T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/224 Esas
KARAR NO: 2023/787
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ: 10/12/2009
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2015/... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 23/11/2015
KARAR TARİHİ: 28/09/2023
Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2023/224 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ;
Müvekkilinin davalı tarafından el konulan ... A.Ş'nin ... Şubesi'nin ... numaralı hesabına 40.845,33 DM = 20.883,80 EURO ile 133.396,00 USD yatırdığını, bankaya el konulması nedeniyle yatırdığı parayı geri alamadığını, yıllarca davalı tarafından ödeme yapılmasının beklendiğini, ancak bu güne kadar ödeme yapılmadığını beyanla müvekkili tarafından yatırılan 40.845,33 DM = 20.883,80 EURO ve 133.396,00 USD'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP/Davalı vekili cevap dilekçesinde ;
Müvekkilinin ... A.Ş'nin külli halefi olmayıp, husumet yöneltilmesinin usule aykırı olduğunu beyanla davanın öncelikle husumet yönünden reddini, bu taleplerinin yerinde görülmemesi durumunda ise, zaman aşımı ve esastan redde karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2015/... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA / Davacı vekili dilekçesinde özetle ;
Müvekkilinin, Muris ... 'ın mirasçıları olduğunu, murisin, davalı bankaya devrinden önce ... AŞ'nin ... Şubesi'ne 13.12.1999 tarihinde 40.845,33 - DM=20.883,80 -Euro ile 14.10.1999 tarihinde 133.396,00 USD mevduatı vadeli olarak yatırmış olduğunu, mevduat davalı bankanın kasıtlı yönlendirmesi ile dava dışı ... ... ... Ltd adlı KKTC'de kurulan paravan banka hesabına aktadırıldığını, 21.12.1999 tarihinde ... AŞ yönetiminde BDDK tarafından el konularak bankacılık yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılarak yönetimi ...'ye devredilmiş, bu banka daha sonra sırasıyla önce ... ile birleşmiş, ... çatısı altında birleşen bankalarla birlikte ...'a satılmış, ... ise ... AŞ'ye satıldığı, Banka yönetimini el konulmasından sonra müvekillerinin murisine ait mevduat ... ... ... Ltd adlı banka hesabına aktarılmış olduğu ve ... ... mevduatlarının sigorta kapsamı dışında olduğu gerekçesi ile ödenmediği, davalı ... AŞ'nin ... ... ... LTD adlı paravan kıyı bankasını kurarak ve iki bankanın tek elden yönetimi sağlanarak suç işleme amacına yönelik olarak planlı ve kasıtlı iş birliği içinde diğer mevduat sahipleri gibi müvekkillerinin murisinin de dolandırılmış ve zarara uğratılmış olduğunu kanıtlanacak olup zararın oluşmasına ... AŞ yönetimi sebep olduğundan ... AŞ'nin bir dizi devir sonucu en son birleşmiş olduğu ... Aş halefiyet prensibi gereğince oluşan zarardan sorumlu bulunduğu belirterek dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, alacağın hükmen tahsilini, en yüksek faizin uygulanmasını talep etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Hisse devir tarihinden önceki işlemlerden kaynaklanabilecek her türlü borcun ... tarafından üstlenildiğini, 5411 SY.nun 107/5b-5., 107/6. Ve 140.maddeleri ve ...'nin taraf olduğu sözleşmeleri uyarınca müvekkilinin sorumlu olmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduğunu, davanın süresinde açılmadığından hak düşürücü nedenlene zamanaşımı itirazının bulunduğunu, esas yönünden ise davanın reddini gerektiğini beyan etmiştir.
Feri Müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın asıl muhatap ...'ye tevcih edilmesi gerektiğini, taleplerinin kabul edilmemesi halinde hak kaybına uğramamak için davalı yanında feri müdahil olarak katılma taleplerinin olduğunu beyan etmiştir.
Feri Müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... A.Ş.'nin dava konusu borçtan hisse devir sözleşmesi gereğince ...'nin sorumlu olduğunu, husumet ve zaman aşımı itirazına bulunduğunu, esas yönünden ise davanın reddini talep etiğini beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /
Asıl ve birleşen dava Alacak talebine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda verilen; 2009/... Esas- 2011/... Karar sayılı ve 27/12/2011 tarihli "davanın husumet nedeniyle reddine" ilişkin karar Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 07/02/2014 tarih ve 2012/... Esas-2014/... Karar sayılı ilamıyla bozulmuştur. Bozma ilamında:
"Davacı taraf, davalı tarafından el konulan ... A.Ş. ... Şubesi'ne para yatırdığını, ancak bu bankanın bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izninin kaldırılması sebebiyle parasını tahsil edemediğini ileri sürerek işbu davayı açmış olup mahkemece ise davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Gerçekten de davacının zararına neden olan işlemlerin ... A.Ş. tarafından yapıldığı iddia edilmiş olup anılan bankanın tüzel kişiliği dava dışı ... A.Ş. nezdinde devam ettiğinden söz konusu iddiaya dayalı bir dava doğrudan davalıya yöneltilemez. Ancak, davacı vekili 20.12.2011 tarihli beyan dilekçesinde, davalı ...'nin dava dışı bankanın borçlarını üstlendiğini, bu nedenle davayı davalı ...'ye yönelttiklerini bildirmiş olup iddianın genişletilmesi niteliğinde bulunan bu beyana davalı taraf usulünce karşı koymamış olduğundan mahkemece davanın artık bu kapsamda değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile davanın husumetten reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir." gerekçesi açıklanmıştır.
Dava dosyası mahkememizin 2014/... Esasına kaydedilen dava dosyasında bozma ilamına uyulmuş, bu sırada ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... Esas 2015/... Karar sayılı dosyasında birleştirme kararı verilerek dosya mahkememiz dosyası içine gelmiştir. Mahkememizce yapılan yargılaması sonunda; 14/09/2017 tarih ve 2014/... Esas-2017/... Karar sayılı karar ile
"1-Asıl davanın reddine,
B)Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 31,40 TL harcın peşin alınan 3.332,30 TL harçtan mahsup edilerek 3.300,90 TL harcın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
2-Birleşen davanın kabulüne,
133.396,00 USD'nin 14/10/1999 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasa'nın 4/a maddesi gereği devlet bankalarının bir yıl vadeli USD cinsinden mevduata uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
40.845,33 DM (20.883,80 EURO)'nun ise 13/12/1999 tarihinden itibaren DEM'in tedavülden kalktığı 31/12/2001 tarihine kadar 3095 Sayılı Yasa'nın 4/a maddesi gereği devlet bankalarının bir yıl vadeli DEM mevduata uyguladıkları en yüksek faizi ile 01/01/2002 tarihinden itibaren 3095 SY.nun 4/a maddesi geerği devlet bankalarının bir yıl vadeli Euro mevduata uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline"
Hükmedilmiştir.Mahkememiz kararının taraflarca temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2017/... Esas- 2019/... Karar sayılı kararı ile bozulmuştur. Bozma ilamında;"Kararı, davacı, davalılar ve feri müdahiller vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ve fer'i müdahil vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Ancak, asıl davada daha önce verilen 27/12/2011 tarihli karar, Dairemizin 2012/... E.-2014/... K. sayılı ilamı ile “Ancak davacı vekili 20.12.2011 tarihli beyan dilekçesinde, davalı ...'nin dava dışı bankanın borçlarını üstlendiğini, bu nedenle davayı davalı ...'ye yönelttiklerini bildirmiş olup iddianın genişletilmesi niteliğinde bulunan bu beyana davalı taraf usulünce karşı koymamış olduğundan mahkemece davanın artık bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği” gerekçesi ile bozulmuş ve mahkemece 14/04/2015 tarihli celsede bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Bu durumda, bozma ilamına uyulmak suretiyle davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek asıl davada ...’nin dava dışı bankanın borçlarını üstlendiği ile ilgili davacı beyanının değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ...'ye husumet düşmediği gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı lehine bozulması gerekmiştir. " gerekçesi açıklanmıştır.
Davalı taraflarca süresi içerisinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş,Yargıtay ... Hukuk Dairesi 07/12/2022 tarih ve 2019/... Esas-2022/... Karar sayılı karar düzeltme ilamında; "Özetle, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 Tarihli ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı gereğince, mudilerin ... ... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde ... ... hesabına aktarma tarihi esas alınarak, daha önceden temyiz incelemesinden geçmiş dosyalar bakımından içtihadı birleştirme kararının, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olduğu gözetilerek, zamanaşımına ilişen temyiz itirazları konusunda bir değerlendirme yapılması ve davalı tarafça zamanaşımı hususunda bir temyiz sebebi ileri sürülmemiş olsa dahi, feri müdahil tarafından temyiz nedeni olarak getirilmek kaydıyla davalı yönünden zamanaşımı incelemesinin yapılması, dava konusu olay bakımından ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği gözetilerek uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması, zamanaşımı durduran ve kesen sebeplerden davacı tarafça daha önce açılmış olan bir dava bulunması halinde zamanaşımı süresinin, o davanın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa gelindiğinde, davacının 14.10.1999 tarihinde Bankaya USD olarak yatırdığı parasının banka yetkilileri tarafından KKTC’de kurulan paravan ... ... Ltd. hesabına aktarıldığı, asıl davanın ise 10.12.2009 tarihinde açıldığı gözetilerek 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan asıl davada USD istemine yönelik talebin zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğinden asıl davada verilen kararın açıklanan bu değişik gerekçe ile de bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre asıl davada davalı ... vekilinin USD olarak yatırılan paraya yönelik sair karar düzeltme itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
4- Birleşen davanın davalısı ... A.Ş. vekili ve feri müdahil ... vekilinin birleşen davaya yönelik karar düzeltme itirazlarının incelenmesine gelince; yukarıda açıklanan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 tarihli ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı gözetildiğinde, davacının 14.10.1999 tarihinde Bankaya USD olarak, 13.12.1999 tarihinde DEM olarak yatırdığı parasının banka yetkilileri tarafından KKTC’de kurulan paravan ... Ltd. hesabına aktarıldığı, birleşen davanın ise 23.11.2015 tarihinde açıldığı gözetildiğinde 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan birleşen davada zamanaşımı sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
5- Bozma sebep ve şekline göre birleşen davada fer’i müdahil ... vekilinin tüm, davalı banka vekili ile fer’i müdahil ... vekilinin sair karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı ... vekilinin asıl davada DEM olarak yatırılan paraya yönelik karar düzeltme istemlerinin reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme hükmünün belirtilen bu değişik gerekçe ile BOZULMASINA ve işbu ilamın Dairemizin 12.03.2019 gün, 2017/... Esas- 2019/... Karar sayılı ilamının 3 numaralı bendi olarak eklenmesine, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davanın davalısı ... vekilinin asıl davada USD olarak yatırılan paraya yönelik sair karar düzeltme itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada davalı ... A.Ş. vekili ile feri müdahil ... vekilinin karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Dairemizin 12.03.2019 gün, 2017/... Esas- 2019/... Karar sayılı ilamının 1 numaralı bendinin kaldırılmasına, birleşen davada verilen mahkeme hükmünün BOZULMASINA, işbu ilamın 4 numaralı bendinin Dairemizin 12.03.2019 gün, 2017/... Esas- 2019/... Karar sayılı ilamının 1 numaralı bendi olarak eklenmesine" gerekçesi açıklanmıştır.
Mahkememizce 2023/... esasına kaydedilen dava dosyasında 07/12/2022 tarihli karar düzeltme ilamına uyulmuştur.
Yapılan açık duruşmada davacılar vekili "Davacı vekilinden dosyada bulunan ...'nin 03/05/2023 tarihli yazısı gereğince soruldu: mahkemeniz kararından sonra karar icraya konuldu ve icra dosyasında müvekkilin alacağı olan USD ve DEM karşılığı tüm miktar tahsil edildi. Bu husus icra dosyasında da sabittir" Şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dosya içine gelen ... a yazılan müzekkereye gelen 07/04/2023 tarihli cevabi yazıda; mahkememizin 2014/...-2017/... sayılı kararının icraya konulması sonucu icra takip dosyasına ödendiği bildirilmiştir.
Somut olayda;
Asıl dava dosyasında istenen ve 13.12.1999 tarihinde bankaya yatırılan 40.845.33 DEM yönünden dava tarihi 10/12/2009 itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmamıştır. Ancak ... tarafından 40.845.33 DEM nin icra takip dosyasına ödendiği, yapılan bu ödemenin eksik ödeme ( sorumlu olmadığı paranın ödenmesi) olduğu sabittir. Yapılan ödeme sonucunda davacı tarafın 40.845.33 DEM alacağı tahsil edilerek Asıl davada 40.845.33 DEM alacak yönünden dava konusuz kalmıştır.
Uyulan Yargıtay Karar düzeltme ilamı dikkate alındığında;
Asıl dava dosyasında istenen ve 14.10.1999 tarihinde bankaya yatırılan 133.396,00 USD alacak yönünden asıl dava tarihi 10/12/2009 itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu sabittir.
Birleşen dava dosyasında 13.12.1999 tarihinde bankaya yatırılan 40.845.33 DEM ve 14.10.1999 tarihinde bankaya yatırılan 133.396,00 USD alacak taleplerinin istendiği birleşen davada, dava tarihi 23.11.2015 e kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu sabittir.
Mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /.
1-ASIL DAVADA:
40.845.33 DEM alacak talebi yönünden konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına
133.396,00 USD alacak talebi yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine,
BİRLEŞEN DAVADA:
40.845.33 DEM ve 133.396,00 USD alacak talepleri yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
2-Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 269,85TL harcın peşin alınan 3.332,30-TL harçtan mahsup edilerek 3.062,45-TL harcın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
3-Davalı tarafından yapılan 112,50-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 17-900TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
6-Harçlar kanunu hükümlerine göre alınması gereken 269,85TL harcın peşin alınan 7.546,78-TL harçtan mahsup edilerek 7.276,93-TL harcın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
7-Davalı tarafından yapılan 70,20-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereği hesaplanan 17-900TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
9-Artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/09/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır