T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/731 Esas
KARAR NO: 2022/698
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 12/11/2015
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili bankanın ... Şubesi arasında 21.02.2014 tarihinde “Finansman Sözleşmesi”nin akdedildiğini, bu sözleşme gereğince davalının çalışanlarına yapacağı aylık maaş ödemelerinin 1 yıl müddetince müvekkili bankadan açacakları hesaplar üzerinden yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 18. Maddesindeki; “Kurum’un bu sözleşmede ve eklerindeki taahhütlerini zamanında ve tam olarak yerine getirmesi şartıyla banka, kuruma 47.000.-TL’yi fatura karşılığı ödeyecektir.” hükmü gereği davalı şirket hesaplarına ödediğini, müvekkili bankanın sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ... maaş Sözleşmesinin 5. maddesi; “Kurum, bu sözleşmenin yürürlüğü süresince her ay toplam 450 adet personelin maaş ödemesini banka aracılığıyla yapılacağının taahhüt eder. Aylık maaş ödemesi yapılacak olan personel sayısının 450 adedinin %10’una tekabül eden tutar kadar düşmesi/azalması halinde kurum, bu sözleşmenin 19. maddesinde yer alan cezai şart bedelini bankaya ödemeyi taahhüt eder” dendiğini, Sözleşmenin 6. Maddesi; “Kurum, personeline ödeyeceği maaş tutarını banka nezdinde açılacak kurum hesabında ödeme gününden en geç 2 iş günü öncesine Sözleşmenin 19. Maddesi; “Sözleşme akdedilen kurumun yazılı taahhütlerinden herhangi birini gününde ve tam olarak yerine getirmemesi veya sözleşeme süresi içinde, sözleşmenin uygulanmasının fiilen durdurması, vazgeçmesi ya da sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi halinde, kurum, bankanın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, söz konusu durumun meydana geldiği günü takip eden 3 iş günü içerisinde 47.000TL’yi sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren bankanın o tarihte kısa vadeli kedilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, herhangi bir ihtara, ihbara gerek kalmaksızın ve herhangi bir itiraz ve defi iddiasında bulunmaksızın derhal bankaya ödemeyi taahhüt eder.” hükmünü ihtiva ettiğini, Ancak davalı şirketin sözleşme süresi 1 yıl olmasına karşın sözleşmenin yapılmasından 2 ay sonra 21.04.2014 tarihinden itibaren sözleşmeye uymamaya başladığını, bunun üzerine davalı şirkete ... Noterliği’nin 14.01.2015 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek sözleşmeye aykırılığının neticelerinin ihtar edildiğini, ihtarname gereğince davalı şirketin sözleşmenin 19. Maddesi gereğince kendisine ödenen 47.000.-TL promosyon bedelini sözleşme tarihinden itibaren müvekkili bankanın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyen faiz olan 5.580.-TL ile birlikte toplam 53.580.-TL olarak ödemesi gerektiğini, davalının sözleşmeyi ihlal etmesi, müvekkil banka tarafından keşide edilen ihtarnameye karşın edimlerini, yerine getirmemesi üzerine taraflarınca ... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas nolu dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin icra dosyasına haksız itiraz ettiğini, takibin durdurulmasına karar verildiğinden bahisle itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davacı Banka arasında 21.02.2014 tarihli sözleşmenin imzalandığını, bu sözleşme gereği ... Belediyesi’nin alt işvereni olan Müvekkili şirketin ... Belediyesi nezdinde çalışan 450 personelin maaş ödemesini işçiler adına açılan vadesiz mevduat hesabına yatırılması üzerine sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin hak edişlerinin ... Belediyesince ödendikten sonra müvekkili şirketin bunu toplu olarak bankaya yatırmakla, banka tarafından ise bu toplu miktarın her bir işçinin hesabına maaşı miktarında ödendiğini, sunulan 2014 yılı Ocak - Şubat - Mart ve Temmuz ayı dekontlarında da söz konusu ödemelerin görüleceğini, bu paranın davacı bankaya yatırılmasına karşılık davacının müvekkili şirkete KDV dahil 47.000.-TL ödeme yaptığını, Taraflar arasındaki sözleşmenin 1 yıl geçerli olmak üzere imzalandığını ve sözleşme gereği tüm maaş ödemlerinin de davacı banka üzerinden yapıldığını, fakat davacı banka tarafından ... Noterliği’nin 14.01.2015 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, bu ihtara karşı taraflarından ... Noterliği’nin 21.01.2015 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verildiğini, bunun üzerine davacı bankaca .... İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas nolu dosyası üzerinden müvekkili şirkete karşı 47.000.-TL asıl alacak, 7.480,21TL işletilmiş faiz olmak üzere toplam 54.480,21TL icra takibi başlatıldığını ve bu takibe süresi içerisinde itiraz edildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 11.12.2018 tarih ve 2015/... Esas - 2018/... Karar sayılı karar ile ''Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğünün 2015/... e. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın iptali ile takibin takip koşulları ile devamına,
Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla alacağın %20 si olan 10.896,04-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,'' dair verilen kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine yapılan istinaf incelemesi sonucunda ... BAM ... Hukuk Dairesi'nin 05/11/2021 tarihli 2019/440E 2021/1904K sayılı ilamı ile ''Taraflar arasındaki sözleşmenin bir yıllık olduğu, davalının yükümlülüğünü ilk dört aylık dönemde sözleşmede belirtildiği şekilde 'personel maaşlarını davacı bankada açılan hesaplara yatırarak' yerine getirdiği taraf beyanları ve dosyada mevcut bilirkişi raporu ile sabittir. Davalı, bu tarihten sonra da sözleşmenin bitim tarihine kadar personel maaşlarının aynı banka hesaplarına üst işveren olan belediye başkanlığı tarafından yatırıldığını, oluşan bu durum nedeniyle davacının bir zararının ve sözleşmeye aykırılığının bulunmadığını, maaş ödemelerinin bu şekilde yapılmasında kendilerinin bir kusurunun da bulunmadığını savunmuş olmasına rağmen; mahkemece sözleşme süresince sözleşmeye konu maaş ödemelerinin kim tarafından ne şekilde hangi hesaplara yatırıldığının davacı kayıtları ve dava dışı üst işveren ... Belediye Başkanlığı'ndan araştırılarak, meydana gelen durum nedeniyle olayda mücbir sebep olup olmadığının, tarafların kusur durumunun ve davacı zararı olup olmadığının davalı savunmalarını karşılayacak şekilde tartışılması gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olmuştur. Kabule göre de; mahkemece 'Temerrütün ihtarname gönderilmesi sonucunda 21.05.2015 tarihinde oluştuğu' belirtilmesine rağmen, faizin de bu tarihten itibaren işleyeceği gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile sözleşmenin imza tarihinden itibaren faiz hesabı yapılması hatalı olduğundan, belirtilen sebeplerle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak gereğinin yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.'' şeklinde verilen kararın kaldırılmasına karar verilerek mahkememize gönderilen dosya 2021/ ... E sayısını almış ve yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.
Mahkememize alınan 30/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda;
''a) Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, sözleşme uygulaması fiilen durmuş ve davacı Banka’nın 47.000 TL’nı talep etme hakkı doğmuştur. Davalı firma -sözleşme dönemi içinde- yalnızca Şubat 2014, Mart 2014 ve Temmuz 2014’de eleman maaşlarını davacı Banka hesabına yatırmış, diğer aylarda ise maaş ödemeleri, davalı tarafından davacı Banka hesabına yatırılmamış, ödemeler ... Belediyesi tarafından paranın yatırıldığı Halk Bankası Keçiören Şubesi’nce gerçekleştirilmiştir.
b) Temerrüt tarihi, 21.01.2015’dir. Davacı, ihtarnamede ve ödeme emrinde faiz oranı olarak kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranını talep etmiştir. Davacı Banka’nın dosyaya ibraz ettiği belgelerden Kısa Vadeli Kredi Faiz oranının yıllık % 40 olduğu anlaşılmaktadır. Ancak davacı ihtarnamede ve ödeme emrinde yıllık % 20,28 oranından faiz talebinde bulunmuştur. Buna göre faiz tutarı; 705.08 TL olarak belirlenmektedir. (Yargıtay 12.H.D.’ ilamı gereğince gün sayısı 365 olarak alınmıştır.)
c) Davacı toplam alacağı, 47.705,08 TL olarak hesaplanmıştır. Davacı taraf, takip tarihinden itibaren 47.000 TL’lik asıl alacak üzerinden yıllık % 20,28 oranında temerrüt faizi talep edebilecektir.'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.
Dava, taraflar arasında mevcut maaş sözleşmesi gereği ödediği bedelin ve cezai şart alacağının davalıdan tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Delil olarak; icra dosyası, cari hesap kayıtları, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.
Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.
Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.
Dosyaya getirtilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 47.000.-TL asıl alacak 7.480,21-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 54.480,21-TL alacağın tahsili amacıyla 17/02/2015 tarihinde 1 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin 25/02/2015 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 25/02/2015 tarihine borca itiraz ettiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Mahkememizce Bam ilamı gereğince eksikler tamamlanmış, yeniden inceleme ve tahkikat icra edilmiş olup, yapılan tetkik ve incelemede;
Davacı ... A.Ş. ... Şubesi ile davalı ... İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ. arasında 21.02.2014 tarihli ... sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 15. maddesi bir delil antlaşması niteliğinde olup, madde ile banka kayıtlarının esas alınmasının kararlaştırıldığı
Sözleşmenin 1. Maddesi; Personel tanımı Sözleşmenin imzalandığı sırada KURUM’da çalışan ve sözleşmenin imza tarihinden sonra çalışmaya başlayacak çalışanları kapsamakta olup, tanımı yapılan personelin maaş ve ödemleri BANKA aracılığıyla gerçekleştirilecektir.
Sözleşmenin 5. Maddesi; Kurum, bu Sözleşmenin yürürlüğü süresince her ay toplam 450 adet personelin maaş ödemesini banka aracılığıyla yapılacağının taahhüt eder. Aylık maaş ödemesi yapılacak olan personel sayısının 450 adedinin %10’una kabul eden tutar kadar düşmesi /azalması halinde kurum, bu sözleşmenin 19. maddesinde yer alan cezai şart bedelini bankaya ödemeyi taahhüt eder.
Sözleşmenin 6. Maddesi; Kurum, personeline ödeyeceği maaş tutarını banka nezdinde açılacak kurum hesabında ödeme gününden en geç 2 iş günü öncesine kadar tam ve eksiksiz olarak bulunduracağını taahhüt eder.
Sözleşmenin 13. Maddesi; Sözleşme taraflarca 21.02.2014 tarihinde imzalanmış olup, Sözleşme KURUM Personellerinin ilk maaş ödemesinin gerçekleştiği tarihten itibaren 1 (BİR) yıl süre ile yürürlükte kalacaktır. Sözleşmenin yürürlülük süresinin bitiminden 3 (üç) ay öncesine kadar Taraflardan herhangi birinin fesih ihbarında bulunmaması halinde sözleşmenin yürürlülüğü otomatik olarak birer yıllık dönemler halinde uzayacaktır.
Taraflar BANKA’nın bu sözleşmenin yürürlüğünü her zaman serbestçe ve tek taraflı olarak sona erdirebileceği hususunda mutabakata varmıştır.
Sözleşmenin 18. Maddesi; Kurum’un bu sözleşmede ve eklerindeki taahhütlerini zamanında ve tam olarak yerine getirmesi şartıyla Banka kurum’a 47.000.- TL’yi KDV dahil fatura karşılığı ödeyecektir.
Sözleşmenin 19. Maddesi; Sözleşme akdedilen kurumun yazılı taahhütlerinden herhangi birini gününde ve tam olarak yerine getirmemesi veya sözleşme süresi içinde, sözleşmenin uygulanmasının fiilen durdurması, vazgeçmesi ya da sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi halinde, kurum, bankanın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, söz konusu durumun meydana geldiği günü takip eden 3 iş günü içerisinde 47.000 TL’yi sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren bankanın o tarihte kısa vadeli kedilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, herhangi bir ihtara, ihbara gerek kalmaksızın ve herhangi bir itiraz ve defi iddiasında bulunmaksızın derhal bankaya ödemeyi taahhüt eder." Hükümlerinin taraflarca kararlaştırıldığı görülmüştür.
Taraflar arasında 21.02.2014 tarihli sözleşme uyarınca , davalı şirket bünyesinde bulunan 450 adet personel maaşının 1 yıl süreyle davalı banka tarafından ödenmesi hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamakta olup İhtilaf, sözleşmenin 18. maddesi gereği davacı bankaca davalı kuruma yapılan 47.000.-TL promosyon ödemesinin, davalı kurumca sözleşme hükümlerine uyulmadığı gerekçesiyle davacı banka tarafından sözleşme ihlali gerekçesi ile tazmini istemidir. Davalı taraf sözleşmesel yükümlülüklerini 4 ay yerine getirmiş sonrasında ise ifa etmemiş ve bu ifa etmemede bir kusurunun olmadığını da ortaya koymamıştır. Sözleşmenin 19. Maddesi uyarınca “Sözleşme akdedilen kurumun yazılı taahhütlerinden herhangi birini gününde ve tam olarak yerine getirmemesi veya sözleşme süresi içinde, sözleşmenin uygulanmasının fiilen durdurması, vazgeçmesi ya da sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi halinde, kurum, bankanın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, söz konusu durumun meydana geldiği günü takip eden 3 iş günü içerisinde 47.000 TL’yi sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren bankanın o tarihte kısa vadeli kedilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, herhangi bir ihtara, ihbara gerek kalmaksızın ve herhangi bir itiraz ve defi iddiasında bulunmaksızın derhal bankaya ödemeyi taahhüt eder." Hükmü gereği tazminat hükmünde olan ve tacir olan taraflarca sözleşme kapsamında özgür iradeleri ile kararlaştırılan bedelin davacı tarafça hak kazanıldığı, dosya kapsamına kazandırılan Bam ilamı sonrası eksiklerin ikmali ile birlikte tanzim olunan
30/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda;
''a) Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, sözleşme uygulaması fiilen durmuş ve davacı Banka’nın 47.000 TL’nı talep etme hakkı doğmuştur. Davalı firma -sözleşme dönemi içinde- yalnızca Şubat 2014, Mart 2014 ve Temmuz 2014’de eleman maaşlarını davacı Banka hesabına yatırmış, diğer aylarda ise maaş ödemeleri, davalı tarafından davacı Banka hesabına yatırılmamış, ödemeler Keçiören Belediyesi tarafından paranın yatırıldığı Halk Bankası Keçiören Şubesi’nce gerçekleştirilmiştir.
b) Temerrüt tarihi, 21.01.2015’dir. Davacı, ihtarnamede ve ödeme emrinde faiz oranı olarak kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranını talep etmiştir. Davacı Banka’nın dosyaya ibraz ettiği belgelerden Kısa Vadeli Kredi Faiz oranının yıllık % 40 olduğu anlaşılmaktadır. Ancak davacı ihtarnamede ve ödeme emrinde yıllık % 20,28 oranından faiz talebinde bulunmuştur. Buna göre faiz tutarı; 705.08 TL olarak belirlenmektedir. (Yargıtay 12.H.D.’ ilamı gereğince gün sayısı 365 olarak alınmıştır.)
c) Davacı toplam alacağı, 47.705,08 TL olarak hesaplanmıştır. Davacı taraf, takip tarihinden itibaren 47.000 TL’lik asıl alacak üzerinden yıllık % 20,28 oranında temerrüt faizi talep edebilecektir.'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiş" mahkememizce gerek kaldırma ilamı öncesi yapılan tespit ve değerlendirmeler gerek eksiklerin ikmali sonrasında hazırlanan usul ve yasaya uygun denetime elverişli bilirkişi heyet raporu ile; davacının hak sahibi olduğu asıl alacağın 47.000 TL işlemiş faizin ise 705,08 TL olduğu saptanmış, anılan sebeplerle Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2015/ ... E sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 47.000-TL asıl alacak, 705,08-TL işlemiş faiz olmak üzere devamına, hüküm altına alınan asıl alacak miktarına yıllık %20,28 oranında temerrüt faizi işletilmesine, alacağın tespiti ve tayininin yargılama gerektirmesi sebebi ile icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hali ile hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/ ...E sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 47.000-TL asıl alacak, 705,08-TL işlemiş faiz olmak üzere devamına, hüküm altına alınan asıl alacak miktarına yıllık %20,28 oranında temerrüt faizi işletilmesine,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin koşulları oluşmaması nedeniyle reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.258,73TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 657,99-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.600,74 -TL karar ve ilam harcının tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince kabule konu miktar üzerinden hesaplanan 9.200 TL nispi vekalet ücretinin tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince redde konu miktar üzerinden hesaplanan 6.775,13 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından kaldırma ilamı öncesi yapılan 685,69-TL ilk gider, 1.400-TL bilirkişi, 99-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.184,69-TL ile kaldırma ilamı sonrası yapılan 57,25 TL posta masrafı, 2.400 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.457,25 TL'nin toplamı olan 4.641,94 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak; 4.064,67 TL olan kısmının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafça yapılan 23,50 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak 3 TL olan kısmının davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, redde konu miktar itibariyle davacı yönünden kesin, davalı yönünden kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*