T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/807 Esas
KARAR NO: 2024/390
DAVA: Menfi Tespit (Kira)
DAVA TARİHİ: 14/01/2013
KARAR TARİHİ: 03/07/2024
GEREKÇE TARİHİ: 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kira) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2009/... E. sayılı dosyası ile müvekkilleri hakkında icra takibi başlatıldığını, müvekkillerinin icra takibinden önce ve takip sonrası haricen yapmış oldukları ödemelerin gerek azlettiği önceki vekilleri aracılığı ile icra dosyasına bildirilmemesi, gerekse harici ödemeler hakkında yapılmış olmasına rağmen davalı şirket yetkilileri ile ve vekilleri tarafından dosyaya bildirilmemesi nedeniyle müvekkillerinin mağdur olup, Cebri icra tehdidi altında borçlarının çok üzerinde ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, ayrıca davalı şirket vekilinin talebi ve bilgisi dahilinde de birçok ödeme yapıldığını, icra dosyasının kapatılacağının söylenmesine rağmen kapatılmadığı, ödeme dekontları ve davalı şirket hesapları incelendiğinde müvekkillerinin Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borçlarının çok üzerinde olduğunun anlaşılacağını, müvekkillerinden ... ... ile davalı şirket ile birleşmesinden önce ... A.Ş. arasında 07/12/2004 tarihli, ... ... ile ise 07/06/2004 tarihli Düzenleme Şeklinde Finansal Kirama Sözleşmeleri imzalandığını, ... ... ile yapılan sözleşmenin tarafların anlaşmaları üzerine sonlandırılarak, sözleşme kapsamındaki kiralama konusu cihazın 20/09/ ... tarihli devir sözleşmesi ile müvekkilli ... ...'e devredildiğini, müvekkillerinin uzun yıllar sözleşme konusu USD olarak üzerinden istenilen kira bedellerini ödediklerini, USD.nin ani yükselişi nedeniyle bazı dönemlerde ödeme tarihlerine uymakta aksaklıklar yaşadıklarını, bunu üzerinde davalı şirket tarafından sözleşme konusu cihazların geri alınması için .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/... D. İş sayılı dosyası üzerinden tedbir kararı alındığını ve 24/11/2012 tarihli karar ile de taraflar arasındaki Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmelerinin fesholunduğuna dair verilen kararın tebliğ edilmediği için henüz kesinleşmediğini, ancak davalı tarafından tedbir kararına istinaden sözleşme konusu cihazların geri alındığını beyanla fazlaya dair dava, talep ve tüm hakları ile ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2009/... E. sayılı dosyasında müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, tespit edilecek rakam üzerinden davalının %40'dan aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, cebri icra tehdidi altında yapılan fazla ödemelerin tespiti ile yapılan fazla ödemelerin faizi ile birlikte müvekkillerine ödenmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; müvekkili ile ... ... arasında 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu hükümleri çerçevesinde ... Noterliğinin 07/12/2004 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve 20/09/2006 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, ancak ... ...'in sözleşmeden kaynaklanan edim ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bunun üzerine ... noterliği ile 02/04/2008 tarihinde ihtarname keşide edildiğini ve aynı tarihte ... ...'e tebliğ edildiğini ve 02/06/2008 tarihi itibarıyla Finansal Kiralama Sözleşmeleri münfesih olduğunu, tüm bu hususların .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/... E. sayılı dosyası ile de hüküm altına alındığını, sözleşmelerin feshi ile tüm Finansal Kiralama borçlarının muaccel hale gelmiş olup, .... İcra Müdürlüğü'nün 2009/... E. sayılı dosyasından davacılar hakkında icra takibine girişildiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete fesih tarihinden bu yana banka vasıtası ile yapılan tüm ödemelerin borçlunun sözleşmeden kaynaklı borcundan mahsup edildiğini beyanla haksız ve kötü niyetli davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
- 05/09/2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın icra dosyasına 25.378,34 USD fazla ödeme yaptığının tespit edildiği, tarafların itirazı üzerine bilirkişi ... 'den alınan 09/02/2015 tarihli ek raporda davacı tarafın icra dosyasına 38.927,15 USD fazla ödeme yaptığının tespit edildiği, davalı vekilinin itirazı üzerine bilirkişi ... 'den alınan 14/04/2016 tarihli raporda takipten önce yapılan toplam 4.000,00 TL lik ödeme ile takipten sonra davalılar vekillerine yapılan toplam 5.058,00 TL lik ödemelerin davalı ticari defterlerine işlenmediğini belirttiği, taraf vekillerinin itirazı üzerine bilirkişiler Abdulkadir Albayrak, Murat Kurt ve Turgay Portakalcı'dan oluşan üçlü bilirkişi kurulundan alınan 15/10/2018 tarihli rapora göre davalı tarafın davacı taraftan 8.335,02 USD fazladan tahsilat yaptığının tespit edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
-27/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... (... A.Ş.) ile davacı ... ... arasında ... Noterliği'nin 07.06.2004 tarih ve ... yevmiye numarası ile ... nolu; davalı şirket ile diğer davacı ... ... arasında ise ... Noterliği'nin 20.09.2006 tarih ve ... yevmiye numarası ile ... Sözleşme no.lu Düzenlenme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmeleri imzalandığı ve sözleşmeye konu malların kiralandığı, Kira ödemelerinde temerrüde düşülmesi nedeniyle davacılar aleyhine, .... İcra Müdürlüğü'nün 2009/... E. sayılı dosyası ile toplam 37.031,05 USD alacak tutarı üzerinden, 10.12.2009 tarihinde Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile icra takibi başlatıldığı ve takibin kesinleştiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24.11.2010 Tarih, 2009/... E. ve 2010/ ... K. sayılı kararı ile Finansal Kiralama Sözleşmelerinin fesholduğunun tespitine karar verildiği, Takip tarihi itibariyle davalı finansal kiralama şirketinin, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmelerinden dolayı davacılardan, taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek, toplam 37.031,05 USD alacak tutarının bulunduğu, Davalı finansal kiralama şirketi kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, takip tarihinden sonra ancak dava tarihinden önce, 24.12.2009-12.12.2011 tarihleri arasında, davacılar ... ... ve ... ... tarafından, dava konusu kredi borçlarına ve icra dosyasına toplam 44.591,66 USD tutarında ödeme yapıldığı, Takip tarihi itibariyle mevcut bulunan toplam 37.031,05 USD'lık borç tutarından, söz konusu tahsilat tutarları öncelikle işlemiş faizlerden, kalan bakiye ise asıl alacak tutarından düşüldüğünde, 18.03.2011 tarihi itibariyle (Masraf ve Avukatlık Ücretleri haricinde) borcun geri ödendiği ve dava tarihi itibariyle davacıların 4.903,83 USD fazla ödemede bulundukları, bu durumda, dava tarihi itibariyle davacıların davalı finansal kiralama şirketine (İcra harç ve masrafları, İcra vekalet ücreti ve Tahsil harcı haricinde) borçlu olmadıkları, Mahkeme tarafından raporun benimsenmesi durumunda, davacılar tarafından, 18.03.2011 tarihinden itibaren alacaklı duruma geçilen tutarlar üzerinden, 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince, Kamu Bankaları tarafından USD cinsinden azami bir yıl vadeli Mevduata uygulanan değişen oranlarda Mevduat faizi ile birlikte davalıdan talep edilebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
-13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalının ibraz olunan ticari defterlerinin noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, e-defter Beratlarının süresinde oluşturulduğu olduğu, bu itibarla davalının 2007 - 2013 yılı ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu, Davalının ticari defter kayıtlarına göre 10.12.2009 takip tarihi itibariyle davacının ... nolu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı 12.036,80-USD ve 11931 nolu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı 26.589,23-USD olmak üzere toplam 38.626,03-USD davalıya borçlu olduğu, Davacının dava dilekçesinde beyan ettiği takip öncesi ödemelerin davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, dolayısı ile takip tarihindeki davalı alacağının dava dilekçesinde ifade edilen takip öncesi yapılan ödemeleri de içerdiği, Ancak dava konusu takipte talep olunan asıl alacak miktarının 32.762,99-USD bakiye (senet) bedelinden ibaret olduğu, Davacının takipten sonra yaptığı USD ve Türk Lirası cinsinden yaptığı ödemelerin USD cinsinden karşılıkları toplamının 54.061,72-USD olduğu, Davalının ticari defterlerine göre dava tarihi itibariyle davacının takipten sonra yaptığı ödemeler TBK 100 kapsamında öncelikle işlemiş faiz, masraf ve fer'ileri ile vekalet ücretine sayılmak üzere borcu kalmadığı, 16.04.2012 tarihi itibarı ile ....İcra Müdürlüğü'nün 2009/... esas sayılı dosyasındaki borç bitmekle, 6.280,61-USD fazla ödeme yapıldığı, dava tarihi olan 14.01.2013 tarihi itibarıyla davacıların davalıdan 6.280,61-USD alacaklı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olup, davacı takip borcuna ilişkin olarak fazladan ödeme yapıldığını, haricen yapılan ödemelerin borçtan mahsup edilmediğini, bu itibarla icra takibi kapsamında davalı yana borçlu olmadığını iddia etmiştir. Uyuşmazlık; davacı yanca fazladan bir ödeme yapılıp yapılmadığı, davacıların icra takibi kapsamında davalıya borçlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizden verilen 25/01/2019 tarih ve 2014/... Esas, 2019/... Karar sayılı karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı ile mahkememizin anılan kararın kaldırılmasına karar verilmiş olup, İstinaf ilamı doğrultusunda yapılan yargılamada; davalının ticari defter kayıtlarına göre, davacının 10.12.2009 takip tarihi itibariyle davacının ... nolu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı 12.036,80-USD ve ... nolu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı 26.589,23-USD olmak üzere toplam 38.626,03-USD davalıya borçlu olduğu, davacının dava dilekçesinde beyan ettiği takip öncesi ödemelerin davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, dolayısı ile takip tarihindeki davalı alacağının dava dilekçesinde ifade edilen takip öncesi yapılan ödemeleri de içerdiği, ancak dava konusu takipte talep olunan asıl alacak miktarının 32.762,99-USD bakiye (senet) bedelinden ibaret olduğu, davacının takipten sonra yaptığı USD ve Türk Lirası cinsinden yaptığı ödemelerin USD cinsinden karşılıkları toplamının 54.061,72-USD olduğu, davalının ticari defterlerine göre dava tarihi itibariyle davacının takipten sonra yaptığı ödemeler TBK 100 kapsamında öncelikle işlemiş faiz, masraf ve fer'ileri ile vekalet ücretine sayılmak üzere borcu kalmadığının, 16.04.2012 tarihi itibarı ile ....İcra Müdürlüğü'nün 2009/... esas sayılı dosyasındaki borç bitmekle, 6.280,61-USD fazla ödeme yapıldığının, dava tarihi olan 14.01.2013 tarihi itibarıyla davacıların davalıdan 6.280,61-USD alacaklı olduğunun mahkememizce alınan son heyet raporu ile tespit edildiği, alınan raporun dosya kapsamına ve denetime elverişli olduğu ve çelişkilerin giderildiği, heyet içerisinde İcra ve İflas Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar uzmanının da yer alması nedeniyle rapora itibar edilerek, davanın kabulü ile, davacıların .... İcra Dairesinin 2009/... Esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, 6.280,61 USD'nin 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince kamu bankaları tarafından USD cinsinden azami 1 yıl vadeli mevduata uygulanan değişen oranlarda mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, davacıların .... İcra Dairesinin 2009/... Esas sayılı dosyası nedeniyle DAVALIYA BORÇLU OLMADIKLARININ TESPİTİNE, 6.280,61 USD'nin 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince kamu bankaları tarafından USD cinsinden azami 1 yıl vadeli mevduata uygulanan değişen oranlarda mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
2-Tazminat isteminin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 4.483,48-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 2.446,55-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 2.036,93-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.470,85-TL ilk gider, 600,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 16.150,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.220,85-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ... BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı ve taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*