T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/879 Esas
KARAR NO: 2023/97
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/07/2015
KARAR TARİHİ: 26/01/2023
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkilleri ... Tic. A.Ş. İle davalı ... arasında herhangi bir hukuki ilişki olmadığını, müvekkilleri ile davalı arasında alacak / borç ilişkisinin bulunmadığını, davalı yanca müvekkilleri hakkında .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında takibe konan 1.000.000 USD bedelli senedin sahte olduğunu, şirket kayıtlarına göre böyle bir borcun bulunmadığını, davalı ile beraberindeki şahıslarca müvekkili şirketin adresine gelerek ve tehditler savurarak mafya vari bir uslupla tehdit edildiğini, müvekkilinin ölümle tehdit edildiğini, borç kağıdı düzenlemesinin istendiğini, tehdit sonucunda A4 kağıda 01/10/2014 tarihinde ... ...'dan nakit olarak 1.000.000 USD alındığının yazıldığını ve zorla bu evrakın aşağısına şirket kaşesinin yine ... tarafından basıldığını, hem şirket kaşesinin üzeri hem de ...'nın ismi üzerine kefil sıfatıyla zorla yazdırıldığını, hem şirket kaşesi üzerine hem de kefil ... yazdıran yerlerin altları yine zorla ve tehditle müvekkili ... 'ya imzalattırıldığını, bononun devamında yer alan "iş bu emre muharrer senedimin mukabilinde ...'a bir milyon USD ödeyeceğim ve 03/07/2015 tarihinde ödemeyi kabul ederim" şeklinde cümlenin müvekkilinin el ürünü olmadığını beyanla;
Müvekkili şirketin ve ...'nın davalıya müstenidi senet nedeniyle .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, senedin ve takibin iptaline, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Tarafların uzun yıllardır ...'da esnaf olduklarını, davacı borçluların müvekkilinden borç istediklerini, müvekkilinin de davacılara bir milyon USD borç verdiğini, borca karşılık müvekkilinin davacı ...'dan senet istediğini, davacı tarafından müvekkiline senedin verildiğini, ancak ödeme gününde borcun ödenmediğini, bunun üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... D.İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alındığını, akabinde alınan kararın ... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu,
Davacının takip konusu senedin düzenleme yeri bulunmadığından yasal şekil şartlarını taşımadığı iddialarının gerçek olmadığını, senedin kambiyo vasfını taşıdığını, senedin zorla imzalattırılmadığını, davacının takip konusu senede sonradan eklemeler yapıldığı yönündeki iddiasının ispata hazi olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraftan tahsilini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK 72 maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkindir.
Getirtilip incelenen .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında; 02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Tic. A.ş., kefili ... olan senedi gereğince verilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... D.iş sayılı kararı ile icra takibi başlatıldığı,
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... D.iş sayılı ihtiyati haciz kararına davacılar tarafından yapılan itirazın reddedildiği,İcra takibinin kesinleştiği tespit edilmiştir.
Mahkememizde yapılan yargılama sonunda 11/07/2019 tarih 2018/... esas 2019/... karar sayılı davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı davacı vekilince istinaf edilmiştir.
... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi 10/11/2022 tarih 2020/... esas 2022/... karar sayılı ilamında;
"...Somut olayda menfi tespit davası senetten kaynaklanmaktadır. Yukarıda da ifade edildiği üzere bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir. Lehtar senetteki ihdas sebebini değiştirir şekilde talilde bulunursa ispat yükünü üzerine alır. Dava; kambiyo senedinin cebir tehdit ve zorla ile meydana getirilmesi iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı yanın iddiası senedin cebir ve tehdit ile senedin düzenlettirdiği yönündedir. ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 08/11/2019 tarihli, 2017/... Esas, 2019/... karar nolu kararın kesinleştiği bildirilmiş ise de, dosya üzerinde Mahkeme ile yapılan yazışma sonucunda, resmi evrakta sahtecilik suçu yönünden kurulan hükmün kesinleştiği ancak dava dosyası ile ilgili senedin cebir ve tehdit ile alındığına ilişkin verilen beraat kararının ise Yargıtay incelemesinde olup, kesinleşmediği anlaşılmıştır..........
Tüm açıklamalar ışığında somut durum değerlendirildiğinde, re'sen yapılan incelemeye göre davalı hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından görülen ceza davasında her ne kadar beraat kararı verilmiş ise de, dosyadaki verilere göre henüz kararın kesinleşmediği, aynı evrak sebebiyle yürütülen ceza davasının sonucunun, eldeki davanın sonucunu doğrudan etkileyeceği, ceza mahkemesindeki bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılmasının olanaklı bulunmadığı, buna göre, ceza davasının sonucunun beklenmesi, ceza davasında tespit edilen maddi olgular çerçevesinde varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmiş olması sebebiyle bekletici mesele yönünden kararın kaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca davacı vekili tarafından tanık dilekçesinin süresinde olup olmadığı değerlendirildikten sonra gerekli görülür ise tanıklarının da dinlenilmesi ve ceza dava dosyası ile birlikte değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/6. maddesi gereğince kaldırılmasına" gerekçesi ile mahkememiz kararını kaldırmıştır.
Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam edilmiştir.
Ceza mahkemesince verilen, beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. Hemen belirtilmelidir ki, hukuk hakiminin yukarıda açıklanan bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Gerek öğretide ve gerekse Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusu ile hukuk hakiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir. Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.1.975 gün ve E:1971/T-406, K:1975/1; HGK'nun 23.1.1985 gün ve E:1983/10-372, K:1985/21; HGK'nun 27.04.2011 gün ve E:2011/17-50, K:2011/231 sayılı ilamları).
Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir (HGK'nun 11.10.1989 gün ve E:1989/11-373, K:472; HGK'nun 27.04.2011 gün ve E:2011/17-50, K:2011/231 sayılı ilamları).
Somut olayda; ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/... Esas-2019/... Karar sayılı dosyası getirtilmiş,dosyada 08/11/2019 tarihinde davalı/Sanık ... hakkında TCK 204/2 md gereğince resmi evrakta sahtecilik suçundan verilen mahkumiyet kararının 24/03/2020 tarihinde, TCK 148/2 md gereğince nitelikli yağma suçundan verilen beraat kararının 27/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasındaki davaya konu "02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Döviz Tic. AŞ, kefili ... olan bono " nun sahteliği sahte olduğuna dair maddi olayın varlığı ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/... Esas-2019/... Kararı ile kesinleşmiştir.Mahkememiz bu kesinleşmiş kabul ile bağlıdır.
Bononun sahteliği ceza mahkemesi kararı ile sabit olmakla; davacıların sahte bono nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti isteminin de kabul edilmesi gerekmiştir.davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1- Davacılar ... Ticareti AŞ nin .... İcra Dairesinin 2015/... Esas sayılı dosyası ve icra dosyasında takibe konan "02/07/2015 keşide tarihli 03/07/2015 vadeli 1.000.000 USD bedelli, borçlusu ... Tic. AŞ, kefili ... olan bono " nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, bononun ve takibin iptaline, 1.000.000 USD nin dava tarihindeki karşılığı 2.761.000,00 TL nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacılar lehine davalıdan tahsiline,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 188.603,91-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 47.150,97-TL harcın mahsubu ile bakiye 141.452,94-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 233.830-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 47.178,67-TL ilk gider, 750-TL bilirkişi, 285,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 48.214,17-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/01/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır