T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/126 Esas
KARAR NO:2023/707
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:16/02/2022
KARAR TARİHİ:18/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;15.07.2020 tarihinde; Davalılardan sürücü ...' ın idaresindeki, ...' ın maliki ve ... A. Ş.' nin KZMS sigortası olduğu ... plakalı motosikletin; Dava dışı sürücü ...' ün idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu; ... plakalı motosiklette yolcu olarak bulunan davacı müvekkil ...' ün yaralandığı; Davacının maddi ve manevi zarara uğradığını, Olayla ilgili olarak C. Başsavcılığınca ... sayılı Soruşturma yapıldığı ve görevlendirilen bilirkişi raporuna göre kazada ... plakalı motosiklet sürücüsü davalı ...' ın kusurlu olduğunu, diğer sürücünün ise kusuru bulunmadığının tespit edildiğini, Yargılamasının .... ASCM ... Esas sayılı dosya ile yapıldığını, karar verildiğini ve kararın 28.09.2021 tarihinde kesinleştiğini, Yukarıda açıklanan nedenlerle; Kaza tarihinden itibaren: Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik; Davacı müvekkil için şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; Müvekkilin manevi sıkıntıları nedeniyle 80.000,00 TL' nin işleyecek faiziyle davalılardan ... ve ...' dan müşterek ve müteselsilen tahsiline; Yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, esasa ilişkin itirazlarının yanı sıra, usüle ilişkin olarak zamanaşımı süresinin dolduğunu belirtmiş, kusur belirlemesi yapılması gerektiğini açıklayarak davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, kazanın oluşumunda müvekkil ...'in herhangi bir kusuru bulunmadığını, Müvekkillerin sorumluluğunu kabul etmemekle birlikte, bir an için davacı lehine tazminata hükmedilmesine karar verilecekse bile müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, manevi tazminat bir zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağından davacının 80.000,00 TL tutarındaki manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, Açıklanan tüm bu nedenlerle davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Dava konusu olay 15.07.2020 tarihinde; Davalılardan sürücü ...' ın idaresindeki, ...' ın maliki ve ... A. Ş.' nin KZMS sigortası olduğu ... plakalı motosikletin; Dava dışı sürücü ...' ün idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu meydana gelmiş ve ... plakalı motosiklette yolcu olarak bulunan davacı müvekkil ...' ün yaralanmıştır.
Davacının maluliyet durumuna ilişkin mahkemece alınan ... Fakültesi Adli Tıp A.B.D. 14.12.2022 tarihli maluliyet raporunda Kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzde sıfır) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği, 1 ay süre ile başka birsinin geçici olarak bakımına muhtaç olduğu, sürekli olarak başkasının bakımına muhtaç olmadığı belirtilmiştir.
... adına kayıtlı ...'ın idaresindeki ... plakalı motosiklet ... Şirketi tarafından 02.07.2020-02.07.2021 tarihleri arasında ... nolu ZMSS poliçesi ile 15.07.2020 kaza tarihimde kapsayacak şekilde kişi başına 410.000,00 TL sağlık gideri teminatı altında olup Sigorta şirketi teminat limiti kadar kazanın meydana gelmesinde araç sürüsünün kusuru oranında araç sürücüsü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
.... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla yapılan yargılama neticesinde sanık davalı ...'ın 4.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, 4 Ay süre ile sürücü belgesine el konulmasına 03.09.2021 tarihinde karar verilerek kararın 28.09.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacının sigorta şirketine davadan önce başvurduğuna dair bilgi belge sunulmamıştır.
Alınan 07/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Önceden teknik olarak belirlenmiş hukuk normuna karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı motosiklet sürücüsü davalı ...' ın "%100 oranında Asli ve Tam Kusurlu" olduğu, Trafik Kazası tespit tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisine rastlanmayan, kendi şeridinde ve yönünde seyretmekte iken arkadan gelen araç tarafından çarpılmaya maruz kalan ... plakalı otomobili sürücüsü ...' un kazada etkisi olmadığı, alabileceği bir tedbir bulunmadığı ve "Tamamen Kusursuz" olduğu, Kaza tarihinde ... plakalı motosikletin KZMS sigortası olan davalı ... A. Ş.' nin ise ( KTK' nun 91. Md. sigorta) kurallar gereği araç sürücüsü davalı ...' ın kusur oranı ve sigorta kapsamına göre sorumlu olduğu, Kaza ... plakalı motosikletin maliki olan davalı ... ın ise ( KTK' nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği araç sürücüsü davalı ...' ın kusuru oranında, adı gecen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, Kaza esnasında alkollü sürücü idaresindeki ... plakalı motosiklette yolcu olarak seyahat eden davacı ...' ün kazada etkisi olmadığı, ancak alkollü sürücü idaresindeki araçla seyahat etmekle kendi güvenliği için tedbir almadığı ve kendisinin yaralanmasında "Müterafik kusurlu" olduğu, 15.07.2020 tarihinde trafik kazasında yaralanan ...' ün; Sürekli bakıcı desteğine ihtiyacı olmadığı, iyileşme sürecinde 1 ay bakıcı desteğine ihtiyacı olduğu, Sürekli iş göremezlik tazminatı talep edemcycceği,3 ay süre ile geçici iş göremezlik tazminatı talep edebileceği, Kazada yaralanması nedeniyle 2.943,00 TL bakıcı,500,00 TL pansuman,ilaç, bakım için tıbbi malzemeler ve yardımcı ortopedik malzemeler için,500,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel ihtiyaçları için olmak üzere toplam 3.943,00 TL belgesiz bakıeı ve tedavi gideri olacağının öngörüldüğü, Kazanın meydana gelmesinde kusursuz olarak değerlendirildiğinden 3.943,00 TL bakıeı tedavi giderini talep edebileceği, ancak; Müterafik kusurlu olduğu belirtildiğinden takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında 3.943.00 TL bakıcı, tedavi giderinin 3.154,40 TL kısmını talep edebileceği, Geçici iş göremezlik tazminatının 6.974,10 TL olduğu, Kazanın meydana gelmesinde kusursuz olarak değerlendirildiğinden 6.974,10 TL geçici iş göremezlik tazminatını talep edebileceği Ancak; müterafik kusurlu olduğu belirtildiğinden takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında 6.974,10 TL geçici iş göremezlik tazminatının 5.579,28 TL kısmını talep edebileceği, araç sürücüsünün % 100 kusuru oranında talep edebileceği 3.943.00 TL bakıcı, tedavi, 6.974,10 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 10.917,10 TL tazminatının ... Sigoıta Şirketi'nin ZMSS poliçesinin 410.000,00 TL sağlık gideri teminatı limiti dahilinde olduğu, Talep edebileceği 3.943,00 TL bakıcı, tedavi ve 6.974,10 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 10.917,10 TL tazminatından ... Şirketi, araç işleteni ... ve araç sürücüsü ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları ancak; ...'ün %20 oranında müterafik kusurlu olduğu kabul edilirse talep edebileceği 3.154,40 TL. bakıcı, tedavi ve 5.579,28 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 8.733,68 TL tazminatından ... Şirketi, araç işleteni ... ve araç sürücüsü ... müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, Temerrüt tarihinin ... Şirketi için 16.02.2022 dava tarihi, araç işleteni ... ve araç sürücüsü ... için 15.07.2020 kaza tarihi olduğu, uygulanacak faizin ... plakalı motosiklet hususi olduğu için yasal faiz olduğu hesap edilmiştir.
Davacı vekili 15/06/2023 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talep sonucunu toplam 10.917,10 TL olarak artırmak suretiyle harçlandırmıştır. Islah dilekçesi davalı tarafa tebliğ olmuştur.
GEREKÇE
Dava, meydana gelen iki taraflı trafik kazasından ötürü davacının yaralanması nedeniyle kazanın oluşumunda sigortalı dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasına dayalı olarak, poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinden ve araç maliki ile sürücüsünden manevi ve maddi tazminat istemine (sürekli ve geçici iş göremezlik bedeli, bakıcı gideri, tedavi ve ulaşım gideri) ilişkindir.
Davacı vekilinin sigorta şirketine dava açılmadan önce başvuru yaptığına dair bir belge sunmaması nedeniyle davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin dava tarihi olduğu sonucuna varılmıştır.
Müterafik kusur yönünden;
Müterafik kusura ilişkin olarak, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hâkimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.
Buna göre, zarar görenin zarara katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (EREN, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (KILIÇOĞLU, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)
Hatır taşımasına ilişkin olarak ise, hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir.Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.
Somut olayda, Davacının yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsünün arkadaşı olduğu ve buna göre davacının motosiklette taşınmasının hatır taşıması olarak yapıldığı anlaşılmakla hesaplanan tazminat miktarından hatır taşıması (%20) indirimi yapılmış ve yine davacının kendi güvenliği için koruyucu tertibat olarak kask taktığı anlaşılmakla ayrıca hatır taşıması indirimi haricinde müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, istinaf karar ilamı, bilirkişi raporu ile dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu 15/07/2020 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle teknik olarak belirlenmiş hukuk normuna karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı motosiklet sürücüsü davalı ...' ın "%100 oranında Asli ve Tam Kusurlu" olduğu anlaşılarak Kaza tarihinde ... plakalı motosikletin KZMS sigortası olan davalı ... A. Ş.' nin ( KTK' nun 91. Md. sigorta) kurallar gereği ve maliki olan davalı ... ın ise ( KTK' nun 85. Md. İşleten) kurallar gereği araç sürücüsü davalı ...' ın kusuru oranında, adı gecen sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaati ile davacının maluliyeti bakımından alınan rapor sonucuna göre davacının Sürekli iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceği, 3 ay süre ile geçici iş göremezlik tazminatı olan 6.974,10 TL talep edebileceği, Kazada yaralanması nedeniyle 2.943,00 TL bakıcı, 500,00 TL pansuman,ilaç, bakım için tıbbi malzemeler ve yardımcı ortopedik malzemeler için,500,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel ihtiyaçları için olmak üzere toplam 3.943,00 TL belgesiz bakıcı ve tedavi gideri talep edebileceği, ancak; davacının hatır taşıması indirimi sonrası %20 kusurlu olduğu belirtildiğinden bu oranda indirim yapıldığında 2.354,40 TL bakıcı, 400 TL tedavi gideri, 400 TL ulaşım gideri kısmını talep edebileceği, Geçici iş göremezlik tazminatının ise 5.579,28 TL kısmını talep edebileceği sonucuna ulaşılmış, Temerrüt tarihinin ... Şirketi için 16.02.2022 dava tarihi, araç işleteni ... ve araç sürücüsü ... için 15.07.2020 kaza tarihi olarak uygulanarak ... plakalı motosiklet hususi nitelikte olduğu için yasal faiz yürütülmesine karar verilmiş, manevi tazminat bakımından ise tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kazanın meydana geliş şekli ve kusur oranı, paranın satın alma gücü nazara alınarak takdiren davacı için 5.000,00 TL sinin kabulü ile kaza tarihi olan 15/07/2020 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile (kazaya sebebiyet veren araç hususi nitelikte olduğundan) birlikte davalılardan (... ) müştereken tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Maddi tazminat istemli açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
-sürekli iş göremezlik( kazanma gücü kaybı) yönünden ikame edilen davanın REDDİNE,
-2.354,40-TL bakıcı gideri, 400 TL tedavi gideri, 400 TL ulaşım gideri, 5.579,28-TL kazanç kaybı (geçici iş göremezlik kaybı) olmak üzere toplam 8.733,68-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden(16/02/2022), diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 15/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Manevi tazminat istemli açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
- 5.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... den müştereken ve müteselilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-Kabule konu dava değeri üzerinden maddi tazminat istemli dava yönünden 569,59 TL, Manevi tazminat istemli dava yönünden 273,24 TL olmak üzere toplam alınması gereken 842,83 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatan peşin ve ıslah harcın mahsubu ile bakiye kalan 532,30 TL bakiye karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketin müşterek ve müteselsil sorumluluğu 338,54 TL ile sınırlı olacak şekilde) tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Maddi tazminat istemli dava yönünden kabule konu dava değeri yönünden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan 8.733,68 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Maddi tazminat istemli dava yönünden redde konu dava değeri yönünden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan 2.183,42- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
6-Manevi tazminat istemli dava yönünden kabule konu dava değeri yönünden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan 5000 TL vekalet ücretinin davalı Yasin'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Manevi tazminat istemli dava yönünden kabule konu dava değeri yönünden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanan 5000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... e ödenmesine,
7-Davacı tarafça yapılan ilk gider, posta, müzekkere, bilirkişi ücreti ve ATK ücretinden oluşan toplam 3.992,48 TL yargılama giderinden (maddi tazminat bakımından) kabul ve ret oranları nazara alınarak; 3.193,98 TL olan kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
9-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1600 TL'nin kabul ve ret oranları nazara alınarak; 1.017,60 TL olan kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, bakiye kalan kısmın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, maddi tazminatı istemli dava yönünden miktar itibariyle kesin, manevi tazminat istemli dava yönünden kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde istinafı kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2023
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)