T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/75 Esas
KARAR NO: 2021/738
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/01/2020
KARAR TARİHİ: 05/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili şirket ile ... Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan taşeronluk sözleşmesi gereğince mal ve hizmet karşılığında ... Bankası şubesine ait 30.11.2018 keşide tarihli ... seri numaralı 100.000,00-TL bedelli çek verildiğini, ancak sözleşmeye bağlanan karşılığında sıralı çekler verilen iş taşeron tarafından ifa edilmediği gibi alınan çeklerde davacıya iade edilmeyerek Faktoring Şirketlerine devredildiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı menfi tespit dosyasında bedelsiz oluşu nedeniyle davacı müvekkilin bu çekten dolayı borçlu olmadığına karar verildiğini, davalı tarafın çekin bedelsiz olduğunu bildiğini ve ciranta çek karşılığı için işin yapıldığına dair herhangi bir fatura sunamadığını ancak davalı yanın kötü niyetli olarak herhangi bir araştırma yapmadan çeki devraldığını, tüm bu nedenlerle tüm maddi manevi hakları saklı kalmak kaydıyla bedelsiz olduğu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı kararı ile hüküm altına alınmış olan çekten müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, ... Bankası şubesine ait 30/11/2018 keşide tarihli ... seri numaralı 100.000,00-TL bedelli çekin iadesine ve iptaline, kötü niyetli davalı aleyhine %40'tan aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davaya konu çek imzalanan dava dışı ciranta borçlu ... Tic. Ltd. Şti. ile imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında davacıdan olan faturalı alacağına istinaden müvekkil firmaya 31/07/2018 tarihinde ciro ile teslim edilerek faktoring işlemi yapılmış olan çek olduğunu, müvekkil şirketin faktoring müşterisi dava dışı şirketin davacı arasındaki ticari ilişki neticesinde kesilmiş olan ve taraflarına ibraz edilmiş faturaya istinaden müvekkil şirkete temlik ve ciro edildiğini, çekin faktoring işlemi karşılığı olan ödemesinin dava dışı firmaya yapıldığını, müvekkil şirketin iyi niyetli üçüncü şahıs durumunda olduğunu, ciro silsilesinde bulunan dava dışı faktoring müşterisinden ve keşideciden alacaklı duruma geldiğini, iş bu dava tarihinin çeklerin müvekkil şirkete teslim edildiği ve müşterisi şirkete faktoring işlemi yapıldığı tarihten sonra olduğunu,davacı ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. arasındaki edimlerin bir kısmının bu ciranta tarafından yerine getirmemesi sebebiyle borçsuz olduğu iddiasının sadece dava dışı ... Ltd.Şti.ne yöneltilebilecek bir husus olduğunu ve müvekkil şirkete karşı defilerin ileri sürülemeyeceği yasal olarak açıkça belirli olduğunu ve tüm bu nedenlerle davanın reddine, kötü niyetli dava açan davacı borçlu hakkında %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı tarafın davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptali istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.
... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/12/2020 tarih ve 2020/... Esas - 2020/... Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine dosya mahkememize geldiği ve 2021/... Esasa kaydedildiği anlaşıldı.
Taraflarca delil olarak; çek, fatura, taşeronluk sözleşmesi, ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyası,... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı icra takip dosyası, faktoring evrakları, bilgi ve belgeler ile bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen delillerin bir kısmı toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın faktoring konusunda uzman bir bilirkişiye tevdi ile rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, Emekli Banka Müdürü / İktisatçı bilirkişi Mehmet ... 'ın tarafından sunulan 20/08/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle; ''Davacı ile dava dışı firma arasında bir taahhüt anlaşmasının imzalanmış bulunduğu, dava konusu faturanın bu anlaşmaya dayandığı, anlaşma gereği davacı firmanın keşide ettiği dava konusu çekin taraflar arasında imzalanmış taahhüt anlaşması uyarınca ödeme amaçlı olarak keşide edilerek dava dışı firmaya verildiği, dava dışı firmanın da çeki davalı ... firmasına ciro yoluyla devrettiği, dava dışı firma ile faktoring firması arasında ilgili Yasa ve Yönetmeliğe uygun yazılı bir faktoring sözleşmesinin düzenlendiği, dava konusu fatura alacağının faktoring şirketi tarafından temlik alınarak ticari defterlere kaydedildiği, aynı şekilde dava konusu çekin de ticari defterlere işlendiği, dava konusu faturanın ilgili Yönetmelik gereğince davalı ... tarafından Merkezi Fatura Kayıt sistemine kaydedildiği, faktoring işlemi ile ilgili tutarın faktoring firması tarafından 31/07/2018 tarihinde alıcı ... Tic. Ltd. Şti.'nin ... Bankası AŞ.ndaki mevduat hesabına 90.000,00-TL olarak EFT yoluyla iletildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyası ile ilgili olarak dosyaya sunulmuş olan 17/12/2019 tarihli duruşma tutanağından davacının ... Tic. Ltd. Şti.'.ne borçlu olmadığının tespitine, ...bank AŞ.... Şubesine ait 30/11/2018 tarihli 100.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çekin iptali kararının verilmiş olduğunun anlaşıldığı, dosyada çekin niçin iptal edilmiş olduğunu da açıklayan gerekçeli karar örneğinin bulunmadığı, karar özetinin davacının ... Tic. Ltd. Şti.'.ne borçlu olmadığı hakkında olduğu ve kararın kesinleşip kesinleşmediğinin de bilinmediği, kararın çeki ciro yoluyla temin eden davalı ... şirketini bağlamayacağı hususunun mahkemenin takdirlerinde olduğu, ibraz edilen belgelerden davalı ... şirketinin firma mali bünyesi ile ilgili detaylı istihbarat çalışması yapmış olduğu ve ayrıca teminata aldığı çek hakkında da araştırma gerçekleştirdiği, ayrıca temlik alınan fatura konusu işin devam ettiği bilgisinin de teyit edilmiş olduğu, buna göre dava konusu faktoring işleminin 6361 sayılı Yasa ve bu yasaya dayanan Yönetmelik şartlarına uyulmak suretiyle yapılmış olduğu, dava konusu faktoring işleminde Yasa ve Yönetmeliğe aykırı herhangi bir hususa rastlanılmadığı, dava konusu faturanın mal ve hizmet satışından kaynaklandığı, faturanın faktoring işlemi ile ilgili bulunduğu, dava konusu çekin de değinilen fatura konusu iş bedelinin ödenmesi amacıyla davacı firma tarafından keşide edilerek dava dışı taahhüt firmasına verildiği, davacı taraf iddialarının yerinde olmadığı, Yargıtay kararında belirtildiği üzere davacı şirketin faktoring şirketine karşı defi ileri sürebileceği, ancak davacı tarafından ileri sürülen defii, taahhüt edilmiş olan işlerin yapılmadığı ile ilgili olduğu, bu iddianın davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, dosyada davacı tarafın ileri sürdüğü defii kanıtlayacak herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu nedenle davacının iddiasını kanıtlamadığı kanısına varıldığı, davalı ... davacı şirketten faktoring işlemi nedeniyle dava dışı şirkete verdiği paranın teminatı olan çek borçlusu keşidecisi olması nedeniyle alacaklı olduğu, alacak tutarı ise 100.000,00-TL asıl alacak 506,85 TL işlemiş faiz ve 585,20-TL de ihtiyati haciz ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 101.092,05-TL olduğu, davalı şirketin takip tarihinden itibaren talebi doğrultusunda değişen oranlarda TCMB avans faizi oranı üzerinden faiz isteyebileceği', davacı şirketin borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çekin iptali taleplerinin mahkemenin takdirinde olduğu'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
GEREKÇE :
Tarafların iddia ve savunmalar ile tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve usulüne uygun olarak alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında taşeronluk sözleşmesi yapıldığı, davacı şirketin bu sözleşmeye istinaden dava konusu çeki dava dışı şirkete verdiği, dava dışı şirketin sözleşme gereğini yerine getirmediğinden bahisle çekin bedelsiz kaldığı iddiasıyla faktoring sözleşmesi kapsamında çeki devralan davalı şirkete karşı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu davalı ...'nin çeki edinme sebebini ispat ettiği ve çekte ciro silsilesinin düzgün olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 792'nci maddesi göz önünde bulundurulduğunda davalı ...'nin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu ispat olunamadığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 59,30-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.707,75-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 1.648,45-TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Arabulucu Ücret Kararı gereği Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 13.450,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce davacıya iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne hitaben yazılacak dilekçeyle istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/10/2021
Katip ...
☪e~imzalıdır.☪
Hakim ...
☪e~imzalıdır.☪