T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/... Esas
KARAR NO: 2023/404
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/11/2022
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat),
DAVA TARİHİ: 10/03/2023
KARAR TARİHİ: 27/04/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirketin, ... sigorta şirketinin ... nolu 15/09/2017 tarihli poliçesi ile tüm taşımalardan dolayı bütün hasarlara karşı sigortalandığını, müvekkilinin, uluslararası emtia taşımaları sırasında meydana gelebilecek tüm hasar ve zıyaları işbu poliçeyi tanzim ederek güvence altına aldığını,
... ve ... isimli, yabancı ülke şirketleri canlı embriyo içeren kuluçkalık yumurtalarının Kuzey İrlanda'dan Ankara Türkiye'ye taşınması hususunda bir anlaşma imzaladıklarını, ... şirketinin yükünü, yükleme adresinden ...'daki deposuna kendisinin taşıdığını, ardından ... şirketi ...'dan Ankara'ya yapılacak sevkiyat için ... şirketi ile anlaşma imzaladığını, ...'nin ise bu nakliyeyinin taşınması hususunda müvekkili şirketin ... ile anlaşmaya vardığını ve fiili taşımayı müvekkilinin üstlendiğini,
Müvekkili şirketin, 16/05/2018 tarihinde ...(çekici) / ...(dorse) plakalı aracı ile CMR konvansiyonu çerçevesinde işbu yükün fiili taşımasını ...'dan Türkiye Ankara'ya yaptığını, ancak taşıma sırasında aracın trafik kazası yapması nedeniyle yükün hasar gördüğünü, bu hasarın davalı ... sigorta şirketine bildirildiğin ve şirketçe ... nolu hasar dosyası açıldığını, fakat davalı sigorta şirketinin kötüniyetli bir şekilde müvekkili şirketi oyalayarak süreci uzattığını ve devamında da teminatı altında olan hasara ilişkin ödeme yapmayacağını bildirdiğini, söz konusu trafik kazası ve hasar sebebiyle müvekkili şirket aleyhine Hollanda da ... Makhemesi’nde ... dosya numarası ile dava açıldığını, kazaya ilişkin Hollanda'da yapılan yargılamada; müvekkili şirketin aleyhine sonuçlanarak yargılama giderleri ve işleyen faizler sonucu borç miktari 226.627,84 EURO olarak kesinleştiğini, müvekkili şirketin davalı sigorta şirketinden zararı tazmin etmesini defalarca kere talep etmesine rağmen sigorta şirketi haksız ve kötüniyetli bir şekilde ödemeye yanaşmadığını, bu sebeplerle müvekkili şirketin, sorumlu davalı sigortadan bir sonuç alınamaması ve borcun miktarı itibarıyla bir seferde ödenmesi güç olacağından dolayı 226.627,84 euroyu ... Sigorta Şirketi ...'ya 24 taksit halinde ödemek üzere anlaşmaya varıldığını, anlaşmaya istinaden ilk dört taksit; 05/08/2022 tarihinde 50.000,00 euro, 08/09/2022 tarihinde 7.500,00 euro, 03/10/2022 tarihinde 7.500,00 euro ve 02/11/2022 tarihinde 7.500,00 euro olmak üzere toplam 72.500,00 euro olarak müvekkili tarafından bu aşamada ödendiğini, müvekkili şirketin, sigorta poliçesi ile meydana gelebilecek olası zararları güvence altına almasına rağmen davalı taraflarca zararı karşılanmadığını ve müvekkilinin mağdur edildiğini beyanla;
Fazlaya dair dava ve hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, davalı ... Sigorta ile müvekkili arasında akdedilmiş sigorta poliçesi kapsamında müvekkilinin şimdiye kadar ödemiş olduğu 72.500,00 euro alacaklarının 05/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Huzurdaki davanın, bir sigorta sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğunu, sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan davaların, HMK’nun yetkiye ilişkin bulunan genel kurallarına tabi bulunmadığını, buna göre, HMK’nun 6. maddesi ile getirilmiş bulunan genel yetki hükümleri gereği ve de müvekkili şirketin adresinin ‘Ataşehir-İstanbul’ olması da nazara itibara alınarak, huzurdaki davayı görmeye, müvekkili şirketin şirket merkezi adresinin bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2023/... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
... sigorta şirketinin ... nolu 15/09/2017 tarihli poliçesi ile müvekkili şirketin tüm taşımalardan dolayı bütün hasarlara karşı sigortalandığını, müvekkillerinin uluslararası emtia taşımaları sırasında meydana gelebilecek tüm hasar ve zıyaları poliçeyle tanzim ederek güvence altına aldığını, ... ve ... isimli yabancı ülke şirketleri canlı embriyo içeren kuluçkalık yumurtalarının Kuzey İrlanda'dan Ankara-Türkiye'ye taşıması hususunda bir anlaşma imzalandığını, ... şirketi yükü yükleme adresinden ...'daki deposuna kendisinin taşıdığını, ardından ... Şirketi'nin ...'dan Ankara'ya yapılacak sevkiyat için ... şirketi ile anlaşma imzalandığını ve ...'nin ise bu nakliyenin taşınması hususunda müvekkili şirket ... ile anlaşmaya vardığını ve fiili taşımayı müvekkilinin üstlendiğini, müvekkili şirketin 16/05/2018 tarihinde ... (çekici) / ... (dorse) plakalı aracı ile CMR konvansiyonu çerçvesinde işbu yükün fiili taşımasını ...'dan Türkiye-Ankara'ya yaptığını, taşıma sırasında aracın trafik kazası yapması nedeniyle yükün hasar gördüğünü, kazanın oluşumunda hava koşullarının ve dış faktörlerin etkisinin olduğunu, müvekkili şirkete kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığını, trafik kazası sonucunda oluşan hasarın davalı ... Sigorta Şirketi'ne bildirildiğini ve şirketçe ... nolu hasar dosyasının açıldığını, davalı sigorta şirketinin kötüniyetli bir şekilde müvekkili şirketi oyalayarak süreci uzattığını ve teminatı altında olan hasara ilişkin ödeme yapmayacağını bildirdiğini,
Sigorta şirketinin sigortalısı taşımacının hasar, zıya ve gecikmelerinden sorumlu olduğunu, trafik kazası ve hasar sebebiyle müvekkili şirket aleyhine Hollandada Zeeland-WestBrabant Mahkemesi'nde 19-671 dosya numarası ile dava açıldığını, Hollandada açılan davanın sigorta şirketlerine taraflarınca ihbar edildiğini, kazaya ilişkin Hollandada yapılan yargılama sonucunun müvekkili şirketin aleyhine sonuçlandığını ve yargılama giderleri ile işleyen faizler sonucu borç miktarının 226.627,874 Euro olarak kesinleştiğini, müvekkili şirketin davalı sigorta şirketinden zararı tazmin etmesini defalarca talep etmesine rağmen sigorta şirketinin haksız ve kötüniyetli bir şekilde ödemeye yanaşmadığını ve olumlu bir dönüş alamadığını, müvekkili şirketin sorumlu davalı sigortadan bir sonuç alamaması ve borcun miktarı itibarıyla tek seferde ödenmesinin güç olacağından dolayı 226.627,84 Euroyu ... Şirketi ...'ya 24 taksit halinde ödemek üzere anlaşmaya vardığını, anlaşmaya istinaden ilk dört taksitin, 05/08/2022 tarihinde 50.000,00 Euro, 08/09/2022 tarihinde 7.500,00 Euro, 03/10/2022 tarihinde 7.500,00 Euro ve 02/11/2022 tarihinde 7.500,00 Euro olmak üzere toplam 72.500,00 Euro olarak müvekkili tarafından ödendiğini, akabinde müvekkili şirket tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2022/... esas sayılı dosyası ile ... Sigorta A.Ş'ye karşı tazminat davası açıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... esas sayılı dosyası ile işbu dava arasında fiili irtibat bulunduğunu, müvekkili şirket anlaşma gereğince ödemelere devam ettiğini ve 01/12/2022 tarihinde 7.500,00 Euro, 02/01/2023 tarihinde 7.500,00 Euro ve 02/02/2023 tarihinde 7.500,00 Euro olmak üzere toplam 22.500,00 Euro ödeme yaptığını,
Müvekkili şirketin sigorta poliçesi ile meydana gelebilecek olası zararları güvence altına almasına rağmen davalı tarafça zararının karşılanmadığını ve müvekkilinin mağdur edildiğini belirterek;
Fazlaya dair dava hakları saklı tutularak öncelikle aralarında fiili irtibat olması nedeniyle açılan işbu davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine,
Davalarının kabulü ile davalı ... Sigorta ile müvekkili arasında akdedilmiş sigorta poliçesi kapsamında müvekkilinin ödemiş olduğu 22.500,00 Euro alacaklarının ilk ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava ....Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2022/... esas sayılı dosyasında uyuşmazlığın;
HMK 109. Md gereğince kısmi dava olarak Davacı şirkete ait ...(çekici) / ...(dorse) plakalı araç ile taşınan cinsi kuluçka yumurtası olan yükün ziya olmasından kaynaklanan, 72.500,00 euro (1.406.637,75-TL ) zararın ödeme tarihi olan 05/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemi
Birleşen dava ....Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2023/... esas sayılı dosyasında uyuşmazlığın; HMK 109. Md gereğince kısmi dava olarak Davacı şirkete ait ...(çekici) / ... (dorse) plakalı araç ile taşınan cinsi kuluçka yumurtası olan yükün ziya olmasından kaynaklanan, 22.500,00 euro ( 451.149,75 TL ) zararın ödeme tarihi olan ilk ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemi
Olduğu tespit edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuş, olup müvekkilinin adresinin Ataşehir/İstanbul olduğunu ve İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu açıklamıştır.
Mahkemelerin yetkisine ilişkin kanuni düzenlemeler noktasında HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca; "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." şeklinde düzenlendiği,
HMK'nın 10. maddesi uyarınca; ''Sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.'' şeklinde hüküm altına alındığı,
Bu yetki kurallarının kesin olmaması nedeni ile HMK'nın 19/2 maddesinde;
"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içerdiği,
Birden fazla mahkemenin yetkili olması hallerinde davacıya seçimlik hak tanınmış olması göz önüne alındığında, davacının, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahip olduğu, davacının, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açtığı taktirde seçme hakkının davalı tarafa geçeceği sabittir.
Somut olayda; davanın açıldığı İstanbul Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemelerinin davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa edileceği yer yada taraflar arasında sözleşme ile belirlenen yer mahkemesi olmadığı, bu nedenle seçimlik hakkın davalıya geçtiği anlaşılmıştır.
Davalının HMK 19/2 md ve 116/1-a md gereğince usulüne uygun olarak yetki ilk itirazında bulunduğu görülmüş, İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmış, itirazın kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine,
davanın usulen reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-Davalının yetki itirazının kabulüne, davanın HMK 116 /1-a ve 115/2 Maddeleri uyarınca usulen reddine, mahkememizin yetkisizliğine,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar serileceğinin ihtaratına,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Anadolu Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine,
4-Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin ihtaratına,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara alınmasına,
Dair, Davacı Vekili Av. ... ve Davalı Vekili Av. ... 'ın yüzlerine karşı gerekçeli kararı tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.27/04/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır