T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/209 Esas
KARAR NO: 2023/299
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/03/2023
KARAR TARİHİ: 30/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Davacı müvekkilinin davalı tarafın karşılıksız çek keşide etme suçuna konu ettiği .... İcra Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasından yargılandığını ve cezalandırılmalarına karar verildiğini, anılan dava dosyasında yargılanmasına konu edilen bu çekin dava dışı “... A.Ş.” unvanlı şirket tarafından keşide edildiği iddiasına dayandığını, müvekkilinin anılan çekin keşide edildiğinden bilgileri olmadığı gibi, dava konusu iş bu çek altında yer alan imzalar da müvekkiline ait olmadığını, davacı müvekkillerinin, gerek dava dışı şirketle herhangi bir hukuki ve fiili bağlarının kalmaması ve gerekse anılan çekte yer alan imzaların müvekkillerine ait olmaması karşısında; müvekkillerine atfedilecek gerek hukuki ve gerekse cezai bir sorumlulukları da söz konusu olmadığını, müvekkillerinin kendilerine ait olmayan imza ve yazılar taşıyan çekten ötürü cezalandırılmalarının hukuka açık aykırılık teşkil ettiğini, işlemlerin devam etmesi durumunda müvekkillerinin cezalandırılması karşısında bu cezaların haksız ve hukuka aykırı olarak çektirilmesi durumunun ortaya çıkacağını, müvekkilinin borçlusu olmadığı çekten dolayı adli para cezası veya çek bedeli kapsamında ödeme yapmasının kabul edilemeyeceğini, arz ve izah edilen nedenlerle ve re’sen gözetilecek nedenlerle ve de şimdiden fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; öncelikle müvekkilinin yetkilisi olduğu şirketteki yetkilerini ve şirket ortaklığını devretmiş olması, davanın ceza tehlikesi altında açılmış olması, müvekkilinin ticari sorunlar sebebiyle tüm mal varlığını kaybetmiş olduğu dikkate alınarak adli yardım taleplerinin kabulünü ve davanın adli yardım kapsamında görülmesine karar verilmesini, haklı davamızın kabulüyle, davaya konu; ...’ın ... şubesi ... Çek numaralı, 31.03.2021 keşide tarihli 82.000,00-TL bedelli çekteki imzaların ve dolayısıyla çekin sahteliğinin tespiti ile bu çek sebebiyle müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığını ve borçlu olunmadığının tespitini, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, .... İcra Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasına "karşılıksızdır işlemi yapılmasına neden olma suçu" nedeniyle konu edilen, ... ... şubesi ... Çek numaralı, 31.03.2021 keşide tarihli 82.000,00-TL bedelli çekten dolayı davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
.... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası arasında bulunan çek fotokopisi incelendiğinde, davacının keşideci, lehtar, ciranta ve hamil olmadığı, keşidecinin ... A.Ş olduğu tespit edilmiş, davacı taraf dava dışı keşideci şirket altındaki imzanın davacıya ait olmadığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuş olup, dava dilekçesi içeriğinden .... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında delillerinin yeterince incelenmediği/davanın ceza tehlikesi altında açılmış olduğu gerekçesiyle anılan dosyaya delil oluşturmak amacıyla açıldığı anlaşılmıştır.
.... İcra Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasının İstanbul BAM 15. CD'nin 2022/1963 E. Sayılı ilamıyla "Çekin sanık Abdurrahman Bulut'un münferiden yetkili olduğu tarihte düzenlendiğinin tespit edilmesi halinde; ...suça konu çekteki imzanın sanığa ait olup olmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılması, Çekin sanıktan önceki yetkili tarafından yetkili olduğu dönemde keşide edilmesi durumunda; çekteki imzanın sanığa ait olmamasının öneminin olmadığının, bunun çekin geçerliliğini etkilemeyeceğinin, 5941 sayılı yasanın 5/1 maddesinde çekin kanuni ibraz süresi içinde ibrazında çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişilerin cezalandırılması hükme bağlandığından, sanığın karşılıksız işleminin yapıldığı tarihte yasanın 5/2. Maddesinde belirtilen şirket yetkililerinden olması halinde cezai sorumluluğunun bulunduğunun değerlendirilmesi" gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.
Çekin keşideci şirkette davacının münferiden yetkili olduğu tarihte düzenlendiğinin tespit edilmesi halinde; çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı yönünde .... İcra Ceza Mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılacağı, davanın açılış amacı da gözetildiğinde mahkememizden aynı konu da talepte bulunulmasında hukuki yarar olmadığı,
Çekin davacının önceki yetkili tarafından yetkili olduğu dönemde keşide edilmesi durumunda; çekteki imzanın davacıya ait olmamasının öneminin olmadığı, bunun çekin geçerliliğini etkilemeyeceği, 5941 sayılı yasanın 5/1 maddesinde çekin kanuni ibraz süresi içinde ibrazında çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişilerin cezalandırılmasının hükme bağlandığı bu nedenle davanın açılış amacı da gözetilerek mahkememizce davanın kabulüne karar verilmesi halinde dahi bu kararın İcra Ceza Mahkemesinde delil olarak ileri sürülemeyeceği anlaşıldığından, hukuki yarar dava şartı yokluğundan, davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-HMK'nun 114/1-h ve 115/2. Maddesi uyarınca hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 179,90-TL nispi karar harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar tarafların yokluğunda karar verildi. 30/03/2023
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)