T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/41 Esas
KARAR NO:2023/630
DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/01/2022
KARAR TARİHİ:22/06/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye konu projenin ... 1-2-3 olmak üzere üç fazdan oluştuğunu, müvekkili şirketin ilk aşamada 1.faz kapsamında kendi üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davalı borçlu taraf kaynaklı sebeplerle, işlerin sürekli durdurulduğunu, şantiyelerde yer teslimleri yapılmadığını, gecikmeler yaşandığını, davalı borçlu tarafın hakkediş ödemelerini de geciktirmesi nedeniyle sürecin uzamasından doğan maliyetleri sözleşme ile bağdaşmaz biçimde müvekkili şirkete yüklendiğini,
Müvekkil şirketin şantiyede yaptığı ilk işten haksız fesih bildirimi anına dek davalı borçlu tarafından işlere dair ne tek bir uyarı, bir şikayet, ne de eksik veya yanlış herhangi bir iş bildiriminde bulunulmadığını, teknik ve komplike bir takım işler, müvekkili şirkete el çektirilinceye dek davalı borçlunun en ufak bir itirazı gündeme gelmeksizin büyük bir başarıyla tamamlandığını, Davalı borçlu şirketçe yapılan haksız fesih bildiriminde dahi açık ve anlaşılır bir şekilde herhangi bir eksik veya yanlış iş yapıldığı ileri sürülememiş olup; tarafların proje kapsamındaki işin layığı ile yapıldığına dair karşılıklı kabul içerisinde oldukları görüldüğünü, ... tarafından hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin müvekkili şirkete yapılan kısmi ödemelerden ve evvelce 1.faz kapsamındaki işlere yönelik yapılan cari hesap mutabakatlarından dahi anlaşılabileceğini,
Sözleşmede yapılacak işin tamamı (3 faz) için toplam bedelin, sözleşmenin 1. maddesinde 1.189.740,00-Avro olarak belirlendiğini,tarafların defter ve kayıtlarından görülebileceği üzere sadece 1.faz kapsamında müvekkili şirketin yaptığı işlerin bedelinin, toplam sözleşme bedelini aşan bir şekilde 1.315.156,61-Avro olduğunu,
Birinci faz kapsamında yapılan işlemlerin tamamlanması ve cari hesap mutabakatının yapılmasından sonra 2.faz kapsamındaki işlemlere başlandığını, ancak davalının bir süre sonra personelin şantiyeye alınmaması şeklinde eylemli olarak sözleşmeyi fesih ettiğini, haksız olarak fesih bildiriminde bulunduğunu, işlerin yarım kaldığını ve bu işleri müvekkili hesabına bir başkasına tamamlattıracağını açıkladığını, ... 24. Noterliği'nin 06.07.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalı borçluya gönderildiğini,
Davacı şirketin ödemesine hak kazandığı ancak henüz tahsil edemediği hakkedişler toplamının 400.000 Avronun üzerinde olduğunu, huzurda görülen davada 75.358,94 Avronun davalı borçludan talep edildiğini belirterek;
İhtiyati haciz talebinin kabulüne, .... icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline ve takibin devamına,davalı/borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/borçlu aleyhine hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Davacı tarafından sözleşme yükümlülüklerinin gereği gibi ifa edilmediği halde haksız davanın dayanağı olan faturanın ödenmesi için sözleşme şartlarının ve vade tarihinin oluşmadığını, mesnetsiz olarak dava ikame edildiğini,
Sözleşmenin 11.1. Maddesinde açıklanan geçici kabul şartlarının sağlanmadığını,
Sözleşmenin "Ödeme şartları ve Fiyat Kırılımları" başlıklı 4 numaralı ekine göre ödemelerin vadelerinin belirlendiğini
Yine EK-3 uyarınca davaya konu faturanın ödenmesi için gerekli olan şartların bu dava görülmeye başlandığı tarihte henüz gerçekleşmediğini, henüz gecici kabulleri dahi yapılmamış işler için ödeme yapılmasının beklenmeyeceğini belirterek ;
Davanın reddini , davacı taraf aleyhine alacaklı olduğunu iddia ettiği meblağın %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İİK.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılan, ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki Uyuşmazlığın ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında itirazın iptali takibin devamı %20 den az olmayan icra inkar tazminatı talebi konusunda olduğu , takibin dayanağının 06/05/2019 tarihli elektrik işlerine ilişkin sözleşmeden doğan 75.358,94 Euro bedelli fatura olduğu tespit edilmiştir.
Dava konusu olan icra takibinin .... İcra Müdürliiğü'nün ... / ... sayılı icra dosyası kapsamına göre kısmen ödenmeyen 07.10.2020 tarihli ... no.lu Elektrik ve ... Enstrüman Montaj Hakediş 13 açıklama notlu 108.496,94 Euro bedelli faturaya dayalı olarak başlatıldığı, davacının icra takibinde tamamı asıl alacaktan ibaret olmak üzere 75.358,94 EURO (742.677,41 TL) alacak talebinde bulunduğu görülmüştür.
Davalının 9.9.2021 tarihinde takibe konu borcun tamamına ve takipte talep edilen faiz ve tüm ferilere itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafın delil olarak sunduğu, Sözleşme, Genel Şartları, Özel Şartları ,Müvekkil şirket adına 16.07.2020 tarihli eposta yolu ile gönderilmiş müzakere ihbarı ,... 24 Noterliği'nin 13.01.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 45. Noterliği'nin 21.04.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... 24 Noterliği'nin 27.04.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 45. Noterliği'nin 27.04.2021 tarih ve ... yemiye sayılı ihtarnamesi, ... 24 Noterliği'nin 03.05.2021 tarih ve ... yevmiye numalı ihtarnamesi,... 24 Noterliği'nin 06.07.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası, Cari Hesap Mutabakatı ile
Davalı tarafın delil olarak sunduğu ;
Davacı ... tarafından müvekkil Şirket’e gönderilen 09.02.2021 tarihli elektronik posta, ... Kalite Müdürü Aydın Salı tarafından Davacı ...’a gönderilen 16.07.2020 tarihli elektronik posta,Taraflar arasındaki 16.06.2020 tarihli elektronik posta iletileri ,Müvekkil ... tarafından Davacı tarafa gönderilen 06.06.2020 tarihli elektonik posta ve görseller, “Elektrik Güvenliği hk.” konulu, .../SMM/... numaralı 05.06.2020 tarihli ... Enerji mektubu,14.05.2020 tarihli elektronik postalar ve ön hasar tespit çalışması , Müvekkil Şirket taradından Davacıya gönderilen 21.04.2021 tarihli elektronik posta, “Sözleşme Kurallarına Uyulması İhtarı hk.” konulu, .../SMM/... numaralı 16.06.2020 tarihli ... Enerji mektubu dosya içine alınmıştır.
Taraflar arasındaki elektrik işlerine ilişkin 06/05/2019 tarihli sözleşme kapsamında davacı alt yüklenicinin üstlendiği .../ ... ilçesi ... ve ... ... Elektrik Santrali rehabilitasyonu işinin bulunduğu yerde,yapılan iş üzerinde bilirkişiler Elektrik-Elektronik Mühendisi ..., Elektrik-Elektronik Mühendisi Murat İmeryüz ,İnşaat Mühendisi ... ..., Makina Mühendisi ... a mahkememizce HMK md 218 gereğince verilen yetki ile yerinde inceleme yapmış, tarafların ticari defter ve kayıtlarını inceleyen YMM ... 'un katılımı ile 24/01/2023 tarihli heyet bilirkişi raporunu hazırlayıp dosyaya sunmuştur.Alınan bilirkişi raporu denetlemeye elverişli bulunmuş hükme esas alınmıştır.
Somut olayda;
Davacı ... ... AŞ ile davalı ... ... A.Ş arasında... ve ... Termal Elektrik Santrali rehabilitasyonu işi için 06/05/2019 tarihli sözleşme yapıldığı,
Davacı yüklenicinin 1.faz işlerini tamamlamasıyla, taraflar arasında cari hesap mutabakatı yapıldığı, ancak davalı tarafça ödeme yapılmadığı,davacının 2.faz işlerine başladığı, bunun üzerine davacı yüklenicinin sözleşme genel şartları ekinin 7. Maddesi gereğince 16.07.2020 tarihinde e-posta yolu ile müzakere ihbarında bulunduğu,
Davacı yüklenicinin ... 24 Noterliği'nin 13.01.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 377.605,97 Euro ve 2.419 Doların ödenmesini davalı şirkete ihtar ettiği ve ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı aldığı,
Davalı ... nin ... 45. Noterliği’nin 21.04.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile ihtiyati haciz kararı sonucu uğradığı zararın tanzim edilmesini istediği, davacı çalışanlarını şantiyeye almadığı,
Davacı yüklenicinin ... 24. Noterliği’nin 27.04.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sorumluluk kabul etmediğini bildirdiği,
Davalı tarafın ... 45. Noterliği nin 27.04.2021 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeyi fesih ettiğini ve şantiye alanındaki ekipmanlara el
koyduğunu bildirdiği,
Davacı yüklenicinin ... 24. Noterliği’nin 03.05.2021 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ile davalının kusur iddialarının kabul edilmediğini belirtilerek, tamamlanan işlerden doğan hakedişlerin ödenmesini istediği, ... 24. Noterliği’nin 06.07.2021 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ile de aynı talepte bulunduğu
Davacı yüklenicinin .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığı, davalının icra takibine itiraz ettiği ve takibin durduğu, huzurdaki davanın açıldığı sabittir.
Taraflar arasında imzalanan 06/05/2019 tarihli sözleşmede;
Sözleşmenin 1.Maddesinde;davacının üstlendiği işin davalı ... tarafından temin edilerek
müvekkile teslim edilecek ve/veya doğrudan müvekkil tarafından temin edilecek tesis ekipmanının, kablo ve diğer malzemelerin santral sahasına getirilmesi, santral sahasında taşınması, demontaj ve
montajlarının yapılması test ve devreye alma yapılarak davalıya teslimi olduğu, davacı yüklenicinin yaptığı imalat ve işin toplam bedelinin 1.189.740,00-EURO olarak belirlendiği,
Sözleşmenin 13.1. Maddesinde; ödeme şartlarının düzenlendiği
Sözleşmenin 13.2 Maddesinde;ödemelerin yapılış şeklinin "Sözleşme bedeline ilişkin ödemeler, Ödeme Şartları ve Fiyat Kırılımı ile detayları düzenlenen ödeme aşamalarına
ulaşıldığında ve sözleşmesel diğer koşulların da eksiksiz olarak yerine gelmiş olması şartı ile
yapılır. " olacağının kararlaştırıldığı
Sözleşmenin 13.4 Maddesinde; ..Ödeme talebinin ...’ye teslim edildiği tarihten itibaren, on işgünü içinde
..., hakediş ile ilgili onayını veya itirazlarını veya yorumlarını alt-yüklenici’ye bildirir.
Sözleşmenin 13.12 Maddesinde; ödemelerin durdurulması veya bekletilmesi koşullarının düzenlendiği;
Sözleşmenin 33. Maddesinde; Fesih/Sona Erdirme başlığı ile sözleşmenin
sonlandırılması koşullarının düzenlendiği;
Sözleşmenin 33.7 Maddesinde; 33.1. maddeye istinaden yapılan fesihlerde ... nin fesih tarihine kadar yapılmış işlere ilişkin olan meblağdan sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
İncelenen hak ediş evraklarına göre; Tamamlanan 1. faz için taraflar arasında 15 (onbeş) tane hakediş düzenlendiği, hakediş belgelerinde davacı ve davalı şirket çalışanlarının imzalarının bulunduğu,
Dava dosyasına sunulan 12/10/2020 tarihli ve “referans belgesi” başlıklı tutanaktan ; Sözleşme konusu işin yapıldığına dair “referans belgesi” başlıklı yazının düzenlendiği, belge üzerinde davalı
şirket kaşesi ve kaşe üzerinde saha direktörü ... adına imza bulunduğu görülmüştür. Sunulan bu belgeye göre; davalı şirketin şantiye sorumlusu
tarafından davacı şirketin 06/05/2019 tarihli sözleşme kapsamında termik santralin 1. Fazında/ünitesinde panel ve trafo rehabilitasyonları, ... sisteminin yenilenmesi, elektromekanik kapsamındaki işleri,
enstrüman montajı ve kalibrasyonları ile test devreye alma hizmetlerini tamamlayarak, 1. Ünitenin montaj işlerini tamamladığının, sözleşme kapsamındaki 2. ve 3. ünite işlere iş programına uygun
olarak devam edileceğinin belirtildiği,saptanmıştır.
Yarım kalan 2.
faz için 16. 17. ve 18. Hakedişlerin düzenlendiği, 16. ve 17. hakediş
evraklarında davacı ve davalı şirket yetkilerinin imzalarının bulunduğu, ancak 26.04.2021 tarihli 18. hakedişte ... şirket yetkilerinin onay imzalarının olmadığı,18.hakedişin düzenlenmesinden önce saha keşiflerine ilişkin düzenlenen dökümanlarda davacı ve davalı şirket yetkilileri imzalarının bulunduğu, imza tarihlerinin 26.04.2021 veya daha önceki bir tarih olduğu; ... tarafından Sözleşmenin feshi ihtarının 27.04.2021 tarihinde gönderildiği belirlenmiştir.
Tarafların incelenen ticari defterlerine göre;
Davacı şirketin 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterlerini elektronik ortamda tuttuğu,2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait defter beratlarının süresi içerisinde verildiği, uyuşmazlık konusu
ayıtların dayanakları belgeler ile birbirini teyit ettiği, Davacı şirketin Davalı şirket ile sözleşmeye dayalı olan ticari ilişkisini 25484 no.lu müşteri hesabı altında takip etmiş olduğu, alacağına
dayanak olarak dosyaya sunduğu hak ediş ve mal faturalarını da kapsayacak şekilde cari
hesaptan dolayı defterlerinde takip ve dava dosyasında yer alan 01.01.2019 ile 08.04.2021
tarihleri arasındaki müşteri hesap özet dökümüne göre davalıdan 340.076,71 Euro ve 2.419,00
USD alacaklı durumda bulunduğu,
Davalı şirketin 2019 ve 2020 yıllarında ticari defterleri fiziki ortamda 2021 yılında ise
elektronik ortamda tuttuğu, defter tasdik ve beratlarının yasal süresinde yaptırıldığı / verildiği,
uyuşmazlık konusu kayıtların dayanakları belgeler ile birbirini teyit ettiği, Davacı şirket ile sözleşmeye dayalı olan ticari ilişkisini birden fazla hesap altında takip etmiş olduğu, Davacının
alacağına dayanak olarak dosyaya sunduğu hak ediş ve mal faturalarından kaynaklı cari
hesap bakiyesinden dolayı defterlerinde 19.04.2021 tarihi itibariyle davacıya 320-000-035
hesapta 325.101,39 Euro ve 320-000-052 hesapta 2.419,00 USD borçlu durumda bulunduğu
tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; Hakediş raporlarının ve projenin incelenmesi sonucunda, santral rehabilitasyonu işinin elektriksel bakımdan eski tesisatların, makinelerin, rölelerin sökülmesi, yerine yenilerinin
konulması, projede belirlendiği üzere kablo tavalarının ve kabloların değiştirilmesi, rölelerin ve röle
bağlantılarının yenilenmesi, dağıtım kontrol panolarının yenilenmesi, kablolamalarının yapılması,
kömür taşıma hattına fiber kablo çekilmesi, baca gaz sistemlerinin yenilenmesi vb. işlerden
oluştuğu; Keşif sonucunda elektrik üretimi yapan 1. Ünitenin çalışır, faal durumda olduğu, elektrik
üretimi yaptığı, bu bakımdan 1. Ünitenin rehabitasyon işlemlerinin tamamlanmış olduğu;
Santralda 1. Ünite hakediş raporlarının ve bu raporların içeriğinin incelenmesi sonucunda tesisin bakım ve rehabilitasyonuna yönelik mekanik iş ve işlemlerin yapıldığı;
Santralın 1. Ünitesinde yapılan işlemlere ve satın almalara ilişkin düzenlenen 15 (onbeş)
hakediş belgesinde davacı ve davalı firmanın yetkili elemanlarının kabul imzalarının bulunduğu, davalı firma tarafından herhangi bir şerh düşülmeksizin imzalandığı;
Keşif sırasında görüldüğü kadarı ile 1. Ünitede sözleşme feshinden sonra herhangi bir başka
firma ya da davalı firmaca bir işlem yapılmadığı ve rehabilitasyondan sonra ünitenin devreye
alınarak elektrik üretimine başladığı; Santralın 1. Ünitesine ilişkin tüm hakedişlerin toplamının 1.315.156,61 Euro olduğu;
Elektrik üretimi yapan 2. Ünitede yapılan keşif sonucunda ünitenin işletmeye alınmış faal
durumda olduğu;
Santralın 2. Ünitesinde davacı firma tarafından yapılan işlere ve alımlara ilişkin dosyada
bulunan 16. ve 17. hakediş belgelerinde davacı ve davalı firmanın yetkili elemanlarının kabul
imzalarının bulunduğu, işlerin sözleşmeye uygun biçimde yapıldığı;
Dava dosyasında bulunan 18. hakedişin sözleşmenin feshi sırasında düzenlendiği,
düzenlenme tarihinin fesih tarihinden önce olduğu, hakediş belgesinde davalı firma yetkilerinin
davalı firma yetkililerinin imzalarının olduğu, bu bakımdan bu 18. hakedişin de onaylandığının
kabul edildiği;
Ünite 2’de bulunan Kutu Menfezin kapaklarının açık olduğu görüldü, Trentlerin içerisinde
tavalar olduğu, Tavalardan kablo çekmek için beton kapakların kaldırılıp içine girmek gerektiği,
içinde yangın duvarları olduğu, özellikle Ünite 1 de yangında bozulmuş olduğu, sonra onların
yapılıp kapanıp teslim edildiği, mevcut kapakların açık olduğu bölüm Ünite 2 olup muhtemelen
çalışmalar devam ettiği için açık kaldığı;
Santralın 1. Ünitesine ilişkin yapılan işlere ve alımlara ilişkin düzenlenen 16. 17. ve 18.
hakedişlerin toplamının 241.104,75 Euro olduğu;
Davacı tarafından yapılan işlerde sözleşme kapsamında açık ya da gizli bir ayıp olmadığı, davacı alt
yüklenicinin yaptığı imalat ve işin bedelinin yapılan hakedişler çerçevesinde KDV dahil toplam
1.556.261,36 Euro (bir milyon beşyüz ellialtı bin ikiyüz altmışbir euro otuzaltı euro/sent) olduğu,
Davacının alacağını dayandırdığı 07.10.2020 tarihli ... no.lu Elektrik ve ... Enstrüman Montaj Hakediş 13 açıklama notlu 108.496,94 Euro bedelli fatura konusu işlerin
yapılmış olduğu, davacının davalıdan icra takibine konu ettiği 75.358,94 EURO miktarında alacak talebinde
bulunabileceği sabit bulunmuştur.
Davanınkabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle
H Ü K ÜM /
1-... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında itirazın 75.358,94 EURO üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına 75.358,94 EURO karşılığı 1.171.831,52 TL nin %20 si oranında icra inkar tazminatının davacı lehine davalıdan tahsiline
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 80.047,81-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 16.310,59-TL harcın mahsubu ile bakiye 63.737,22-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 141.746,52-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 16.391,29 -TL ilk gider,38.027,50-TL tebligat, müzekkere , bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 54.418,79-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde ilgili taraflara iadesine,
Davacı vekili Av.... Davalı vekili Av. ...'in yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 22/06/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır