T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/781 Esas
KARAR NO:2025/567
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/12/2021
BİRLEŞEN DAVA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... SAYILI DOSYASI
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/03/2022
KARAR TARİHİ:10/07/2025
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/781 esas sayılı dosyası
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
27.09.2021 günü saat 16.10 sıralarında sürücü ..., sevk ve idaresindeki ... ... &... Taş. Hiz. Tic. A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı kamyonet ile Sarıyer ilçesi ... mahallesi ... Otoyolunda ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken birden bire geri geri gelmek suretiyle hareket ettiği sırada aynı istikamette yolun en sağ şeridinde seyir eden ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin çarpışmasıyla müvekkillerinin miras bırakanı ... ...'in ölümüne sebebiyet verdiğini,
söz konusu ölümlü trafik kazası sonucu hayatını kaybeden destek ... ...'in müvekkillerinden ... ...'in eşi, ... ... ile ... ...'in babaları olduğunu, diğer davacıların ..., ..., ... ve ... ... ise müteveffa ... ...'in kardeşleri olduğunu,
Trafik Kaza Tespit tutanağında bahse konu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunu, muris ... ...'in ise herhangi bir kusuru bulunmadığının belirtildiğini, 06.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda ise bahse konu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın 1. dereceden asli kusurlu olduğunun, muris ... ...'in ise az oranda kusurlu olduğunun belirtildiğini, nitekim sürücü ... hakkında taksirle ölüme neden olmak suçundan cezalandırılması talebiyle açılan kamu davası .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında görülmeye devam ettiğini,
Müvekkillerinin miras bırakanı ... ...'in ölümüne sebebiyet veren ... ... &... Taş. Hiz. Tiz. A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı kamyonetin 26.12.2021 bitiş tarihli (Poliçe No: ...) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ... Sigorta A.Ş. tarafından üstlenildiğini ve meydana gelecek ölümlü ve maddi zararlı kazalarda işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini, bununla birlikte ... Taş. Hiz. Tiz. A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı kamyonetin ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi (Poliçe No: ...) yine ... Sigorta A.Ş. tarafından üstlenildiğini ve meydana gelecek ölümlü, maddi ve manevi zararlı kazalarda işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini, bu konuda öncelikle davalı sigorta şirketine başvurduklarını, başvurunun tebliğinden itibaren 15 günlük süre geçmesine rağmen bir yanıt alamadıklarını,
Davalı sürücü ...'ın tam ve asli kusurlu eylemi sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu eş ve babalarını kaybeden müvekkillerinin bu haksız fiil nedeniyle uğradıkları maddi ve manevi zararlarından TBK'nun 49, 53, 2918 sayılı KTK'nun 85, 97 ve 99. maddeleri uyarınca davalı ... sürücü, davalı ... ... &... Taş. Hiz. Tiz. A.Ş. işleten ve davalı ... Sigorta A.Ş. ise (sigorta limitleri ile sınırlı olmak üzere) sigorta eden sıfatıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını,
Müvekkillerinin murisinin yaklaşık yirmi yıldır montaj ustalığı yapmış olup iki adet sigortalı çalışanı ile birlikte banyo küvetleri, lavabo, evye işleri ile seramik, cam, demir, vb. işlerinde faaliyet yürüttüğünü, Davalıların neticelerinden sorumlu olduğu trafik kazası sonucu murisin desteğinden yoksun kaldıklarını beyanla:
Davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkilleri ... ..., ... ... ve ... ... için (bilirkişi raporu sonucunda artırılmak üzere) ayrı ayrı 500,00'er TL olmak üzere şimdilik toplam 1.500,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) alınarak adı geçen müvekkillerine verilmesine,
Müvekkilleri, eş ... ... için 80.000,00 TL, çocuklar ... ... ve ... ... için ayrı ayrı 60.000,00'er TL, kardeşler ... ..., ... ..., ... ... ve ... ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ... &... Taş. Hiz. Tiz. A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'den (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen müvekkillerine verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /
Davalı ... ... ... Taşımacılık Hizmetleri Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirketin, ...taşımacılık işi yaptığını, davalılardan ...'ın da müvekkili firmada sigortalı olarak şoför kadrosunda çalışan bir işçi olduğunu,
Müteveffa ... ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 27.09.2021 tarihinde müvekkili şirkette sigortalı olarak çalışan davalı ... ın kullandığı müvekkili şirkete ait ... plakalı araca Sarıyer ... mevkii ... Otoyolunda ... yönünden ... yönüne doğru seyir halinde iken arkadan çarptığını ve meydana gelen trafik kazası sonucunda müvekkili şirket arabasına arkadan çarpan araç sürücüsü ... ...'in vefat ettiğini, ... hakkında taksirle öldürme suçundan .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında açılan kamu davasının derdest olduğunu,
...'ın bu kazada %100 kusurlu olmayıp mütevaffa ... ...’in de kazada kusurunun bulunduğunu, zira müteveffanın dört şeritli bir otobanda yolun en sol şeridinden giderken aniden yolun en sağ şeridine geçerek emniyet şeridinde bulunan müvekkili şirkete ait araca hiç fren basmadan direk olarak arkadan hızlıca çarptığını, kusur durumunun tereddüte yer vermeyecek şekilde tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasını talep ettiklerini,araçta meydana gelen teknik arızanın araştırılmasını istediklerini, arızadan müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını,
Müvekkili şirket bünyesinde çalışan işçilerin her türlü kazaya karşı ... Sigorta tarafından sigortalandığını, bu nedenle de davanın ... Sigorta A.Ş şirketine ihbarını talep ettiklerini, davacı tarafın iddialarını kabul etmemekle birlikte müvekkiline kusur atfedilecek olması durumunda manevi tazminatın hesaplanması bakımından tespit edilecek miktarın davacıların sebepsiz zenginleşmesine neden olmayacak şekilde hesaplanmasının gerektiğini, ancak istenilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;
27.09.2021 tarihinde müvekkili ...'ın şoförü olduğu, çalıştığı şirkete ait ... plakalı aracın, ... ... mevkii ... Otoyolunda ... yönünden ... yönüne doğru seyir halinde iken araç motor arızası vermiş olup müvekkilinin emniyet şeridine geçtiğini, bu sırada Müteveffa ... ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkilin arızalanmış aracına arkadan çarptığını ve meydana gelen trafik kazası sonucunda emniyet kemeri takılı olmayan ... ...'in vefat ettiğini, Zira müteveffa dört şeritli bir otobanda yolun en sol şeridinden giderken aniden yolun en sağ şeridine geçerek emniyet şeridinde bulunan müvekkil kontrolündeki araca hiç fren basmadan direkt olarak arkadan hızlıca çarptığını, müvekkili hakkında taksirle öldürme suçundan .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında kamu davası açılmış olup dosyanın halen derdest olduğunu,bu hususun bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini,
Müteveffanın gelirinin; maaş bordrosu; banka kayıtları yahut vergi levhası gibi resmi kayıtlarla ispatlanmasının gerektiğini, asgari ücret üzerinden hesap yapılmasının gerektiğini, Müvekkilinin ve diğer sürücü ... ...’in kusur durumunun akılda şüphe bırakmayacak şekilde tespit edilmesinin gerektiğini, araçta kazaya sebebiyet verecek bir arızanın tespit edilmesi halinde kaçınılmazlık ilkesinin değerlendirilmesinin gerekeceğini ve müvekkiline kusur yüklenemeyeceğini, manevi tazminatın hesaplanması bakımından tespit edilecek miktarın davacıların sebepsiz zenginleşmesine neden olmayacak şekilde hesaplanmasının gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, başvuruya konu meydana geldiği iddia edilen kazada kusur durumlarının tespitinin gerektiğini, işbu rapor temin edildiğinde de görüleceği üzere başvuruya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusurun bulunmadığını, dava konusu olayda taşımanın niteliğinin, menfaat karşılığı olmadan yapılan hatır taşımasına dair Yargıtay içtihadı uyarınca değerlendirilmesini talep ettiklerini, bu itibarla taşımanın hatır için olup olmadığının, tarafların yakınlığının, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığının, yani olayın özel şartları göz önüne alınarak araştırılmasının gerektiğini,
Ceza Soruşturma dosyasının incelenerek CMK md. 253 kapsamında uzlaşma bulunup bulunmadığının incelenmesinin gerektiğini, emsal kararlar ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/5900 E. sayılı kararında da ifade edildiği üzere; CMK md.253/19 uyarınca, uzlaştırma sağlanan dava konusu eylem hakkında tazminat davası açılamayacağı gibi; açık bir tazminat davası mevcut olması halinde dahi feragat edilmiş kabul edileceğini, dolayısıyla, davacının, kazaya karışan araç sürücüsü ile yapmış olduğu uzlaşmanın huzurdaki davanın da CMK md.253/19 uyarınca feragat nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak dava konusu kazaya ilişkin soruşturması dosyasının celbi ile davacı ile müşteki/şüpheli arasında uzlaşmaya ilişkin, uzlaştırma tutanağı, uzlaştırma raporu ve/soruşturma dosyasının celbini, uzlaşma hususu dava şartı teşkil ettiğinden bu husus dikkate alınarak esasa girilmeksizin davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini,
Başvuru konusu kazanın iş kazası kriterleri yönünden değerlendirilmesini talep ettiklerini, TBK Madde 55 gereği iş kazalarında Sosyal Güvenlik Kurumu aylık gelir bağlamakta ve bu bağladığı gelirin peşin sermaye değerini müvekkil şirkete rücu etmekte olduğunu, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2014/27513 E. 2015/4813 K. No lu Kararı'nda da görüleceği üzere müvekkili şirketin, peşin sermaye değeri düşülmemesi durumunda mükerrer ödeme yapmak durumunda kaldığını, bu sebeple SGK'ya müzekkere yazılarak davacı yanın rücuya tabi bir ödeme alıp almadığının sorulması; henüz iş kazası başvurusu yapılmadıysa; kendisine iş kazası bildirimi yapılması ya da SGK'ya dava açılması için süre verilmesine; iş kazası bildirimi yapılmış ve henüz PSD bağlanmadıysa bu hususun bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, SGK tarafından bağlanmış/bağlanacak aylığın peşin değerinin hesaplanan tazminattan düşülmesini talep ettiklerini,
Başvuruya konu olayın haksız fiil niteliğinde olup ticari iş söz konusu olmadığını, bu nedenle başvurucu yanın ticari faiz taleplerinin reddinin gerektiğini, Ticari faiz talebinin tamamen haksız olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... sayılı dosyası
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
27.09.2021 günü saat 16.10 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... Taş. Hiz. Tic. A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı kamyonet ile Sarıyer ilçesi ... mahallesi ... Otoyolunda ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken birden bire geri geri gelmek suretiyle hareket ettiği sırada aynı istikamette yolun en sağ şeridinde seyir eden müteveffa ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin çarpışmasıyla müvekkillerinin miras bırakanı ... ...'in ölümüne sebebiyet verdiğini,
Kaza neticesinde müvekkillerinin miras bırakanı ... ... adına kayıtlı ... plakalı kamyonet ağır hasar alarak kullanılmaz hale geldiğini ve pert olduğunu, ... plakalı kamyonetin halen ..., ... adresinde bulunan ... Tic. A.Ş. isimli firmaya ait otoparkta bulunduğunu, söz konusu ölümlü trafik kazası sonucu hayatını kaybeden ... ...'in müvekkillerinden ... ...'in eşi, ... ... ile ... ...'in babaları olduğunu,
Trafik Kaza Tespit tutanağında bahse konu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunu, muris ... ...'in ise herhangi bir kusuru bulunmadığının belirtildiğini, 06.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda ise bahse konu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın 1. dereceden asli kusurlu olduğunu, muris ... ...'in ise az oranda kusurlu olduğunun belirtildiğini, sürücü ... hakkında taksirle ölüme neden olmak suçundan cezalandırılması talebiyle açılan kamu davasının .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında görülmeye devam ettiğini,
Muris ... ... adına kayıtlı kamyonetin ağır hasarlı (kullanılamaz) hale gelmesine sebebiyet veren ... Taş. Hiz. Tiz. A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı kamyonetin 26.12.2021 bitiş tarihli (Poliçe No: ...–Acente No: ...) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ... Sigorta A.Ş. tarafından üstlenildiğini ve meydana gelecek ölümlü ve maddi zararlı kazalarda işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini,
... Taş. Hiz. Tiz. A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı kamyonetin (kasko) ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinin (Poliçe No: ...) yine ... Sigorta A.Ş. tarafından üstlenildiğini ve meydana gelecek ölümlü, maddi ve manevi zararlı kazalarda işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin ettiğini,
Muris adına kayıtlı kamyonetin ağır hasarlı (kullanılamaz) hale gelmesine sebebiyet veren ... Taş. Hiz. Tiz. A.Ş. adına kayıtlı ... plakalı kamyonet yukarıda belirtilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ve (Kasko) İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile ... Sigorta tarafından sigorta edildiğinden ve riziko gerçekleştiğinden, poliçede belirtilen sigorta limitleri oranında hasar (pert) bedelinin ve hasara bağlı araç mahrumiyet zararlarının ... Sigorta tarafından karşılanmasının yasal zorunluluk olduğunu,
Bu konuda öncelikle davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, başvurunun tebliğinden itibaren 15 günlük süre geçmesine rağmen bir yanıt alınamadığını, müvekkillerinin haklarına ilişkin uyuşmazlığın çözümü amacı ile davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını beyanla;
Davanın kabulüyle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkillerinin miras bırakanı adına kayıtlı ... plakalı kamyonete ilişkin olarak (şimdilik) 1.000,00 TL hasar (pert) bedeli ve 500,00 TL araçtan istifade edilememesi nedeniyle mahrumiyet bedeli olarak toplam 1.500,00 TL tazminatın olay tarihi olan 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) alınarak adı geçen müvekkillerine verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /
Davalı ... Hizmetleri Ticaret AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirketin, yurt içi taşımacılık işi yapmakta olduğunu, dava dışı ...'ın da müvekkili firmada sigortalı olarak şoför kadrosunda çalışan bir işçi olduğunu, 27.09.2021 tarihinde ...'ın kullandığı müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile Sarıyer ... mevkii ... Otoyolunda ... yönünden ... yönüne doğru seyir halinde iken aynı istikamette seyreden müteveffa ... ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile çarpışmış ve meydana gelen trafik kazası sonucunda diğer araç sürücüsü ... ...'in vefat ettiğini, müteveffanın mirasçıları tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında devam ettiğini,
Davacılar tarafından müteveffa ... ... adına kayıtlı ... plakalı kamyonetin kazada ağır hasarlı(pert) hale geldiği belirtilerek araçta meydana gelen hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin talep edildiğini, ancak davacı tarafça bugüne kadar araca ilişkin herhangi bir tespit yaptırılmadığını, aracın kazadan sonraki durumunun ne olduğunun anlaşılamadığını, kazada müvekkilinin kusurunun da tam olarak tespit edilmediğini, kaza tespit tutanağında polis memuru tarafından tutulan tutanağın yeterli olmadığını, meydana gelen kazada davalı müvekkili şirkete ait olan aracın sigortalı olup sigorta şirketi karşı araçta meydana gelecek gerçek zararın sigorta limiti dahilinde teminat altına alındığını, araçta meydana gelen hasarın bedelinin de gerçek zarar kalemlerden sayılmadığını, bu nedenlerle araçta meydana gelen hasardan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının davasının reddine, yapılacak yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi
vekili cevap dilekçesinde özetle;
27/09/2021 Tarihinde sürücü ... Sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir haline iken ... ...'e ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ... no.lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu,
Dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, KTK'nın 109/1-a maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmünün amir olduğunu, söz konusu madde hükmü uyarınca, dava konusu olayın gerçekleşme tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olduğundan davanın reddi gerektiğini
HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu ve bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesî'ne gönderilmesi gerektiğini,
Bahsi geçen kazaya ilişkin olarak davacı tarafından müvekkili şirkete herhangi bir başvuru yapılmadığını ve dava şartı olan zorunlu başvuru şartı yerine getirilmediğini, açıklanan nedenlerle, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl Dava (İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2021/781 esas sayılı dosyası), destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili HMK 107 maddesi gereğince 08/07/2020 tarihli artırım dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 21.902,00 TL ye artırdıklarını bildirmiş , eksik nisbi harcı tamamlamıştır.
Asıl Dava nın (İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2021/781 esas sayılı dosyası) 08/03/2022 tarihli celsesinde taraflar arasındaki uyuşmazlık: Desteğini kaybeden davacıların ZMM sigortacısı ve davalıların işleten ve sürücüsü olduğu kaza nedeniyle kusurları oranında davalılardan maddi-manevi tazminatı istemi ne ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Birleşen dava mahrumiyet zararı ve hasar bedeli tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
Birleşen dava (.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası) nın 08/06/2022 tarihli celsesinde taraflar arasındaki uyuşmazlık: 27.09.2021 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacıların murisi adına kayıtlı ... plakalı araçta hasar meydana gelip gelmediği, bu kazadan kaynaklı mahrumiyet zararının oluşup oluşmadığı, davalıların bu zararlardan sorumlu olup olmadığı na ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Birleşen davada 08/06/2022 tarihli ön inceleme celsesinde; davalı vekilinin yetki itirazı kazanın gerçekleştiği yer mahkememiz yetki alanı içinde kaldığından reddedilmiştir. Ayrıca 27/09/2021 tarihinde meydana gelen kazadan itibaren dava tarihi 09/03/2022 ye kadar 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından davalı sigorta şirketinin zamanaşımı itirazı yerinde bulunmamıştır.Getirtilen hasar dosyasından davacı tarafça davalı sigorta şirketine davadan önce başvuruda bulunulduğu belirlenmiş olup davalı tarafın başvuru dava şartı itirazı yerinde bulunmamıştır.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmıştır.
İbraz edilen .... Nterliğinin ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinden davacılar ... ...-eş, ... ...-çocuk ile ... ... .. -çocuk in muris ... ... in mirasçısı oldukları, asıl davada ve birleşen davada davacı sıfatlarının bulunduğu belirlenmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi nde bulunan ... numaralı poliçe ve hasar dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davalı ... adına kayıtlı ... plakalı kamyonet için davalı sigorta şirketi tarafından 26.12.2021 bitiş tarihli ve ...–Poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ... Poliçe numaralı İhtiyari mali Sorumluluk (kasko) Sigorta Poliçesi düzenlediği asıl davada ve birleşen davada davalı sıfatı bulunduğu belirlenmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından ... plakalı araç içen teminat limitleri; Zorunlu trafik sigorta poliçesine göre sorumluluk üst limiti 430.000,00 TL, Kasko sigorta poliçesindeki artan mali mesuliyet teminatı kapsamında sorumluluk üst limiti ise maddi tazminat yönünden 500.000,00 TL ve manevi tazminat yönünden 100.000,00 TL.dır.
Getirtilen kaza tespit tutanağı ve trafik tescil kayıtlarından; kazaya karışan ... plakalı kamyonetin davalı .. Tiz. AŞ adına kayıtlı olduğu, 27/09/2021 tarihinde meydana gelen kaza sırasında davalı ... yönetiminde bulunduğu bu nedenle davalı sıfatlarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Getirtilerek incelenen ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyasında davalı ... ın bir süre tutuklu kaldıktan sonra, mahkemece hakkında TCK 85/2 md gereğince açılan kamu davasında mahkumiyetine karar verildiği kararın 23/02/2023 tarihinde istinaf incelemesi sonucunda kesinleştiği, ceza dosyasında alınan kusur raporunda ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ın asli kusurlu, davacılar murisi ... ... in tali kusurlu olduğunun belirlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalıların talepleri dikkate alınarak Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kazadaki kusur durumunun belirlenmesi için 10/01/2023 tarihli rapor alınmış, raporda: Sürücü ...'ın %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu,davacılar murisi Sürücü ... ...'in %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık konusunda mahkememizce Makina Mühendisi bilirkişi ...san ... ve Aktüer bilirkişi ... ...'tan oluşan heyetten maddi tazminat miktarlarının belirlenmesi bakımından 22/05/2024 tarihli kök bilirkişi raporu ve 12/07/2024 tarihli ve 07/02/2025 tarihli ek raporlar alınmıştır.
Yargılamanın devamı sırasında Davalı ... ... Şirketi vekili 11/06/2024 tarihli beyan dilekçesi sunmuş, dilekçe ekinde asıl dosyadaki ve birleşen doszyadaki tüm davacılar vekili ile Davalı ... Sigorta Şirketi vekili arasında yapılan 17/02/2022 tarihli "İbraname, Feragat Beyanı ve Sulh Anlaşması" başlıklı anlaşmayı, anlaşma ekinde yapılan ödemeye dair dekontları ibraz etmiştir.
Davacı vekili Av. ... 20/05/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi ile:
(Esas dosya yönünden) 2.341.532,79 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) alınarak müvekkil ... ...'e verilmesine,
(Birleşen dosya yönünden) 65.523,20 TL araç hasar bedelinin kaza tarihi olan 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (...) müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) alınarak adı geçen müvekkillere (... ... - ... ... -... ...) verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre;
Asıl dava; trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatı, birleşen dava araç hasarı nedeniyle tazminata ilişkindir
6098 sayılı TBK'nin 131 ve devamı maddelerinde düzenlenen ve borcun sona ermesi hallerinden biri olan ibra; borçluyu borcu ifa etmeden borçtan kurtarmak hususunda alacaklı ile borçlunun anlaşmasıdır. Diğer bir ifade ile ibra alacaklının borçlu ile yaptığı bir akit ile alacağından vazgeçerek borçluyu borçtan kurtarmasıdır. Nitekim TBK'nin 132. maddesinde ibra ve sözleşmenin düzenlenme biçimi; "Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir." biçiminde düzenlenmiştir.
Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2016/16977 E. sayılı kararında özetle;
"...Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı işletenin aracının işletilmesi sırasında doğacak 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu trafik sigortacısı karşılamak durumunda olduğundan, somut olayda; davacının 13/12/2013 tarihli ibraname ile 44.750,00 TL ödeme karşılığında davalı ...yönünden feragat etmiştir. Şayet yeni alınacak bilirkişi raporu ile sigorta şirketinin ibra karşılığı davacıya yaptığı 44.750,00 TL ödemenin zararı tamamen karşılamaması halinde davalı işleten; poliçe limitini aşan miktarda zarar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacaktır. (aradaki poliçe ilişkisi nedeniyle) Eğer limitin altında bir zarar varsa davalı işleten ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulmuş olacaktır. Davalı araç sürücüsü ise poliçe ilişkisinin tarafı olmadığı ve haksız fiil sorumlusu olarak sürücünün sigorta şirketine rücu hakkı sözkonusu olmadığından, sigorta şirketi tarafından yapılan 44.750,00 TL TL ödeme kadar davalı sürücünün borcu sona erecek, sigorta ödemesinin üstünde kalan zarar miktarından ise sürücü sorumlu olacağı gözetilerek karar verilmesi gerekirken davalı sürücü hakkında davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir"
denmiştir.
Somut olayda;
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından sunulan ve davacılar vekili tarafından da kabul edilen "İbraname, Feragat Beyanı ve Sulh Anlaşması" başlıklı 17/02/2022 tarihli belgenin incelenmesinde;... ve ... numaralı poliçedeki maddi ve manevi tazminat (teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere ) taahhütlerini Davalı ... Sigorta Şirketi tamamen yerine getirmiş,davacı tarafa 392.000,00 TL maddi tazminat, 100.000,00 TL manevi tazminat ve yargılama gideri, faiz, avukatlık ücretleri ile birlikte toplam 518.194,27 TL ödeme yapmıştır.
Davacı tarafta; Davalılar ... Sigorta Şirketini tamamen, araç işleteni ile araç sürücüsünü ise maddi tazminat yönünden tamamen; manevi tazminat talepleri yönünden yalnızca 100.000,00 TL poliçe teminatına kadar borç yükümlülük faiz ve taahhütlerinden ibra ederek feragat ettiğini, İstanbul 15 ATM 2021/781 dosyası ve bu dava konusu olayla ilgili yapılabilecek her türlü dava ve icra takibi hakkında Davalılar ... Sigorta Şirketini tamamen, araç işleteni ile araç sürücüsünden maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmayacağını kabul ve beyan etmiştir.
Dava açıldıktan sonra, davalı sigorta şirketi ile davacı vekili arasında tamamen ve gayri kabili rücu kaydıyla ibraname düzenlendiği, ibraname içeriğinde ödenmesi kararlaştırılan tazminat tutarının ödendiği, buna ilişkin banka dekontunun sunulduğu, sunulan ibranamenin görülmekte olan dava konusuna ilişkin olup soyut bir ibra niteliğinde olmadığı, davacıların asıl dava dosyasında istediği destekten yoksun kalma maddi tazminatı ile birleşen dosyada istedikleri hasar tazminatına ilişkin maddi tazminat borcunun tamamen , manevi tazminata ilişkin borcun kısmen ortadan kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle, söz konusu ibranın makbuz hükmünde sayılamayacağı, açıkça tamamen borcu sona erdiren gayri kabili ibraname olduğu ve belirlenen bedelin ödendiği, kısmi ödeme olarak kabul edilemeyeceği, yargılama sırasında taraf vekillerinin anlaşması ile borcun tüm müteselsil sorumlular için tamamen sona erdiği sabit bulunmuştur.
Mahkememizce asıl davada ve birleşen davadaki maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Davacıların asıl dava dosyasında istediği manevi tazminat talepleri yönünden kısmen ödeme yapılmış olmakla;
Davacılar murisi ... ... in kazadan sonra vefat ettiği, kaza nedeniyle davacıların çektiği ızdırap, acının derecesi, kazada ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ın tam % 80 kusurlu bulunması,kaza tarihindeki paranın alım gücü, davalıların kazadan sonra davacılara yönelik tutum ve davranışları, davacıların 17/02/2022 tarihinde 100.000 TL manevi tazminatı davalı sigorta şirketinden tahsil etmiş olması dikkate alınarak
... ... için 40.000,00 TL,
... ... 20.000,00 TL
... ... 20.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL manevi tazminat hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Asıl dava İstanbul 15 ATM nin 2021/781 Esas sayılı dosyası,
A-Davacıların karşılanmayan manevi tazminat talepleri yönünden;
... ... için 40.000,00 TL,
... ... 20.000,00 TL
... ... 20.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL
... ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 27/09/2021 den itibaren yasal faiziyle davalılar aaraç sahibi .....AŞ ve sürücü ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine fazla istemin reddine, davanın devamı sırasında davalı ... Sigorta tarafından sigorta limitince ödeme yapıldığından bu davalı yönünden feragat nedeniyle manevi tazminat taleplerinin reddine,
B- Davacıların destekten yoksun kalma maddi tazminat taleplerinin tüm davalılar yönünden davanın reddine
Birleşen dava .... ATM ... sayılı dosyası
2-Birleşen davanın reddine,
ASIL DAVA:
3-Maddi tazminat talebi yönünden; Karar tarihinde alınması gereken 615,40-TL karar harcının davacılar ..., ... ve ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
(615,09-TL'sinden davacı ..., kalan 0,31-TL'sinden davacılar ..., ... ve ... sorumlu olmak üzere)
4-Manevi tazminat talebi yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 6.831-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 9.270,27-TL harçtan mahsubu ile 2.439,27-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacılara iade edilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.400-TL arabuluculuk ücretinin davalılar araç sahibi .....AŞ ve sürücü ... tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Maddi tazminat talebi yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi maddi 13/4 uyarınca 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davacılar ..., ... ve ...'dan alınarak davalılara verilmesine,
(29.985-TL'sinden davacı ..., kalan 15-TL'sinden davacılar ..., ... ve ... sorumlu olmak üzere)
7-Manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 30.000-TL nispi vekalet ücretinin davalılar araç sahibi .....AŞ ve sürücü ... tahsili ile davacılara ödenmesine,
8-Manevi tazminat talebine istinaden red edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi 10/2 uyarınca 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalılara ödenmesine,
9-Davacılar tarafından yapılan 6.890,-TL ilk gider, 11.221,77-TL tebligat ve müzekkere gideri, bilirkişi ücreti ve ATK faturası olmak üzere toplam 18.112,07-TL. yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 7.314,96-TL sinin davalılar araç sahibi .....AŞ ve sürücü ... tahsili davacılara verilmesine,
10-Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan 2.100-TL tebligat ve müzekkere giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 2.020,53-TL nin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine.
11-HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatıranlara iadesine,
BİRLEŞEN DAVA:
12-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 2.350,70-TL den 615,40-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 1.735,30-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacılara iadesine,
13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.600-TL arabuluculuk ücretinin davacılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
14-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalılara verilmesine,
15-Davalı ... A.Ş'nin yapmış olduğu 2.100-TL tebligat giderinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
16-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
17-HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatıranlara iadesine,
Davacı Vekili Av. ..., davalı ... Vekili Av. ... ve Davalı ... vekili Av. ...'un yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/07/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır