T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/113
KARAR NO: 2022/504
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/02/2022
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti tarafından icraya konmuş olan 30.12.2021 vadeli 15.496-TL'lik senetten dolayı davalılara imza müvekkiline ait olsa bile senedin Keşidecisi ... ... tarafından düzenlendikten sonra 06.06.2018 tarihinde ... ... Şubesine, ödenmemesi halinde protesto edilmek üzere, teslim edildiğini, 7.12.2021 tarihinde ... ... Şubesine, ... ...'ün tüm borçlarını ödemesi sebebi ile senetlerin iade edilmesi için yazılı olarak müvekkili tarafından başvurulduğunu, bu başvuru sonucunda ... bünyesinden senetlerin kaybolduğunun öğrenildiğini, ... ... tarafından müvekkili kooperatife borcu karşılığında düzenlenen senetler yine senet keşidecisi tarafından müvekili kooperatife ödendiğini, ancak senetlerin akıbetinin belli olmadığını, ilgili bankanın senetleri kaybettiğini kabul ettiğini ve bununla ilgili olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... E. Sayılı numarası ile kıymetlli evrak zayii başvurunda bulunup ödemeden men talep ettiğini, .... İcra Müdürlüğü 2022/... E. dosyasında taraf olan ... San. Ve Tic. Ltd.Şti ve cirantalardan ... ŞİRKETİ ile ne müvekkilinin, ne de keşideci ... ...'ün bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, ... A.Ş kaşesinde karalama sureti ile tahribat gerçekleştirildiğini, icra dosyasına konu senetlerin, ... ... tarafından gayrimenkul alımına yönelik borcu karşılığı yine müvekkili kooperatife borçlanmak üzere düzenlenmiş olması nedeniyle, yüksek miktarları senetlerin güvence altına alınmak üzere ... ... Şubesine teslim edilmesi ve ilgili şubeden çalınması, Davalının ve davalıdan önceki ilk cirantanın eline nasıl geçtiği belli olmaması, senette ... kaşesinin tahrif edilmesi, müvekkilinin ve senedi düzenleyen ... ...'ün tahrifat yapılan cirantalardan ...tan sonraki cirantalarla herhangi bir ticari veya borca dayalı her halükarda senet düzenlenmesine konu olacak bir ilişkisi bulunmadığını beyanla davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tesbitine senedin iptaline, davalılar haksız ve kötüniyetli olduğundan müvekkil lehine %20 tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının senedi, keşideci ... ... tarafından kendilerine keşide ettiğini, senetteki imzaya itiraz edilmediğini, ancak senede ilişkin borcunun bulunmadığını iddia ettiğini, bu durumda davacı taraf senetteki imzasını ikrar etmekle birlikte kıymetli evrak hukukunun sonucu olarak yetkili hamile karşı olan borç sorumluluğunu kabul ettiğini, cironun kabulünün, senedin ve ona bağlı sorumlulukların varlığının da kabulü sonucunu doğurduğunu, davacının dava konusu senedi ... ... Şubesine tahsil için ibraz ettiğini, ancak keşideci ... ...'ün, lehtar davacı yana haricen borç ödemesinde bulunduğunu bu sebeple takip konusu senedin bankadan istendiğini ancak söz konusu bononun bankanın rızası hilafına çalındığını, üçüncü kişilerin eline geçtiğini bu nedenle müvekkiline karşı bir borcu olmadığını iddia etmekte ise de müvekkilinin dava konusu senedin sıhhatli biçimde birbirini takip eden ciro zinciri içerisinde bulunan yetkili ve meşru hamili olduğunu, Dava konusu senet aralarında ticari ilişki bulunan bir üst ciranta tarafından müvekkiline, şirketten satın alınan mal ve hizmet bedelinin ifası amacıyla teslim edildiğini, müvekkilinin senedi kendisine teslim eden şirket dışındaki lehtarı ve keşideciyi tanımadığını, müvekkilinin, senedin lehtarı ve keşidecisi arasındaki ilişkiden haberdar olmasının mümkün olmadığını, böyle bir yükümlülüğünün de bulunmadığını, ayrıca takip konusu senedin çalındığı iddiasını ve davacı tarafından ileri sürülen söz konusu diğer hususları müvekkilinin bilmesinin ve kendisinden bilmesinin beklenmesinin de mümkün olmadığını, davacının davaya konu senedi tahsil amacı ile bankaya teslim etmiş olduğunu iddia ettiğini, ancak takibe konu bono üzerinde davacının, senedi tahsilat için ciro ettiğine ilişkin herhangi bir şerhinin bulunmadığını, "Bedeli tahsil içindir" veya bu anlama gelen hiçbir şerh içermeyen dava konusu senet incelendiğinde davacının iddialarının mesnetsiz olduğunun anlaşılacağını, davacının bonodaki ... kaşesinin silinerek tahrifat yapıldığı iddiası bakımından bono üzerinde tahrifat bulunup bulunmadığının bilinmesinin, düzgün ciro silsilesi içerisinde yer alan yetkili ve meşru hamil olan müvekkili şirketten beklenemeyeceğini, tüm bu sebeplerden ötürü somut olayda, takip konusu senedin kambiyo senedi özelliklerini taşıdığı, alacaklı müvekkilinin kambiyo hukuku gereğince takip hakkına sahip olduğu ve davacı yanın da kambiyo hukuku kapsamında davalı müvekkili firmaya diğer takip borçluları ile beraber müteselsilen borçlu olduğu şüphesiz olduğunu beyanla davanın müvekkili yönünden reddine, davacı aleyhine alacağın %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, .... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı takibe dayanak keşidecisi ... ... olan 30/12/2021 vade tarihli 15.496-TL bedelli senedin protesto edilmek üzere ... ... Şubesine teslimi neticesi borçlu ... ...'ün borcunu ödemesi üzerine ...'tan iadesi isteniğinde kaybolduğunun anlaşıldığından bahisle bahse konu icra takibi nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Dosyaya UYAP üzerinden getirtilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı ... San Tic LTD Şt tarafından borçlular ... ..., ... ,ve ... Ltd. Şti, aleyhine 15.496-TL senet, 46,49-TL komisyon, 188,07-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.730,56-TL alacağın tahsili amacıyla 30/12/2021 tarihinde 10 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı dosya borcunun takip ve dava dışı ... tarafından ödenerek infazen kapatıldığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Dava; 30.12.20121 vade tarihli 15.496,00 -TL bedelli, Keşidecisi ... ... , lehdarı ... olan senet nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemi olup, incelenen senet metninde davacı kooperatifin lehdar ve 1. Ciranta , ... Ltd. Şti, 3. Ciranta ve hamilin ... San Tic LTD Şti olduğu görülmüştür.
Davaya konu senedin tahsil amacı ile dava dışı ihbar olunan ... AŞ ye teslim edildiği ve dava dışı keşideci ... ... tarafından davacı ... senet bedelinin ödendiği hususu sabittir.
İhbar olunan ... AŞ, tahsil edilen senedin kendi bünyesinde iken kaybolduğundan bahisle müşteri memnuniyetini sağlamak adına .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına ait takip borcu ödediğini ... ATM 2022/... E sayılı dosya ile kaybolan senet nedeni ile iptal davası açtığını beyan etmiştir.
... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde dosya borcunun ... AŞ tarafından ödendiği görülmüştür.
... ATM 2022/... esas sayılı dosyası ile ... AŞ tarafından davalı ... San Tic LTD Şti aleyhine istirdat istemli dava açıldığı görülmüştür.
Dava senede dayalı ilamsız takip nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemi olup,ciro silsilesinin ... tarafından davaya konu çekin tahsil edildikten sonra kargoda kaybolduğu beyanı ve sonrasında açtığı zayi nedeni ile iptal davası ile anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunduğu , son hamilin meşru yetkili hamil olmadığı anlaşılmakla ,davaya konu çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti isteminin kabulü gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile 30/12/2021 vade 14/05/2018 tanzim tarihli 15.496-TL bedelli senet nedeni ile davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.058,53-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 271,86-TL harcın mahsubu ile bakiye 786,67-TL harcının davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.100-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 352,56-TL ilk gider, 325-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 677,56-TL. Yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır