T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/31 Esas
KARAR NO: 2023/976
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 10/01/2022
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirket nezdinde Nakliyat Emtea Sigortası ve ona tekaddüm eden ... ( A ) ...Klozu hükümleri kapsamında, nakliyat rizikolarına karşı sigortalı ...A.Ş.’nin menfaat sahibi bulunduğu 966 Adet, Net 13.401,60 Kg Muhtelif Araç Camları ve 28 Adet, 6.580,00Kg Cam Taşıma Sehpalarının davalı ... A.Ş.’nin 09.02.2021 tarihli CMR Taşıma Belgesi tahtında ...– ... araçla ...’ye taşınmak üzere davalı taşıyıcıya/sürücüye tam ve hasarsız teslim edildiğini,
Emtia yüklü araç 11.02.2021 tarihinde ...’da, araç sürücüsü davalı ...’nın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak, devrilmesi şeklinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında tam ziyaya/hasara uğradığını, ziyaa uğrayan emtialar ve sehpalar ... / ... plakalı bir başka araca aktarılmış, tam ziyaa sebebiyle emtianın ve cam taşıma sehpalarının Gümrük Mevzuatı çerçevesinde gümrüğe terk ve imhasına karar verildiğini,
Hasar ihbarı sonrasında yapılan ekspertiz çalışmasında kaza sonrasında devrilen araçtaki 966 Adet, Net 13.401,60 Kg Muhtelif Araç Camları ve 28 Adet, 6.580,00 Kg Cam Taşıma Sehpaları zayi olduğunu, emtiaların hasarlarından dolayı artık cam sehpası olarak kullanılamayacağı, sadece hurda bedelinin olacağı, dolayısıyla gönderici firma tarafından emtiayı kabul edilmediği,sigortalı tarafından bu hususlara ilgili gümrükçüleri ile görüşüldüğü, ...’ın hurda ithal etme, alma ya da satma yetkisi yetkisinin olmadığını, dolayısıyla emtianın ithalatını yapamayacaklarını ya da başka bir firmaya satamayacaklarını belirtildiğini ,
Sigortalı gümrüğe konu emtianın incelenmesi için talepte bulunmuş ve gümrükte kurulan komisyon tarafından emtiaların konu hasarlarından dolayı imhasının uygun olduğuna karar verildiğini, emtianın ısrar edilerek göndericiye geri gönderilse dahi gönderici emtiayı hurda olarak değerlendirip, toplam ağırlığı 6.580,00 Kg olan bu emtia için ancak 2.000,00 EUR hurda sovtaj bulabileceğini , Geri dönüş nakliyesi full truck bir araçla yapılabileceğinden bunun maliyeti de 2.000,00 EUR olduğunu ve bunun bir ekonomik bir seçenek olmayacağını, Sigortalı ...’ın hurda alma, satma yetkisi olmadığından bu emtiaları sağlammış gibi ithal ederse 2.000,00 EUR hurda sovtajı için 6.000,00 EUR gümrük masrafı ödeneğini ve bunun makul olmadığını, Türkiye’de onarılıp satıldığında piyasada 4.000,00 EUR’dan yüksek bir teklif bulmayacağını bundan dolayı cam emtia bedeli ve cam taşıma sehpa bedeli tutarı 58.947,75 EUR Poliçeye istinaden %10 İlave Bedel + 5.894,77 EUR olmak üzere 64.842,52 EUR sigorta tazminatı ekli ibraname-temlikname mukabili 26.04.2021 tarihinde sigortalıya tediye edildiğini, davalı taşıyıcılar cmr konvansiyonu md.23-25 hükümleri uyarınca %10 ilave bedelden sorumlu olmadıklarından dava tutarı 58.947,75 eur olarak talep edildiğini Taşıma ilişkisinde 1 nolu davalı akdi/fiili taşıyıcı, 2 nolu davalı taşıyıcının uluslararası kara yolu taşımasından kaynaklanan sorumluluğunu teminata alana CMR Sorumluluk Sigortacısı, 3 nolu davalı sürücü taşıyıcının yardımcı şahsı / hizmetinden yararlandığı kazaya sebebiyet veren olup davalılar, CMR Konvasiyonu hükümleri uyarınca sınırlı sorumluluk limitini aşmamak üzere meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını Davalı yana hasra ihbarı ve CMR sigortacısına yapılan rücu başvurusu ile arabuluculuk görüşmeleri sonunda konu sulhen çözümlenemediğini belirterek ; 58.947,75 EUR sigorta tazminatının 26.04.2021 tarihinden itibaren CMR Konvansiyonu Md.27 hükmü uyarınca işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB Efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının, dava vekalet ücreti, yargılama harç ve masraflarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı ... Sigorta A.Ş. ile davalı .... A.Ş vekili...Taş 14/02/2022 tarihli cevap dilekçesinde ve özetle;
Usule ilişkin beyanlarında ; Sigortalı ... A.Ş.’nin taşıyıcıya karşı herhangi bir alacak hakkı olması için öncelikle sigortalının dava konusu taşımadan zarar görmesi gerektiğini, taşıma sırasında emtianın hasara uğradığı iddia edildiğine göre bu zarardan sigortalının zarar görmesi için satışın gerçekleşmiş olması ve sigortalının dava dışı satıcıya mal bedelin ödemiş olması gerektiğini, ,ancak hiçbir şekilde davacının davasını kabul anlamına gelmemek üzere, davacının sigortalısının mal bedelini ödemiş olduğuna dair bir ödeme dekontu davacının delilleri arasında yer almadığını, eğer sigortalı mal bedelini dava dışı satıcıya ödemediyse bu durumda hasara katlanma yükümlülüğü sigortalıda olmayacağı için davacının da geçerli bir sigorta tazminatı ödemesi yaptığından söz edilemeyecek, sigorta şirketinin rücu hakkı bulunmayacağını, TTK md. 1421 uyarınca sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalının prim borcunun ilk taksini ödemesi ile başlayacağını bunun tespitinin gerektiğini, belirterek davanın aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesini
CMR Konvansiyonu madde 32 uyarınca “Bu anlaşma gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir.” hükmü kapsamında uluslararası kara yolu taşımasına konu taleplerde taşıyana bir yıl içinde başvurulmadığında talep edenin talepleri hak kaybına uğrayacağından ,davacı taleplerinin hak düşürücü süre nedeniyle zamanaşımına uğradığını, bildirmiştir.
Esasa ilişkin beyanlarında ;CMR Konvansiyonu md. 17/f.2 uyarınca taşıyıcının önlemesine ve sonuçlarından kaçınmasına olanak bulunmayan durumlardan ileri gelen zıya, hasar veya gecikmeden taşıyıcı sorumlu tutulamayacağını, taşıyıcıdan eşyanın hassas özelliğini kontrol edilmesi beklenemeyeceğini, taşıyıcıya sorumluluk atfedilemeyecek bir sebepten ileri gelen hasardan sorumluluk sigortacısı sıfatıyla Müvekkil Şirket’in sorumlu tutulması mümkün olmadığını,
Davacı tarafın dava dilekçesinde delilleri arasında gösterdiği ekspertiz raporunun hükme esas alınabilmesi için ekspertizin tüm tarafların kabul ettiği üçüncü bir firmaya yaptırılması ve tüm tarafların ortak katılımıyla yapılması gerektiğini , gerekli kurallara uyulmadan hazırlanmış olduğundan raporun taşıyıcıya ve doğal olarak sigortacısı aleyhine kullanılabilmesi mümkün olmadığını Davacı tarafında ekspertiz raporunun eki hasar tutanağının araç sürücü kısmının altında imzası yer alan ... adlı kişi sevk edilen araç şoförü olup kazanın meydana geldiği anda araç şoförünün ...olduğundan olarak kabul görmesinin mümkün olmadığını, Sigortacı davacı tarafça gerçek zararın tespit edilmeden ve bunun için ürünlerin hasarlanmadan önceki değeri ve hasarlandıktan sonraki değerinin hesaplanması yapılmadan tazminat ödemesi yapılması ve işbu tazminat miktarının Müvekkili Şirketten talep edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu , söz konusu trafik kazasının taşıyıcının kusurundan ileri geldiğinin ispatı gerektiğini, Sehpaların taşıma konusu emtiayı taşıma tehlikelerinden korumak amacıyla konulan bir nevi ambalaj olduğunu, “cam taşıma sehpası” olarak adlandırdığı kabın “ambalaj” niteliğinde olduğu davacı tarafından dosyaya sunulan 09.03.2021 tarihli “Sigortalı İlgilileri İle Yapılan E-Mail Yazışmaları”nda “3729 Ambalaj Malzemesi” ifadesinden de anlaşıldığını CMR Konvansiyonu md.23 gereği taşıyıcının eşyanın zıyaı dolayısıyla ödeyeceği tazminatı sınırlandırıldığını ayrıca davacı tarafça yapılan ödeme tarihinde müvekkil şirket aleyhinde oluşan bir temerrüt söz konusu olmadığını belirterek ; davanın öncelikle husumet itirazımız yönünden reddine,bu talepleri kabul edilmezse haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan ve delil yokluğundan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /Davalı ....Ş vekili ... 21/02/2022 tarihli cevap dilekçesinde ve özetle;
Usule ilişkin beyanlarında ; rücu haklarına ilişkin zamanaşımı, rücu alacaklısının, zararı ve rücu borçlusunu öğrendiği tarihten itibaren, üç ay içinde zarar hakkında rücu borçlusuna bildirimde bulunmuş olması şartıyla; rücu alacaklısına karşı mahkeme kararının kesinleştiği günden, kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmayan hâllerde ise, rücu alacaklısının borcu ifa ettiği tarihten itibaren işlemeye başladığını ve bu sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğinden davanın zamanaşımı yönünden reddini Davacı Sigortalısını taşıyıcıya karşı herhangi bir alacak hakkı olması için öncelikle davacı sigortalısının dava konusu taşımadan zararının bulunması gerektiğini, Bunun için dava dışı davacı sigortalısı olan alıcı ve satıcı arasında satışın gerçekleşmiş olması ve davacı sigortalısının dava dışı satıcıya mal bedelin ödemiş olması gerektiğini, TTK md. 1421 uyarınca sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalının prim borcunun ilk taksini ödemesi ile başlayacağını, Davacı tarafından sigortalısının davacıya sigorta primi ödediğine ilişkin herhangi bir dekont, makbuz ve sair kayıt bildirmediğini, davanın aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle usulden reddini , talep etmiştir.
Esasa ilişkin beyanlarında ;
Somut olaydakı hasarın meydana gelmesınde müvekkili şirketin hıçbır kusuru bulunmadığını, davacı sigortalısı ...A.Ş. (alıcı) tarafından davaya konu emtialar ...'den(satıcı) satın alındığını ve müvekkili şirketin ... plakalı çekicisine bağlı ... plakalı yarı römorke satıcı personeli tarafından yüklendiğini,11/02/2022 tarihinde müvekkili şirket aracı ...'ın ... ilçesinde ani yağan çok yoğun sağanak yağmur nedeniyle çok şiddetli ve fırtına derecesinde oluşan rüzgar nedeniyle devrilmek suretiyle saat 20.40 civarında tek taraflı kaza meydana geldiğini, 11/02/2021 tarihinde kaza mahallinde yaşanan hava muhalefeti kullanılan yolun öngörülemeyecek düzeyde kayganlaşması, kaza tarihinde bölgede şiddetli fırtına, ani su ve sel baskınları yaşandığı açık olup müvekkilin veyahut 3 nolu davalı olan şoförün önlemesine olanak bulunmayan bir doğal afetin bulunduğu ... plakalı araç 3 nolu davalı ... tarafından hava ve yol koşulları dikkate alınarak hız ve yol durumu gibi sair kazaya sebebiyet verebilecek hususlar dikkate alınarak kullanıldığını,kazadan hemen sonra olay yerine intikal eden kolluk kuvvetlerince 3 nolu davalının yapılan alkol muayenesinde alkol bulunmadığının tespit edildiğini, buna göre söz konusu kazada 3 nolu davalı sürücünün ve dolayısıyla müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafından dava dışı sigortalısına dava konusu cam emtialarının taşınması için araca yüklenen sehpalara ilişkin yapılan ödemelerin lütuf ödemeleri olduğunu bu nedenle söz konusu cam taşıma sehpalarının bedellerinin müvekkilden talep edilmesi mümkün olmadığını, cam taşıma sehpalarının bedelini müvekkilden isteyebileceğinin varsayılması halinde dahi yıllarca ürünlerin sabitlenmesinde kullanılmış cam taşıma sehpalarının yeni ve hiç kullanılmamış gibi değerlendirilerek bedellerinin talep edilmesi mümkün olmadığını 31/03/2020 tarihli poliçede 6. sayfada yer alan döviz kuru başlıklı maddede 1 euro=7.215 TL olarak kabul edildiği görüldüğünü, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, Davalı tarafından dava dışı sigortalısı ile arasındaki poliçe gereği yalnızca 58.947,75.-EURO x 7.215= 425.308.016,25.-TL talep edilebileceğini, bu miktaro aşan ödemelerin lütuf ödemesi niteliğinde olduğunu belirterek ; olayın meydana geldiği tarihten 1 yıl içerisinde açılmadığı için zamanaşımı nedeniyle huzurdaki davanın reddine,davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir .
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; taşıma sözleşmesi nedeniyle rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık;" Davalı ...A.Ş.’nin 09.02.2021 tarihli CMR Taşıma Belgesi tahtında davalı sürücü ... yönetimindeki ... – ...araçla, ... dan ... ya taşınan, (davacı ... Sigorta AŞ nin Emtia Sigorta poliçesi düzenlediği ) sigortalı ...AŞ ye ait 966 Adet, Net 13.401,60 Kg Muhtelif Araç Camları ve 28 Adet, 6.580,00Kg Cam Taşıma Sehpalarının 11.02.2021 tarihli tek taraflı trafik kazası sonucu zayii olması nedeniyle emtianın toplam bedeli 58.947,76 EUR nun 26.04.2021 tarihinden itibaren CMR KonvansiyonuMd.27 hükmü uyarınca işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB Efektif Satış Kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi" olarak tespit edilmiştir .
Davacı delilleri ; Abonman Sigorta Sözleşmesi, Blok Poliçe Sertifikaları, 09.02.2021 tarihli CMR Taşıma Belgesi , Taşıma - Navlun Faturası, Sürücü İfade Tutanağı - Alkol Raporu, Aktarma Sonrası zayi ürünlerin Gemlik Gümrük Müdürlüğü'ne sevk Yazısı/Tutanağı ,Teslimde Müşterek Hasar Tutanağı , Gemlik Gümrük Müdürlüğü İmha Kararı, Sigortalının Hurda İthal yetkisi olmadığına ilişkin yazışma, Ekspertiz Raporu, Emtia Faturaları, Çeki Listesi ,Sigortalı Talep ve Beyanı ,Ödemeye İlişkin Banka Dekontu , Makbuz/İbraname Temlikname, Hasar İhbarı ,Davalı Sigorta Şirketi / Acentesi ile yapılan e mail yazışmalar
Davalı ... A.Ş. delilleri; Taşıma Senedi,sigorta poliçesi ,Ekspertiz raporu, Şirket defter ve kayıtları, Emniyet Kayıtları, Taşımaya ilişkin belgeler, Kaza Tutanakları, ... Belediyesi Kayıtları ,Meteoroloji kayıtları,11.02.2021 tarihine ilişkin hava ve yol durumunu gösterir ekran görüntüleri
Dosya içine alınmıştır. Dava tarihi itibariyle davacı alacağının varlığı, miktarı,alacağa yürütülecek faiz oranının tespiti ile davalıların hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazları bakımından CMR uzmanı ...,lojistik ve taşıma uzmanı hukukçu Dr.Öğretim üyesi ... , muhasebe uzmanı ... ve emtia uzmanı ...'nin 14.03.2023 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporuna karşı itirazların değerlendirilmesi bakımından 17/08/2023 tarihli ek rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre ;
Davalı ... Sigorta AŞ ve davalı ... AŞ vekillerinin aktif husumet dava şartı itirazının incelenmesinde; Poliçe konusunun dava dışı sigortalı ...A.Ş.’nin tüm Avrupa ülkeleri de dahil bazı ülkelerinden ithal edeceği araç parçası sevkiyatlarına ilişkin olduğu, sigorta bedelinin kamyon başına 550.000 Eur olduğu, poliçede sigorta teminatından istisna edilen haller içinde trafik kazasının bulunmadığı, davacı tarafından dosyaya sunulan ibraname ve ödeme makbuzuna göre hasar bedeli olan 64.842,52 EURO ödemenin 26.04.2021 tarihinde ...Bankasından dava dışı sigortalı-menfaat sahibi ...A.Ş ye gönderildiği, bu miktarın sigorta poliçesi ve dosya kapsamına uygun olduğu tespit edilmiştir. Ödeme içinde yer alan %10 bedel artış teminatı düşülerek davacı yanca 58.947, 75 EUR rücu edildiği, davacının sigortalısının haklarına gerek TTK m.1472, gerekse TBK m.183 ve devamı gereği halef olduğu anlaşılmıştır. 23/06/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında itiraz reddedilmiştir.
Davalının Hakdüşürücü süre ve Zamanaşımı itirazı yönünden yapılan incelemesinde; CMR Konvansiyonu 32/1 hükmüne göre, Bu konvansiyon gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Türk Borçlar Kanunu m.154’e göre, “ 1. Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse, 2. Alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa”. Zamanaşımı süresi kesildiğinden davacının işbu davayı trafik kazasının olduğu tarih olan 11.02.2021 tarihinden itibaren bir (1) yıllık süre geçmeden 10.01.2022 tarihinde açtığı zamanaşımının ve hak düşürücü sürenin dolmadığı anlaşılmıştır. İtiraz reddedilmiştir.
Dosyada mübrez Nakliyat Abonman BloK Sigorta Poliçesine göre; poliçe konusunun dava dışı sigortalı ...A.Ş.’nin tüm Avrupa ülkeleri de dahil bazı ülkelerden ithal edeceği araç parçası sevkiyatlarına ilişkin olduğu, sigorta bedelinin kamyon başına 550.000 Euro olduğu, poliçede sigorta teminatından istisna edilen haller içinde trafik kazasının bulunmadığı,
Dosyada mübrez ibraname ve ödeme makbuzuna göre; hasar bedeli olan 64.842,52 Euro ödemenin 26.04.2021 tarihinde ...Bankasından gönderildiği, bu miktarın sigorta poliçesi ve dosya kapsamına uygun olarak, ödeme içinde yer alan %10 bedel artış teminatı düşülerek davacı yanca 58.947, 75 Euro şeklinde rücuen tazmininin istendiği
Davalı sürücü ... nın kolluğa verdiği ifadesi, 11.02.2021 tarihli trafik kazası bilgisi, 13.2.2021 tarihli tutanak, 15.02.2021 tarihli tutanak ekspertiz raporuna göre; taşıma konusu eşyanın taşınması sırasında ... şehir içinde yağış nedeniyle taşıt sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu hasara uğradığı
Dosyada mübrez CMR taşıma senedine göre; İtalyan şirketi Pilkington oto araç camları şirketinden satın alınan emtianın sigortalı ... firmasına ait Bursa fabrika adresine taşıma yapıldığı, 20.104 kg bürüt, 19.981,60 kg net emtia taşıması olduğu, taşıyıcının davalı Hüner firması olduğu , davalı tarafından düzenlenen taşıma faturasının da 09.02.2021 tarihli CMR taşıma senedi ile uyumlu olduğu CMR Konvansiyonu’nun 17 inci maddesi;
“1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.
2. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz
3. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur.
4. Madde 18 paragraf 2 ila 5`e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.
a) Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması,
b) Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması,
c) Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması,
d) Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği,
e) Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu,
f) Canlı hayvan nakli,
5. Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır”.
Davaya konu taşımada malların hasarlanmasına yol açan eylem taşıt sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi başka bir deyişle tedbirsizlik dikkatsizlik şeklinde ortaya çıkmıştır. CMR m.17/1 gereği taşıyıcının sorumluluk sürecinde sürücü kusuru ile hasar gerçekleştiğinden ve hasar taşıyıcının sorumlu olduğu kesitte meydana geldiğinden, taşıma işini üstlenen davalıların taşımaya konu hasardan dolayı sorumlu oldukları sabit bulunmuştur. CMR md.3 gereği davalı araç şoförü ... ve taşıma şirketi ...AŞ ile taşıma zararını TTK md.1478 gereği taminat altına alan davalı ... AŞ tazminattan sorumlu olacaktır.
İstenen tazminat miktarı yönünden yapılan incelemede; taşıyıcının sorumluluğu CMR 23 çerçevesinde belirlenen zararlardan ve birim bürüt kg başına 8,33 SDR hesabı ile sınırlı sorumluluk çerçevesinde olacaktır.
CMR Konvansiyonu 23/2 maddesine göre; Yükün hasara uğraması halinde tazminat şu esaslara göre hesaplanır; İlk olarak eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değere göre hesaplanır, daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı haldeki değeri arasındaki fark bulunur. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz. Hasar, yükün bir kısmında oluşmuşsa bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz. Bu çerçevede sınırlı sorumluluğu söz konusu bulunan davalının ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü bulunduğu nazara alınarak, davacının gerçek zararı hesaplanmalıdır.
Dosyada mübrez 13.02.2021 ve 15.02.2021 tarihli araç sürücünün de imzaladığı hasar tutanaklarından davaya konu cam emtiası ile cam sehpa emtiasının kullanılamaz şekilde hasarlandığı görülmektedir. Davacının sunduğu ekpertiz raporu ile ... Gümrük Müdürlüğü’nün imha yazısından hasarlanan emteanın sovtaj değerinin malların gümrükten çekme bedellerinden fazla olması nedeniyle uygun olmadığı ve malların Gümrük Müdürlüğü nce imha edildiği belirtilmiştir. Bu doğrultuda taşıma konusu tüm eşyanın tam zayii olması şeklinde oluşan 64.842,52 Euro zarardan CMR Konvansiyonu Md.23-25 hükümleri uyarınca %10 ilave bedelden davalı taşıyıcılar sorumlu olmadıklarına göre yapılan
¸ekspertiz hesaplamasının oluşa uygun olduğu, 58.947,75 Euro nun davalılardan talep edilebileceği sabit olmuştur.
CMR md 27/1 gereğince davacı tarafın tazmin talebinin ibraz edilen mail yazışmalarına göre davalılara 31.05.2021 tarihinde ulaştığı/iletildiği belirlenmiştir.Bu nedenle temerrüt tarihi 31/05/2021 olarak belirlenmiştir.
Davanın kabulü ile 58.947,75 EURO alacağın 31/05/2021 temerrüt tarihinden itibaren CMR Konvansiyonu 27 hükmü gereği yıllık %5 faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davalının hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazının reddine,
2-Davanın kabulü ile 58.947,75 EURO alacağın 31/05/2021 temerrüt tarihinden itibaren CMR Konvansiyonu 27 hükmü gereği yıllık %5 faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 62.822,88-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 15.705,73-TL harcın mahsubu ile bakiye 47.117,15-TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 131.164,07-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 15.786,43-TL ilk gider, 13.824,10-TL bilirkişi, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 29.610,53-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
Davacı vekilin e-duruşma ile yüzüne karşı, Davalılar Vekili ...ve ... Sigorta Vekili yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/12/2023
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır