çalıştığını gösteren performans formunun tanımlanmadığı ve düzenlenmediği, bu nedenle makinanın "Gizli Ayıplı" sayılması gerektiği belirlenmiştir.
Makina gizli ayıplı sayıldığından yasal hak düşürücü süreye tabi olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca TBK 231 md göre 2 yıllık zamanaşımı süresinin ise malın tesliminden dava tarihine kadar geçen süre itibariyle dolmadığı anlaşılmış,zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Makinanın performans formunun düzenlenmesinin davalı taraftan bilirkişi heyetince istendiği, ancak belirtilen sözleşme şartlarının davalı tarafça sağlanamadığı, bu durumda makinanın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin istenebileceği raporda bildirilmiştir.
Makinanın gizli ayıplı olduğunun tespiti ile davacının bedel indirim talebinin; indirim için taraflara yüklenecek kusur yada makinadaki kusur oranı tam ve kesin belirlenemediğinden istem reddedilmiştir.
Mahkememizce davacının misli ile değişim talebi kabul edilmiş, ... tipi 1 adet tam otomatik zincirli vakumlu termoform ambalaj makinası nın takyidatlarından, arındırılmış bir şekilde davalı satıcıya iade edilmek koşuluyla misli ile değiştirilmesine karar verilmiştir.
Makinanın dava açılma tarihinde değerinin 568.000,00 TL olduğu,
Davacının, hesap bakiyesinde davalı şirkete 643.503,00 TL borçlu göründüğü,
Davacı iş sahibinin ayıplı iş ve imalât nedeniyle uğradığı zararın; ... Gıda'ya toplamda 29.576 koli (her koli içinde 32 adet ürün olmak üzere) toplamda 946.432 adet paketli ürün üretilip satıldığı, bunlardan 5.034 adet koli içindeki ürünün, davacı tarafından sunulan tutanaklara göre küflenme nedeniyle iade alındığı, toplamda 364.059 TL olduğu (ürünlerin küflenmesi sebebiyle uğradığı zarar, imha, nakliye ulaşım, işçilik gideri) bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.
Sözleşmenin 6.4 maddesinde"Aşağıda yazılı nedenlerden herhangi birinin ortaya çıkması halinde SATICI, 20.000 TL cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. Belirlenen cezai şart bedeli toplam cezai şart bedeli olup bunun dışında ayrıca bir cezai şart talebi olamaz. Cezai şart bedelleri toplamı yukarıda belirtilen 20.000,00TLyi geçemez......................
Sözleşme hükmü gereğince davacının cezai şart isteyebileceği cezai şart miktarının ise 20.000 TL yi geçemeyeceği anlaşılmıştır.
Sözleşmenin 6.5 maddesinde "Cezai şart, SATICI ya ödenecek mal bedelinden ayrıca
bildirimde bulunulmasına gerek olmaksızın mahsup edilebilir.Bu yükümlülüklerden herhangi birinin SATICI tarafından ihlali halinde ALICI cezai şart miktarını aşan bir zarara uğrarsa SATICI ,ALICI nın her türlü işletme ve ticari kayıplarını tazmin etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir........
a)Makinanın geç yüklenmesi
b)Makinanın parsiyel yüklenmesi
c)Montaj ve işletmeye alma sürelerinde olabilecek gecikmeler
d) Montörün, hatalı ve/veya yetkin olmayışı nedeniyle makinanın arızalanması, hiç veya arzu edilen şekilde çalışmaması,
e) İşletmeye alındıktan sonra, makinanın Satıcı tarafından taahhüt edilen üretim performansını gösterememesi,
f) SATICInın ilgili mevzuattan doğan veya işbu sözleşme ile taahhüt edilen borçlarından herhangi birini ihlal etmesi veya garanti sorumluluğunun kapsamına giren hususlardan birinde herhangi bir aksaklığın ortaya çıkması"
Sözleşmenin 6.5 md de kusurlu imalat nedeniyle davacının uğradığı zarar 20.000 TL den daha fazla ise zarar miktarı nın tazmin edileceği hükmü kabul edilmiştir. Davacının kusurlu imalat nedeniyle uğradığı zarar miktarı 364.059,00 TL (hasılat kaybı) olarak bilirkişi raporunda belirlenmiş, davacıda artırım dilekçesi ile bu zararını talep etmiştir.
Davacının uğradığı zararın cezai şart olan 20.000,00 TL nin üzerinde olduğu, sözleşmenin 6.5 hükmü gereğince davacının uğradığı zararı talep etmekle artık 20.000 TL cezai şart bedelini istemeyeceği anlaşılmış, cezai şart talebi reddedilmiştir.
Birleşen dava dosyasında;
Davacı satıcı ... Mak San Ve Tic AŞ bakiye makina satış bedeli olarak .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında ilamsız icra yoluyla 285.918,48 TListemiştir. Alınan bilirkişi raporunda bakiye satış bedeli 643.503,00 TL olarak belirlendiğinden icra takibi ile istenem miktar üzerinden itirazın iptaline karar verilmiştir.
643.503,00 TL den bakiye kalan 357.585,44 TL ise ıslah dilekçesi ile eda davası şeklinde alacak olarak talep edilmiştir. Ancak ıslah ile artırılan ve eda davası ile istenen kısım yönünden birleşen davada davacı zorunlu arabuluculuğa gitmemiştir.Verilen kesin süre içinde sunulan arabuluculuk son tutanağı ıslah talebinden sonraki tarihtedir.Bu nedenle davacının eda davası istemi dava şartı arabuluculuk nedeniyle reddedilmiştir.
Davalı ... San Ve Tic AŞ nin takas ve mahsup talebinin kabulü ile İstanbul 15 ATM nin 2021/505 esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan 364.059,00 TL asıl alacak ve eklerinin davacı satıcı ... Mak San Ve Tic AŞ nin .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında istenen alacağından takas ve mahsubuna karar verilmiştir.
H Ü K Ü M ;Yukarıda açıklanan nedenlerle /
1-İstanbul ... ATM nin... esas sayılı dosyasında;
Davalının hak düşürücü süre, zamanaşımı itirazlarının reddine
... tipi 1 adet tam otomatik zincirli vakumlu termoform ambalaj makinası nın gizli ayıplı olduğunun tespitine
Davacının bedel indirim talebinin; indirim için taraflara yüklenecek kusur yada makinadaki kusur oranı tam ve kesin belirlenemediğinden reddine
Davacının misli ile değişim talebinin kabulü ile... tipi 1 adet tam otomatik zincirli vakumlu termoform ambalaj makinası nın takyidatlarından, arındırılmış bir şekilde davalı satıcıya iade edilmek koşuluyla misli ile değiştirilmesine
Davacı alıcı ... San Ve Tic AŞ nin 364.059,00 TL maddi zararının 29/01/2021 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine
, davacının 20.000 TL cezai şart talebinin reddine
2-Birleşen ... ATM nin ... sayılı dosyasında
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında 285.918,48 TL üzerinden itirazın iptaline takibin devamına, 285.918,48 TL ye takip tarihinden itibaren takip koşullarında faiz yürütülmesine, 285.918,48 TL nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davacı lehine davalıdan tahsiline
Davalı ... San Ve Tic AŞ nin takas ve mahsup talebinin kabulü ile İstanbul 15 ATM nin 2021/505 esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan 364.059,00 TL asıl alacak ve eklerinin davacı satıcı ... Mak San Ve Tic AŞ nin .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında istenen alacağından takas ve mahsubuna
Davanın ıslah ile artırılan 357.585,44 TL miktarlı alacak talebi yönünden HMK'nun 114/2 delaletiyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A-1 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ve HMK'nun115/2. maddeleri gereğince arabuluculuğa yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59.995,41-TL Harçtan peşin alınan 13.291,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 46.703,78-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 114.610,97-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 9.200-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 13.350,93-TL ilk gider, 7.548-TL tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi ücreti olmak ve 571,90-TL keşif harcı, 1.200-TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 22.670,83-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 22.463,32-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 19.531,09-TL Harçtan peşin alınan 9.623,19-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.907,90-TL harcın davalı ... Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... Şirketi'nden tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 43.028,59-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Şirketi'nden tahsili ile davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ödenmesine,
12-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 9.200-TL maktu vekalet ücretinin davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden tahsili ile davalı ... Şirketi'ne ödenmesine,
13-Davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan 9.682,49-TL ilk gider, 817-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 10.499,49-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 10.045,50-TL sinin davalı ... Şirketi'nden tahsili davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ya verilmesine,
14-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Davacı birleşen dosya davalı vekili Av.... Davalı-birleşen dosya davacı vekilleri Av....ve davalı vekili Av. ...'ün yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
22/06/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır