T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/904 Esas
KARAR NO:2023/725
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/01/2016
KARAR TARİHİ:18/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, müvekkili şirketten alacaklı olduğundan bahisle müvekkili şirket aleyhinde .... İcra Müd.'nün ... esas sayılı dosyası ile 71.605,62 TL tutarında ilamsız bir icra takibi yaptığını, ömede emrinin müvekkili şirkete 10/08/2015 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin 13/08/2015 tarihli dilekçe ile takibe itirazda bulunduğunu, ancak itiraz dilekçesinin sehven postada kaybolması nedeni ile dilekçenin icra dosyasına girmediğinin anlaşıldığını, itirazın icra takip dosyasına ulaşmaması karşısında takibin kesinleştiğini ve davalı tarafından müvekkili şirketin ... plaka sayılı ticari araçlarının trafik kaydına haciz koyulduğunu ve araçların yakalanmasına karar verildiğini, ... plaka sayılı ticari minibüs yakalandığını ve muhafaza altına alınarak yediemine teslim edildiğini, diğer araçların da her an yakalanarak muhafaza altına alınmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, bu şekilde müvekkili şirketi çok büyük zararlara uğratmakta ve taahhütlerini yerine getiremez duruma düşüreceğini, müvekkili şirketin alacaklı olduğu iddia edilen borçluya hiçbir borcunun olmadığını, davalının eşi...'ın davalıya ait ... ve ... plaka sayılı minibüslerle müvekkili şirkete servis taşımacılığı hizmeti verdiğini, aralarındaki anlaşma gereği minibüslerin yakıt giderlerinin müvekkili şirketçe karşılandığını ve iki adet minibüsün aylığı kira ücretinin ( davalının eşi...'ın sürücü ücreti ve yakıt giderleri de dahil olmak üzere ) 30.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını ve minibüsün kira bedelleri ile yakıt giderlerinin tamamen ödendiğini, davalıya ait 2 adet minibüsün müvekkili şirkete servis olarak taşıma hizmetine Ocak 2014 tarihinde başlanıldığını, Ağustos 2014 tarihinde son verildiğini, davalının iddia ettiği alacağın en az 10 katı değerindeki ( haciz konulan 4 aracın değerinin 172.243,00 TL'dir ) 4 adet ticari aracını muhafaza altına aldırarak müvekkili şirketi zor durumda bırakarak haksız kazanç elde etme amacı güttüğünü, müvekkili şirketin borcu bulunmasa dahi icra tazyiki ve özellikle de ticari araçlarının bağlanacak olması karşısında İ.İ.K'nun 72.md gereği davalıya ödenmek kaydı ile icra dosya borcunun tamamını ve % 15 taminatı yatırmaya hazır olduğunu, bu durumda ileride davalının haklı çıkması halinde bile alacağı ve gecikmeden doğacak zararları teminat altına alınmış olacağından müvekkili şirkete ait ticari araçların muhafaza altında tutulmasının hiçbir gerekçesinin kalmamış olacağını, muhafaza altına alınmış ve alınacak müvekkili şirkete ait ticari araçların müvekkili şirkete teslimine karar verilmesi talebi ile .... Sulh Hukuk Mahkemesine dava açmıştır.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki alacağa karşı menfi tespit talepli dava başlatıldığını, tarafların davacı şirketin bir kısım servis taşımacılık işlerinin yapılması hususunda anlaştığını, ücretlendirmenin ise yapılan taşımacılığın mesafesine göre ( km hesabı ile ) yapılacağının kararlaştırıldığını, bu doğrultuda davalı müvekkili tarafından davacı şirkete her ay sonunda hakediş doğrultusunda faturalar kesildiğini, davacı şirkete tebliğ edildiğini ve söz konusu faturaların ticari kayıtlara kaydedildiğini, davalı müvekkiline ait tüm kayıtlarda söz konusu faturaların sabit olup ayrıca bu faturalara ilişkin tüm vergilerin de müvekkili tarafından ödendiğini, davacı şirket tarafından tebliğ alınan hiçbir faturaya itiraz edilmediği gibi bu faturalara ilişkin olarak kısmi ödemeler yapıldığını, davacı tarafından davalı müvekkiline yapılan tüm ödemelerin müvekkilin ... Şubesindeki hesabına yatırıldığını, bu hesaba yapılan ödemeler dışında müvekkiline ödenen herhangi bir meblağ bulunmadığını, davacı vekili tarafından yakın giderlerinin alacaktan mahsup edilmesi gerektiği yönünde bir iddia mevcut ise de, taraflar arasındaki anlaşmada böyle bir husus bulunmadığını, böyle bir anlaşma olmadığı gibi bir an için olduğu kabul edilse dahi davacı şirket tarafından ödenip müvekkile yansıtılmış yakıt giderlerine ilişkin herhangi bir fatura bulunmadığını, davacı şirket aleyhine başlatılan takibin ardından şirket yetkilisi tarafından müvekkiline ulaşırak bir kısım ödeme karşılığında takibi geri çekmesini istediğini, müvekkilin kabul etmemesi sebebi ile bu kez tehdit ederek takibi sonuçsuz bırdakmaya çalıştığını, ancak sonuç alamayınca huzurdaki davayı ikame ettiğini, bu nedenlerle davacının davasının reddi ile dava sebebi ile müvekkilin uğramış olduğu zarar sebebi ile İİK.'nun 72.md.gereğince davalı aleyhine yargılama tutarının % 20 sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER
Mahkememizce davanın reddine karar verilmiş olup istinaf edilen iş bu karar sonrası İstanbul BAM 17. H.D. DOSYA NO: 2019/2316 Esas, KARAR NO: 2022/1498 sayılı ilamı ile, "Somut olayda, kural olarak ispat yükü davalı üzerinde olsa da davacı, davalı ile arasındaki hukuki ilişkiyi inkar etmemekte olup bu hukuki ilişki sebebiyle doğan borcun ödendiğini iddia etmiş olmakla ispat yükünü üzerine almıştır. O halde davacının ödeme iddiasını usule uygun deliller çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Görevsiz olan .... Sulh Hukuk Mahkemesince tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi için dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır. Söz konusu raporların görevsiz mahkeme tarafından alınması bu raporlara dayanılarak karar verilemeyeceği anlamına gelmez ise de bunun için rapora yönelik itirazların bulunmaması yahut mahkemece raporun yeterli görülmesi gerekir. Davacı tarafından hem asıl hem de ek rapora itiraz edilmiş olup ek rapora yönelik 14/06/2017 havale tarihli itiraz dilekçesinde taraflara ait ticari defter ve kayıtların incelenmesi de talep edilmiştir. Davacı vekili, taraflara ait ticari defter ve belgelere dava dilekçesinde delil olarak da dayanmıştır. 6100 sayılı HMK'nun 222/1 maddesi uyarınca, Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden de karar verebilir. Alınan bilirkişi raporlarına karşı davacının itirazı olduğu gibi bu raporların davacının ödeme iddialarının ispatı bakımından yeterli olduğu da söylenemez. O halde Mahkemece 6100 sayılı HMK'nun 222. maddesi hükümleri çerçevesinde taraflara ait ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılıp ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alındıktan sonra bu rapor ile birlikte taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve dosya kapsamında yer alan diğer delililer de değerlendirilmek suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. Bu sebeple davacı vekilinin istinaf başvurusu yerindedir." şeklinde verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstinaf karar ilamı kapsamında alınan 24/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında, davalı ... ile ticari ilişkisi tetkik edildiğinde; Davalı firma ile ticari ilişkisinin 2014 yılında kesilen 31.01.2014 tarihli"Personel Taşıma Bedeli" açıklamalı fatura ile başladığı, son faturanın kesildiği 10.08.2014 tarihinde ticari ilişkinin sonlandığı, bu süre zarfında davacıya toplamda (7 adet fatura ile) Kdv dahil 155.092,83 TL. fatura kestiği, faturaların tümünün davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacının ödemeleri tetkik edildiğinde, davalıya toplamda 47.506,00 TL. ödediğinin tespit edildiği, Sözleşmenin hukuki değerlendirmesi ve takdiri Sayın Mahkemenizin emrinde olmak üzere; taraflar arasında akdedilen sözleşme mali yönüyle tetkik edildiğinde, davalıya yakıt verileceği, verilecek yakıtın davalının hakedişinden kesileceği hususlarında sözleşmede madde bulunmadığı, Dosyaya beyanda bulunan davadışı firmanın (...A.S.) yakıt satış raporlarında davaya konu 2 servis aracından ... plakalı araca yakıt verilmediğinin belirtildiği, ... plakalı araca ise 6.087.97 TL YAKIT verildiği tespit edildiği, Netice itibariyle: yukarda raporda detaylı tetkik ve tespit edildiği üzere, davalının davacıya kestiği fatura toplamı 155.092,83 TL.den davacının ödemeleri toplamı 47.506.00 tl. düşüldüğünde, davacının davalıya 107.586.83 tl. cari hesap borcunun olduğunun tespit edildiği, davalıya verilen yakıtın bu tutardan düşülmesine takdir etmesi durumunda ise, cari hesap borcu 107.586.83 tl.den davalıya verilen vakit toplamı 6.087.97 tl. düşüldüğünde, davacının borcunun 101.498,86 TL. Olacağı tespit edilmiştir.
GEREKÇE
Dava menfi tespit istemine ilişkindir.
Dosyanın, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 12/09/2017 tarih ... karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edildiği,
Mahkememizin 28/03/2018 tarih 2017/943 esas 2018/310 karar sayılı karşı görevsizlik kararı ile yargı yeri belirlenmek üzere dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği,
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 24/01/2019 tarih 2018/2273 esas 2019/397 karar sayılı ilamı ile yargı yeri olarak Mahkememizin belirlediği görülmekle Mahkememizce iş bu dosyadan yargılamaya devam edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendiriliğinde, Somut olayda, kural olarak ispat yükü davalı üzerinde olsa da davacı, davalı ile arasındaki hukuki ilişkiyi inkar etmemekte olup bu hukuki ilişki sebebiyle doğan borcun ödendiğini iddia etmiş olmakla ispat yükünü üzerine aldığından davacının ödeme iddiasını usule uygun deliller çerçevesinde ispat etmesi gerekmekle buna göre alınan 24/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda yapılan tespitler uyarınca taraflar arasında akdedilen sözleşme mali yönüyle tetkik edildiğinde, davalıya yakıt verileceği, verilecek yakıtın davalının hakedişinden kesileceği hususlarında sözleşmede madde bulunmadığı, Dosyaya beyanda bulunan davadışı firmanın (...A.S.) yakıt satış raporlarında davaya konu 2 servis aracından ... plakalı araca yakıt verilmediğinin belirtildiği, ... plakalı araca ise 6.087.97 TL YAKIT verildiği tespit edildiği, Netice itibariyle davalının davacıya kestiği fatura toplamı 155.092,83 TL.den davacının ödemeleri toplamı 47.506.00 tl. düşüldüğünde, davacının davalıya 107.586.83 tl.cari hesap borcu olduğu ve yine davalıya verilen yakıtın bu tutardan düşülmesine takdir etmesi durumunda da cari hesap borcunun 107.586.83 TL.den davalıya verilen vakit toplamı 6.087.97 TL. düşüldüğünde, davacının borcunun 101.498,86 TL. Olacağı tespiti ile davalının mezkur icra takibini 71.605,62 TL asıl alacak üzerinden başlatmış olduğu dikkate alındığında, her halükarda davacının yapılan takip tutarının üzerinde borcunun bulunduğu, menfi olarak tespit edilecek bir zararının bulunmadığı görülmekle davanın reddine, davacı borçlu aleyhine alacağın %20 oranında tazminata karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Asıl Alacağın %20 oranında icra inkar tazminatın davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 230,55-TL nin 269,85-TL karar harcından mahsubu ile kalan 39,30-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 11.456,90-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2023
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)