T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/65 Esas
KARAR NO: 2023/324
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli)
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkilinin ...'tan İstanbul İli, Avrupa Yakası Ana Hatların bakım ve onarım işleri için Kamu ihalesi aldığını ve jamu ihla kanunu gereğince muhtelif bankalardan teminta mektupları aldığını, müvekkilinin ... 1 nolu işi, Beyoğlu işinin geçici kabulünün yapıldığını, ... 2 nolu işi, ... işi, Aydınlatma işi, Sefaköy işinin tek taraflı olarak davalı yanca feshedildiğini, ... işinin ise şartnamde belirtilen yasal süre içerisinde bitirilmesine rağmen kesin hesabı yapılıp SGK ile olan yazışmaların davalı tarafından yapılmadığı için teminatın iadesi şartlarının oluşmadığını, iş bu fesihlerin müvekkilinin eksik ya da kusurundan dolayı değil ...'ın el değiştirmesinden dolayı değiştiğini ve müvekkil ile çalışmak istememesinden kaynaklandığını, şartnamenin genel muhtelif maddelerine göre tasfiye halinde işin yüklenici tarafından yapılmış kısımları için tasfiye onay tarihi geçici kabul tarihi sayılmak üzere geçici kabul, teminat süresi ve bu süredeki sorumluluğu normal şekilde bitirilmiş işlerde olduğu gibi uygulanacağını, işin yapılmış kısmının son hak edişindeki miktarına göre hesaplanacak kesin teminat miktarından fazlası tasfiye protokolünün imzasından sonra yükleneciye geri verileceğinin hüküm altına alındığını,
teminat mektuplarının iadesi için davalı tarafa başvurulduğunu ancak sonuç alınamadığını, daha sona davalıya teminat mektuplarının iadesi için ... Noterliğinin 01/08/2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ancak yine sonuç alınamadığını beyanla, teminat mektupları üzerinde davalı tarafın herhangi bir tasarrufta bulunmasının engellenmesi adıan tedbir kararı verilmesini, iş ilişkisinin kapmadığının tespitini ve bu doğrultuda teminat mektuplarının iadesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 05/11/2014 havale tarihli açıklama dilekçesi ile ;
Davalı ... ile müvekkili şirketçe yapılan işler ve bu işler için verilmiş 10 adet teminat mektubu ve miktarının ;
-Aydınlatma işi için ...Bankası ( ... ) tarafından verilmiş, 19.04.2011 tarih ve 224.000,00 TL meblağlı ve yine aynı iş için Şekerbank tarafından verilmiş,11.203,00 TL meblağlı iki adet mektup
- ... İşi için; ... Bankası tarafından verilmiş 09.08.2012 tarih ve 239.582,07 TL meblağlı bir adet mektup
-... numaralı iş için; ... Bankası A.Ş tarafından verilmiş 24.04.2014 tarih ve 295.985,00TLmeblağlı bir adet mektup
... Numaralı iş için ... Bankası A.Ş tarafından verilmiş 26.12.2012 tarih ve 510.000,00TL meblağlı bir adet mektup
-... işi için ... Bankası (...) tarafından verilmiş 23.10.2012 tarih ve 175.000,00TL meblağlı ve yine aynı iş için ... Bankası A.Ş tarafından verilmiş 30.10.2010 tarih ve 275.000,00TL meblağlı iki adet mektup
-... işi için ... Bankası A.Ş tarafından verilmiş 10.06.2009 tarih 136.000,00TL meblağlı bir adet mektup
-... işi için ... Bankası A.Ş tarafından verilmiş 18.03.2011 tarih ve 278.690,00TL meblağlı bir adet mektup
-... işi için ... Bankası.A.Ş tarafından 01.12.2010 tarih ve 363.015,00TL meblağlı/1 Adet mektup
Olmak üzere toplam değerinin 2.508.475,00TL olduğunu bildirmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacı taraf 501.367,87-TL.lik teminat mektubunun iade edilmediğini beyan ettiğini, davanın değerini 5,00-TL olarak gösterdiğini, harcını buna göre yatırdığını, davacı harcı eksik yatırdığını, HMK 107. Ve 109.maddelerinin açık olduğunu, davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava açmasına muvafakat etmediklerini, eksik harçla açılan davanın usulden reddine, mahkeme aksi görüşte ise dava değerini beyan edip harcını tamamlamak üzere davacı tarafa süre verilmesini, eksik harç tamamlanmaz ise davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini,
Esasa ilişkin itirazları olarak; Müvekkili şirketin Sistem İşletme Müdürlüğü kayıtlarında yapılan incelemede, davacı ... firmasının ... ... İşletme Müdürlüğü bölgesi arıza onarım bakım işinin geçici kabulünün yapıldığını, kesin hesap hak edişinin hazırlanması safhasında olunduğunu,...’ndan bu iş ile ilgili bilgi ve belge talep yazısı gelmediğinin tespit edildiğini, sözleşme ve şartname hükümlerine göre bu işlemlerin davacı firma tarafından ... nezdinde takip edilmesi gerektiğini, firma yetkilisi ya da şantiye şefinin irtibata geçmesi halinde kesin hesap hak edişi müştereken hazırlanarak işlemler tamamlanabileceğini, bu nedenle teminat mektubu iade edilmediğini, ... Beyoğlu İşletme Müdürlüğü bölgesi ve 2010/... İşletme Müdürlüğü bölgesindeki arıza, onarım ve bakım işlerinin geçici kabulü, kesin hesabı yapılmış olmasına ve SGK’ndan ilişiksiz belgesi getirilmesine rağmen davacı firma belediyeler ve diğer altyapı kuruluşlarının tesislerine zarar verilmediğine ilişkin yazıların bir kısmını halen getirmediğini, bu nedenle teminat mektubu iade edilmediğini, bu işlerle ilgili diğer “2012/7 Ana Arter Meydan ve Bağlantı Yollarında Bulunan Aydınlatma Tesislerinin Arıza, Onarım ve Bakım İşi”, “2012/49 Beyazıt İşletme Müdürlüğü “ ve “2012/69 Kumburgaz İşletme Müdürlüğü” bölgesindeki arıza, onarım ve bakım işlerinin geçici kabulleri yapılmış ve kesin hesap aşamasında olduğunu, SGK’ndan bu iş ile ilgili bilgi ve belge talep yazısı gelmediği tespit edildiğini, sözleşme ve şartname hükümlerine göre bu işlemlerin davacı firma tarafından SGK nezdinde takip edilmesi gerekmekte olduğunu, davacı şirketin 2012 yılı fesih olunan ... İşletme Müdürlüğü bölgesi işine ait SGK’na 345.323,43-TL ve Ana Arter Aydınlatma işine ait 333.072,16-TL borcu bulunmakta olduğunu, davacı şirket bu borçları nedeniyle “borcu yoktur” yazısı getiremediğini, bu nedenle de teminatların iade edilmediğini beyanla, davanın öncelikle usulden reddine, aksi taktide esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, teminat mektuplarının iadesi istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
Taraf vekilleri delillerini bildirmiştir. Davaya konu teminat mektuplarının iade edilmeme gerekçesi olarak bildirilen dava dosyaları getirtilip incelenmiş, SGK kayıtları alınmıştır.
Dosya üzerinde teminat mektuplarının iade koşullarının oluşup oluşmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişiler Doç. Dr. ... ve Doç. Dr. ... 'nin 14/11/2016 tarihli raporu ve 13/06/2017 tarihli ek raporu alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 15/03/2018 tarih, 2014/... Esas, 2018/... Karar sayılı davanın reddine ilişkin karar verilmiştir.
Davacı tarafın mahkememiz kararını istinafı üzerine ... Mahkemesi ... HD si 2018/... - 2020/... karar sayılı 22/12/2020 tarihli kararında;
" davacı tarafından iadesi talep edilen ... Bankası tarafından verilen 19/04/2011 tarihli ve 224.000,00 TL bedelli, yine ... Bankası A.Ş. Tarafından düzenlenen 10/06/2009 tarihli 136.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının örneği sunulmamış, yargılama aşamasında dosyaya ibrazı sağlanmamıştır. Ayrıca, taraflar arasında sözleşme ve ekleri ile ihale evrakları dosyaya celbedilmemiştir. Dava konusu edilen 8 ayrı işe ait 10 adet teminat mektubunun iadesi talep edildiğinden, mahkemece dosyaya ibraz edilmeyen 2 adet teminat mektubunun temin edilmesi, dava konusu işlere ait her bir sözleşme ve ihale evrakları, hakedişler, fesih belgeleri getirtilip sözleşme şartlarının her bir iş bakımından ayrı ayrı irdelenmesi ve teminat mektuplarının iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak bu kapsamda denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınması gerekirken, bu yönde bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. " gerekçesiyle mahkememiz kararını kaldırmıştır.
Dosya mahkememiz 2021/... Esas sayısına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
... BAM ... HD nin 22/12/2020 tarihli kaldırma kararı gereğince eksik 2 adet ... ait teminat mektupları temin edilerek ,dava konusu işlere ait her bir sözleşme ve ihale evrakları, hakedişler, fesih belgeleri , teminat mektuplarını veren muhatap bankalardan mektupların akıbetlerine dair müzekkere cevapları alınmış, bilirkişiler Dr. ..., Elektrik Mühendisi ... ve SGK müfettişi ...'ten oluşan heyetten 18/10/2022 tarihli heyet bilirkişi raporu alınmıştır.
Somut olayda; incelenen teminat mektupları ve özellikle muhatap bankalardan alınan cevaplara göre davacının aynen iadesini talep ettiği dava konusu teminat mektuplarının;
-Muhatabı ... Bankası, miktarı 295.985,00 TL vadesi/süresi 30/06/2014 olan Kumburgaz İşletme Müdürlüğü Bölgesinde yapılan AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işlerinin yapımı kapsamında düzenlenen teminat mektubunun; dava tarihi 14/09/2014 den önce 30/06/2014 tarihinde süresinin dolduğu, Mektup tutarından 258.265,00 TL nin vade dolmadan önce mektubun nakde çevirilmesi yoluyla davalı ... tarafından tahsil edildiği, davacının davadan önce süresi dolan ve tahsil edilen teminat mektubunun iadesini istemekte hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmış olmakla davacı talebinin bu mektup yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
-Muhatabı ... Bankası, miktarı 510.000,00 TL, vadesi/süresi 30/05/2016 olan ... İşletme Müdürlüğü Bölgesinde yapılan AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri hizmet alımına ait sözleşme kapsamında düzenlenen teminat mektubunun; nakde çevrilerek davalı ... tarafından tahsil edilmiş olduğu, davacının aynen iade taleplerinin konusuz kaldığı anlaşılmış, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
-Muhatabı ... Bankası , miktarı 239.582,07 TL, vadesi/süresi 09/02/2016 olan ... İşletme Müdürlüğü Bölgesinde yapılan Elektrik Tesis işi yapımı kapsamında düzenlenen teminat mektubunun nakde çevrilerek davalı ... tarafından tahsil edilmiş olduğu, davacının aynen iade taleplerinin konusuz kaldığı anlaşılmış, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
-Muhatabı ... Bankası, miktarı 275.000,00 TL, vadesi/süresi 30/03/2016 olan Beyazıt İşletme Müdürlüğü Bölgesinde yapılan AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri kapsamında düzenlenen teminat mektubunun nakde çevrilerek davalı ... tarafından tahsil edilmiş olduğu, davacının aynen iade taleplerinin konusuz kaldığı anlaşılmış, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
- Muhatabı ..., miktarı 11.203,00 TL , vadesi/süresi 31/12/2014 olan İstanbul ili Avrupa Yakası ana arter meydan ve bağlantı yollarında Aydınlatma tesislerinin arıza onarım ve bakım işleri kapsamında düzenlenen teminat mektubunun nakde çevrilerek davalı ... tarafından tahsil edilmiş olduğu, davacının aynen iade taleplerinin konusuz kaldığı anlaşılmış, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
-Muhatabı ... Bankası, miktarı 279.690,00 TL , vadesi/süresi 30/09/2016 olan ... İşletme Müdürlüğü Bölgesinde yapılan AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri kapsamında düzenlenen teminat mektubunun muhatap bankaya iade edilmiş olup, halen muhatap banka elinde olduğu, davalı elinde bulunmadığı anlaşılmış olmakla, davacının iade taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir
- Muhatabı ... Bankası AŞ, miktarı 363.015,00 TL, vadesi/süresi 30/06/2015olan ... İşletme Müdürlüğü Bölgesinde yapılan AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri kapsamında düzenlenen teminat mektubunun muhatap bankaya iade edilmiş olup, halen muhatap banka elinde olduğu, davalı elinde bulunmadığı anlaşılmış olmakla, davacının iade taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir
-Muhatabı ... Bankası, miktarı 136.000,00 TL, vadesi/süresi 10/06/2009 olan Muğla ile ... ilçesi ve bağlı belde ve köylerdeki arıza onarım ve bakım işleri kapsamında düzenlenen teminat mektubunun dava dışı ... AŞ ye verildiği, davalı ... a verilmediği, anlaşılmış olup, bu teminat mektubu yönünden davacının iade taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir
- Muhatabı ... Bankası (... ), miktarı 224.100,00 TL , vadesi/süresi 01/06/2022 olan ... referans numaralı İstanbul ili Avrupa Yakası ana arter meydan ve bağlantı yollarında Aydınlatma tesislerinin arıza onarım ve bakım işleri kapsamında düzenlenen teminat mektubunun davalı tarafça muhatap bankaya ibraz edilerek 122.316,44 TL kısmının nakde çevirildiği, 101.783,56 TL bakiye kısım kaldığı, teminat mektubunun süresinin dolduğu, mektubun muhatap banka elinde olup, davalı elinde olmadığı anlaşılmış olmakla davacının aynen iade taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir
-Muhatabı ... Bankası (...) , miktarı 175.000,00 TL, vadesi/süresi 31/03/2022 olan ... İşletme Müdürlüğü Bölgesinde yapılan AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri kapsamında düzenlenen teminat mektubunun davalı tarafça muhatap bankaya ibraz edilerek 71.376,78 TL kısmının nakde çevirildiği, 103.623,22 TL bakiye kısım kaldığı, teminat mektubunun süresinin dolduğu, mektupların muhatap banka elinde olup, davalı elinde olmadığı anlaşılmış olmakla davacının aynen iade taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davaya konu
A-... Bankası -295.985,00 TL bedelli-30/06/2014 vadeli
(... İşl Md Bölgesinde AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri) teminat mektubu yönünden davanın REDDİNE
B-... Bankası - 510.000,00 TL bedelli-30/05/2016 vadeli
(... İşl Md Bölgesinde AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri hizmet alımına ait sözleşme tasarısı)
C-Ziraat Bankası - 239.582,07 TL bedelli- 09/02/2016 vadeli
(Sefaköy 2 Elektrik Tesis)
D-... Bankası - 275.000,00 TL bedelli-30/03/2016 vadeli
(... İşl Md Bölgesinde AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri )
E- ... -11.203,00 TL bedelli- 31/12/2014 vadeli
(İstanbul ili Avrupa Yakası ana arter meydan ve bağlantı yollarında Aydınlatma tesislerinin arıza onarım ve bakım işleri)
Teminat mektupları nakde çevrilerek davalı ... tarafından tahsil edilmiş olmakla davacının konusuz kalan aynen iade talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
2- Davaya konu
A-... Bankası - 279.690,00 TL bedelli-30/09/2016 vadeli
(... İşl Md Bölgesinde AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri )
B - ... Bankası AŞ - 363.015,00 TL bedelli- 30/06/2015 vadeli
(... İşl Md Bölgesinde AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri )
Teminat mektupları muhatap bankaya iade edilmiş olup, halen muhatap banka elinde olduğundan davacının iade taleplerinin REDDİNE
3- Davaya konu
A-... Bankası - 136.000,00 TL bedelli- 10/06/2009 vadeli
(... ile ... ilçesi ve bağlı belde ve köylerdeki arıza onarım ve bakım işleri )
Teminat mektubu dava dışı ... AŞ ye verilmiş olup, davalı ... uhdesinde bulunmadığından bu teminat mektubu yönünden davacının iade taleplerinin REDDİNE
4- Davaya konu
A- ... Bankası (...) -224.100,00 TL bedelli- 01/06/2022 vadeli ... referans numaralı (İstanbul ili Avrupa Yakası ana arter meydan ve bağlantı yollarında Aydınlatma tesislerinin arıza onarım ve bakım işleri)
Teminat mektubunun davalı tarafça muhatap bankaya ibraz edilerek 122.316,44 TL kısmının nakde çevirildiği, 101.783,56 TL bakiye kısım kaldığı, teminat mektubunun süresinin dolduğu, mektupların muhatap banka elinde olup, davalı elinde olmadığı anlaşılmış olmakla davacının aynen iade taleplerinin REDDİNE
B-... Bankası (...) - 175.000,00 TL bedelli- 31/03/2022 vadeli
(... İşl Md Bölgesinde AG-YG elektrik dağıtım şebekeleri ve YG (OG) dağıtım hatları arıza onarım ve bakım işleri )
Teminat mektubunun davalı tarafça muhatap bankaya ibraz edilerek 71.376,78 TL kısmının nakde çevirildiği, 103.623,22 TL bakiye kısım kaldığı, teminat mektubunun süresinin dolduğu, mektupların muhatap banka elinde olup, davalı elinde olmadığı anlaşılmış olmakla davacının aynen iade taleplerinin REDDİNE
5-Davacının davalı şirket ile arasında 01/04/2023 tarihi itibariyle bu teminat mektupları nedeniyle iş ilişkisi kalmadığının TESPİTİNE
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 179,90 TL harcın peşin alınan 25,20 TL ve tamamlatılan 42.839,00 TL toplamı 42.864,20 TL harçtan mahsup edilerek 42.684,30 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 77,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince davalı vekil ile temsil edildiğinden 224.423,75 TL nispi ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı ve davalı vekilin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/04/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
-TASHİH ŞERHİ-
Her ne kadar 06/04/2023 tarihli celsede
"...2- Davaya konu
A-... Bankası - 279.690,00 TL bedelli-30/09/2016 vadeli..."
denilmiş ise de maddi hata yapıldığı anlaşılmakla hükmün kısmının
"...2- Davaya konu
A-... Bankası - 278.690,00 TL bedelli-30/09/2016 vadeli....."
olarak tashihine karar verilmiştir.06/04/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır