T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/748 Esas
KARAR NO: 2023/436
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/02/2017
KARAR TARİHİ: 04/05/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında İzmir yolu ... kavşağı No:1 adresinde bulunan ... akaryakıt istasyonunun inşaatının anahtar teslimi üstlenilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını ve 15/07/2008 tarihli sözleşmenin bağıtlandığını, bu sözleşmeye göre bütün işler karşılığında müvekkili şirkete ödenecek bedelin 489.700,00 TL+KDV olduğunu, davalı tarafça inşaatın başladığı tarihten ihtilafın oluştuğu tarihe kadar yapı kullanma ruhsatı alınamadığını, bu nedenle yapı için iskan da alınamadığını, müvekkili şirketin fenni mesuliyetinin doğmaması için ve sözleşme gereğince üstlenilen ödemelerin davalı tarafından yapılmaması sebebiyle 24.09.2008 tarihinde haklı sebeplerle sözleşmenin fesih edildiğini,
... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2011/... sayılı dosyasında davalı tarafından menfi tespit istemli dava açıldığını, 2013/... sayılı karar ile mahkemece davalının tüm taleplerinin reddedillerek, 3 adet çek sebebiyle davalının borçlu olduğunun tespit edildiğini, buna göre davalının 10.500 TL ve 20.000 TL lik çeklerden dolayı tamamen, 40.000 TL lik çekten dolayı da 37.008 TL borçlu olduğuna hükmedildiğini, kararın yargıtayca onanarak kesinleştiğini,müvekkilinin çekler nedeniyle toplam 67.508 TL alacağı bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin oluşan bu durum nedeniyle ödemelerinin aksadığını, maddi zararının gerçekleştiğini, belirsiz alacak olarak 100.000 TL maddi zarar talepleri bulunduğunu,sözleşmenin feshi tarihinden itibaren ticari itibarının sarsılması nedeniyle 100.000 TL manevi tazminat istediklerini, müvekkili şirket tarafından inşaat alanına kurulan şantiyedeki iş alet ve makinelerinin ihtilaf vaki olmasını takiben ısrarlı taleplere rağmen teslim edilmediğini, aradan geçen zaman içerisinde de çürüyerek ekonomik değerini ve işlevlerini kaybettiğini bu nedenle 50.000 TL alacak talipleri bulunduğunu, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile açıklanan alacakların sözleşmenin fesih tarihi olan 24.09.2008 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile ödenmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Zamanaşımının iş bedelinin muaccel hale geldiği eserin teslimi ile başlayacağını, somut olayda davacı tarafından yapılan işlere ilişkin delil tespiti istenmesi üzerine 07.10.2008 tarihli bilirkişi raporunun alındığını ve 17.10.2008 tarihinde de önceki kısmi dava açıldığını, bu durumda alacağa konu işin delil tespiti istenen tarihte teslim edilerek iş bedelinin muaccel olduğu ve zamanaşımı süresinin de o tarihte başladığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını,
Esas yönden; Müvekkili şirketin üstlendiği ödemeleri yapmasına rağmen davalı şirketin 25.09.2008 tarihine kadar yerine getirmesi gereken edimleri yapmadığını,işn süresi olarak belirlenen 70 günlük sürede edimlerini yerine getirmediğini, 04.08.2008 tarihli ve 28.07.2008 tarihli ... Müdürlüğü'nün ...yetkilisi ... tarafından da bu durumun tespit edildiğini,müvekili şirketin 24.09.2008 tarihinde davalı şirkete ... Noterliği'nin, 24.09.2008 tarihli, ... yevmiye nosu ile ihtarname çektiğini,
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı ilamı uyarınca 31.01.2011 tarihinde müvekkil şirketin ve davalı şirketin defter ve kayıtlarında inceleme yapıldığını, 31.01.2011 tarihli bilirkişi raporunda müvekkili şirketin 1.070,90 TL fazla ödeme yaptığının tespit edildiğini,
Sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı olarak fesih edildiğini,davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle, mahkeme aksi kanaatte ise esastan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava eser sözleşmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmıştır. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı dava dosyası alınmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda "davacının iş aletleri için istediği tazminat talebinin zaman aşımı nedeniyle reddine, davacının diğer tazminat taleplerinin sabit olmadığından reddine" ilişkin 21/03/2019 tarih ve 2017/... E - 2019/... K sayılı karar verilmiş, mahkememiz kararı taraflarca istinaf edilmiş, ... Mahkemesi ... HD'sinin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.
Kaldırma ilamı gereğince 3 adet çekin ilgili bankalardan akıbetinin sorularak, ... ATM'nin ilgili davasından sonra bu çek bedellerinin davalı yüklenici tarafından ödenip ödenmediği araştırılmıştır.
-... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... nolu hesabından verilen ... nolu 15/11/2008 keşide tarihli 20.000-TL bedelli,
-... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... nolu hesabından verilen ... nolu 20/09/2008 keşide tarihli 40.000-TL bedelli,
-... Bankası A.Ş ... Şubesinin ... nolu hesabından verilen ... çek nolu 10.500-TL bedelli çeklerin karşılıksız kaydı alarak ödenmediği muhatap banka yazı cevapları ile belirlenmiştir.
Somut olayda;
Dava, eser sözleşmesine dayalı sözleşme kapsamında verilen çeklerin ödenmeyen bedellerinin, iş yerinde bırakılan ve teslim edilmeyen malzeme bedellerinin tahsili, haksız fesih nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
07.12.2017 tarihinde yapılan ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık; " eser sözleşmesi nedeniyle davacının 3 adet çek nedeniyle toplam 67.508 TL alacağının ve 100.000 TL mahrum kalınan kar tazminatı, 100.000 TL manevi tazminat ve 50.000 TL malzeme bedeli isteminden oluştuğu" tespit edilmiştir.
TBK'nın 147/6 maddesine göre eser sözleşmesinden doğan alacaklar 5 yıllık zaman aşımına tabidir. Davacı yüklenici eser sözleşmesi kapsamında iş yerinde kaldığını ve iade edilmediğini belirttiği malzeme bedelinin tahsilini talep etmiştir. Taraflar arasındaki eser sözleşmesi yapılan karşılıklı ihtarlar sonucunda 24/09/2008 tarihinde feshedilmiştir. Taraflar arasında görülen ve kesinleşmiş ... ATM'nin 2011/... Esas 2013/... K. Sayılı sözleşmenin feshi ve menfi tespit davasında verilen kararla bu husus tespit edilmiş olup, davacı yüklenici malzeme bedelinin tahsili istemli iş bu davayı 27/02/2017 tarihinde açmıştır. Sözleşmenin feshi tarihi ile dava tarihi arasında TBK 147/6. Maddesinde öngörülen zaman aşımı süresi dolmuş olup, davacı yüklenici zaman aşımının kesildiğini veya durduğunu da ispatlayamamıştır. ... ATM'de açılan dava sözleşmenin feshi ve menfi tespit davası olup iş bu dava malzeme bedellerine ilişkin talep yönünden zaman aşımını kesen bir dava değildir. Davalı iş sahibi süresinde zaman aşımı itirazında bulunduğundan " iş aletleri için istenilen tazminat talebi zaman aşımı nedeniyle reddedilmiştir.
Manevi tazminat isteğinin yasal dayanağı, dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK'nın 58. maddesidir. Bu madde gereğince kişisel hakları (çıkarları) hâleldar olan kimse manevi tazminat isteyebilir. Salt sözleşmenin ihlali ya da sözleşmeye aykırı davranış manevi tazminatın verilmesi için yeterli değildir. Ayrıca tüzel kişiliğin şahsiyet haklarının da zedelenmesi gerekir.Davacı tarafça şahsiyet haklarının zedelendiği ispat edilemediğinden davacı yüklenicinin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı yüklenicinin, iş sahibinin kusurlu olarak sözleşmeden dönmesi halinde isteyebileceği olumlu zarar (kâr kaybı) kesinti yöntemine göre hesaplanması için ... BAM ... HD kararında açıklandığı üzere TBK'nın 408. Maddesinde düzenlenen kesinti yöntemine göre hesap yapılması için bilirkişi raporu alınması ara kararı oluşturulmuş, verilen kesin süre içinde davacı tarafça bilirkişi gideri yatırılmamıştır.
Bu nedenle davacının dosya kapsamı delillere göre kar kaybı alacağı bulunduğu iddiasını ispat edemediği sabit bulunmuş, bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı iş sahibi tarafından davaya konu eser sözleşmesinden kaynaklı verilen ve bu davaya konu 3 adet çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti için ... ATM 2017/... E. Sayılı davası açılmış olup, yapılan yargılama sonunda mahkemece davalı iş sahibinin anılan çeklerden dolayı 67.508 TL borçlu olduğunu tespit ederek menfi tespit davasının 2.991,86 TL üzerinden kabulüne, kalan miktar davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemenin bu kararı Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.
... ATM'nin verdiği ve kesinleşmiş olan bu karar taraflar arasında kesin delil teşkil eder ve tarafları bağlar niteliktedir. Mahkememizce
-... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... nolu hesabından verilen ... nolu 15/11/2008 keşide tarihli 20.000-TL bedelli,
-... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... nolu hesabından verilen ... nolu 20/09/2008 keşide tarihli 40.000-TL bedelli,
-... Bankası A.Ş ... Şubesinin ... nolu hesabından verilen ... çek nolu 10.500-TL bedelli
çeklerin karşılıksız kaydı alarak ödenmediği muhatap banka cevapları ile belirlenmiştir. Kesinleşen ... ATM kararı ile davalı iş sahibinin davaya konu çeklerden dolayı borçlu olduğu tespit edildiğinden davalı iş sahibinin dosya kapsamı deliller ve banka yazu cevaplarına göre bu çek bedellerini ödediği ispatlanamamıştır.
Mahkeme kararı ile davalı iş sahibinin "davacı yüklenicinin yaptığı işlere karşılık" 3 adet çek miktarınca borçlu olduğu sabit olup, çekler ödenmediğinden huzurdaki dava ile istenen yapılan işe bedeli alacak talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-Davacının iş aletleri için istediği tazminat talebinin zaman aşımı nedeniyle reddine,
Davacının manevi tazminat taleplerinin reddine
Davacının 100.000 TL olumlu zarar -kâr kaybı talebinin ispatlanamadığından reddine
Davacının yaptığı işlere karşılık istediği ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/...-2013/... Esas sayılı dava dosyası ile kesinleşen 67.508 TL alacağının dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 4.611,47-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 5.422,25-TL harçtan mahsubu ile 810,78-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iade edilmesine,
4-Manevi tazminat talebi yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 179,90-TL karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 10.801,28-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 23.500-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Manevi tazminat talebine ilişkin red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 9.200-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 4.642,87-TL ilk gider, 197,48-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 6.000-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.651,13-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 6.771,35-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
9-Davalı tarafından yapılan 59,40-TL tebligat ve müzekkere giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 46,77-TL nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine.
10-HMK 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/05/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır